{"id":1472,"count":180,"description":"<h2><b>Choroby uk\u0142adu nerwowego \u2013 czym s\u0105?<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Aby m\u00f3c odpowiedzie\u0107 na pytanie, czym s\u0105 <\/span><b>choroby uk\u0142adu nerwowego,<\/b><span style=\"font-weight: 400\"> w pierwszej kolejno\u015bci nale\u017cy dowiedzie\u0107 si\u0119, co to jest uk\u0142ad nerwowy i jakie funkcje pe\u0142ni w naszym organizmie.\u00a0<\/span>\r\n\r\n<b>Uk\u0142ad nerwowy <\/b><span style=\"font-weight: 400\">to bardzo skomplikowany system zbudowany z tkanki nerwowej i glejowej. G\u0142\u00f3wnym zadaniem<\/span><b> uk\u0142adu nerwowego<\/b><span style=\"font-weight: 400\"> jest integrowanie dzia\u0142a\u0144 poszczeg\u00f3lnych uk\u0142ad\u00f3w w naszym ciele. Jest to mo\u017cliwe poprzez odbieranie bod\u017ac\u00f3w z otoczenia zewn\u0119trznego lub wewn\u0119trznego, tworzenie sygna\u0142\u00f3w nerwowych i przekazywanie ich do okre\u015blonych struktur organizmu w celu wywo\u0142ania odpowiedniej reakcji.\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Impuls nerwowy mo\u017ce prowadzi\u0107 do powstania reakcji \u015bwiadomych, jak i odruch\u00f3w nieu\u015bwiadomionych. One wszystkie s\u0105 niezb\u0119dnym elementem funkcjonowania cz\u0142owieka i umo\u017cliwiaj\u0105 jego prze\u017cycie.\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Wiadomo ju\u017c, jak wa\u017cn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 naszego organizmu jest<\/span><b> uk\u0142ad nerwowy<\/b><span style=\"font-weight: 400\">. Jego sprawne funkcjonowanie jest niezwykle wa\u017cne, jednak mo\u017ce by\u0107 ono zagro\u017cone przez chorob\u0119 i jego uszkodzenie. Nast\u0119pstwa schorze\u0144 uk\u0142adu nerwowego mog\u0105 by\u0107 wyj\u0105tkowo dotkliwe, prowadzi\u0107 do nieprawid\u0142owego funkcjonowania nie tylko samego uk\u0142adu nerwowego, ale ca\u0142ego naszego cia\u0142a, a nawet prowadzi\u0107 do \u015bmierci.\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Przyczyny pojawienia si\u0119 <\/span><b>chor\u00f3b uk\u0142adu nerwowego<\/b><span style=\"font-weight: 400\"> s\u0105 zr\u00f3\u017cnicowane i zale\u017c\u0105 od rodzaju schorzenia. Schorzenia te cz\u0119sto s\u0105 wywo\u0142ane przez wiele czynnik\u00f3w (np. geny i \u015brodowisko). Do tej pory s\u0105 niedok\u0142adnie zbadane i poznane.\u00a0<\/span>\r\n<h2><b>Budowa uk\u0142adu nerwowego<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h2>\r\n<b>Uk\u0142ad nerwowy<\/b><span style=\"font-weight: 400\"> to system o skomplikowanej budowie. Dzieli si\u0119 na podsystemy, kt\u00f3re wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105 ze sob\u0105 i pozosta\u0142ymi cz\u0119\u015bciami naszego organizmu.\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Ze wzgl\u0119du na umiejscowienie struktur wchodz\u0105cych w sk\u0142ad uk\u0142adu nerwowego mo\u017cemy go podzieli\u0107 na:\u00a0\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400\"><b>O\u015brodkowy uk\u0142ad nerwowy (OUN) \u2013<\/b><span style=\"font-weight: 400\"> sk\u0142ada si\u0119 z m\u00f3zgowia (m\u00f3zg, m\u00f3\u017cd\u017cek i rdze\u0144 przed\u0142u\u017cony) i rdzenia kr\u0119gowego.\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p style=\"padding-left: 40px\"><span style=\"font-weight: 400\">O\u015brodkowy uk\u0142ad nerwy (OUN) to centrum dowodzenia, odpowiadaj\u0105ce za funkcje \u017cyciowe organizmu. Kontroluje on prac\u0119 narz\u0105d\u00f3w wewn\u0119trznych (regulacja temperatury cia\u0142a, akcji serca, zapewnienie r\u00f3wnowagi wodno-elektrolitowej) i umo\u017cliwia rozw\u00f3j funkcji poznawczych, takich jak uczenie si\u0119, my\u015blenie i kojarzenie.\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 40px\"><span style=\"font-weight: 400\">OUN jest chroniony przed uszkodzeniami przez czaszk\u0119 (m\u00f3zgowie) i kana\u0142 kr\u0119gowy (rdze\u0144 kr\u0119gowy), p\u0142yn m\u00f3zgowo-rdzeniowy oraz opony m\u00f3zgowo-rdzeniowe.