{"id":1448,"count":15,"description":"<h2><b>Choroby jamy ustnej \u2013 czym s\u0105?<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h2>\r\n<b>Choroby jamy ustnej <\/b><span style=\"font-weight: 400\">to grupa schorze\u0144 o rozmaitej etiologii \u2013 od wirusowej, bakteryjnej i alergicznej, przez choroby uwarunkowane genetycznie, po skutki dzia\u0142ania czynnik\u00f3w mechanicznych, chemicznych i fizycznych. Objawiaj\u0105 si\u0119 one szeregiem wykwit\u00f3w i innych uszkodze\u0144 b\u0142ony \u015bluzowej. Najcz\u0119\u015bciej, cho\u0107 nie zawsze, wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z odczynem zapalnym. Lokalizuj\u0105 si\u0119 na wszystkich powierzchniach b\u0142ony \u015bluzowej jamy ustnej.\u00a0<\/span>\r\n<h2><b>Jak jest zbudowana jama ustna?<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Aby lepiej zrozumie\u0107 istot\u0119 <\/span><b>chor\u00f3b jamy ustnej<\/b><span style=\"font-weight: 400\">, warto pozna\u0107 struktury, kt\u00f3re j\u0105 tworz\u0105.\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Jama ustna sk\u0142ada si\u0119 z dw\u00f3ch \u015bcian:\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400\"><span style=\"font-weight: 400\">od g\u00f3ry \u2013 podniebienia,\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400\"><span style=\"font-weight: 400\">od do\u0142u \u2013 dna jamy ustnej.\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Boki jamy ustnej s\u0105 ograniczone policzkami. Znajduj\u0105ce si\u0119 w niej z\u0119by i wyrostki z\u0119bodo\u0142owe zar\u00f3wno \u017cuchwy, jak i szcz\u0119ki oddzielaj\u0105 znajduj\u0105ca si\u0119 wewn\u0105trz jam\u0119 ustn\u0105 w\u0142a\u015bciw\u0105 od jej le\u017c\u0105cego na zewn\u0105trz przedsionka.\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Podniebienie jamy ustnej ma kszta\u0142t sklepienia wypuk\u0142ego ku g\u00f3rze. Dzieli si\u0119 na:\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400\"><span style=\"font-weight: 400\">podniebienie twarde \u2013 w przedniej cz\u0119\u015bci,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400\"><span style=\"font-weight: 400\">podniebienie mi\u0119kkie \u2013 z ty\u0142u.\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Ca\u0142e podniebienie pokryte jest b\u0142on\u0105 \u015bluzow\u0105, kt\u00f3ra po\u015brodku tworzy szew i odchodz\u0105ce od niego r\u00f3wnolegle fa\u0142dy podniebienne.\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Policzki pokrywa od \u015brodka b\u0142ona \u015bluzowa przedsionka jamy ustnej. Jest to silnie umi\u0119\u015bniony i unerwiony obszar jamy ustnej, pe\u0142ni\u0105cy wiele pomocniczych funkcji podczas artyku\u0142owania mowy, wyra\u017cania mimiki czy przyjmowania pokarmu.\u00a0<\/span>\r\n<h2><b>Zmiany w jamie ustnej<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h2>\r\n<h3><b>Plamki<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h3>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Plamki to wykwity powstaj\u0105ce na b\u0142onie \u015bluzowej jamy ustnej. R\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 one od otaczaj\u0105cej zdrowej b\u0142ony \u015bluzowej barw\u0105. Nie s\u0105 wypuk\u0142e ani wkl\u0119s\u0142e \u2013 le\u017c\u0105 w jej poziomie. Przyczyn\u0105 ich powstawania mog\u0105 by\u0107 m.in.:\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">choroby zaka\u017ane i zapalne,\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">zatrucia, np. metalami ci\u0119\u017ckimi,\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">schorzenia og\u00f3lnoustrojowe, w tym np. niewydolno\u015b\u0107 kr\u0105\u017cenia lub choroba Rendu-Oslera-Webera,\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">przyjmowanie niekt\u00f3rych lek\u00f3w.