{"id":1460,"count":73,"description":"<h2><b>Co to jest cukrzyca?<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h2>\r\n<b>Cukrzyca <\/b><span style=\"font-weight: 400\">to choroba metaboliczna charakteryzuj\u0105ca si\u0119 hiperglikemi\u0105, kt\u00f3ra wynika z defektu wydzielania i\/lub dzia\u0142ania insuliny. Przewlek\u0142y stan podwy\u017cszonego poziomu cukru we krwi wi\u0105\u017ce si\u0119 z uszkodzeniem i zaburzeniem czynno\u015bciowym oraz niewydolno\u015bci\u0105 takich narz\u0105d\u00f3w jak nerki, <a href=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/uklad-moczowy\/\">uk\u0142ad moczowy<\/a>, serce, naczynia krwiono\u015bne oraz narz\u0105d wzroku.\u00a0<\/span>\r\n<h2><b>Jakie s\u0105 przyczyny cukrzycy?<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Przyczyn\u0105 cukrzycy jest <\/span><b>nieprawid\u0142owa przemiana metaboliczna w\u0119glowodan\u00f3w zwi\u0105zana z nieprawid\u0142owym funkcjonowaniem trzustki<\/b><span style=\"font-weight: 400\"> \u2013 organem odpowiadaj\u0105cym za wytwarzanie insuliny (hormon odpowiedzialny za regulacj\u0119 poziomu glukozy we krwi).\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Przyczyny \u017ale funkcjonuj\u0105cej trzustki s\u0105 r\u00f3\u017cne. Jest to zale\u017cne od typu zdiagnozowanej cukrzycy. W\u015br\u00f3d czynnik\u00f3w wywo\u0142uj\u0105cych chorob\u0119 wymienia si\u0119:\u00a0\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400\"><b>czynniki genetyczne<\/b><span style=\"font-weight: 400\"> \u2013 dziedziczenie sk\u0142onno\u015bci do zaburze\u0144 metabolicznych w rodzinie oraz p\u0142e\u0107 (na cukrzyc\u0119 typu 2 bardziej nara\u017cone s\u0105 kobiety),\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400\"><b>czynniki nabyte:<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">nadwaga i oty\u0142o\u015b\u0107,\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">nadci\u015bnienie t\u0119tnicze,\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">zbyt ma\u0142a ilo\u015b\u0107 snu,\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">brak aktywno\u015bci fizycznej,\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">nieprawid\u0142owa dieta,\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">cukrzyca<\/span> <span style=\"font-weight: 400\">ci\u0105\u017cowa,\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">przyjmowanie niekt\u00f3rych lek\u00f3w,\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">nara\u017cenie na zwi\u0105zki chemiczne.\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h2><b>Jakie s\u0105 rodzaje cukrzycy?<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h2>\r\n<h3><b>Cukrzyca typu 1<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h3>\r\n<ul>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400\"><span style=\"font-weight: 400\">Wywo\u0142ana czynnikiem autoimmunologicznym \u2013 uk\u0142ad immunologiczny atakuje kom\u00f3rki beta wysp Langerhansa trzustki.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400\"><span style=\"font-weight: 400\">Idiopatyczna (o nieznanej do tej pory etiologii) \u2013 niedoborowi insuliny nie towarzyszy obecno\u015b\u0107 przeciwcia\u0142 przeciwko kom\u00f3rkom beta trzustki.\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<b>Cukrzyca <\/b><span style=\"font-weight: 400\">typu 1 cechuje si\u0119 uszkodzeniem kom\u00f3rek beta trzustki, co prowadzi do ca\u0142kowitego braku insuliny w organizmie.\u00a0<\/span>\r\n<h3><b>Cukrzyca typu 2<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h3>\r\n<ul>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">Wywo\u0142ana niedostatecznym wydzielaniem insuliny przez kom\u00f3rki beta trzustki, co prowadzi do problemu z utrzymaniem sta\u0142ego poziomu glukozy we krwi.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\"><a href=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/insulinoopornosc-prosta-droga-cukrzycy\/\">Insulinooporno\u015b\u0107<\/a> kom\u00f3rek i tkanek. W\u015br\u00f3d przyczyn insulinooporno\u015bci mo\u017cna wymieni\u0107 <\/span><b>czynniki genetyczne<\/b><span style=\"font-weight: 400\"> (oko\u0142o 20% przypadk\u00f3w) \u2013 gdy osoba choruj\u0105ca pochodzi z rodziny, w kt\u00f3rej wyst\u0119powa\u0142a <\/span><b>cukrzyca<\/b><span style=\"font-weight: 400\">, oraz <\/span><b>czynniki nabyte<\/b><span style=\"font-weight: 400\"> (oty\u0142o\u015b\u0107, styl \u017cycia, stres, starzenie si\u0119 organizmu).\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h3><b>Cukrzyca typu MODY <\/b><b><i>(Maturity Onset Diabetes of the Young)<\/i><\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h3>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Jest to <\/span><b>cukrzyca <\/b><span style=\"font-weight: 400\">uwarunkowana genetycznie, wywo\u0142ana mutacj\u0105 jednego z gen\u00f3w (HNF1A). Wyst\u0119puje u os\u00f3b m\u0142odych, obci\u0105\u017conych dziedzicznie \u0142agodn\u0105 form\u0105 hiperglikemii. Charakteryzuje si\u0119 niedoborem insuliny przy rzadkim wyst\u0119powaniu kwasicy. W tym typie cukrzycy nie wyst\u0119puj\u0105 przeciwcia\u0142a charakterystyczne dla cukrzycy typu I.\u00a0\u00a0<\/span>\r\n<h3><b>Cukrzyca noworodkowa<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h3>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Jest to <\/span><b>cukrzyca <\/b><span style=\"font-weight: 400\">monogenowa (uwarunkowana mutacj\u0105 pojedynczego genu). Wyst\u0119puje przed 6. miesi\u0105cem \u017cycia. W\u015br\u00f3d przyczyn cukrzycy noworodkowej wymienia si\u0119 najcz\u0119\u015bciej mutacj\u0119 w genie KCNJ11 koduj\u0105cym bia\u0142ko Kir6.2. Jest leczona pochodnymi sulfonylomocznika.