{"id":1457,"count":190,"description":"<h2><b>Choroby zaka\u017ane \u2013 czym s\u0105?<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Jak mo\u017cemy scharakteryzowa\u0107 <\/span><b>choroby zaka\u017ane? Definicja<\/b><span style=\"font-weight: 400\"> zawarta w Ustawie z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zaka\u017ce\u0144 i chor\u00f3b zaka\u017anych u ludzi m\u00f3wi, \u017ce jest to \u201e<\/span><i><span style=\"font-weight: 400\">choroba, kt\u00f3ra zosta\u0142a wywo\u0142ana przez biologiczne czynniki chorobotw\u00f3rcze, kt\u00f3re ze wzgl\u0119du na charakter i spos\u00f3b szerzenia si\u0119 stanowi\u0105 zagro\u017cenie dla zdrowia publicznego<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400\">\u201d.\u00a0<\/span>\r\n\r\n<b>Choroby zaka\u017ane<\/b><span style=\"font-weight: 400\">, zwane te\u017c <\/span><b>infekcyjnymi<\/b><span style=\"font-weight: 400\">, s\u0105 cz\u0119sto zwi\u0105zane z <a href=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/obnizona-odpornosc-jakie-objawy-powinny-nas-zaniepokoic\/\">os\u0142abieniem odporno\u015bci<\/a> i rozwijaj\u0105 si\u0119 w efekcie zaka\u017cenia organizmu czynnikami takimi jak:\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400\"><span style=\"font-weight: 400\">priony,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400\"><span style=\"font-weight: 400\">wirusy i wiroidy,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400\"><span style=\"font-weight: 400\">bakterie i riketsje,\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400\"><span style=\"font-weight: 400\">grzyby,\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400\"><span style=\"font-weight: 400\">niekt\u00f3re toksyny.\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Nale\u017cy podkre\u015bli\u0107, \u017ce <\/span><b>choroby zaka\u017ane<\/b><span style=\"font-weight: 400\"> mog\u0105 wyst\u0119powa\u0107 u zwierz\u0105t i cz\u0142owieka, a cz\u0119\u015b\u0107 z nich mo\u017ce by\u0107 przenoszona mi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi gatunkami.\u00a0\u00a0<\/span>\r\n<h2><b>W jaki spos\u00f3b mo\u017ce doj\u015b\u0107 do zaka\u017cenia?<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105c\u0105 przyczyn\u0105 zaka\u017cenia jest kontakt z nosicielem lub chorym cz\u0142owiekiem. Mo\u017cliwe s\u0105 tak\u017ce infekcje wynikaj\u0105ce z kontaktu z chor\u0105 zwierzyn\u0105 lub z zaka\u017conymi produktami zwierz\u0119cymi.\u00a0\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Drogi rozprzestrzeniania si\u0119 chor\u00f3b zaka\u017anych obejmuj\u0105 mi\u0119dzy innymi:\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">bezpo\u015bredni kontakt z chorym lub nosicielem,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">kontakt z zaka\u017conymi przedmiotami i powierzchniami,\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">drogi oddechowe (np. aerozol patogen\u00f3w w powietrzu, droga kropelkowa),\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">zaka\u017cony pokarm i wod\u0119,\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">zanieczyszczon\u0105 gleb\u0119,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">materia\u0142 biologiczny pochodz\u0105cy od osoby chorej lub nosiciela (np. nasienie, krew),\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">wektory, do kt\u00f3rych zaliczamy mi\u0119dzy innymi gryzonie, komary czy kleszcze.\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h2><b>Choroby zaka\u017ane \u2013 objawy<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Objawy chor\u00f3b zaka\u017anych s\u0105 zr\u00f3\u017cnicowane i zale\u017cne od czynnika infekcyjnego. Zdecydowanie inne symptomy b\u0119d\u0105 wyst\u0119powa\u0142y w przypadku zaka\u017ce\u0144 grzybiczych, inne w przypadku bakteryjnych chor\u00f3b uk\u0142adu pokarmowego, a jeszcze inne przy infekcjach wirusowych.\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400\">U chorego najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puje gor\u0105czka i uczucie os\u0142abienia, cho\u0107 mo\u017cliwe s\u0105 tak\u017ce infekcje przebiegaj\u0105ce bezobjawowo. Podczas choroby zaka\u017anej pacjentowi mo\u017ce dokucza\u0107 <a href=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/bol-glowy-jak-sie-go-pozbyc\/\">b\u00f3l g\u0142owy<\/a>, objawy grypopodobne oraz powi\u0119kszenie w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych.\u00a0\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Pami\u0119tajmy, by zawsze dok\u0142adnie obserwowa\u0107 organizm:\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">Zwr\u00f3\u0107my uwag\u0119 na stan naszej sk\u00f3ry. Wszelkiego rodzaju objawy w postaci wysypki, rumienia, owrzodzenia, \u0142uszczenia czy sw\u0119dzenia powinny by\u0107 skonsultowane z lekarzem.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">Podczas niekt\u00f3rych chor\u00f3b zaka\u017anych wyst\u0119puj\u0105 symptomy ze strony <a href=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/uklad-oddechowy\/\">uk\u0142adu oddechowego<\/a>, takie jak kaszel czy duszno\u015bci.