\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Plamka przyjmuj\u0105ca posta\u0107 zrogowacia\u0142\u0105, kt\u00f3ra pojawia si\u0119 zwykle na brzegu dzi\u0105s\u0142a, mo\u017ce by\u0107 informacj\u0105 o zatruciu organizmu metalem ci\u0119\u017ckim. W przypadku zatrucia bizmutem przyjmuje ona ciemnoniebieskie zabarwienie. Gdy organizm zostanie nara\u017cony na zbyt du\u017c\u0105 dawk\u0119 srebra, w\u00f3wczas mo\u017ce si\u0119 to objawi\u0107 plamkami w kolorze szarym.\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Rogowacenie b\u0142ony \u015bluzowej wyst\u0119puje r\u00f3wnie\u017c w leukoplakii, kt\u00f3ra mo\u017ce stanowi\u0107 zar\u00f3wno objaw miejscowego stanu zapalnego, jak i nowotworu b\u0142ony \u015bluzowej.\u00a0<\/span>\r\n<h3><b>Guzki<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h3>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Guzki to zmiany wypuk\u0142e. Wywodz\u0105 si\u0119 z tkanki nab\u0142onka jamy ustnej, ale tak\u017ce ze struktur podnab\u0142onkowych.\u00a0<\/span>\r\n<h3><b>Guzy<\/b><\/h3>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Najwi\u0119ksz\u0105 ze zmian o charakterze swoistym, kt\u00f3ra mo\u017ce powsta\u0107 w obr\u0119bie jamy ustnej, jest guz. Zmiana tego typu mo\u017ce mie\u0107 bardzo r\u00f3\u017cny charakter \u2013 pocz\u0105wszy od zapalnego, przez \u0142agodny, po z\u0142o\u015bliwy.\u00a0<\/span>\r\n<h3><b>B\u0105ble pokrzywkowe<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h3>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">S\u0105 to wykwity wynios\u0142e, cienko\u015bcienne, wype\u0142nione p\u0142ynem surowiczym. Ich powstawanie jest wynikiem reakcji alergicznej. Zmiany pokrzywkowe utrzymuj\u0105 si\u0119 zazwyczaj przez 24 godziny.\u00a0<\/span>\r\n<h3><b>P\u0119cherzyki i p\u0119cherze<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h3>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">S\u0105 to <\/span><b>zmiany w jamie ustnej <\/b><span style=\"font-weight: 400\">wst\u0119puj\u0105ce na b\u0142onie \u015bluzowej jamy ustnej. Jest to zazwyczaj niewielka deformacja w obr\u0119bie jamy ustnej wype\u0142niona p\u0142ynem surowiczym lub krwi\u0105, mo\u017ce by\u0107 to tak\u017ce mieszanina obu. Zmiany p\u0119cherzowe mog\u0105 powstawa\u0107 w wielu schorzeniach \u2013 od autoimmunologicznych, takich jak p\u0119cherzyca, poprzez wirusowe, jak zaka\u017cenie wirusem opryszczki, po alergiczne.\u00a0<\/span>\r\n<h3><b>Otarcia, p\u0119kni\u0119cia, rany<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h3>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">S\u0105 to ubytki w b\u0142onie \u015bluzowej jamy ustnej. Przyczyn\u0105 ich powstawania s\u0105 urazy mechaniczne powstaj\u0105ce na skutek u\u017cywania np. aparat\u00f3w ortodontycznych albo ruchomych uzupe\u0142nie\u0144 protetycznych. Najcz\u0119\u015bciej na urazy nara\u017cone s\u0105 wyrostki z\u0119bodo\u0142owe lub podniebienie.\u00a0<\/span>\r\n<h3><b>Wady wrodzone<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h3>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Wady wrodzone to zmiany w strukturze anatomicznej powstaj\u0105ce w czasie rozwoju embrionalnego. Mog\u0105 one powodowa\u0107 problemy w rozwoju postnatalnym i prawid\u0142owym funkcjonowaniu, takie jak problemy z \u017cuciem czy m\u00f3wieniem.