\u00a0<\/span>\r\n<h3><b>Cukrzyca typu LADA <\/b><b><i>(Latent Autoimmune Diabetes in Adults)<\/i><\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h3>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Jest to <\/span><b>cukrzyca <\/b><span style=\"font-weight: 400\">o pod\u0142o\u017cu autoagresji i wolnym przebiegu. Niszczenie kom\u00f3rek beta wysp trzustki przebiega stopniowo. Rozpoznawana jest u os\u00f3b szczup\u0142ych po 35. roku \u017cycia jako <\/span><b>cukrzyca <\/b><span style=\"font-weight: 400\">typu 2. Jest insulinozale\u017cna. Pocz\u0105tkowo chorzy leczeni s\u0105 lekami doustnymi, a nast\u0119pnie musi by\u0107 wprowadzona insulinoterapia. Ten typ cukrzycy nale\u017cy do cukrzycy typu 1 (przebiegaj\u0105cej pod przykryciem cukrzycy typu 2). W surowicy krwi stwierdza si\u0119 obecno\u015b\u0107 autoprzeciwcia\u0142 anty-GAD (to autoprzeciwcia\u0142a skierowane przeciwko enzymowi \u2013 dekarboksylazie kwasu glutaminowego; s\u0105 wytwarzane w autoimmunologicznym procesie niszczenia wysp trzustkowych Langerhansa prowadz\u0105cym do rozwoju cukrzycy typu 1).\u00a0<\/span>\r\n<h3><b>Cukrzyca ci\u0105\u017cowa GDM <\/b><b><i>(Gestational diabetes mellitus)<\/i><\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h3>\r\n<b>Cukrzyca<\/b><span style=\"font-weight: 400\"> w ci\u0105\u017cy mo\u017ce wyst\u0119powa\u0107 w dw\u00f3ch postaciach:\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400\"><b>Cukrzyca <\/b><span style=\"font-weight: 400\">przedci\u0105\u017cowa \u2013 gdy w ci\u0105\u017c\u0119 zachodzi kobieta chora na cukrzyc\u0119. W takim przypadku <a href=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/parenting\/ciaza\/\">ci\u0105\u017ca<\/a> powinna by\u0107 zaplanowana, gdy\u017c w trakcie ci\u0105\u017cy glikemia powinna by\u0107 ca\u0142y czas utrzymywana na sta\u0142ym poziomie.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400\"><span style=\"font-weight: 400\">Hiperglikemia po raz pierwszy rozpoznana w trakcie ci\u0105\u017cy \u2013 najcz\u0119\u015bciej ust\u0119puje po porodzie. Stanowi zagro\u017cenie dla p\u0142odu i mo\u017cliwe jest wyst\u0105pienie trwa\u0142ej cukrzycy u matki w p\u00f3\u017aniejszym czasie.\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">W obu przypadkach leczenie jest takie samo. U kobiet ci\u0119\u017carnych st\u0119\u017cenie glukozy powinno by\u0107 badane trzykrotnie.\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Kaloryczno\u015b\u0107 diety powinna by\u0107 dobrana do BMI kobiety. W zale\u017cno\u015bci od aktywno\u015bci fizycznej i wieku powinno to by\u0107 1500-2400 kcal.\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Dobowa poda\u017c kalorii u kobiet w ci\u0105\u017cy:\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400\"><span style=\"font-weight: 400\">BMI &lt;19,8 \u2013 35-40 kcal\/kg masy cia\u0142a,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400\"><span style=\"font-weight: 400\">BMI 19,8-29 \u2013 30-32 kcal\/kg masy cia\u0142a,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400\"><span style=\"font-weight: 400\">BMI &gt;29 \u2013 24-25 kcal\/kg masy cia\u0142a.\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">U kobiet z nadwag\u0105 i oty\u0142o\u015bci\u0105 zaleca si\u0119 diet\u0119 o obni\u017conej kaloryczno\u015bci.\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Warto\u015bci glikemii u kobiet w ci\u0105\u017cy:\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400\"><span style=\"font-weight: 400\">na czczo i przed posi\u0142kiem \u2013 60-90 mg\/dl,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400\"><span style=\"font-weight: 400\">maksymalna glikemia 1 godz. po posi\u0142ku \u2013 &lt;120 mg\/dl,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400\"><span style=\"font-weight: 400\">mi\u0119dzy godzin\u0105 2:00 a 3:00 \u2013 &gt;60 mg\/dl.\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">U kobiet w ci\u0105\u017cy powinien by\u0107 zachowany przyrost masy cia\u0142a na poziomie 8-12 kg, w zale\u017cno\u015bci od wyj\u015bciowej masy.\u00a0<\/span>\r\n<h2><b>Jakie s\u0105 objawy cukrzycy?<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h2>\r\n<b>Symptomy cukrzycy<\/b><span style=\"font-weight: 400\"> to:\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">zwi\u0119kszone st\u0119\u017cenie glukozy we krwi,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">wzmo\u017cone pragnienie,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">zwi\u0119kszona cz\u0119sto\u015b\u0107 oddawania moczu,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">wyst\u0119powanie glukozy w moczu,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">zwi\u0119kszone \u0142aknienie,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">ubytek masy cia\u0142a,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">zm\u0119czenie,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">\u015bwi\u0105d sk\u00f3ry,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">gorsze gojenie si\u0119 ran,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">\u015bwi\u0105d krocza,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\"><a href=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/jak-leczyc-grzybice-paznokci\/\">grzybica<\/a>.\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h2><b>Powik\u0142ania cukrzycy<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h2>\r\n<h3><b>Ostre powik\u0142ania cukrzycy<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h3>\r\n<ul>\r\n \t<li><b>Hiperglikemia <\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u2013 oznacza wysoki poziom glukozy we krwi. Prawid\u0142owe st\u0119\u017cenie glukozy we krwi nie przekracza 99 mg\/dl. U chorych na cukrzyc\u0119 typu 1 poziom glukozy we krwi przekracza 110 mg\/dl, a u cukrzyk\u00f3w typu 2 b\u0119d\u0105 to warto\u015bci w przedziale 123-185 mg\/dl. Hiperglikemia prowadzi do kwasicy ketonowej, kt\u00f3ra mo\u017ce doprowadzi\u0107 do \u015bpi\u0105czki hiperglikemicznej, a nast\u0119pnie \u015bmierci.