{"id":1463,"count":84,"description":"<h2><b>Czym s\u0105 zaburzenia mowy?<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Wed\u0142ug s\u0142ownika logopedycznego za<\/span><b> zaburzenia mowy <\/b><span style=\"font-weight: 400\">uwa\u017ca si\u0119 zak\u0142\u00f3cenie lub ca\u0142kowite zniesienie czynno\u015bci m\u00f3wienia i\/lub rozumienia mowy. Ich przyczyny mog\u0105 by\u0107 bardzo zr\u00f3\u017cnicowane, podobnie jak objawy, kt\u00f3re mog\u0105 mie\u0107 charakter prosty lub z\u0142o\u017cony. Z kolei <\/span><b>zaburzenia wymowy (wady wymowy)<\/b><span style=\"font-weight: 400\"> to zjawisko polegaj\u0105ce na wyst\u0119powaniu problem\u00f3w w realizacji substancji fonicznej w p\u0142aszczyznach suprasegmentalnej (zaburzenia prozodii, tj. akcentu, intonacji, rytmu) i segmentalnej (zaburzenia artykulacji, czyli po prostu wadliwa realizacja (wymowa) g\u0142osek). <\/span><b>Zaburzenia mowy<\/b><span style=\"font-weight: 400\"> mog\u0105 wyst\u0119powa\u0107 \u0142\u0105cznie lub osobno, w zale\u017cno\u015bci od przypadku, np. zaburzenia obu p\u0142aszczyzn mog\u0105 by\u0107 obecne w przypadku os\u00f3b z rozszczepem podniebienia, jak i u os\u00f3b z wadami s\u0142uchu lub os\u00f3b nies\u0142ysz\u0105cych. W przypadku <\/span><b>wad wymowy<\/b><span style=\"font-weight: 400\"> (znanych te\u017c pod postaci\u0105 dyslalii) zaburzenia dotycz\u0105 najcz\u0119\u015bciej tylko p\u0142aszczyzny segmentalnej. Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce do <\/span><b>wady wymowy<\/b><span style=\"font-weight: 400\"> nie zalicza si\u0119 nieprawid\u0142owo\u015bci wynikaj\u0105cych z b\u0142\u0119d\u00f3w wymawianiowych, gwary czy jeszcze nieuko\u0144czonego rozwoju mowy dziecka.\u00a0<\/span>\r\n<h2><b>Jakie s\u0105 przyczyny zaburze\u0144 i wad wymowy?<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Nie da ukry\u0107, \u017ce zar\u00f3wno zaburzenia, jak i <\/span><b>wady wymowy<\/b><span style=\"font-weight: 400\"> mog\u0105 bardzo komplikowa\u0107 i ogranicza\u0107 \u017cycie pacjenta, dlatego tak wa\u017cne jest znalezienie ich przyczyny i w miar\u0119 mo\u017cliwo\u015bci ich usuni\u0119cie. W przypadku <\/span><b>zaburze\u0144 mowy<\/b><span style=\"font-weight: 400\"> do ich g\u0142\u00f3wnych przyczyn zalicza si\u0119 m.in.:\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">uszkodzenia m\u00f3zgu, do kt\u00f3rych dosz\u0142o w wyniku wypadku komunikacyjnego, udaru, wylewu, nowotworu, chor\u00f3b neurodegeneracyjnych,\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">choroby neurologiczne (np. SLA \u2013 <a href=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/co-to-jest-stwardnienie-zanikowe-boczne\/\">stwardnienie zanikowe boczne<\/a>),\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">uszkodzenia aparatu artykulacyjnego powoduj\u0105cego np. bezg\u0142os, afazj\u0119 rozwojow\u0105, dyslali\u0119,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">zmiany chorobowe w budowie krtani,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\"><a href=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/dziecko\/rzadkie-choroby-genetyczne\/\">choroby genetyczne<\/a>,\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">zaburzenia o pod\u0142o\u017cu psychicznym, <a href=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie-psychiczne\/choroby-i-zaburzenia-psychiczne\/\">choroby psychiatryczne<\/a>,\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">niepe\u0142nosprawno\u015b\u0107 intelektualn\u0105 w r\u00f3\u017cnym stopniu,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\"><a href=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/dziecko\/autyzm-objawy-przyczyny-i-terapia\/\">autyzm<\/a>.