\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Przyk\u0142adami wad wrodzonych obejmuj\u0105cych jam\u0119 ustn\u0105 s\u0105:\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">skr\u00f3cenie w\u0119dzide\u0142ka j\u0119zyka,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">j\u0119zyk olbrzymi, b\u0119d\u0105cy objawem zespo\u0142u Downa,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">rozszczep podniebienia,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">j\u0119zyk pofa\u0142dowany,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">wrodzone przetoki w wardze dolnej lub k\u0105tach ust.\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h2><b>Rodzaje chor\u00f3b jamy ustnej<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h2>\r\n<h3><b>Afty<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h3>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Afty to <\/span><b>zmiany w jamie ustnej<\/b><span style=\"font-weight: 400\"> o charakterze przewlek\u0142ym i nawracaj\u0105cym. Maj\u0105 one posta\u0107 wykwitu b\u0105d\u017a owrzodzenia, kt\u00f3ry jest otoczony r\u0105bkiem zapalnym. Niekiedy, gdy afta przyjmuje posta\u0107 afty du\u017cej, mo\u017ce pozostawi\u0107 blizn\u0119. Pod\u0142o\u017cem tych zmian s\u0105 problemy autoimmunologiczne lub alergiczne. Najcz\u0119stszym miejscem powstawania aft w jamie ustnej jest b\u0142ona \u015bluzowa przedsionka jamy ustnej.\u00a0<\/span>\r\n<h3><b>Zesp\u00f3l Behceta<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h3>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">To choroba zapalna obejmuj\u0105ca drobne naczynia krwiono\u015bne. Towarzyszy jej powstanie bolesnych owrzodze\u0144 na b\u0142onie \u015bluzowej jamy ustnej. Zmiany te wyst\u0119puj\u0105 te\u017c w przypadku innych narz\u0105d\u00f3w i uk\u0142ad\u00f3w organizmu. Mog\u0105 dotyczy\u0107 oczu, uk\u0142adu nerwowego lub pokarmowego. Pod\u0142o\u017cem tej choroby s\u0105 najprawdopodobniej zmiany immunologiczne.\u00a0<\/span>\r\n<h3><b>Zmiany zapalne powsta\u0142e w wyniku alergii<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h3>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Zmiany tego typu maj\u0105 \u015bcis\u0142y zwi\u0105zek z substancj\u0105 uczulaj\u0105c\u0105 organizm. Kontakt z ni\u0105 mo\u017ce powodowa\u0107 powstanie na b\u0142onie \u015bluzowej rumieni, obrz\u0119ku, ale tak\u017ce p\u0119cherzy i grudek. Mo\u017ce im towarzyszy\u0107 \u015bwi\u0105d i pieczenie. Najcz\u0119\u015bciej alergizuj\u0105ce s\u0105 elementy aparat\u00f3w ortodontycznych lub bi\u017cuteria. Na zmiany alergiczne najbardziej nara\u017cona jest b\u0142ona \u015bluzowa podniebienia oraz policzk\u00f3w.\u00a0<\/span>\r\n<h3><b>Opryszczka<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h3>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Opryszczka to choroba wirusowa, kt\u00f3ra objawia si\u0119 pojawieniem si\u0119 ma\u0142ych p\u0119cherzyk\u00f3w. Obejmuj\u0105 one zar\u00f3wno sk\u00f3r\u0119 twarzy, jak i czerwie\u0144 wargow\u0105, a od wewn\u0105trz r\u00f3wnie\u017c b\u0142on\u0119 \u015bluzow\u0105 jamy ustnej. Zmiany tego typu powstaj\u0105 w wyniku zaka\u017cenia wirusem opryszczki zwyk\u0142ej. W zapaleniu przewlek\u0142ym w przypadku spadku odporno\u015bci organizmu nast\u0119puje ich aktywacja. Leczenie ogranicza si\u0119 do stosowania miejscowych \u015brodk\u00f3w z acyklowirem. P\u0119cherzyki po oko\u0142o tygodniu zmniejszaj\u0105 si\u0119 i zasychaj\u0105, nie pozostawiaj\u0105c blizn.\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400\">W zaka\u017ceniu pierwotnym HSV zapalenie jamy ustnej mo\u017ce przebiega\u0107 z ci\u0119\u017ckimi mnogimi zmianami wymagaj\u0105cymi leczenia og\u00f3lnoustrojowego, a nawet hospitalizacji.