\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">Niepokoj\u0105ce powinny by\u0107 dla nas biegunki oraz wszelkiego rodzaju zaburzenia ze strony <a href=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/uklad-pokarmowy\/\">uk\u0142adu pokarmowego<\/a>, np. nudno\u015bci czy wymioty. Mog\u0105 one \u015bwiadczy\u0107 o infekcji bakteryjnej lub wirusowej.\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">Nie wolno te\u017c bagatelizowa\u0107 zaburze\u0144 ze strony <a href=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/uklad-nerwowy\/\">uk\u0142adu nerwowego<\/a>. Zmiany neurologiczne, takie jak zawroty g\u0142owy, parali\u017c, drgawki czy niedow\u0142ad ko\u0144czyn, powinny by\u0107 niezw\u0142ocznie zg\u0142oszone lekarzowi, kt\u00f3ry zdecyduje o dalszym post\u0119powaniu.\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">W grupie omawianych <\/span><b>rodzaj\u00f3w chor\u00f3b zaka\u017anych<\/b><span style=\"font-weight: 400\"> wyr\u00f3\u017cniamy jednostki, kt\u00f3re s\u0105 szczeg\u00f3lnie niebezpieczne i wysoce zaka\u017ane. Przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 <a href=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/dzuma-czy-nadal-grozi-nam-epidemia-czarnej-smierci\/\">d\u017cuma<\/a>, cholera czy wirusowe gor\u0105czki krwotoczne. Choroby te wymagaj\u0105 rygorystycznych metod zwalczania, gdy\u017c stanowi\u0105 szczeg\u00f3lne zagro\u017cenie dla zdrowia publicznego.\u00a0<\/span>\r\n<h2><b>Choroby zaka\u017ane \u2013 rodzaje<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Ze wzgl\u0119du na rodzaj dzia\u0142aj\u0105cego czynnika wyr\u00f3\u017cniamy nast\u0119puj\u0105ce grupy <\/span><b>chor\u00f3b zaka\u017anych. Przyk\u0142ady<\/b><span style=\"font-weight: 400\"> poni\u017cej:\u00a0<\/span>\r\n<h3><b>Choroby wirusowe<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h3>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Przyk\u0142ady: AIDS, <a href=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/jak-dziala-uklad-odpornosciowy-w-czasie-grypy\/\">grypa<\/a>, COVID-19, <\/span><span style=\"font-weight: 400\"><a href=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/czy-choroba-heinego-medina-jest-nadal-niebezpieczna\/\">choroba Heinego-Medina<\/a>, <a href=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/polpasiec-rozpoznanie-przebieg-leczenie\/\">p\u00f3\u0142pasiec<\/a>, <a href=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/dziecko\/odra-przyczyny-objawy-leczenie\/\">odra<\/a>, <a href=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/dziecko\/ospa-wietrzna-leczenie-przebieg-ile-trwa\/\">ospa wietrzna<\/a>, <a href=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/dziecko\/rozyczka-objawy-niebezpieczenstwo-profilaktyka-i-leczenie\/\">r\u00f3\u017cyczka<\/a>, <a href=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/dziecko\/swinka-przyczyny-objawy-leczenie\/\">\u015bwinka<\/a>, w\u015bcieklizna.\u00a0<\/span>\r\n<h3><b>Riketsjozy<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h3>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Przyk\u0142ad: gor\u0105czka plamista.\u00a0<\/span>\r\n<h3><b>Choroby bakteryjne<\/b><\/h3>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Przyk\u0142ady: b\u0142onica, <a href=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/borelioza-jak-rozpoznac-wczesna-infekcje-po-ukaszeniu-kleszcza\/\">borelioza<\/a>, cholera, dur brzuszny, d\u017cuma, gru\u017alica, <a href=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/kila-choroba-przeszlosci\/\">ki\u0142a<\/a>, rze\u017c\u0105czka, t\u0119\u017cec.\u00a0<\/span>\r\n<h3><b>Choroby grzybicze<\/b><\/h3>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Przyk\u0142ady: aspergiloza, kandydoza, kryptokokoza.\u00a0<\/span>\r\n<h3><b>Choroby prionowe<\/b><\/h3>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Przyk\u0142ady: choroba Creutzfeldta-Jakoba<\/span><span style=\"font-weight: 400\">, g\u0105bczaste zwyrodnienie m\u00f3zgu (BSE).\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Cz\u0119sto\u015b\u0107 i <\/span><b>rodzaje chor\u00f3b zaka\u017anych<\/b><span style=\"font-weight: 400\"> wyst\u0119puj\u0105cych na \u015bwiecie uzale\u017cnione s\u0105 od wielu czynnik\u00f3w, do kt\u00f3rych mo\u017cemy zaliczy\u0107 mi\u0119dzy innymi:\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">stopie\u0144 zara\u017aliwo\u015bci, czyli mo\u017cliwo\u015bci czynnika chorobotw\u00f3rczego do prze\u017cycia i namna\u017cania, a tak\u017ce do wywo\u0142ania objaw\u00f3w chorobowych po przeniesieniu go do organizmu innego cz\u0142owieka lub zwierz\u0119cia,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">szeroko\u015b\u0107 geograficzn\u0105 i wyst\u0119powanie obszar\u00f3w endemicznych,\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">migracje ludzi,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">g\u0119sto\u015b\u0107 zaludnienia,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">rodzaj wyst\u0119puj\u0105cych wektor\u00f3w, np. kleszczy czy komar\u00f3w,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">czynniki atmosferyczne (np. temperatura i wilgotno\u015b\u0107 powietrza),\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">stopie\u0144 rozwoju gospodarki,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">profilaktyk\u0119 i stosowanie \u015brodk\u00f3w zapobiegawczych,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">poziom \u015bwiadomo\u015bci spo\u0142ecznej,\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">odporno\u015b\u0107 na leki,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">dost\u0119p do opieki lekarskiej,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">mo\u017cliwo\u015bci diagnostyki i leczenia.