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><b>Hipoglikemia <\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u2013 oznacza niski poziom glukozy we krwi. Hipoglikemi\u0119 diagnozuje si\u0119 przy st\u0119\u017ceniu glukozy we krwi ni\u017cszym ni\u017c 70 mg\/dl. Hipoglikemia mo\u017ce by\u0107 przyczyn\u0105 \u015bmierci, gdy\u017c prowadzi do \u015bpi\u0105czki hipoglikemicznej.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><b>Kwasica ketonowa<\/b><span style=\"font-weight: 400\"> \u2013 to stan, w kt\u00f3rym organizm pobiera energi\u0119 z rozpadu t\u0142uszcz\u00f3w \u2013 cia\u0142 ketonowych zamiast z glukozy. Cia\u0142a ketonowe s\u0105 zagro\u017ceniem, gdy\u017c posiadaj\u0105 odczyn kwa\u015bny i wywo\u0142uj\u0105 kwasic\u0119 metaboliczn\u0105. Kwasica metaboliczna to stan zaburzenia r\u00f3wnowagi kwasowo-zasadowej organizmu, kt\u00f3ra zaburza prawid\u0142owe funkcjonowanie narz\u0105d\u00f3w i prowadzi do \u015bmierci. St\u0119\u017cenie glukozy we krwi podczas kwasicy ketonowej wzrasta do powy\u017cej 250 mg\/dl.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><b>Zesp\u00f3\u0142 hiperglikemiczno-hipermolalny <\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u2013 to zaburzenie metaboliczne przebiegaj\u0105ce ze znacznym odwodnieniem. Jest zazwyczaj diagnozowany u os\u00f3b starszych chorych na cukrzyc\u0119 typu 2 przy wysokiej glikemii (&gt;600 mg\/dl).\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><b>Kwasica mleczanowa<\/b><span style=\"font-weight: 400\"> \u2013 powstaje w wyniku nadmiernego nagromadzenia si\u0119 kwasu mlekowego w organizmie. Jest niebezpieczna, gdy\u017c wi\u0105\u017ce si\u0119 z 50% ryzykiem \u015bmierci. Kwasica mleczanowa mo\u017ce pojawi\u0107 si\u0119 u cukrzyk\u00f3w typu 2 w wyniku nieprawid\u0142owego stosowania metforminy, zw\u0142aszcza gdy u pacjenta wyst\u0119puj\u0105 dodatkowe schorzenia takie jak niewydolno\u015b\u0107 serca, niewydolno\u015b\u0107 nerek, <a href=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/sepsa-co-to-jest-i-jakie-sa-jej-przyczyny-ile-trwa-leczenie\/\">sepsa<\/a>, zatrucie alkoholowe lub <a href=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/miazdzyca-przyczyny-objawy\/\">mia\u017cd\u017cyca<\/a>.\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h3><b>Przewlek\u0142e powik\u0142ania cukrzycy<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h3>\r\n<ul>\r\n \t<li><b>Retinopatia <\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u2013 powik\u0142anie, kt\u00f3re powoduje uszkodzenie naczy\u0144 krwiono\u015bnych w siatk\u00f3wce oka. Wysokie st\u0119\u017cenie glukozy we krwi wraz z towarzysz\u0105cym podwy\u017cszonym ci\u015bnieniem t\u0119tniczym mo\u017ce powodowa\u0107 zwi\u0119kszenie przep\u0142ywu krwi, co skutkuje pogrubieniem b\u0142ony ga\u0142ki ocznej. Retinopatii cukrzycowej towarzyszy<\/span><b> makulopatia cukrzycowa. <\/b><span style=\"font-weight: 400\">S\u0105 to zmiany w naczyniach, kt\u00f3re powoduj\u0105 blokad\u0119 kr\u0105\u017cenia krwi w siatk\u00f3wce prowadz\u0105ce do obrz\u0119ku plamki \u017c\u00f3\u0142tej i krwawienia do siatk\u00f3wki. Jest najcz\u0119stsz\u0105 przyczyn\u0105 utraty wzroku w\u015br\u00f3d cukrzyk\u00f3w 2 typu.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><b>Nefropatia <\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u2013 uszkodzenie nerek spowodowane utrzymuj\u0105cym si\u0119 wysokim st\u0119\u017ceniem glukozy we krwi wraz z towarzysz\u0105cym podwy\u017cszonym ci\u015bnieniem t\u0119tniczym. Wysoki poziom glukozy we krwi powoduje nagromadzenie si\u0119 w k\u0142\u0119buszkach nerkowych substancji, kt\u00f3re zaburzaj\u0105 ich prawid\u0142owe funkcjonowanie i prowadz\u0105 do powstania stan\u00f3w zapalnych. Nieleczona nefropatia prowadzi do stwardnienia k\u0142\u0119buszk\u00f3w nerkowych i w\u0142\u00f3knienia mi\u0105\u017cszu nerek, co przyczynia si\u0119 do niewydolno\u015bci nerek.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><b>Neuropatia <\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u2013 podwy\u017cszone st\u0119\u017cenie glukozy we krwi powoduje zaburzenie budowy i funkcji w\u0142\u00f3kien nerwowych, co wp\u0142ywa na zaburzenia przewodzenia impuls\u00f3w nerwowych.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><b>Mia\u017cd\u017cyca <\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u2013 u chorych na cukrzyc\u0119 wzrasta ryzyko rozwini\u0119cia si\u0119 choroby mia\u017cd\u017cycowej. Mo\u017ce to by\u0107 spowodowane podwy\u017cszonym ci\u015bnieniem t\u0119tniczym lub problemem z utrzymaniem prawid\u0142owego st\u0119\u017cenia glukozy we krwi.\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h2><b>Badanie cukrzycy \u2013 jak wygl\u0105da?<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h2>\r\n<blockquote><b>Badanie w kierunku cukrzycy nale\u017cy przeprowadzi\u0107 raz na 3 lata u ka\u017cdej osoby powy\u017cej 45. roku \u017cycia.