\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Z kolei wyst\u0119powanie <\/span><b>wad wymowy <\/b><span style=\"font-weight: 400\">mo\u017ce by\u0107 spowodowane:\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">nieprawid\u0142owo\u015bciami w zakresie po\u0142ykania (np. utrzymuj\u0105cy si\u0119 niemowl\u0119cy typ po\u0142ykania), gryzienia, odgryzania czy \u017cucia,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">zaburzeniami s\u0142uchu i wadami w budowie narz\u0105du s\u0142uchu,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">wadami zgryzu,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">brakami w uz\u0119bieniu,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">zbyt ma\u0142ym lub zbyt du\u017cym napi\u0119ciem mi\u0119\u015bniowym,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">ni\u017csz\u0105 sprawno\u015bci\u0105 narz\u0105d\u00f3w artykulacyjnych,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">nieprawid\u0142ow\u0105 budow\u0105 narz\u0105d\u00f3w artykulacyjnych (zmiany anatomiczne),\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">zaburzeniami w centralnym <a href=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/uklad-nerwowy\/\">uk\u0142adzie nerwowym<\/a>,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">cz\u0119stymi infekcjami i brakiem dro\u017cno\u015bci nosa,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">alergiami,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">nieprawid\u0142owym sposobem oddychania,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">przerostem trzeciego migda\u0142ka,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">nieprawid\u0142owymi wzorcami mowy,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">brakiem warunk\u00f3w do prawid\u0142owego rozwoju mowy, np. patologiczne \u015brodowisko, brak nale\u017cytej opieki rodzicielskiej i zdrowotnej.\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h2><b>Rodzaje zaburze\u0144 i wad wymowy i ich objawy<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Do <\/span><b>zaburze\u0144 mowy<\/b><span style=\"font-weight: 400\">, czyli zak\u0142\u00f3ce\u0144 lub cz\u0119\u015bciowego zniesienia czynno\u015bci m\u00f3wienia\u00a0 i\/lub rozumienia mowy zalicza si\u0119:\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li><b>afazj\u0119 \u2013<\/b><span style=\"font-weight: 400\"> zaburzenia mowy, kt\u00f3re polegaj\u0105 na cz\u0119\u015bciowej lub ca\u0142kowitej utracie zdolno\u015bci rozumienia mowy i jej tworzenia; afazja pojawia si\u0119 w wyniku uszkodze\u0144 o\u015brodk\u00f3w m\u00f3zgowych (w p\u00f3\u0142kuli dominuj\u0105cej) odpowiedzialnych na rozumienie mowy i jej tworzenie;\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><b>dyzartri\u0119 \u2013 <\/b><span style=\"font-weight: 400\">zaburzenia mowy powsta\u0142e w wyniku uszkodzenia dr\u00f3g unerwiaj\u0105cych narz\u0105dy artykulacyjne, oddechowe i fonacyjne;\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><b>anartri\u0119 \u2013<\/b><span style=\"font-weight: 400\"> brak rozwoju mowy b\u0105d\u017a jej utrata, spowodowane uszkodzeniem uk\u0142adu pozapiramidowego, dr\u00f3g unerwiaj\u0105cych narz\u0105dy mowne lub o\u015brodk\u00f3w w pniu m\u00f3zgowym;\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><b>j\u0105kanie \u2013<\/b><span style=\"font-weight: 400\"> zaburzenie mowy, niep\u0142ynno\u015b\u0107 cechuj\u0105ca si\u0119 powt\u00f3rzeniami lub przed\u0142u\u017caniem d\u017awi\u0119k\u00f3w; j\u0105kanie ma zwi\u0105zek ze wsp\u00f3\u0142prac\u0105 i reakcj\u0105 narz\u0105d\u00f3w oddechowych, fonacyjnych i artykulacyjnych, a tak\u017ce mo\u017ce mie\u0107 pod\u0142o\u017ce psychospo\u0142eczne;\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><b>mutyzm \u2013<\/b><span style=\"font-weight: 400\"> niemo\u017cno\u015b\u0107 pos\u0142ugiwania si\u0119 mow\u0105, mimo \u017ce budowa aparatu artykulacyjnego jest prawid\u0142owa, a rozumienie zachowane; mutyzm ma pod\u0142o\u017ce psychologiczne; wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 mutyzm ca\u0142kowity, selektywny, celowy;\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><b>apraksj\u0119 \u2013<\/b><span style=\"font-weight: 400\"> niezdolno\u015b\u0107 do wykonywania precyzyjnych ruch\u00f3w, np. zapinania guzik\u00f3w czy wi\u0105zania sznurowade\u0142; w przypadku zaburze\u0144 mowy jest to <\/span><b>apraksja oralna<\/b><span style=\"font-weight: 400\"> polegaj\u0105ca na zaburzeniu wykonywania precyzyjnych ruch\u00f3w narz\u0105d\u00f3w artykulacyjnych;\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><b>afoni\u0119 \u2013<\/b><span style=\"font-weight: 400\"> utrata d\u017awi\u0119czno\u015bci g\u0142osu, bezg\u0142os, ma zwi\u0105zek z uszkodzeniami krtani lub strun g\u0142osowych;\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><b>dysfoni\u0119 \u2013<\/b><span style=\"font-weight: 400\"> zaburzenia g\u0142osu zwi\u0105zane z jego wysoko\u015bci\u0105, si\u0142\u0105, barw\u0105, czasem (d\u0142ugo\u015bci\u0105) fonacji, barwy itd.;\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><b>oligofazj\u0119 \u2013<\/b><span style=\"font-weight: 400\"> zaburzenia mowy spowodowane niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 intelektualn\u0105;\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><b>parafrazje<\/b><span style=\"font-weight: 400\"> \u2013 zaburzenie mowy polegaj\u0105ce na przekr\u0119caniu s\u0142\u00f3w lub ich zast\u0119powaniu wyrazami o zupe\u0142nie innym znaczeniu, co powoduje brak zrozumienia przez rozm\u00f3wc\u0119; parafrazje cechuj\u0105 si\u0119 wyst\u0119powaniem w du\u017cej mierze neologizm\u00f3w (innowacje j\u0119zykowe, nowe s\u0142ownictwo); parafrazje mog\u0105 pojawia\u0107 si\u0119 u afatyk\u00f3w, a tak\u017ce os\u00f3b dotkni\u0119tych np. <a href=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/schizofrenia-objawy-przyczyny-i-leczenie\/\">schizofreni\u0105<\/a>.\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Z kolei <\/span><b>wady wymowy <\/b><span style=\"font-weight: 400\">(czyli dyslali\u0119) dzieli si\u0119 nast\u0119puj\u0105co:\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400\"><b>sygmatyzm (seplenienie) \u2013<\/b><span style=\"font-weight: 400\"> nieprawid\u0142owa wymowa g\u0142osek trzech szereg\u00f3w \u2013 sycz\u0105cego (<\/span><i><span style=\"font-weight: 400\">s,z,c,dz<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400\">), cisz\u0105cego (<\/span><i><span style=\"font-weight: 400\">\u015b,\u017a,\u0107,d\u017a<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400\">), szumi\u0105cego (<\/span><i><span style=\"font-weight: 400\">sz,rz,cz,d\u017c<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400\">); sygmatyzm mo\u017ce mie\u0107 wiele postaci, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych najcz\u0119stsz\u0105 jest <\/span><b>seplenienie mi\u0119dzyz\u0119bowe<\/b><span style=\"font-weight: 400\"> (podczas artykulacji j\u0119zyk wsuwa si\u0119 mi\u0119dzy z\u0119by); mo\u017ce mie\u0107 trzy rodzaje \u2013 seplenienie w\u0142a\u015bciwe (deformacja g\u0142osek), parasygmatyzm (zast\u0119powanie g\u0142oski dentalizowanej inn\u0105, realizowan\u0105 prawid\u0142owo), mogisygmatyzm (opuszczanie d\u017awi\u0119ku); seplenienie jest najcz\u0119stszym zaburzeniem u dzieci;\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400\"><b>rotacyzm (reranie) \u2013<\/b><span style=\"font-weight: 400\"> nieprawid\u0142owa wymowa g\u0142oski <\/span><i><span style=\"font-weight: 400\">r<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400\">; podobnie jak w seplenieniu mo\u017ce wyst\u0119powa\u0107 rotacyzm w\u0142a\u015bciwy, pararotacyzm lub mogirotacyzm; ponadto rotacyzm mo\u017ce by\u0107 pod postaci\u0105 rotacyzmu mi\u0119dzyz\u0119bowego, policzkowego, wargowego, dwuwargowego, wargowo-z\u0119bowego, podniebiennego, gard\u0142owego, j\u0119zyczkowego;\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400\"><b>mow\u0119 bezd\u017awi\u0119czn\u0105 \u2013<\/b><span style=\"font-weight: 400\"> brak realizacji sp\u00f3\u0142g\u0142osek d\u017awi\u0119cznych i zast\u0119powanie ich bezd\u017awi\u0119cznymi odpowiednikami, np. zamiast <\/span><i><span style=\"font-weight: 400\">z<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400\"> wymawia si\u0119 <\/span><i><span style=\"font-weight: 400\">s<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400\">, zamiast<\/span><i><span style=\"font-weight: 400\"> g<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400\"> wymawia si\u0119 <\/span><i><span style=\"font-weight: 400\">k; <\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400\">mowa bezd\u017awi\u0119czna mo\u017ce dotyczy\u0107 13 par