14
14 lutego 2018

Jakie leki są bezpieczne w ciąży?

Przyjmowanie leków podczas ciąży jest zagadnieniem, które powinna poznać każda przyszła mama. Należy pamiętać, że zażywanie leków może wiązać się z działaniami niepożądanymi nie tylko dla matki, ale i dla dziecka. Przyjmowanie niektórych preparatów jest bezwzględnie zabronione, ponieważ są niezwykle toksyczne dla nienarodzonego malucha. Dlatego należy poznać klasyfikację leków oraz ich wpływ na zdrowie matki i dziecka.Warto również wiedzieć, jak zmienia się dystrybucja, siła i czas działania leku w organizmie kobiety ciężarnej.

Klasyfikacja leków ze względu na możliwość uszkodzenia płodu

Klasyfikacja wg FDA jest najpowszechniej stosowanym podziałem substancji leczniczych pod względem udokumentowanego ryzyka ich szkodliwego działania na płód. Klasyfikacja ta obejmuje sześć kategorii – A, B, C, D, X oraz N. Najbezpieczniejsze są substancje z grupy A. W ich przypadku istnieją dobrze udokumentowane badania kliniczne, przeprowadzone na kobietach ciężarnych, które wykluczyły ryzyko szkodliwego działania zarówno w czasie pierwszego trymestru, jak i w pozostałych tygodniach ciąży. Dla substancji z grupy B należy zachować ostrożność. Tu nie wykazano szkodliwości w badaniach przeprowadzonych na zwierzętach. Brak jednak wystarczających wyników badań u ludzi. Jest to również grupa substancji, które mimo, iż w badaniach na zwierzętach wykazały działania niepożądane, podczas testów przeprowadzonych na ludziach nie ujawniły występowania ryzyka dla zdrowia i życia człowieka. Kolejną grupą terapeutyczną jest grupa C. Wywiera ona działania niepożądane w badaniach na zwierzętach, natomiast nie ma badań przeprowadzonych na ludziach. Większość substancji należy właśnie do tej grupy. Wynika to z  konieczności wykonania dużej ilości badań w celu zaklasyfikowania leku do bezpieczniejszej kategorii.

W przypadku leków zawierających substancje z grupy D wykazano istnienie pewnego ryzyka dla płodu. Niemniej, one również mogą zostać przepisane przez lekarza w sytuacji ratowania zdrowia i życia matki lub jeśli ryzyko wynikłe z braku leczenia jest wyraźnie większe niż zastosowanie substancji. Preparaty z grupy X są natomiast bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na silne szkodliwe działanie. Należą do nich między innymi: statyny, pochodne witaminy A, jod radioaktywny. Grupa N obejmuje substancje, które jeszcze nie zostały zaklasyfikowane do żadnych z powyższych grup, ze względu na brak jakichkolwiek danych. Uwaga! W czasie ciąży leki mogą działać inaczej. Wynika to ze zmian farmakokinetyki, czyli procesów wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i wydalania leków.

 

Antybiotyk w ciąży

Szczególną grupą leków są antybiotyki. Duża część z nich jest bezwzględnie przeciwwskazana w trakcie ciąży, są to między innymi: tetracykliny, sulfonamidy, fluorochinolony, aminoglikozydy. Innych antybiotyków nie należy przyjmować podczas pierwszego trymestru ciąży (np. metronidazol). Stosowanie penicylin i zbliżonych do nich cefalosporyn uznaje się za bezpieczne. Szczególną ostrożność należy zachować również podczas przyjmowania leków przeciwgrzybiczych. W tym przypadku bezpieczne są amfoterycyny i terbinafiny.

Jakie leki stosować w ciąży?