<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/blockquote>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Ponadto niezale\u017cnie od wieku badanie to nale\u017cy wykona\u0107 co roku u os\u00f3b z nast\u0119puj\u0105cych <\/span><b>grup ryzyka:<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">z nadwag\u0105 lub oty\u0142o\u015bci\u0105 [<a href=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/kalkulator-bmi\/\">BMI<\/a> \u2265 25 kg\/m2 i\/lub obw\u00f3d w talii &gt; 80 cm (kobiety); &gt; 94 cm (m\u0119\u017cczy\u017ani)],\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">z cukrzyc\u0105 wyst\u0119puj\u0105c\u0105 w rodzinie,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">ma\u0142o aktywnych fizycznie,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">u kt\u00f3rych w poprzednim badaniu stwierdzono stan przedcukrzycowy,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">u kobiet z przebyt\u0105 cukrzyc\u0105 ci\u0105\u017cow\u0105,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">u kobiet, kt\u00f3re urodzi\u0142y dziecko o masie cia\u0142a &gt; 4 kg,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">z nadci\u015bnieniem t\u0119tniczym (\u2265 140\/90 mm Hg),\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">z dyslipidemi\u0105 [st\u0119\u017cenie cholesterolu frakcji HDL &lt; 40 mg\/dl (&lt; 1,0 mmol\/l) i\/lub trigliceryd\u00f3w &gt; 150 mg\/dl (&gt;1,7 mmol\/l)],\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">u kobiet z zespo\u0142em policystycznych jajnik\u00f3w.\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Kryteria pomocne w diagnostyce cukrzycy:\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400\"><span style=\"font-weight: 400\">HBA1C \u22656,5%,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400\"><span style=\"font-weight: 400\">objawy hiperglikemii i glikemia przygodna\u2265 200 mg\/dl,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400\"><span style=\"font-weight: 400\">2-krotnie glikemia na czczo \u2265 126 mg\/dl,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400\"><span style=\"font-weight: 400\">glikemia w 120. minucie OGTT (krzywa cukrowa) \u2265 200 mg\/dl.\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h2><b>Jak wygl\u0105da leczenie cukrzycy?<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Leczenie cukrzycy zale\u017cy od jej typu. <a href=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/artykul\/powiklania-cukrzycy-objawy-rodzaje-i-jak-im-zapobiec\/\">Powik\u0142aniom cukrzycy<\/a> mo\u017cna zapobiec poprzez:\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400\"><span style=\"font-weight: 400\">kontrolowanie glikemii,\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400\"><span style=\"font-weight: 400\">leczenie farmaceutyczne,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400\"><span style=\"font-weight: 400\">stosowanie prawid\u0142owego \u017cywienia.\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Prawid\u0142owe \u017cywienie to jedna z metod leczenia cukrzycy.\u00a0\u00a0<\/span>\r\n<h3><b>Leczenie cukrzycy ci\u0119\u017carnych<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h3>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">U kobiet w ci\u0105\u017cy, gdy wyst\u0119puje hiperglikemia, konieczne jest leczenie za pomoc\u0105 diety i insuliny. Nie zaleca si\u0119 doustnych lek\u00f3w przeciwcukrzycowych. Proponuje si\u0119 intensywn\u0105 insulinoterapi\u0119 \u2013 wielokrotne wstrzykni\u0119cia 3-5 dawek insuliny szybko dzia\u0142aj\u0105cej przed posi\u0142kami i jedn\u0105 dawk\u0119 insuliny o przed\u0142u\u017conym dzia\u0142aniu wieczorem.\u00a0<\/span>\r\n<h3><b>Leczenie cukrzycy typu 1<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h3>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Leczenie cukrzycy typu 1 opiera si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na insulinoterapii i stosowaniu prawid\u0142owego \u017cywienia. Wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 trzy rodzaje insulinoterapii:\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">Konwencjonalna insulinoterapia \u2013 podaje si\u0119 dwie dawki insuliny rano i wieczorem (mieszanin\u0119 insuliny kr\u00f3tko dzia\u0142aj\u0105cej i o przed\u0142u\u017conym dzia\u0142aniu).\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">Zintensyfikowana konwencjonalna insulinoterapia \u2013 przed g\u0142\u00f3wnymi posi\u0142kami podaje si\u0119 insulin\u0119 kr\u00f3tko dzia\u0142aj\u0105c\u0105 oraz jedn\u0105 dawk\u0119 insuliny o przed\u0142u\u017conym dzia\u0142aniu przed snem lub dwie iniekcje rano i przed snem.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">Intensywna insulinoterapia \u2013 stosuje si\u0119 wielokrotne iniekcje insuliny przed posi\u0142kami. Ten rodzaj insulinoterapii wymaga du\u017cej samokontroli. Nale\u017cy cz\u0119sto bada\u0107 st\u0119\u017cenie glukozy we krwi za pomoc\u0105 glukometru. Kontroluje si\u0119 ilo\u015b\u0107 dawek w stosunku do ilo\u015bci spo\u017cywanych w\u0119glowodan\u00f3w. Intensywna insulinoterapia umo\u017cliwia utrzymanie przez ca\u0142\u0105 dob\u0119 st\u0119\u017cenia glukozy we krwi zbli\u017conego do prawid\u0142owego. Dawki insuliny i ilo\u015b\u0107 spo\u017cywanych wymiennik\u00f3w w\u0119glowodanowych musz\u0105 by\u0107 regulowane indywidualnie przez ka\u017cdego pacjenta.\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Dawka insuliny jest zale\u017cna od masy cia\u0142a, wysi\u0142ku fizycznego, osobniczej wra\u017cliwo\u015bci tkanek na insulin\u0119 oraz diety.\u00a0<\/span>\r\n<h3><b>Leczenie cukrzycy typu 2<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h3>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">W leczeniu cukrzycy typu 2 wyst\u0119puje algorytm leczenia sk\u0142adaj\u0105cy si\u0119 z 4 etap\u00f3w. Wyb\u00f3r odpowiedniego etapu powinien by\u0107 dokonany w porozumieniu pacjenta z lekarzem.\u00a0\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400\"><span style=\"font-weight: 400\">Etap 1. Monoterapia \u2013 modyfikacja stylu \u017cycia (w\u0142\u0105czenie wysi\u0142ku fizycznego i zmiana diety) po\u0142\u0105czona z metformin\u0105.