\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">W skali globalnej w\u015br\u00f3d wszystkich chor\u00f3b zaka\u017anych najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105 choroby uk\u0142adu oddechowego, objawiaj\u0105ce si\u0119 kaszlem, duszno\u015bciami, katarem, z\u0142ym samopoczuciem oraz b\u00f3lem g\u0142owy. Og\u00f3lno\u015bwiatowy problem stanowi\u0105 tak\u017ce gru\u017alica oraz zaka\u017cenia wirusem HIV.\u00a0\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400\">W ci\u0105gu kilku ostatnich dekad w populacji polskiej najcz\u0119\u015bciej odnotowywano gryp\u0119 (wraz z objawami grypopodobnymi), zatrucia pokarmowe i zaka\u017cenia jelitowe (np. wywo\u0142ane przez <a href=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/dziecko\/rotawirusy-jakie-moga-byc-objawy-zakazenia\/\">rotawirusy<\/a>), zaka\u017cenia wirusami hepatotropowymi, osp\u0119 wietrzn\u0105 oraz \u015bwink\u0119.\u00a0\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Rok 2020 zmieni\u0142 jednak og\u00f3lno\u015bwiatow\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 w aspekcie chor\u00f3b zaka\u017anych, a walka z epidemi\u0105 spowodowan\u0105 wirusem SARS-CoV-2 sta\u0142a si\u0119 priorytetem i najwa\u017cniejszym celem dzia\u0142a\u0144 rz\u0105d\u00f3w i instytucji zwi\u0105zanych z ochron\u0105 zdrowia.\u00a0<\/span>\r\n<h2><b>Choroby zaka\u017ane w Polsce <\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Dane dotycz\u0105ce odnotowanych przypadk\u00f3w chor\u00f3b zaka\u017anych powinny by\u0107 wysy\u0142ane przez lekarzy do powiatowych stacji sanitarno-epidemiologicznych, kt\u00f3re z kolei udost\u0119pniane s\u0105 jednostkom wojew\u00f3dzkim. Nast\u0119pnie na podstawie tych informacji Zak\u0142ad Epidemiologii Chor\u00f3b Zaka\u017anych i Nadzoru NIZP-PZH sporz\u0105dza dwutygodniowe raporty dotycz\u0105ce zachorowania na wybrane <\/span><b>choroby zaka\u017ane<\/b><span style=\"font-weight: 400\"> w Polsce.\u00a0\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Na podstawie dokumentu stanowi\u0105cego podsumowanie odno\u015bnie zachorowania na wybrane <\/span><b>choroby zaka\u017ane<\/b><span style=\"font-weight: 400\"> w Polsce mo\u017cna wywnioskowa\u0107, \u017ce od 1 stycznia do 31 grudnia 2020 roku najcz\u0119\u015bciej stwierdzane by\u0142y:\u00a0\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li><b>Salmonelloza<\/b><span style=\"font-weight: 400\">: 5270 przypadk\u00f3w \u0142\u0105cznie (w tym zatrucia pokarmowe, posocznica oraz inne zaka\u017cenia pozajelitowe),\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><b>Bakteryjne zaka\u017cenia jelitowe<\/b><span style=\"font-weight: 400\">: 11800 przypadk\u00f3w (w tym mi\u0119dzy innymi zaka\u017cenia wywo\u0142ane przez <\/span><i><span style=\"font-weight: 400\">E. coli<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400\">, <\/span><i><span style=\"font-weight: 400\">Campylobacter<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400\">, <\/span><i><span style=\"font-weight: 400\">Yersinia enterocolitica<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400\"> i <\/span><i><span style=\"font-weight: 400\">Y. pseudotuberculosis<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400\"> lub <\/span><i><span style=\"font-weight: 400\">Clostridium difficile<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400\">),\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><b>Wirusowe zaka\u017cenia jelitowe<\/b><span style=\"font-weight: 400\">: 14386 przypadk\u00f3w og\u00f3\u0142em (w tym wywo\u0142ane przez rotawirusy i norowirusy),\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><b>Wirusowe zaka\u017cenia jelitowe u dzieci do lat 2<\/b><span style=\"font-weight: 400\">: 6230 przypadk\u00f3w,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><b>Biegunka i zapalenie \u017co\u0142\u0105dkowo-jelitowe<\/b> <b>(BNO; bli\u017cej nieokre\u015blone)<\/b><span style=\"font-weight: 400\">: 25857 przypadk\u00f3w og\u00f3\u0142em (w tym 7238 przypadk\u00f3w u dzieci do lat 2),\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><b>P\u0142onica (szkarlatyna)<\/b><span style=\"font-weight: 400\">: 7639 przypadk\u00f3w,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><b>Choroba wywo\u0142ana przez <\/b><b><i>Streptococcus pyogenes<\/i><\/b><span style=\"font-weight: 400\"> (inwazyjna): 3104 przypadki og\u00f3\u0142em (w tym 3028 przypadk\u00f3w r\u00f3\u017cy),\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><b>Borelioza z Lyme: <\/b><span style=\"font-weight: 400\">12524 przypadki og\u00f3\u0142em (w tym 104 przypadki neuroboreliozy),\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><b>Ospa wietrzna: <\/b><span style=\"font-weight: 400\">71392 przypadki,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><b>Grypa i podejrzenia grypy: <\/b><span style=\"font-weight: 400\">3164446 przypadk\u00f3w og\u00f3\u0142em (w tym 1262119 przypadk\u00f3w odnotowanych u dzieci poni\u017cej 14. roku \u017cycia),\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><b>Zaka\u017cenia SARS-CoV-2 (COVID-19)<\/b><span style=\"font-weight: 400\">: 1255625 potwierdzonych przypadk\u00f3w oraz dodatkowo 17530 przypadk\u00f3w mo\u017cliwych.