\u00a0<\/span><\/p>\r\n\r\n<ul>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400\"><b>Obwodowy uk\u0142ad nerwowy \u2013 <\/b><span style=\"font-weight: 400\">sk\u0142ada si\u0119 na niego somatyczny i autonomiczny uk\u0142ad nerwowy (wsp\u00f3\u0142czulny, przywsp\u00f3\u0142czulny).\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p style=\"padding-left: 40px\"><span style=\"font-weight: 400\">Aby o\u015brodkowy uk\u0142ad nerwowy m\u00f3g\u0142 wysy\u0142a\u0107 sygna\u0142y nerwowe do narz\u0105d\u00f3w wewn\u0119trznych, konieczne jest istnienie po\u0142\u0105cze\u0144 pomi\u0119dzy OUN a reszt\u0105 organizmu. Takimi po\u0142\u0105czeniami s\u0105 nerwy czaszkowe i rdzeniowe. To one wraz ze zwojami i splotami tworz\u0105 obwodowy uk\u0142ad nerwowy.\u00a0<\/span><\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 40px\"><span style=\"font-weight: 400\">Obwodowy uk\u0142ad nerwowy odbiera bod\u017ace nap\u0142ywaj\u0105ce z otoczenia, przekazuje je do OUN oraz przewodzi powsta\u0142e impulsy z m\u00f3zgowia i rdzenia kr\u0119gowego do odpowiednich narz\u0105d\u00f3w.\u00a0<\/span><\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 40px\"><span style=\"font-weight: 400\">Obwodowy uk\u0142ad nerwowy pe\u0142ni w pewnym sensie rol\u0119 po\u015brednika pomi\u0119dzy o\u015brodkowym uk\u0142adem nerwowym a otoczeniem i narz\u0105dami wykonawczymi.\u00a0<\/span><\/p>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Pomijaj\u0105c podzia\u0142 uk\u0142adu nerwowego ze wzgl\u0119du na umiejscowienie struktur, mo\u017cemy go r\u00f3wnie\u017c podzieli\u0107, uwzgl\u0119dniaj\u0105c jako kryterium podzia\u0142u jego funkcje czynno\u015bciowe. W takim wypadku na uk\u0142ad nerwowy sk\u0142adaj\u0105 si\u0119:\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400\"><b>somatyczny uk\u0142ad nerwowy \u2013<\/b><span style=\"font-weight: 400\"> jest on zale\u017cny od woli, czyli odpowiada na sygna\u0142y p\u0142yn\u0105ce z otoczenia odbierane za pomoc\u0105 narz\u0105d\u00f3w zmys\u0142\u00f3w i inicjuje (celow\u0105) reakcj\u0119. Odpowiada za prac\u0119 mi\u0119\u015bni szkieletowych i gruczo\u0142\u00f3w sk\u00f3rnych.\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400\"><b>autonomiczny uk\u0142ad nerwowy \u2013 <\/b><span style=\"font-weight: 400\">odbiera bod\u017ace p\u0142yn\u0105ce z wn\u0119trza organizmu i sprawuje kontrol\u0119 nad dzia\u0142aniem narz\u0105d\u00f3w, kt\u00f3rych praca jest niezale\u017cna od naszej woli. Odpowiada za proces przemiany materii, mobilizacj\u0119 organizmu w sytuacji zagro\u017cenia (uk\u0142ad wsp\u00f3\u0142czulny) i odpoczynek w sytuacji braku zagro\u017cenia (uk\u0142ad przywsp\u00f3\u0142czulny).\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h2><b>Jak objawiaj\u0105 si\u0119 choroby uk\u0142adu nerwowego?<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Objawy sygnalizuj\u0105ce, \u017ce z naszym uk\u0142adem nerwowym dzieje si\u0119 co\u015b niedobrego, mog\u0105 by\u0107 bardzo zr\u00f3\u017cnicowane w zale\u017cno\u015bci od jednostki chorobowej. Kilka z nich jest jednak wsp\u00f3lnych i pojawiaj\u0105 si\u0119 stosunkowo cz\u0119sto w wielu<\/span><b> chorobach uk\u0142adu nerwowego<\/b><span style=\"font-weight: 400\">. Ich wyst\u0105pienie mo\u017ce \u015bwiadczy\u0107 o problemach z funkcjonowaniem uk\u0142adu nerwowego i wymaga\u0107 konsultacji lekarskiej.\u00a0<\/span>\r\n\r\n<b>Do objaw\u00f3w tych zaliczamy:<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\"><a href=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/bol-glowy-jak-sie-go-pozbyc\/\">b\u00f3le g\u0142owy<\/a> \u2013 w szczeg\u00f3lno\u015bci, gdy wyst\u0119puj\u0105 one z du\u017c\u0105 cz\u0119stotliwo\u015bci\u0105 i utrudniaj\u0105 codzienne funkcjonowanie;\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">trudno\u015bci ze skupieniem uwagi, koncentracj\u0105, nauk\u0105 i pami\u0119ci\u0105;\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\"><a href=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/mowa-chorego-po-udarze\/\">problemy z mow\u0105<\/a>, np. wys\u0142awianiem si\u0119, zrozumieniem przekazu, doborem niew\u0142a\u015bciwych s\u0142\u00f3w itp.;\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">zaburzenia motoryki \u2013 trudno\u015bci z poruszaniem si\u0119, problemy z koordynacj\u0105 ruchow\u0105, obni\u017cenie napi\u0119cia mi\u0119\u015bniowego itp.