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400\"><span style=\"font-weight: 400\">Etap 2. Metformina po\u0142\u0105czona z pochodn\u0105 sulfonylomocznika lub lekiem inkretynowym.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400\"><span style=\"font-weight: 400\">Etap 3. Leki doustne po\u0142\u0105czone z prost\u0105 insulinoterapi\u0105.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400\"><span style=\"font-weight: 400\">Etap 4. Metformina po\u0142\u0105czona z insulinoterapi\u0105 z\u0142o\u017con\u0105 (insulina 2 razy dziennie) lub metformina z intensywn\u0105 insulinoterapi\u0105.\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h2><b>Zio\u0142a obni\u017caj\u0105ce poziom glukozy we krwi<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h2>\r\n<ul>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400\"><b>Li\u015b\u0107 pokrzywy <\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u2013 obni\u017ca poziom glukozy we krwi oraz ma w\u0142a\u015bciwo\u015bci antyoksydacyjne pomocne w profilaktyce powik\u0142a\u0144 cukrzycy typu 2.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400\"><b>Li\u015b\u0107 morwy bia\u0142ej <\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u2013 obni\u017ca poziom glukozy we krwi poprzez hamowanie jej wch\u0142aniania w jelicie cienkim (inhibitor beta-glukozydazy).\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400\"><b>Naowocnia fasoli <\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u2013 wp\u0142ywa na metabolizm glukozy.\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h2><b>Czy cukrzyc\u0119 da si\u0119 wyleczy\u0107?<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Niestety nie ma mo\u017cliwo\u015bci skutecznego wyleczenia cukrzycy. Podejmuje si\u0119 r\u00f3\u017cnego rodzaju pr\u00f3by \u0142agodzenia objaw\u00f3w cukrzycy, np. immunoterapi\u0119 czy przeszczepienie kom\u00f3rek macierzystych (w przypadku cukrzyk\u00f3w typu 1).\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400\">W przypadku cukrzycy typu 2 jest to kwestia sporna. Cz\u0119\u015b\u0107 naukowc\u00f3w twierdzi, \u017ce nie da si\u0119 wyleczy\u0107 choroby, a inni, \u017ce jest to mo\u017cliwe.\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Kilka lat temu ukaza\u0142y si\u0119 wyniki bada\u0144, zgodnie z kt\u00f3rymi wprowadzenie codziennej aktywno\u015bci fizycznej i zmiana diety mo\u017ce wp\u0142yn\u0105\u0107 na remisj\u0119 choroby u cukrzyk\u00f3w typu 2. <\/span><b>Cukrzyca <\/b><span style=\"font-weight: 400\">typu 2 jest spowodowana nagromadzeniem t\u0142uszczu w w\u0105trobie wskutek niezdrowej diety i braku aktywno\u015bci fizycznej. W konsekwencji dochodzi do insulinooporno\u015bci, a st\u0119\u017cenie glukozy we krwi wzrasta. Dochodzi do nagromadzenia si\u0119 insuliny w osoczu, a jej nadmiar stymuluje produkcj\u0119 t\u0142uszczu w w\u0105trobie. T\u0142uszcz wyprodukowany w nadmiarze przedostaje si\u0119 do innych organ\u00f3w, w tym do trzustki, co upo\u015bledza wydzielanie insuliny i w ten spos\u00f3b zostaje zaburzona regulacja glukozy w organizmie. Wed\u0142ug naukowc\u00f3w dob\u00f3r odpowiedniej diety i aktywno\u015bci fizycznej mo\u017ce prowadzi\u0107 do remisji choroby, jednak tylko wtedy, <\/span><b>gdy poziom tr\u00f3jgliceryd\u00f3w i t\u0142uszczu w trzustce pozostaje na niskim poziomie. Remisji choroby sprzyja r\u00f3wnie\u017c utrata wagi.<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Hiperglikemia rozpoznana po raz pierwszy w czasie ci\u0105\u017cy najcz\u0119\u015bciej ust\u0119puje po porodzie.\u00a0<\/span>\r\n<h2><b>Dieta w cukrzycy \u2013 co musisz wiedzie\u0107?<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Prawid\u0142owe \u017cywienie jest jedn\u0105 z metod leczenia cukrzycy i powinno by\u0107 zgodne z najnowszymi zaleceniami. Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce w odr\u00f3\u017cnieniu od pacjent\u00f3w z cukrzyc\u0105 typu 2 diabetycy choruj\u0105cy na cukrzyc\u0119 typu 1 nie maj\u0105 zazwyczaj potrzeby redukcji masy cia\u0142a i\/lub leczenia zespo\u0142u metabolicznego.\u00a0<\/span>\r\n<h2><b>W jakim celu stosuje si\u0119 diet\u0119 w cukrzycy?<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h2>\r\n<ul>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">Wyr\u00f3wnanie glukozy we krwi.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">Utrzymanie masy cia\u0142a.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">Dostarczenie zalecanej ilo\u015bci energii i wszystkich niezb\u0119dnych sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">Zachowanie prawid\u0142owych st\u0119\u017ce\u0144 lipid\u00f3w w surowicy.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">Zapobieganie powik\u0142aniom cukrzycy.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">Zapobieganie mia\u017cd\u017cycy i chorobom uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia.\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Kaloryczno\u015b\u0107 posi\u0142k\u00f3w powinna by\u0107 dostosowana indywidualnie do potrzeb os\u00f3b choruj\u0105cych na cukrzyc\u0119. Zalecenia \u017cywieniowe dla cukrzyk\u00f3w:\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">osoby oty\u0142e \u2013 1000-1300 kcal,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">chorzy z nadwag\u0105 \u2013 1500-1800 kcal,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">osoby z siedz\u0105cym trybem \u017cycia\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">chorzy z prawid\u0142ow\u0105 mas\u0105 cia\u0142a \u2013 2000-2200 kcal,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">chorzy z niedowag\u0105 \u2013 2400-3000 kcal,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">m\u0142odociani \u2013 3300-4000 kcal,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">osoby ci\u0119\u017cko pracuj\u0105ce \u2013 4200-5000 kcal.