\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<b>Wa\u017cn\u0105 informacj\u0105 jest te\u017c fakt, \u017ce w 2020 roku nie odnotowano w Polsce \u017cadnego przypadku:<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">cholery (w 2019 roku odnotowano 1 przypadek),\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">duru brzusznego (w 2019 roku odnotowano 3 przypadki),\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">duru rzekomego (A, B, C) (w 2019 roku odnotowano 2 przypadki),\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">d\u017cumy,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">w\u0105glika,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">nosacizny,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">b\u0142onicy,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">gor\u0105czki po\u0142ogowej (w 2019 roku odnotowano 2 przypadki),\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">gor\u0105czki Pontiac (w 2019 roku odnotowano 13 przypadk\u00f3w),\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">ziarnicy wenerycznej wywo\u0142anej przez chlamydie (w 2019 roku odnotowano 3 przypadki),\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">ornitozy (zaka\u017cenia <\/span><i><span style=\"font-weight: 400\">Chlamydia psittaci<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400\">),\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">duru wysypkowego,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\"><a href=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/goraczka-q-przyczyny-objawy-diagnostyka-leczenie\/\">gor\u0105czki Q<\/a> (w 2019 roku odnotowano 4 przypadki),\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">gor\u0105czki plamistej i innych riketsjoz (w 2019 roku odnotowano 4 przypadki),\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">poliomyelitis (wywo\u0142ane wirusem dzikim oraz wirusem pochodzenia szczepionkowego),\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">w\u015bcieklizny (przy czym styczno\u015b\u0107, nara\u017cenie na w\u015bcieklizn\u0119 i potrzeb\u0119 szczepie\u0144 odnotowano w 4277 przypadkach),\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">choroby Chikungunya (w 2019 roku odnotowano 2 przypadki),\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\"><a href=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/goraczka-zachodniego-nilu-wnf-niebezpieczna-choroba-przenoszona-przez-komary\/\">gor\u0105czki zachodniego Nilu<\/a>,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">choroby wywo\u0142anej przez wirus Zika,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">\u017c\u00f3\u0142tej gor\u0105czki (\u017c\u00f3\u0142tej febry),\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">wirusowej gor\u0105czki krwotocznej (np. Ebola, Marburg, Lassa),\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">ospy prawdziwej,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">pryszczycy,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">grypy ptak\u00f3w typu A\/H5 lub A\/H5N1 u ludzi,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">wrodzonej choroby wirusowej (np. r\u00f3\u017cyczka wrodzona),\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">SARS (zesp\u00f3\u0142 ostrej niewydolno\u015bci oddechowej wywo\u0142any przez koronawirusa SARS-coV-1),\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">ostrych zatru\u0107 \u017cywno\u015bci\u0105 ska\u017con\u0105 biologicznie i\/lub chemicznie (np. mikotoksynami, dioksynami lub polichlorowanymi bifenylami).\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h2><b>Choroby zaka\u017ane \u2013 profilaktyka<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Profilaktyka chor\u00f3b zaka\u017anych obejmuje zar\u00f3wno dzia\u0142ania jednostkowe, jak i systemowe:\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Do dzia\u0142a\u0144, na kt\u00f3re wp\u0142yw ma ka\u017cdy obywatel, zaliczamy:\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">przestrzeganie higieny osobistej (np. cz\u0119ste mycie r\u0105k),\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">noszenie <a href=\"https:\/\/gemini.pl\/kategoria\/sprzet-i-akcesoria-medyczne\/srodki-ochrony-osobistej\/maski-ochronne\">maseczek<\/a> w przestrzeni publicznej,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\"><a href=\"https:\/\/gemini.pl\/kategoria\/sprzet-i-akcesoria-medyczne\/srodki-ochrony-osobistej\/rekawice\">stosowanie r\u0119kawic ochronnych<\/a>, np. podczas uprawy ro\u015blin (unikanie kontaktu z potencjalnie zaka\u017con\u0105 gleb\u0105),\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">unikanie jedzenia i wody z niewiadomego \u017ar\u00f3d\u0142a,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">dezynfekcj\u0119 przestrzeni i cz\u0119sto u\u017cywanych rzeczy,\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">unikanie skupisk ludzkich,\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">unikanie przebywania