\u00a0<\/span>\r\n<h3><b>Choroby j\u0119zyka<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h3>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">J\u0119zyk, tak jak b\u0142ona \u015bluzowa jamy ustnej, mo\u017ce by\u0107 nara\u017cony na rozw\u00f3j wielu schorze\u0144. Do niekt\u00f3rych z nich zaliczy\u0107 mo\u017cna:\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">zapalenie j\u0119zyka o ostrym przebiegu,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">j\u0119zyk w\u0142ochaty,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">j\u0119zyk geograficzny.\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Przyczynami chor\u00f3b j\u0119zyka mog\u0105 by\u0107:\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">infekcje wirusowe, bakteryjne i grzybicze,\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">niedobory witaminowe,\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">nieswoiste reakcje zapalne,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">reakcje alergiczne.\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Zmiany w obr\u0119bie j\u0119zyka mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c powstawa\u0107 w przebiegu innych schorze\u0144 og\u00f3lnoustrojowych.\u00a0<\/span>\r\n<h3><b>Choroby obejmuj\u0105ce dno jamy ustnej<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h3>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Choroby dna jamy ustnej mog\u0105 rozwija\u0107 si\u0119 jako zmiany miejscowe o charakterze podobnym do zmian powstaj\u0105cych w innych obszarach jamy ustnej, a tak\u017ce przybiera\u0107 form\u0119 ci\u0119\u017cszych schorze\u0144. Do tej w\u0142a\u015bnie grupy nale\u017cy choroba nazywana ropowic\u0105 dna jamy ustnej.\u00a0<\/span>\r\n\r\n<b>Ropowica dna jamy ustnej<\/b><span style=\"font-weight: 400\"> to choroba o pod\u0142o\u017cu bakteryjnym. W jej przebiegu powstaj\u0105 zmiany ropne obejmuj\u0105ce przestrze\u0144 podj\u0119zykow\u0105, podbr\u00f3dkow\u0105 i pod\u017cuchwow\u0105. Do rozwoju tego schorzenia mo\u017ce si\u0119 przyczyni\u0107 ropie\u0144 z\u0119bowy, zapalenie w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych czy obecno\u015b\u0107 cia\u0142a obcego penetruj\u0105cego tkanki. Mo\u017ce mie\u0107 ono przebieg zagra\u017caj\u0105cy \u017cyciu, dlatego po jego rozpoznaniu nale\u017cy jak najszybciej wdro\u017cy\u0107 odpowiednie leczenie oparte przede wszystkim na antybiotykoterapii.\u00a0<\/span>\r\n<h3><b>Dro\u017cd\u017cakowate zapalenie jamy ustnej<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h3>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Dotyczy w wi\u0119kszo\u015bci dzieci i wynika z zaka\u017cenia grzybem <\/span><i><span style=\"font-weight: 400\">Candida albicans<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400\">. Na rozw\u00f3j tej choroby nara\u017cone s\u0105 niemowl\u0119ta i noworodki. Najcz\u0119stszym objawem s\u0105 zmiany grudkowe nie wi\u0119ksze ni\u017c 3 mm o jasnoszarym kolorze. Mog\u0105 one tworzy\u0107 skupiska i rozsiewa\u0107 si\u0119 po ca\u0142ej b\u0142onie \u015bluzowej jamy ustnej, obejmuj\u0105c zar\u00f3wno dno jamy ustnej, jak i podniebienie. Zazwyczaj zmiany te wywo\u0142uj\u0105 objawy b\u00f3lowe i utrudniaj\u0105 spo\u017cywanie pokarm\u00f3w. Leczenie polega na stosowaniu preparat\u00f3w zawieraj\u0105cych nystatyn\u0119 oraz przestrzeganiu zasad prawid\u0142owej higieny jamy ustnej.