\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">W \u017cywieniu chorych na cukrzyc\u0119, zar\u00f3wno w przypadku typu 1, jak i 2, zaleca si\u0119:\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400\"><span style=\"font-weight: 400\">produkty zawieraj\u0105ce w\u0119glowodany z\u0142o\u017cone,\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400\"><span style=\"font-weight: 400\">b\u0142onnik pokarmowy,\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400\"><span style=\"font-weight: 400\">produkty bia\u0142kowe o niskiej zawarto\u015bci t\u0142uszczu,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400\"><span style=\"font-weight: 400\">t\u0142uszcze ro\u015blinne.\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Posi\u0142ki powinny by\u0107 zbilansowane (zawiera\u0107 w\u0119glowodany, bia\u0142ko i t\u0142uszcz w jednym posi\u0142ku), gdy\u017c wolniej zwi\u0119kszaj\u0105 st\u0119\u017cenie glukozy we krwi. W obu typach cukrzycy najlepiej zastosowa\u0107 diet\u0119 z ograniczeniem \u0142atwo przyswajalnych w\u0119glowodan\u00f3w (o niskim indeksie glikemicznym), kt\u00f3ra ma na celu zmniejszenie st\u0119\u017cenia glukozy we krwi i popraw\u0119 metabolizmu.\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Chorzy na cukrzyc\u0119 typu 1 powinni spo\u017cywa\u0107 6 posi\u0142k\u00f3w dziennie. Przy stosowaniu analog\u00f3w insuliny ilo\u015b\u0107 posi\u0142k\u00f3w mo\u017cna zmniejszy\u0107. Chorzy na cukrzyc\u0119 typu 2 powinni spo\u017cywa\u0107 4-5 posi\u0142k\u00f3w dziennie o sta\u0142ych porach.\u00a0\u00a0<\/span>\r\n<h2><b>Dieta przy cukrzycy<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Dieta polega na ograniczeniu lub wykluczeniu z \u017cywienia glukozy, fruktozy i sacharozy, a zwi\u0119kszeniu poda\u017cy w\u0119glowodan\u00f3w z\u0142o\u017conych.\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Dieta powinna by\u0107 opracowana indywidualnie do ka\u017cdego pacjenta. Wa\u017cnymi elementami podczas planowania \u017cywienia s\u0105:\u00a0\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">p\u0142e\u0107,\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">wiek,\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">wzrost,\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">masa cia\u0142a,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">ilo\u015b\u0107 aktywno\u015bci fizycznej,\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">stan fizjologiczny,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">choroby wsp\u00f3\u0142istniej\u0105ce.\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h3><b>Indeks glikemiczny (IG) <span class=\"TextRun BCX0 SCXW228666064\" lang=\"PL-PL\" xml:lang=\"PL-PL\" data-contrast=\"none\"><span class=\"NormalTextRun BCX0 SCXW228666064\">\u2013 czym jest?<\/span><\/span><span class=\"EOP BCX0 SCXW228666064\" data-ccp-props=\"{\">\u00a0<\/span><\/b><\/h3>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">IG okre\u015bla szybko\u015b\u0107 wzrastania st\u0119\u017cenia glukozy we krwi. Wszystkie produkty w\u0119glowodanowe por\u00f3wnywane s\u0105 do czystej glukozy, kt\u00f3rej indeks glikemiczny wynosi 100%.\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400\"><a href=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/indeks-glikemiczny-co-to-jest-i-jak-go-sprawdzic-w-produktach\/\">Indeks glikemiczny<\/a> ma istotne znaczenie podczas planowania jad\u0142ospisu chorych na cukrzyc\u0119. Nale\u017cy stosowa\u0107 <\/span><b>produkty o niskim indeksie glikemicznym<\/b><span style=\"font-weight: 400\">, poniewa\u017c w ma\u0142ym stopniu podwy\u017cszaj\u0105 st\u0119\u017cenie glukozy we krwi i nie powoduj\u0105 jej du\u017cych waha\u0144 w organizmie.\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Podzia\u0142 produkt\u00f3w ze wzgl\u0119du na indeks glikemiczny:\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400\"><span style=\"font-weight: 400\">produkty o niskim indeksie glikemicznym \u2013 poni\u017cej 55,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400\"><span style=\"font-weight: 400\">produkty o \u015brednim indeksie glikemicznym \u2013 55-70,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400\"><span style=\"font-weight: 400\">produkty o wysokim indeksie glikemicznym \u2013 powy\u017cej 70.\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h3><b>Wymienniki w\u0119glowodanowe (WW) <\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h3>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">To jednostka stworzona dla diabetyk\u00f3w. Pomaga cukrzykom dopasowa\u0107 dawk\u0119 insuliny do posi\u0142ku. Dzi\u0119ki temu mo\u017cna zminimalizowa\u0107 ryzyko hipoglikemii i hiperglikemii oraz przewidywa\u0107 poziom glukozy we krwi.\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400\">W teorii jest to porcja produktu wyra\u017cona w gramach dostarczaj\u0105ca 10 g w\u0119glowodan\u00f3w przyswajalnych. W planowaniu \u017cywienia chorych na cukrzyc\u0119 szczeg\u00f3lnie przestrzega si\u0119 ilo\u015bci wymiennik\u00f3w w\u0119glowodanowych i ich rozk\u0142adu na posi\u0142ki. W cukrzycy typu 1 na 1 wymiennik w\u0119glowodanowy zapotrzebowanie na insulin\u0119 kr\u00f3tko dzia\u0142aj\u0105c\u0105 waha si\u0119 w granicach 0,5-1,0 j.m. W cukrzycy typu 2 zaleca si\u0119 obliczanie WW ze wzgl\u0119du na profilaktyk\u0119 powik\u0142a\u0144 przewlek\u0142ych.