na terenach endemicznych wyst\u0119powania chor\u00f3b zaka\u017anych,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">dbanie o odporno\u015b\u0107 i og\u00f3lny stan zdrowia,\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">unikanie kontaktu z osobami chorymi lub u kt\u00f3rych wyst\u0119puje podejrzenie choroby zaka\u017anej,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">wykonywanie szczepie\u0144 ochronnych zgodnie z Programem Szczepie\u0144 Ochronnych i oficjalnymi zaleceniami, np. przed egzotycznymi podr\u00f3\u017cami,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">przestrzeganie konieczno\u015bci odbycia izolacji lub kwarantanny,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">przekazywanie prawdziwych informacji o swoim stanie zdrowia podczas bada\u0144 lekarskich, zw\u0142aszcza w przypadku podejrzenia wyst\u0105pienia choroby zaka\u017anej. <\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Dzia\u0142ania systemowe obejmuj\u0105 mi\u0119dzy innymi:\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">zapewnienie szczepie\u0144 ochronnych, kt\u00f3re stanowi\u0105 najskuteczniejsze narz\u0119dzie walki z chorobami zaka\u017anymi,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">rejestr ka\u017cdego przypadku zaka\u017cenia lub choroby zaka\u017anej (zgodnie z Ustaw\u0105 z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zaka\u017ce\u0144 i chor\u00f3b zaka\u017anych u ludzi (t.j. Dz.U.2020.1845 ze zm.),\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">monitorowanie procesu rozprzestrzeniania si\u0119 chor\u00f3b zaka\u017anych i epidemii,\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">\u015bcis\u0142\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 jednostek nie tylko na poziomie krajowym, ale te\u017c w skali europejskiej i og\u00f3lno\u015bwiatowej (np. stosowanie si\u0119 do zalece\u0144 WHO),\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">szerzenie wiedzy na temat chor\u00f3b zaka\u017anych i mo\u017cliwych dzia\u0142a\u0144 profilaktycznych,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">odpowiedni poziom diagnostyki i dost\u0119pu do opieki lekarskiej,\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">opracowanie planu dzia\u0142ania na wypadek wyst\u0105pienia epidemii lub ognisk chor\u00f3b zaka\u017anych.\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h2><b>Choroby zaka\u017ane a obowi\u0105zuj\u0105ce akty prawne<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Na terenie Europy istnieje obowi\u0105zek zg\u0142aszania i monitorowania chor\u00f3b zaka\u017anych.\u00a0 Zosta\u0142 on okre\u015blony w 1999 roku przez Komisj\u0119 Europejsk\u0105, kt\u00f3rej prace s\u0105 kontynuowane przez Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chor\u00f3b Zaka\u017anych (ECDC) z siedzib\u0105 w Sztokholmie (Szwecja).\u00a0\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Zakres dzia\u0142alno\u015bci tej instytucji obejmuje mi\u0119dzy innymi:\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">zbieranie danych z kraj\u00f3w Unii Europejskiej odno\u015bnie 52 chor\u00f3b zaka\u017anych, kt\u00f3re analizowane s\u0105 przy pomocy europejskiego systemu nadzorowania (ang. European Surveillance System \u2013 TESSy),\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">gotowo\u015b\u0107 do pomocy krajom unijnym w przypadku wyst\u0105pienia chor\u00f3b zaka\u017anych,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">funkcj\u0119 doradcz\u0105 dla rz\u0105d\u00f3w i instytucji unijnych,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">wykrywanie i analiz\u0119 potencjalnych zagro\u017ce\u0144 dla zdrowia w Unii Europejskiej,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">koordynacj\u0119 europejskiego programu szkole\u0144 w zakresie epidemiologii interwencyjnej oraz mikrobiologii w zdrowiu publicznym,\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">organizacj\u0119 corocznej europejskiej konferencji naukowej dotycz\u0105cej epidemiologii stosowanej chor\u00f3b zaka\u017anych.\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Warto zaznaczy\u0107, \u017ce Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chor\u00f3b Zaka\u017anych pozostaje w ci\u0105g\u0142ej wsp\u00f3\u0142pracy z Europejsk\u0105 Agencj\u0105 Lek\u00f3w<\/span><span style=\"font-weight: 400\">, <\/span><span style=\"font-weight: 400\">Europejskim Urz\u0119dem ds. Bezpiecze\u0144stwa \u017bywno\u015bci oraz \u015awiatow\u0105 Organizacj\u0105 Zdrowia (WHO).\u00a0\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400\">W Polsce obowi\u0105zuj\u0105cym aktem prawnym jest Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zaka\u017ce\u0144 i chor\u00f3b zaka\u017anych u ludzi (t.j. Dz.U.2020.1845 ze zm.).