Należy pamiętać, że użycie leków w ciąży powinno być szczegółowo omówione z lekarzem lub farmaceutą. Podstawową zasadą jest użycie minimalnej skutecznej dawki przez możliwie najkrótszy czas. Ciężarne najczęściej zgłaszają się do lekarzy z powodu nawracających bólów i zawrotów głowy, przeziębień czy nudności i wymiotów. Najpopularniejszym, stosowanym w ciąży lekiem przeciwbólowym jest paracetamol. Powszechnie panuje opinia, że jest on bezpieczną substancją w ciąży. Jednak ostatnie wyniki badań naukowych zalecają ograniczenie jego stosowania ze względu na wykrywalne zaburzenie funkcji poznawczych oraz płodności dziecka. Stosowanie leków z grupy NLPZ, jak ibuprofen, ketoprofen czy naproksen powinno nastąpić z polecenia lekarza, w związku z ryzykiem sercowo-naczyniowym dla dziecka przy regularnym użyciu. Stosowanie ich w trzecim trymestrze może mieć wpływ na przebieg porodu. Podczas przeziębienia można przyjmować preparaty witaminy C, rutozydu oraz dedykowane kobietom  w ciąży.  Paracetamol jest przeznaczony do zwalczania gorączki w ciąży. Przy nieżycie nosa najlepiej zastosować roztwór wody morskiej i 0,9% roztworu soli fizjologicznej. Można również przyjmować aerozole do nosa obkurczające naczynia błony śluzowej (z oksymetazoliną). Dla ciężarnych zmagających się z kaszlem suchym zalecany jest syrop prawoślazowy. Po konsultacji z lekarzem na kaszel mokry można stosować acetylocysteiny i ambroksol. Uwaga także na preparaty ziołowe i „naturalne”, zamawiane z niezależnych i niepewnych źródeł. Nie wszystkie bowiem pozostają bezpieczne do użycia w czasie ciąży. Niektóre mieszanki mogą zawierać składniki, które nie zostały wymienione na opakowaniu, a niosą niebezpieczeństwo dla przyszłej mamy i maluszka. Warto pamiętać, że w pierwszym trymestrze ciąży, jeśli nie ma takiej konieczności, lub nie są to stałe, zlecone przez lekarza leki, należy unikać ich samodzielnego przyjmowania.

Przyjmowanie leków a karmienie piersią

Podobnie jak ciężarne, kobiety karmiące piersią powinny zachować szczególną ostrożność w  przyjmowaniu leków. Przed zażyciem preparatu należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą, a same leki przyjmować tylko w razie konieczności. Bezwzględnie przeciwwskazane jest zażywanie leków, których działania nie można być pewnym, i które nie są w żaden sposób sklasyfikowane. Najbezpieczniejsze są z kolei leki jednoskładnikowe i krótko działające – jednocześnie należy unikać leków o przedłużonym działaniu i w wyższych dawkach. Karmiące mamy powinny obserwować także stan dziecka – w przypadku wystąpienia u niego objawów biegunki, wysypki, rozdrażnienia czy nadmiernej senności po wprowadzeniu nowego leku, należy jak najszybciej skonsultować się z lekarzem.

 

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Suplementacja witaminy D w ciąży

Jak najbardziej, suplementacja witaminą D u kobiet w ciąży, jak i matek karmiących piersią jest bardzo ważna. Ilość witaminy D…

Zobacz więcej

Szczepienie na grypę w ciąży

Kobiety w ciąży stanowią grupę wysokiego ryzyka jeśli chodzi o powikłania grypy, a ryzyko to narasta w kolejnych trymestrach. Opisywano…

Zobacz więcej

Czy można przedawkować kwas foliowy w ciąży?

Tak, jak każdą witaminę, kwas foliowy można przedawkować w ciąży. Obecnie dzienne zalecana suplementacja podczas ciąży, w celu zapobiegania wadom…

Zobacz więcej

Opryszczka wargowa w ciąży - jak ją leczyć?

Opryszczka w ciąży może być groźna wtedy, gdy do pierwszego zarażenia doszło w czasie ciąży lub gdy mamy do czynienia…

Zobacz więcej

Przeziębienie w ciąży

W czasie ciąży na przeziębienie najlepiej stosować naturalne metody - czosnek, syrop malinowy, miód, imbir. Warto również dużo odpoczywać oraz…

Zobacz więcej

Jakie witaminy w 2 trymestrze ciąży?

Drugi trymestr ciąży to okres od 13 do 27 tygodnia, w którym rozwój płodu jest już dość zaawansowany. Niezbędne składniki…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz

Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)