\u00a0<\/span>\r\n<h2><b>Przyk\u0142adowe produkty dla cukrzyk\u00f3w<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h2>\r\n<b>Napoje: <\/b><span style=\"font-weight: 400\">herbaty bez cukru, kawa zbo\u017cowa, soki z warzyw ubogow\u0119glowodanowych, mleko o obni\u017conej zawarto\u015bci t\u0142uszczu, kefir, koktajl mleczno-owocowy bez cukru.\u00a0<\/span>\r\n\r\n<b>Pieczywo: <\/b><span style=\"font-weight: 400\">chleb pe\u0142noziarnisty, chleb razowy graham.\u00a0<\/span>\r\n\r\n<b>Dodatki do pieczywa: <\/b><span style=\"font-weight: 400\">chude w\u0119dliny (drobiowe, pol\u0119dwica), ryby morskie chude i \u015brednio t\u0142uste (gotowane, w\u0119dzone), ser twarogowy chudy i p\u00f3\u0142t\u0142usty, pasztet drobiowy, jaja (2-3 razy w tygodniu), mas\u0142o (w ma\u0142ych ilo\u015bciach), d\u017cemy bezcukrowe (2-3 razy w tygodniu).\u00a0<\/span>\r\n\r\n<b>Zupy: <\/b><span style=\"font-weight: 400\">z warzyw ubogow\u0119glowodanowych, bez zabielania, chude, np. barszcz czerwony, pomidorowa, kalafiorowa.\u00a0<\/span>\r\n\r\n<b>Dodatki w\u0119glowodanowe: <\/b><span style=\"font-weight: 400\">ry\u017c pe\u0142noziarnisty, kasze, fasola (zgodnie z wyliczon\u0105 ilo\u015bci\u0105 wymiennik\u00f3w w\u0119glowodanowych), ry\u017c bia\u0142y i ziemniaki (2-3 razy w tygodniu).\u00a0<\/span>\r\n\r\n<b>Mi\u0119so: <\/b><span style=\"font-weight: 400\">chude (kr\u00f3lik, indyk, kurczak) oraz chude ryby.\u00a0<\/span>\r\n\r\n<b>Oleje: <\/b><span style=\"font-weight: 400\">2-3 razy w tygodniu olej s\u0142onecznikowy, oliwa z oliwek, olej sezamowy, sojowy.\u00a0<\/span>\r\n\r\n<b>Warzywa:<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">o zawarto\u015bci w\u0119glowodan\u00f3w do 5%: rzodkiewka, og\u00f3rki, rabarbar, szczypior, szparagi, szpinak, broku\u0142y, cebula, pomidory, kabaczek, papryka,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">o zawarto\u015bci w\u0119glowodan\u00f3w 5-45% 2-3 razy w tygodniu: buraki, fasola, dynia, brukselka, kapusta bia\u0142a i czerwona, marchew, rzepa, b\u00f3b, w\u0142oszczyzna (warzywa te nale\u017cy spo\u017cywa\u0107 w ilo\u015bci obliczonej w dziennej racji \u017cywno\u015bciowej).\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<b>Owoce: <\/b><span style=\"font-weight: 400\">200-300 g zgodnie z obliczon\u0105 liczb\u0105 wymiennik\u00f3w w\u0119glowodanowych, np. 1 WW to 100 g jab\u0142ka.\u00a0<\/span>\r\n<h2><b>Dieta przy cukrzycy \u2013 co jeszcze nale\u017cy wiedzie\u0107?<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h2>\r\n<ul>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">Najlepsze sposoby przyrz\u0105dzania posi\u0142k\u00f3w to gotowanie, pieczenie, duszenie bez dodatku t\u0142uszczu.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">Nie nale\u017cy spo\u017cywa\u0107 potraw sma\u017conych.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">Zakazany jest bia\u0142y cukier i potrawy, w kt\u00f3rych si\u0119 znajduje.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">Zupy i sosy nale\u017cy przygotowa\u0107 na wywarach warzywnych. Mo\u017cna doda\u0107 jogurt lub kefir. Nie wolno u\u017cywa\u0107 \u015bmietanki.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">Nie nale\u017cy rozgotowywa\u0107 warzyw i produkt\u00f3w zbo\u017cowych \u2013 produkty rozgotowane maj\u0105 wy\u017cszy indeks glikemiczny i powoduj\u0105 szybsze zwi\u0119kszenie st\u0119\u017cenia glukozy we krwi.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">Owoce i warzywa najlepiej spo\u017cywa\u0107 w postaci surowej.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">Nale\u017cy ogranicza\u0107 s\u00f3l kuchenn\u0105, a stosowa\u0107 wi\u0119cej przypraw zio\u0142owych.\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h2><b>Profilaktyka cukrzycy<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce profilaktyka tyczy si\u0119 jedynie cukrzycy typu 2.\u00a0\u00a0<\/span>\r\n<blockquote><b>Cukrzyca typu 1 jest schorzeniem autoimmunologicznym lub idiopatycznym i aktualnie nie ma skutecznej metody zapobiegania tej chorobie.<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/blockquote>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Metody profilaktyki cukrzycy typu 2:\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">Redukcja masy cia\u0142a u os\u00f3b z nadwag\u0105 i oty\u0142o\u015bci\u0105.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">Regularna kontrola st\u0119\u017cenia glukozy we krwi.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">Regularna kontrola ci\u015bnienia t\u0119tniczego.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">Codzienna aktywno\u015b\u0107 fizyczna.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">Prawid\u0142owe \u017cywienie.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">Unikanie bia\u0142ego cukru w produktach.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">Porzucenie na\u0142og\u00f3w takich jak palenie papieros\u00f3w lub alkohol.\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">\u0179r\u00f3d\u0142a:\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400\"><span style=\"font-weight: 400\">Ciborowska H., Rudnicka A., Dietetyka. \u017bywienie zdrowego i chorego cz\u0142owieka, PZWL, 2007.\u202f\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400\"><span style=\"font-weight: 400\">Jarosz M., Praktyczny podr\u0119cznik dietetyki, Instytut \u017bywno\u015bci i \u017bywienia, 2010.\u202f\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400\"><span style=\"font-weight: 400\">A. Al\u2013Mrabeh, S. V. Zhyzhneuskaya, C. Peters i in. \u201e<\/span><i><span style=\"font-weight: 400\">Hepatic lipoprotein export and remission of human type 2 diabetes after weight loss<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400\">, \u201cCell Metabolism\u201d 2019, DOI:https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.cmet.2019.11.018.