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">zaburzenia r\u00f3wnowagi, w tym zawroty g\u0142owy i utrata przytomno\u015bci;\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">wra\u017cenie mrowienia i dr\u0119twienia ko\u0144czyn, uczucie braku czucia w jakiej\u015b cz\u0119\u015bci cia\u0142a;\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">zaburzenia zwi\u0105zane ze zmys\u0142em wzroku \u2013 os\u0142abienie ostro\u015bci wzroku, zaw\u0119\u017cenie pola widzenia, mroczki przed oczami.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">b\u00f3le kr\u0119gos\u0142upa i ko\u0144czyn;\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">problemy ze s\u0142uchem \u2013 niedos\u0142uch, \u201eszumy\u201d i \u201edzwonienie\u201d w uszach;\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">trudno\u015bci z po\u0142ykaniem;\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">zaburzenia zwieraczy \u2013 nietrzymanie moczu\/stolca.\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h2><b>Choroby uk\u0142adu nerwowego \u2013 rodzaje<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Istnieje wiele<\/span><b> chor\u00f3b uk\u0142adu nerwowego<\/b><span style=\"font-weight: 400\">. Ich przebieg mo\u017ce mie\u0107 charakter przewlek\u0142y lub ostry. Poszczeg\u00f3lne choroby mog\u0105 si\u0119 r\u00f3\u017cni\u0107 etiologi\u0105 i objawami. Niekt\u00f3re z nich s\u0105 na tyle niebezpieczne, \u017ce mog\u0105 powodowa\u0107 trwa\u0142e kalectwo lub nawet \u015bmier\u0107.\u00a0<\/span>\r\n<h3><b>Choroby naczyniowe uk\u0142adu nerwowego<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h3>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Zaliczamy do nich wszystkie te schorzenia, dla kt\u00f3rych charakterystyczne s\u0105 zaburzenia w przep\u0142ywie krwi w m\u00f3zgu. S\u0105 to np. mia\u017cd\u017cyca naczy\u0144 krwiono\u015bnych (jej skutkiem mo\u017ce by\u0107 niedotlenienie m\u00f3zgu), kt\u00f3ra mo\u017ce doprowadzi\u0107 do powstania udaru m\u00f3zgu. <a href=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/udar-mozgu-czynniki-ryzyka-objawy-i-profilaktyka\/\">Do objaw\u00f3w udaru m\u00f3zgu zaliczamy<\/a> m.in.:\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">niedow\u0142ad twarzy,\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">zaburzenia mowy,\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">drgawki,\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">pora\u017cenia,\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">b\u00f3l g\u0142owy,\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">wymioty,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">omdlenie.\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h3><b>Zaka\u017cenia o\u015brodkowego uk\u0142adu nerwowego<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h3>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Do ich powstania przyczyniaj\u0105 si\u0119 patogeny, takie jak wirusy, bakterie i grzyby. Mog\u0105 prowadzi\u0107 do powstania zapalenia m\u00f3zgu lub <a href=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/zapalenie-opon-mozgowo-rdzeniowych-jak-sie-objawia\/\">zapalenia opon m\u00f3zgowych<\/a>. Objawy towarzysz\u0105ce tym schorzeniom to m.in.:\u00a0\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">gor\u0105czka,\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">b\u00f3l g\u0142owy,\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">drgawki,\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">niedow\u0142ad,\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">utrata przytomno\u015bci,\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">dreszcze.