\u00a0<\/span>\r\n<h3><b>Zajady, czyli zapalenie k\u0105t\u00f3w ust<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h3>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">To nieprzyjemna przypad\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3ra powoduje powstanie naciek\u00f3w i p\u0119kni\u0119\u0107 w k\u0105tach czerwieni wargowych ust. Zazwyczaj ma charakter nawracaj\u0105cy. Za przyczyn\u0119 powstawania zajad\u00f3w uznaje si\u0119:\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">wady zgryzu,\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">\u015blinotok,\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">alergie,\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">niedobory witamin z grupy B oraz PP,\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">niedob\u00f3r \u017celaza,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">d\u0142ugie stosowanie antybiotyk\u00f3w.\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Zmiany te doskwieraj\u0105 choremu podczas m\u00f3wienia, poniewa\u017c ka\u017cdy ruch warg i ich rozwarcie mo\u017ce powodowa\u0107 b\u00f3l. Zazwyczaj zajady goj\u0105 si\u0119 w przeci\u0105gu kilku dni, a zmiana pokrywa si\u0119 strupem.\u00a0<\/span>\r\n<h2><b>Badania jamy ustnej \u2013 czym s\u0105 i jakie s\u0105 ich rodzaje?<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h2>\r\n<b>Badanie jamy ustnej <\/b><span style=\"font-weight: 400\">przeprowadza si\u0119 w celu stwierdzenia, czy nie wyst\u0119puj\u0105 w niej zmiany \u015bwiadcz\u0105ce o rozwijaj\u0105cym si\u0119 procesie chorobowym. <\/span><b>Badanie jamy ustnej<\/b><span style=\"font-weight: 400\"> mo\u017ce przeprowadzi\u0107 lekarz rodzinny lub stomatolog. W celu \u0142atwiejszego zobrazowania wn\u0119trza jamy ustnej lekarz cz\u0119sto u\u017cywa szpatu\u0142ki laryngologicznej oraz o\u015bwietla badany obszar za pomoc\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142a \u015bwiat\u0142a o barwie jak najbardziej zbli\u017conej do \u015bwiat\u0142a naturalnego, takiego jak latarka medyczna. U\u017cycie \u015bwiat\u0142a o barwie \u017c\u00f3\u0142tej lub niebieskiej mo\u017ce zaburza\u0107 obraz b\u0142ony \u015bluzowej i powodowa\u0107, \u017ce zmiany zabarwienia nie s\u0105 widoczne. Ca\u0142e badanie powinno si\u0119 odbywa\u0107 z zachowaniem warunk\u00f3w podwy\u017cszonej higieny.\u00a0<\/span>\r\n<h2><b>Choroby jamy ustnej \u2013 profilaktyka<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Profilaktyka <\/span><b>chor\u00f3b jamy ustnej <\/b><span style=\"font-weight: 400\">powinna obejmowa\u0107 w pierwszej kolejno\u015bci zasady prawid\u0142owej higieny jamy ustnej. Aby nie dopu\u015bci\u0107 do rozwoju <\/span><b>chor\u00f3b jamy ustnej<\/b><span style=\"font-weight: 400\">, warto minimum 2 razy do roku uda\u0107 si\u0119 na kontroln\u0105 wizyt\u0119 do stomatologa. Dzi\u0119ki temu w odpowiednim czasie mo\u017cna zdiagnozowa\u0107 chorob\u0119 i wdro\u017cy\u0107 odpowiednie leczenie. Aby ustrzec si\u0119 przed rozwojem np. zajad\u00f3w czy opryszczki, mo\u017cna uda\u0107 si\u0119 apteki, gdzie zasi\u0119gniemy informacji, jakie preparaty nas przed nimi uchroni\u0105.\u00a0\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400\">\u0179r\u00f3d\u0142a:\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">O. Narkiewicz, J. Morys, <\/span><i><span style=\"font-weight: 400\">Anatomia cz\u0142owieka, <\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400\">Wydawnictwo Lekarkie PWZL, Warszawa, 2010, tom IV str. 215-216, 221-227.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">B. Petkowicz, M. Skiba-Tatarska, <\/span><i><span style=\"font-weight: 400\">Kandydoza jamy ustnej, <\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400\">Gerontologia Polska PRACA POGL\u0104DOWA tom 14, nr 4, 160\u2013164 ISSN 1425\u20134956.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">Zbigniew Koz\u0142owski, Tomasz Konopka, <\/span><i><span style=\"font-weight: 400\">Wybrane zagadnienia z farmakoterapii chor\u00f3b b\u0142ony \u015bluzowej jamy ustnej, <\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400\">Dent. Med. Probl. 