g\u0142osek, kt\u00f3re s\u0105 opozycyjne wobec siebie, tj. <\/span><i><span style=\"font-weight: 400\">s-z, c-dz, sz-rz, cz-d\u017c, p-b, pi-bi,\u00a0 f-w, fi-wi, k-g, k-g, ki-gi, \u015b-\u017a, \u0107-d\u017a;<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><b>kappacyzm \u2013<\/b><span style=\"font-weight: 400\"> nieprawid\u0142owa wymowa g\u0142oski <\/span><i><span style=\"font-weight: 400\">k<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400\"> (parakappacyzm i mogikappacyzm);\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><b>gammacyzm \u2013<\/b><span style=\"font-weight: 400\"> nieprawid\u0142owa wymowa g\u0142oski <\/span><i><span style=\"font-weight: 400\">g<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400\"> (paragammacyzm, mogigammacyzm);\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><b>betazym \u2013<\/b><span style=\"font-weight: 400\"> nieprawid\u0142owa wymowa g\u0142osek <\/span><i><span style=\"font-weight: 400\">p<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400\"> lub <\/span><i><span style=\"font-weight: 400\">b <\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400\">(parabetacyzm, mogibetacyzm);\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><b>lambdacyzm \u2013<\/b><span style=\"font-weight: 400\"> nieprawid\u0142owa wymowa g\u0142oski <\/span><i><span style=\"font-weight: 400\">l<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400\"> (lambdacyzm w\u0142a\u015bciwy, paralambdacyzm, mogilambdacyzm);\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><b>dyslalia wieloraka \u2013<\/b><span style=\"font-weight: 400\"> wadliwa wymowa wielu g\u0142osek, np. <\/span><i><span style=\"font-weight: 400\">s, z, r, \u015b, k<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400\">; mowa mo\u017ce by\u0107 s\u0142abo rozumiana, be\u0142kotliwa;\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><b>rynolali\u0119 (mow\u0119 nosow\u0105)<\/b><span style=\"font-weight: 400\"> \u2013 mowa charakteryzuje si\u0119 s\u0142yszalnym poszumem nosowym, co jest spowodowane obecno\u015bci\u0105 wadliwego rezonansu nosowego; pacjent sprawia wra\u017cenie, jakby m\u00f3wi\u0142 przez nos; mowa nosowa dotyczy g\u0142osek ustnych (wszystkie z wyj\u0105tkiem g\u0142osek <\/span><i><span style=\"font-weight: 400\">m, mi, n, \u0144, \u0105, \u0119<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400\">).\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Na szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 zas\u0142uguje r\u00f3wnie\u017c <\/span><b>palatolalia<\/b><span style=\"font-weight: 400\">, a wi\u0119c mowa wynikaj\u0105ca z obecno\u015bci rozszczepu podniebienia i\/lub wargi. Palatolalia jest klasyfikowana jako zaburzenie mowy lub rozwojowa wada wymowy. Wynika z zaburze\u0144 rozwojowych, kt\u00f3re powoduj\u0105 rozw\u00f3j mowy w nieprawid\u0142owych warunkach anatomicznych.\u00a0<\/span>\r\n<h2><b>Jak wygl\u0105da leczenie zaburze\u0144 i wad wymowy?<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Zar\u00f3wno <\/span><b>zaburzenia mowy<\/b><span style=\"font-weight: 400\">, jak i <\/span><b>wady wymowy<\/b><span style=\"font-weight: 400\"> poddawane s\u0105 leczeniu, czyli terapii logopedycznej. Nale\u017cy jednak zaznaczy\u0107, \u017ce sukces terapii zale\u017cy przede wszystkim od:\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">stanu pacjenta,\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">jego wieku,\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">sprawno\u015bci intelektualnej,\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">poziomu rozumienia,\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">ch\u0119ci do wsp\u00f3\u0142pracy,\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">postawionej diagnozy,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">przyczyny wyst\u0105pienia zaburzenia.