\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>","link":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/cukrzyca\/","name":"Cukrzyca","slug":"cukrzyca","taxonomy":"category","parent":4,"meta":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v25.5 (Yoast SEO v25.5) - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Cukrzyca \u2013 objawy, przyczyny i dieta - Poradnik Gemini<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Cukrzyca jest chorob\u0105 metaboliczn\u0105. Wsparciem w jej leczeniu jest m.in. odpowiednia dieta. Sprawd\u017a, jak powinna wygl\u0105da\u0107 dieta przy cukrzycy.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/cukrzyca\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Archiwa Cukrzyca\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Cukrzyca jest chorob\u0105 metaboliczn\u0105. Wsparciem w jej leczeniu jest m.in. odpowiednia dieta. Sprawd\u017a, jak powinna wygl\u0105da\u0107 dieta przy cukrzycy.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/cukrzyca\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Poradnik Gemini\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/w-tre\u015bci1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"710\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"457\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"CollectionPage\",\"@id\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/cukrzyca\/\",\"url\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/cukrzyca\/\",\"name\":\"Cukrzyca \u2013 objawy, przyczyny i dieta - Poradnik Gemini\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#website\"},\"description\":\"Cukrzyca jest chorob\u0105 metaboliczn\u0105. Wsparciem w jej leczeniu jest m.in. odpowiednia dieta. Sprawd\u017a, jak powinna wygl\u0105da\u0107 dieta przy cukrzycy.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/cukrzyca\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\"},[],{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#website\",\"url\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/\",\"name\":\"Poradnik Gemini\",\"description\":\"Poradnik Gemini to blog informacyjno - edukacyjny o tematyce prozdrowotnej tworzony przez wykwalifikowanych specjalist\u00f3w. Pomagamy zadba\u0107 o zdrowie  dzieci, przysz\u0142ych mam, m\u0119\u017cczyzn oraz os\u00f3b starszych. Odpowiadamy tak\u017ce na pytania pacjent\u00f3w.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#organization\",\"name\":\"Poradnik Gemini\",\"url\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/poradnik-gemini-logo.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/poradnik-gemini-logo.jpg\",\"width\":219,\"height\":51,\"caption\":\"Poradnik Gemini\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/apteka.internetowa.gemini\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Cukrzyca \u2013 objawy, przyczyny i dieta - Poradnik Gemini","description":"Cukrzyca jest chorob\u0105 metaboliczn\u0105. Wsparciem w jej leczeniu jest m.in. odpowiednia dieta. Sprawd\u017a, jak powinna wygl\u0105da\u0107 dieta przy cukrzycy.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/cukrzyca\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Archiwa Cukrzyca","og_description":"Cukrzyca jest chorob\u0105 metaboliczn\u0105. Wsparciem w jej leczeniu jest m.in. odpowiednia dieta. Sprawd\u017a, jak powinna wygl\u0105da\u0107 dieta przy cukrzycy.","og_url":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/cukrzyca\/","og_site_name":"Poradnik Gemini","og_image":[{"width":710,"height":457,"url":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/w-tre\u015bci1.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"CollectionPage","@id":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/cukrzyca\/","url":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/cukrzyca\/","name":"Cukrzyca \u2013 objawy, przyczyny i dieta - Poradnik Gemini","isPartOf":{"@id":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#website"},"description":"Cukrzyca jest chorob\u0105 metaboliczn\u0105. Wsparciem w jej leczeniu jest m.in. odpowiednia dieta. Sprawd\u017a, jak powinna wygl\u0105da\u0107 dieta przy cukrzycy.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/cukrzyca\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL"},[],{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#website","url":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/","name":"Poradnik Gemini","description":"Poradnik Gemini to blog informacyjno - edukacyjny o tematyce prozdrowotnej tworzony przez wykwalifikowanych specjalist\u00f3w. Pomagamy zadba\u0107 o zdrowie  dzieci, przysz\u0142ych mam, m\u0119\u017cczyzn oraz os\u00f3b starszych. Odpowiadamy tak\u017ce na pytania pacjent\u00f3w.","publisher":{"@id":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#organization","name":"Poradnik Gemini","url":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/poradnik-gemini-logo.jpg","contentUrl":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/poradnik-gemini-logo.jpg","width":219,"height":51,"caption":"Poradnik Gemini"},"image":{"@id":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/apteka.internetowa.gemini"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-json\/wp\/v2\/categories\/1460","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-json\/wp\/v2\/categories"}],"about":[{"href":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-json\/wp\/v2\/taxonomies\/category"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-json\/wp\/v2\/categories\/4"}],"wp:post_type":[{"href":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-json\/wp\/v2\/posts?categories=1460"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}