2004, 41, 1, 119-123.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">E. Wa\u015bniewska-Okupniak, W. Szyfter,<\/span><i><span style=\"font-weight: 400\"> Diagnostyka zapale\u0144 jamy ustnej z nad\u017cerkami i owrzodzeniami b\u0142ony \u015bluzowej, <\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400\">Pol Otorhino Rev 2015, 4, 15-19.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">Z. Koz\u0142owski, T. Konopka,<\/span><i><span style=\"font-weight: 400\"> Wybrane zagadnienia z farmakoterapii chor\u00f3b b\u0142ony \u015bluzowej jamy ustnej, <\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400\">Dent. Med. Probl. 2004, 41, 1, 119\u2013123 ISSN 1644\u2212387X.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">U. Pa\u015bnik, I. Brukwicka, B. B\u0142aszczak, Z. Kopa\u0144ski, J. Rowi\u0144ski, J. Strychar,<\/span><i><span style=\"font-weight: 400\"> Mikroflora jamy ustnej, <\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400\">Artyku\u0142 przegl\u0105dowy, Journal of Clinical Healthcare 1\/2017.\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>","link":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/jama-ustna\/choroby-jamy-ustnej\/","name":"Choroby jamy ustnej","slug":"choroby-jamy-ustnej","taxonomy":"category","parent":1447,"meta":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v25.5 (Yoast SEO v25.5) - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Choroby jamy ustnej \u2013 zmiany i badania - Poradnik Gemini<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Choroby jamy ustnej mog\u0105 objawia\u0107 si\u0119 wykwitami i innymi uszkodzeniami b\u0142ony \u015bluzowej. Sprawd\u017a, jakie zmiany mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107 w jamie ustnej.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/jama-ustna\/choroby-jamy-ustnej\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Archiwa Choroby jamy ustnej\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Choroby jamy ustnej mog\u0105 objawia\u0107 si\u0119 wykwitami i innymi uszkodzeniami b\u0142ony \u015bluzowej. Sprawd\u017a, jakie zmiany mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107 w jamie ustnej.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/jama-ustna\/choroby-jamy-ustnej\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Poradnik Gemini\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/w-tre\u015bci1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"710\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"457\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"CollectionPage\",\"@id\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/jama-ustna\/choroby-jamy-ustnej\/\",\"url\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/jama-ustna\/choroby-jamy-ustnej\/\",\"name\":\"Choroby jamy ustnej \u2013 zmiany i badania - Poradnik Gemini\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#website\"},\"description\":\"Choroby jamy ustnej mog\u0105 objawia\u0107 si\u0119 wykwitami i innymi uszkodzeniami b\u0142ony \u015bluzowej. Sprawd\u017a, jakie zmiany mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107 w jamie ustnej.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/jama-ustna\/choroby-jamy-ustnej\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\"},[],{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#website\",\"url\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/\",\"name\":\"Poradnik Gemini\",\"description\":\"Poradnik Gemini to blog informacyjno - edukacyjny o tematyce prozdrowotnej tworzony przez wykwalifikowanych specjalist\u00f3w. Pomagamy zadba\u0107 o zdrowie  dzieci, przysz\u0142ych mam, m\u0119\u017cczyzn oraz os\u00f3b starszych. Odpowiadamy tak\u017ce na pytania pacjent\u00f3w.