\u00a0\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Za\u0142\u0105cznik do wy\u017cej wymienionej Ustawy zawiera list\u0119 chor\u00f3b zaka\u017anych i zaka\u017ce\u0144, kt\u00f3re podlegaj\u0105 obowi\u0105zkowi zg\u0142oszenia w Polsce. Jest ona do\u015b\u0107 d\u0142uga i obejmuje nast\u0119puj\u0105ce przyk\u0142ady:\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">b\u0105blowica i w\u0105grzyca,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">biegunki o etiologii infekcyjnej lub nieustalonej u dzieci do lat 2,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">b\u0142onica,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">borelioza z Lyme,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">bruceloza,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">Chikungunya,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">chlamydiozy i inne zaka\u017cenia nierze\u017c\u0105czkowe uk\u0142adu moczowo-p\u0142ciowego,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">cholera,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">choroba Creutzfeldta-Jakoba i inne encefalopatie g\u0105bczaste,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">choroba wirusowa Ebola (EVD),\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">czerwonka bakteryjna,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">dur brzuszny i zaka\u017cenia pa\u0142eczkami durowymi,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">dur wysypkowy (w tym choroba Brill-Zinssera) i inne riketsjozy,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">dury rzekome A, B, C i zaka\u017cenia pa\u0142eczkami rzekomodurowymi,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">d\u017cuma,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">giardioza,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">gor\u0105czka Q,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">gru\u017alica i inne mikobakteriozy,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">grypa (w tym grypa ptak\u00f3w u ludzi),\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">inwazyjne zaka\u017cenia <\/span><i><span style=\"font-weight: 400\">Neisseria meningitidis<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400\">,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">inwazyjne zaka\u017cenia <\/span><i><span style=\"font-weight: 400\">Streptococcus pneumoniae<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400\">,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">inwazyjne zaka\u017cenia <\/span><i><span style=\"font-weight: 400\">Streptococcus pyogenes<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400\">,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">inwazyjne zaka\u017cenia <\/span><i><span style=\"font-weight: 400\">Haemophilus influenzae<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400\">,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">jersinioza,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">kampylobakterioza,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">ki\u0142a,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">kryptosporydioza,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">krztusiec,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">legioneloza,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">leptospirozy,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">listerioza,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">nagminne zapalenie przyusznic (\u015bwinka),\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">nosacizna,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">odra,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">ornitozy,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">ospa prawdziwa,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">ospa wietrzna,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">ostre nagminne pora\u017cenie dzieci\u0119ce (poliomyelitis) oraz inne ostre pora\u017cenia wiotkie, w tym zesp\u00f3\u0142 Guillaina-Barr\u00e9go,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">p\u0142onica,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">pryszczyca,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">r\u00f3\u017cyczka i zesp\u00f3\u0142 r\u00f3\u017cyczki wrodzonej,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">rze\u017c\u0105czka,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">salmonellozy inne ni\u017c wywo\u0142ane przez pa\u0142eczki <\/span><i><span style=\"font-weight: 400\">Salmonella Typhi<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400\"> i <\/span><i><span style=\"font-weight: 400\">Salmonella Paratyphi<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400\"> A, B, C oraz zaka\u017cenia przez nie wywo\u0142ane,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">t\u0119\u017cec,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">toksoplazmoza wrodzona,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">tularemia,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">w\u0105glik,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">wirusowe gor\u0105czki krwotoczne, w tym \u017c\u00f3\u0142ta gor\u0105czka,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">wirusowe zapalenia w\u0105troby (A, B, C, inne) oraz zaka\u017cenia wywo\u0142ane przez wirusy zapalenia w\u0105troby,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">w\u0142o\u015bnica,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">w\u015bcieklizna,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">zaka\u017cenia \u017co\u0142\u0105dkowo-jelitowe oraz zatrucia pokarmowe o etiologii infekcyjnej lub nieustalonej,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">zaka\u017cenia szpitalne oraz