\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h3><b>Choroby neurodegeneracyjne<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h3>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Mog\u0105 mie\u0107 posta\u0107 wrodzon\u0105 lub nabyt\u0105. Przyczyn\u0105 ich powstawania jest stopniowe niszczenie i utrata kom\u00f3rek nerwowych. W przypadku schorze\u0144 nabytych ryzyko ich wyst\u0105pienia zwi\u0105zane jest z wiekiem (im wy\u017cszy wiek, tym szanse s\u0105 wi\u0119ksze). Do chor\u00f3b wyst\u0119puj\u0105cych z najwi\u0119ksz\u0105 cz\u0119stotliwo\u015bci\u0105 w populacji zaliczamy:\u00a0\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\"><a href=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/choroba-parkinsona-jakie-objawy-sa-charakterystyczne\/\">chorob\u0119 Parkinsona<\/a>,\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">chorob\u0119 Alzheimera,\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\"><a href=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/czym-jest-stwardnienie-rozsiane\/\">stwardnienie rozsiane<\/a>,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">pl\u0105sawic\u0119 Huntingtona.\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Objawy zale\u017cne s\u0105 od miejsca uk\u0142adu nerwowego, w kt\u00f3rym dosz\u0142o do utraty neuron\u00f3w. Mog\u0105 to by\u0107 np. zaburzenia pami\u0119ci i koncentracji, niestabilny nastr\u00f3j, problemy z mow\u0105, lecz r\u00f3wnie\u017c drgawki, zaburzenia koordynacji i r\u00f3wnowagi.\u00a0<\/span>\r\n<h3><b>Neuropatie \u2013 choroby obwodowego uk\u0142adu nerwowego<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h3>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Zwykle mo\u017cemy spotka\u0107 si\u0119 z nabytymi formami choroby. Neuropatie wrodzone wyst\u0119puj\u0105 bardzo rzadko i s\u0105 wynikiem mutacji.\u00a0 Nabyte neuropatie mog\u0105 wynika\u0107 z nadu\u017cywania alkoholu, uraz\u00f3w, chor\u00f3b autoimmunologicznych, infekcji czy cukrzycy. Do objaw\u00f3w neuropatii nale\u017c\u0105 m.in.\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400\"><span style=\"font-weight: 400\">os\u0142abienie napi\u0119cia mi\u0119\u015bniowego,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400\"><span style=\"font-weight: 400\">post\u0119puj\u0105ca utrata si\u0142y mi\u0119\u015bniowej,\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400\"><span style=\"font-weight: 400\">b\u00f3l,\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400\"><span style=\"font-weight: 400\">wra\u017cenie mrowienia,\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400\"><span style=\"font-weight: 400\">zaburzenia czucia.\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h2><b>Choroby uk\u0142adu nerwowego \u2013 jak wygl\u0105da leczenie?<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Objaw\u00f3w <\/span><b>chor\u00f3b uk\u0142adu nerwowego<\/b><span style=\"font-weight: 400\"> nie nale\u017cy ignorowa\u0107, gdy\u017c nieleczone schorzenia natury neurologicznej nie tylko obni\u017caj\u0105 jako\u015b\u0107 \u017cycia osoby chorej, ale r\u00f3wnie\u017c mog\u0105 stanowi\u0107 zagro\u017cenie \u017cycia.\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Pierwszym etapem leczenia<\/span><b> chor\u00f3b uk\u0142adu nerwowego<\/b><span style=\"font-weight: 400\"> (tak jak innych chor\u00f3b) jest diagnostyka. Lekarz rodzinny po przeprowadzeniu dok\u0142adnego wywiadu z pacjentem na temat do\u015bwiadczanych przez niego objaw\u00f3w kieruje go do specjalisty zajmuj\u0105cego si\u0119 leczeniem chor\u00f3b uk\u0142adu nerwowego (neurolog), kt\u00f3ry nast\u0119pnie mo\u017ce zleci\u0107 odpowiednie badania w celu postawienia diagnozy.