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#organization\",\"name\":\"Poradnik Gemini\",\"url\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/poradnik-gemini-logo.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/poradnik-gemini-logo.jpg\",\"width\":219,\"height\":51,\"caption\":\"Poradnik Gemini\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/apteka.internetowa.gemini\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Choroby jamy ustnej \u2013 zmiany i badania - Poradnik Gemini","description":"Choroby jamy ustnej mog\u0105 objawia\u0107 si\u0119 wykwitami i innymi uszkodzeniami b\u0142ony \u015bluzowej. Sprawd\u017a, jakie zmiany mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107 w jamie ustnej.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/jama-ustna\/choroby-jamy-ustnej\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Archiwa Choroby jamy ustnej","og_description":"Choroby jamy ustnej mog\u0105 objawia\u0107 si\u0119 wykwitami i innymi uszkodzeniami b\u0142ony \u015bluzowej. Sprawd\u017a, jakie zmiany mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107 w jamie ustnej.","og_url":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/jama-ustna\/choroby-jamy-ustnej\/","og_site_name":"Poradnik Gemini","og_image":[{"width":710,"height":457,"url":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/w-tre\u015bci1.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"CollectionPage","@id":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/jama-ustna\/choroby-jamy-ustnej\/","url":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/jama-ustna\/choroby-jamy-ustnej\/","name":"Choroby jamy ustnej \u2013 zmiany i badania - Poradnik Gemini","isPartOf":{"@id":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#website"},"description":"Choroby jamy ustnej mog\u0105 objawia\u0107 si\u0119 wykwitami i innymi uszkodzeniami b\u0142ony \u015bluzowej. Sprawd\u017a, jakie zmiany mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107 w jamie ustnej.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/jama-ustna\/choroby-jamy-ustnej\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL"},[],{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#website","url":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/","name":"Poradnik Gemini","description":"Poradnik Gemini to blog informacyjno - edukacyjny o tematyce prozdrowotnej tworzony przez wykwalifikowanych specjalist\u00f3w. Pomagamy zadba\u0107 o zdrowie  dzieci, przysz\u0142ych mam, m\u0119\u017cczyzn oraz os\u00f3b starszych. Odpowiadamy tak\u017ce na pytania pacjent\u00f3w.","publisher":{"@id":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#organization","name":"Poradnik Gemini","url":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/poradnik-gemini-logo.jpg","contentUrl":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/poradnik-gemini-logo.jpg","width":219,"height":51,"caption":"Poradnik Gemini"},"image":{"@id":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/apteka.internetowa.gemini"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-json\/wp\/v2\/categories\/1448","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-json\/wp\/v2\/categories"}],"about":[{"href":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-json\/wp\/v2\/taxonomies\/category"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-json\/wp\/v2\/categories\/1447"}],"wp:post_type":[{"href":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-json\/wp\/v2\/posts?categories=1448"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}