\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Jako \u017ce <\/span><b>zaburzenia mowy<\/b><span style=\"font-weight: 400\"> s\u0105 nierzadko zwi\u0105zane z uszkodzeniami obszar\u00f3w m\u00f3zgowych, terapia logopedyczna ma na celu doprowadzenie pacjenta i jego mowy do takiego stanu, aby by\u0142 rozumiany przez otoczenie i m\u00f3g\u0142 jak najbardziej samodzielnie si\u0119 komunikowa\u0107. Nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c pami\u0119ta\u0107, \u017ce w przypadku uszkodze\u0144 m\u00f3zgu wyst\u0119puj\u0105 cz\u0119sto inne objawy, takie jak niedow\u0142ady czy parali\u017ce, kt\u00f3re wymagaj\u0105 kompleksowej rehabilitacji. Nie ma jednego z\u0142otego \u015brodka na terapi\u0119 wszystkim <\/span><b>zaburze\u0144 mowy<\/b><span style=\"font-weight: 400\">. W przypadku afazji (w zale\u017cno\u015bci od jej rodzaju) terapia polega na \u0107wiczeniach funkcji poznawczych, pami\u0119ci, funkcji artykulacyjnych, rozumienia itd. Natomiast w przypadku dyzartrii terapia bazuje na \u0107wiczeniach prawid\u0142owego oddychania, fonacji, dykcji, wyrazisto\u015bci mowy itd.\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Leczenie <\/span><b>wad wymowy<\/b><span style=\"font-weight: 400\"> ma zgo\u0142a inny charakter ni\u017c terapia <\/span><b>zaburze\u0144 mowy<\/b><span style=\"font-weight: 400\">. W zale\u017cno\u015bci od postawionej diagnozy wprowadza si\u0119 \u0107wiczenia oddechowe, artykulacyjne, fonacyjne, wywo\u0142ywanie prawid\u0142owej g\u0142oski, utrwalanie jej i automatyzowanie. Ponadto podczas terapii cz\u0119sto maj\u0105 miejsce \u0107wiczenia s\u0142uchu fonemowego.\u00a0\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Wa\u017cne jest stosowanie si\u0119 do zasad terapii logopedycznej, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych znajduje si\u0119:\u00a0\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">wczesne rozpocz\u0119cie terapii,\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">indywidualizacja terapii,\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">dostosowanie terapii do dziecka\/pacjenta,\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">wykorzystanie mo\u017cliwo\u015bci pacjenta,\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">kompleksowe oddzia\u0142ywanie,\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">\u015bwiadomy i aktywny udzia\u0142 w terapii,\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">wsp\u00f3\u0142praca z otoczeniem i innymi specjalistami (np. z ortodont\u0105, neurologoped\u0105, foniatr\u0105 itd.),\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">systematyczno\u015b\u0107,\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">stopniowanie trudno\u015bci.\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h2><b>Czy zaburzenia i wady wymowy da si\u0119 wyleczy\u0107?<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Nie da si\u0119 jednoznacznie odpowiedzie\u0107 na to pytanie, poniewa\u017c odpowied\u017a jest zale\u017cna od wielu czynnik\u00f3w, chocia\u017cby:\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">diagnozy,\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">przyczyny zaburze\u0144,\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">wieku pacjenta,\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">poziomu rozwoju pacjenta,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">budowy narz\u0105d\u00f3w artykulacyjnych.\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Inne s\u0105 szanse na powodzenie terapii sygmatyzmu prowadzonej u dziecka (kt\u00f3ra cz\u0119sto ko\u0144czy si\u0119 sukcesem) ni\u017c terapia afazji u starszej osoby po wypadku komunikacyjnym b\u0105d\u017a w przypadku osoby cierpi\u0105cej na demencj\u0119 lub stwardnienie zanikowe boczne. Ka\u017cdy przypadek jest inny i indywidualny.\u00a0<\/span>\r\n<h2><b>Zaburzenia wymowy \u2013 profilaktyka<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Profilaktyka <\/span><b>wad wymowy<\/b><span style=\"font-weight: 400\">, czyli zapobieganie ich wyst\u0105pieniu, mo\u017ce by\u0107 rozpocz\u0119ta ju\u017c w pierwszych dniach \u017cycia dziecka, np. poprzez karmienie piersi\u0105. Profilaktyka obejmuje wiele dzia\u0142a\u0144 maj\u0105cych wp\u0142yw na \u017cucie, gryzienie, po\u0142ykanie, prac\u0119 narz\u0105d\u00f3w artykulacyjnych. Wa\u017cna jest obserwacja dziecka i jego rozwoju, a w razie pyta\u0144 lub w\u0105tpliwo\u015bci kontrola logopedyczna. Oto kilka dzia\u0142a\u0144 profilaktycznych:\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">Szybka eliminacja <a href=\"https:\/\/gemini.pl\/kategoria\/dziecko\/akcesoria-dzieciece\/smoczki-i-akcesoria\">smoczka<\/a>.