\u00a0\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Do bada\u0144, kt\u00f3re mog\u0105 pom\u00f3c w diagnozie schorze\u0144 neurologicznych, zaliczamy:\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">EEG (elektroencefalografia),\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\"><a href=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/rezonans-magnetyczny-jak-sie-do-niego-przygotowac\/\">rezonans magnetyczny<\/a> (MRI),\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\"><a href=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/tomografia-komputerowa-co-bada\/\">tomografi\u0119 komputerow\u0105<\/a>,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">badanie przep\u0142yw\u00f3w w t\u0119tnicach dom\u00f3zgowych metod\u0105 Dopplera,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">diagnostyk\u0119 laboratoryjn\u0105 (badanie krwi, moczu i p\u0142ynu rdzeniowo-m\u00f3zgowego).\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Metody leczenia <\/span><b>chor\u00f3b uk\u0142adu nerwowego<\/b><span style=\"font-weight: 400\"> s\u0105 zale\u017cne od rodzaju schorzenia. Przewa\u017cnie opieraj\u0105 si\u0119 one na farmakoterapii i rehabilitacji, w niekt\u00f3rych przypadkach konieczna jest tak\u017ce interwencja chirurgiczna lub radioterapia.\u00a0<\/span>\r\n<h2><b>Higiena uk\u0142adu nerwowego, czyli jak o niego dba\u0107?<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">W przypadku wielu zaburze\u0144 bardzo wa\u017cna jest profilaktyka, kt\u00f3rej zadaniem jest ochrona przed powstaniem zaburzenia lub je\u015bli ono wyst\u0105pi \u2013 zmniejszenie nasilenia objaw\u00f3w i zapobieganie rozwojowi choroby. W przypadku<\/span><b> chor\u00f3b uk\u0142adu nerwowego<\/b><span style=\"font-weight: 400\"> profilaktyka jest bardzo wa\u017cna. Nawet je\u015bli nie jeste\u015bmy w stanie zapobiec chorobie, to dzi\u0119ki profilaktyce dysponujemy \u015brodkami, kt\u00f3re mog\u0105 znacznie usprawni\u0107 nasze funkcjonowanie.\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Pomocne mog\u0105 si\u0119 okaza\u0107 nast\u0119puj\u0105ce dzia\u0142ania:\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li><b>Odpowiednia dieta.<\/b><span style=\"font-weight: 400\"> Prawid\u0142owo zbilansowana dieta usprawnia funkcjonowanie naszego m\u00f3zgu i uk\u0142adu sercowo-naczyniowego oraz stanowi czynnik chroni\u0105cy nas przed rozwojem <a href=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/otylosc-rodzaje-choroby-towarzyszace-leczenie\/\">oty\u0142o\u015bci<\/a> i cukrzycy typu II. Gdy mamy do czynienia z osob\u0105, kt\u00f3ra w wyniku choroby pozostaje wy\u0142\u0105cznie w pozycji le\u017c\u0105cej, to odpowiednia dieta mo\u017ce zapobiega\u0107 powstawaniu odle\u017cyn. \u017bywienie nale\u017cy dostosowa\u0107 do pacjenta (jego wieku, rodzaju choroby i formy leczenia). W przypadku os\u00f3b cierpi\u0105cych na choroby neurologiczne wskazana mo\u017ce by\u0107 dieta wysokobia\u0142kowa i wysokoenergetyczna, kt\u00f3ra pozwala na uzupe\u0142nienie brak\u00f3w sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych, <a href=\"https:\/\/gemini.pl\/kategoria\/zdrowie\/witaminy-i-mineraly\">witamin i minera\u0142\u00f3w<\/a>.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><b>Relaksacja na poziomie emocjonalnym i ruchowym, <\/b><span style=\"font-weight: 400\">czyli korzystanie z technik relaksacyjnych, dostarczanie organizmowi odpowiedniej dozy odpoczynku, a w razie potrzeby korzystanie z pomocy psychologa lub psychoterapeuty.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><b>Ucz\u0119szczanie na fizjoterapi\u0119 i fizykoterapi\u0119<\/b><span style=\"font-weight: 400\">.\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">\u0179r\u00f3d\u0142a:\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400\"><span style=\"font-weight: 400\">Liberski P P., Papierz W. (2005). <\/span><i><span style=\"font-weight: 400\">Neuropatologia Mossakowskiego<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400\">. Wydawnictwo: Czelej.