zaka\u017cenia biologicznymi czynnikami chorobotw\u00f3rczymi opornymi na antybiotyki kluczowe dla leczenia,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">zaka\u017cenia wirusem zachodniego Nilu,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">zaka\u017cenie ludzkim wirusem niedoboru odporno\u015bci (HIV) i zesp\u00f3\u0142 nabytego niedoboru odporno\u015bci (AIDS),\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">zapalenia opon m\u00f3zgowo-rdzeniowych lub m\u00f3zgu o etiologii infekcyjnej lub nieustalonej,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">zatrucie jadem kie\u0142basianym (botulizm),\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">zesp\u00f3\u0142 hemolityczno-mocznicowy i inne postaci zaka\u017cenia werotoksycznymi pa\u0142eczkami <\/span><i><span style=\"font-weight: 400\">Escherichia coli <\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400\">(STEC\/VTEC),\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">zespo\u0142y ci\u0119\u017ckiej ostrej niewydolno\u015bci oddechowej (SARI) lub innej niewydolno\u015bci narz\u0105dowej o etiologii infekcyjnej lub nieustalonej,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">zimnica (malaria).\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Pami\u0119tajmy, \u017ce znajomo\u015b\u0107 etiologii i przebiegu chor\u00f3b ma szczeg\u00f3lne znaczenie\u00a0 w dzia\u0142aniu prewencyjnym i procesie zwalczania epidemii. Walka z rozprzestrzenianiem si\u0119 chor\u00f3b zaka\u017anych jest \u015bci\u015ble zwi\u0105zana ze sprawnym systemem zg\u0142aszania przypadk\u00f3w i monitorowania rozwoju zachorowa\u0144. Tylko wysoka \u015bwiadomo\u015b\u0107 spo\u0142eczna, przestrzeganie re\u017cimu sanitarnego i skuteczne dzia\u0142anie w\u0142adz na szczeblu lokalnym i og\u00f3lnokrajowym mog\u0105 szybko przeciwstawi\u0107 si\u0119 epidemii i zatrzyma\u0107 rozprzestrzenianie si\u0119 zaka\u017anych czynnik\u00f3w chorobotw\u00f3rczych.\u00a0\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400\">\u0179r\u00f3d\u0142a:\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">Dopieralska, P., &amp; Krukowski, H. (2017). Wp\u0142yw zmian klimatycznych na wyst\u0119powanie wybranych chor\u00f3b zaka\u017anych. <\/span><i><span style=\"font-weight: 400\">Medycyna Og\u00f3lna i Nauki o Zdrowiu<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400\">, <\/span><i><span style=\"font-weight: 400\">23<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400\">, 152-157.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">Dziwisz, S. (2016). System szczepie\u0144 ochronnych dzieci\u2013szczepienia jako profilaktyka chor\u00f3b zaka\u017anych. <\/span><i><span style=\"font-weight: 400\">Kontrola Pa\u0144stwowa<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400\">, <\/span><i><span style=\"font-weight: 400\">61<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400\">(6 (371)), 91-98.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">Godala, M., &amp; Szatko, F. (2010). Zg\u0142aszalno\u015b\u0107 chor\u00f3b zaka\u017anych. Cz. I. Ocena \u015bwiadomo\u015bci lekarzy dotycz\u0105ca zg\u0142aszania chor\u00f3b zaka\u017anych do inspekcji sanitarnej. <\/span><i><span style=\"font-weight: 400\">Probl Hig Epidemiol<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400\">, <\/span><i><span style=\"font-weight: 400\">91<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400\">(2), 198-205.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">http:\/\/wwwold.pzh.gov.pl\/oldpage\/epimeld\/2020\/index_mp.html (data dost\u0119pu: 6.03.2021)\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">https:\/\/europa.eu\/european-union\/about-eu\/agencies\/ecdc_pl\u00a0 (data dost\u0119pu: 6.03.2021)\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">https:\/\/isap.sejm.gov.pl\/isap.nsf\/download.xsp\/WDU20082341570\/U\/D20081570Lj.pdf (data dost\u0119pu: 6.03.2021)\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">http:\/\/wwwold.pzh.gov.pl\/oldpage\/epimeld\/2020\/INF_20_12B.pdf (data dost\u0119pu: 6.03.2021)\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">https:\/\/www.gov.pl\/web\/gis\/gruzlica--choroba-ktora-nie-pozwala-o-sobie-zapomniec (data dost\u0119pu: 6.03.2021)\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">https:\/\/www.gov.pl\/web\/gis\/rotawirusy\u00a0 (data dost\u0119pu: 6.03.2021)\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">https:\/\/www.gov.pl\/web\/gis\/szczepienie-czy-ospa-party (data dost\u0119pu: 6.03.2021).<\/span><\/li>\r\n<\/ul>","link":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/choroby-zakazne\/","name":"Choroby zaka\u017ane","slug":"choroby-zakazne","taxonomy":"category","parent":4,"meta":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v25.5 (Yoast SEO v25.5) - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Choroby zaka\u017ane - profilaktyka i leczenie - Poradnik Gemini<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Choroby zaka\u017ane s\u0105 istotnym problemem zdrowotnym na \u015bwiecie. Na unikni\u0119cie wielu z nich pozwalaj\u0105 szczepienia ochronne. Kt\u00f3re choroby zagra\u017caj\u0105 cz\u0142owiekowi?