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">Wprowadzanie sta\u0142ych pokarm\u00f3w, jedzenie z \u0142y\u017ceczki, picie z kubeczka.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">Kontrola w\u0119dzide\u0142ka podj\u0119zykowego.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">Kontrola ortodontyczna i stomatologiczna.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">Badania przesiewowe.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">Wsp\u00f3lne zabawy z dzieckiem \u2013 zabawy oddechowe, proste \u0107wiczenia buzi i j\u0119zyka.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">Kontrola oddychania nosem, a nie przez usta.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">Wsp\u00f3lne czytanie z dzieckiem, dbanie o rozw\u00f3j s\u0142ownictwa.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">Niespieszczanie s\u0142\u00f3w.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">Nieocenianie dziecka i niepor\u00f3wnywanie go do innych.\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">\u0179r\u00f3d\u0142a:\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400\"><span style=\"font-weight: 400\">E. M. Skorek, <\/span><i><span style=\"font-weight: 400\">Z logopedi\u0105 na ty. Podr\u0119czny s\u0142ownik logopedyczny.<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400\"> wyd. Impuls, Krak\u00f3w 2005.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400\"><span style=\"font-weight: 400\">H. Rodak, <\/span><i><span style=\"font-weight: 400\">Terapia dziecka z wad\u0105 wymowy, <\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400\">Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, wyd. IV, 2002.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400\"><span style=\"font-weight: 400\">A. So\u0142tys-Chmielowicz, <\/span><i><span style=\"font-weight: 400\">Zaburzenia artykulacji. Teoria i praktyka. <\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400\">wyd. Impuls, Krak\u00f3w 2008.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400\"><span style=\"font-weight: 400\">E. Banach, M. Cybulski, E. Krajewska-Ku\u0142ak, <\/span><i><span style=\"font-weight: 400\">Profilaktyka wad wymowy u dzieci do si\u00f3dmego roku \u017cycia<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400\"> [w:] <\/span><i><span style=\"font-weight: 400\">Hygeia Public Health<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400\"> 2015, 50(4): 566-571.\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>","link":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/logopedia\/","name":"Logopedia","slug":"logopedia","taxonomy":"category","parent":4,"meta":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v25.5 (Yoast SEO v25.5) - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Zaburzenia i wady mowy - Poradnik Gemini<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Zaburzenia i wady wymowy pojawiaj\u0105 si\u0119 w szczeg\u00f3lno\u015bci u dzieci. Sprawd\u017a, jakie s\u0105 ich rodzaje oraz czy mo\u017cna je wyleczy\u0107.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/logopedia\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Archiwa Logopedia\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Zaburzenia i wady wymowy pojawiaj\u0105 si\u0119 w szczeg\u00f3lno\u015bci u dzieci. Sprawd\u017a, jakie s\u0105 ich rodzaje oraz czy mo\u017cna je wyleczy\u0107.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/logopedia\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Poradnik Gemini\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/w-tre\u015bci1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"710\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"457\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"CollectionPage\",\"@id\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/logopedia\/\",\"url\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/logopedia\/\",\"name\":\"Zaburzenia i wady mowy - Poradnik Gemini\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#website\"},\"description\":\"Zaburzenia i wady wymowy pojawiaj\u0105 si\u0119 w szczeg\u00f3lno\u015bci u dzieci. Sprawd\u017a, jakie s\u0105 ich rodzaje oraz czy mo\u017cna je wyleczy\u0107.