\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/choroby-zakazne\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Archiwa Choroby zaka\u017ane\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Choroby zaka\u017ane s\u0105 istotnym problemem zdrowotnym na \u015bwiecie. Na unikni\u0119cie wielu z nich pozwalaj\u0105 szczepienia ochronne. Kt\u00f3re choroby zagra\u017caj\u0105 cz\u0142owiekowi?\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/choroby-zakazne\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Poradnik Gemini\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/w-tre\u015bci1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"710\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"457\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"CollectionPage\",\"@id\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/choroby-zakazne\/\",\"url\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/choroby-zakazne\/\",\"name\":\"Choroby zaka\u017ane - profilaktyka i leczenie - Poradnik Gemini\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#website\"},\"description\":\"Choroby zaka\u017ane s\u0105 istotnym problemem zdrowotnym na \u015bwiecie. Na unikni\u0119cie wielu z nich pozwalaj\u0105 szczepienia ochronne. Kt\u00f3re choroby zagra\u017caj\u0105 cz\u0142owiekowi?\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/choroby-zakazne\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\"},[],{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#website\",\"url\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/\",\"name\":\"Poradnik Gemini\",\"description\":\"Poradnik Gemini to blog informacyjno - edukacyjny o tematyce prozdrowotnej tworzony przez wykwalifikowanych specjalist\u00f3w. Pomagamy zadba\u0107 o zdrowie  dzieci, przysz\u0142ych mam, m\u0119\u017cczyzn oraz os\u00f3b starszych. Odpowiadamy tak\u017ce na pytania pacjent\u00f3w.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#organization\",\"name\":\"Poradnik Gemini\",\"url\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/poradnik-gemini-logo.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/poradnik-gemini-logo.jpg\",\"width\":219,\"height\":51,\"caption\":\"Poradnik Gemini\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/apteka.internetowa.gemini\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Choroby zaka\u017ane - profilaktyka i leczenie - Poradnik Gemini","description":"Choroby zaka\u017ane s\u0105 istotnym problemem zdrowotnym na \u015bwiecie. Na unikni\u0119cie wielu z nich pozwalaj\u0105 szczepienia ochronne. Kt\u00f3re choroby zagra\u017caj\u0105 cz\u0142owiekowi?","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/choroby-zakazne\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Archiwa Choroby zaka\u017ane","og_description":"Choroby zaka\u017ane s\u0105 istotnym problemem zdrowotnym na \u015bwiecie. Na unikni\u0119cie wielu z nich pozwalaj\u0105 szczepienia ochronne. Kt\u00f3re choroby zagra\u017caj\u0105 cz\u0142owiekowi?","og_url":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/choroby-zakazne\/","og_site_name":"Poradnik Gemini","og_image":[{"width":710,"height":457,"url":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/w-tre\u015bci1.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"CollectionPage","@id":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/choroby-zakazne\/","url":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/choroby-zakazne\/","name":"Choroby zaka\u017ane - profilaktyka i leczenie - Poradnik Gemini","isPartOf":{"@id":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#website"},"description":"Choroby zaka\u017ane s\u0105 istotnym problemem zdrowotnym na \u015bwiecie. Na unikni\u0119cie wielu z nich pozwalaj\u0105 szczepienia ochronne. Kt\u00f3re choroby zagra\u017caj\u0105 cz\u0142owiekowi?","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/choroby-zakazne\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL"},[],{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#website","url":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/","name":"Poradnik Gemini","description":"Poradnik Gemini to blog informacyjno - edukacyjny o tematyce prozdrowotnej tworzony przez wykwalifikowanych specjalist\u00f3w. Pomagamy zadba\u0107 o zdrowie  dzieci, przysz\u0142ych mam, m\u0119\u017cczyzn oraz os\u00f3b starszych. Odpowiadamy tak\u017ce na pytania pacjent\u00f3w.","publisher":{"@id":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#organization","name":"Poradnik Gemini","url":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/poradnik-gemini-logo.jpg","contentUrl":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/poradnik-gemini-logo.jpg","width":219,"height":51,"caption":"Poradnik Gemini"},"image":{"@id":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/apteka.internetowa.gemini"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-json\/wp\/v2\/categories\/1457","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-json\/wp\/v2\/categories"}],"about":[{"href":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-json\/wp\/v2\/taxonomies\/category"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-json\/wp\/v2\/categories\/4"}],"wp:post_type":[{"href":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-json\/wp\/v2\/posts?categories=1457"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}