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/logopedia\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\"},[],{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#website\",\"url\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/\",\"name\":\"Poradnik Gemini\",\"description\":\"Poradnik Gemini to blog informacyjno - edukacyjny o tematyce prozdrowotnej tworzony przez wykwalifikowanych specjalist\u00f3w. Pomagamy zadba\u0107 o zdrowie  dzieci, przysz\u0142ych mam, m\u0119\u017cczyzn oraz os\u00f3b starszych. Odpowiadamy tak\u017ce na pytania pacjent\u00f3w.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#organization\",\"name\":\"Poradnik Gemini\",\"url\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/poradnik-gemini-logo.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/poradnik-gemini-logo.jpg\",\"width\":219,\"height\":51,\"caption\":\"Poradnik Gemini\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/apteka.internetowa.gemini\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Zaburzenia i wady mowy - Poradnik Gemini","description":"Zaburzenia i wady wymowy pojawiaj\u0105 si\u0119 w szczeg\u00f3lno\u015bci u dzieci. Sprawd\u017a, jakie s\u0105 ich rodzaje oraz czy mo\u017cna je wyleczy\u0107.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/logopedia\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Archiwa Logopedia","og_description":"Zaburzenia i wady wymowy pojawiaj\u0105 si\u0119 w szczeg\u00f3lno\u015bci u dzieci. Sprawd\u017a, jakie s\u0105 ich rodzaje oraz czy mo\u017cna je wyleczy\u0107.","og_url":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/logopedia\/","og_site_name":"Poradnik Gemini","og_image":[{"width":710,"height":457,"url":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/w-tre\u015bci1.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"CollectionPage","@id":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/logopedia\/","url":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/logopedia\/","name":"Zaburzenia i wady mowy - Poradnik Gemini","isPartOf":{"@id":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#website"},"description":"Zaburzenia i wady wymowy pojawiaj\u0105 si\u0119 w szczeg\u00f3lno\u015bci u dzieci. Sprawd\u017a, jakie s\u0105 ich rodzaje oraz czy mo\u017cna je wyleczy\u0107.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/logopedia\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL"},[],{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#website","url":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/","name":"Poradnik Gemini","description":"Poradnik Gemini to blog informacyjno - edukacyjny o tematyce prozdrowotnej tworzony przez wykwalifikowanych specjalist\u00f3w. Pomagamy zadba\u0107 o zdrowie  dzieci, przysz\u0142ych mam, m\u0119\u017cczyzn oraz os\u00f3b starszych. Odpowiadamy tak\u017ce na pytania pacjent\u00f3w.","publisher":{"@id":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#organization","name":"Poradnik Gemini","url":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/poradnik-gemini-logo.jpg","contentUrl":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/poradnik-gemini-logo.jpg","width":219,"height":51,"caption":"Poradnik Gemini"},"image":{"@id":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/apteka.internetowa.gemini"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-json\/wp\/v2\/categories\/1463","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-json\/wp\/v2\/categories"}],"about":[{"href":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-json\/wp\/v2\/taxonomies\/category"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-json\/wp\/v2\/categories\/4"}],"wp:post_type":[{"href":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-json\/wp\/v2\/posts?categories=1463"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}