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400\"><span style=\"font-weight: 400\">Binder A., Binder M. (2020). <\/span><i><span style=\"font-weight: 400\">Biologiczne podstawy psychologii. <\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400\">Wydawnictwo Naukowe PWN. <\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400\">K\u0142\u0119k S., B\u0142a\u017cejewska-Hy\u017corek B., Czernuszenko A., Cz\u0142onkowska A., Gajewska D., Karbowniczek A., Kimber-Dziwisz L., Ryglewicz D., Sarzy\u0144ska-D\u0142ugosz I., Sienkiewicz-Jarosz H., Sob\u00f3w T., S\u0142awek J. Leczenie \u017cywieniowe w neurologii \u2014 stanowisko interdyscyplinarnej grupy ekspert\u00f3w. <i>Polski Przegl\u0105d Neurologiczny, 2017, 13<\/i>(3), s. 106-119.<\/li>\r\n<\/ul>","link":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/uklad-nerwowy\/","name":"Uk\u0142ad nerwowy","slug":"uklad-nerwowy","taxonomy":"category","parent":4,"meta":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v27.4 (Yoast SEO v27.4) - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-premium-wordpress\/ -->\n<title>Choroby uk\u0142adu nerwowego \u2013 rodzaje, objawy, higiena, porady, leczenie\u00a0- Poradnik Gemini<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Choroby uk\u0142adu nerwowego wymagaj\u0105 wczesnej diagnostyki i odpowiedniego leczenia, dlatego warto wiedzie\u0107, jakie objawy wywo\u0142uj\u0105 i jak je rozpozna\u0107.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/uklad-nerwowy\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Archiwa Uk\u0142ad nerwowy\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Choroby uk\u0142adu nerwowego wymagaj\u0105 wczesnej diagnostyki i odpowiedniego leczenia, dlatego warto wiedzie\u0107, jakie objawy wywo\u0142uj\u0105 i jak je rozpozna\u0107.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/uklad-nerwowy\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Poradnik Gemini\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/w-tre\u015bci1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"710\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"457\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"CollectionPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/gemini.pl\\\/poradnik\\\/zdrowie\\\/uklad-nerwowy\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/gemini.pl\\\/poradnik\\\/zdrowie\\\/uklad-nerwowy\\\/\",\"name\":\"Choroby uk\u0142adu nerwowego \u2013 rodzaje, objawy, higiena, porady, leczenie\u00a0- Poradnik Gemini\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/gemini.pl\\\/poradnik\\\/#website\"},\"description\":\"Choroby uk\u0142adu nerwowego wymagaj\u0105 wczesnej diagnostyki i odpowiedniego leczenia, dlatego warto wiedzie\u0107, jakie objawy wywo\u0142uj\u0105 i jak je rozpozna\u0107.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/gemini.pl\\\/poradnik\\\/zdrowie\\\/uklad-nerwowy\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\"},[],{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/gemini.pl\\\/poradnik\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/gemini.pl\\\/poradnik\\\/\",\"name\":\"Poradnik Gemini\",\"description\":\"Poradnik Gemini to blog informacyjno - edukacyjny o tematyce prozdrowotnej tworzony przez wykwalifikowanych specjalist\u00f3w. Pomagamy zadba\u0107 o zdrowie  dzieci, przysz\u0142ych mam, m\u0119\u017cczyzn oraz os\u00f3b starszych. Odpowiadamy tak\u017ce na pytania pacjent\u00f3w.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/gemini.pl\\\/poradnik\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/gemini.pl\\\/poradnik\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/gemini.pl\\\/poradnik\\\/#organization\",\"name\":\"Poradnik Gemini\",\"url\":\"https:\\\/\\\/gemini.pl\\\/poradnik\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/gemini.pl\\\/poradnik\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/gemini.pl\\\/poradnik\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/04\\\/poradnik-gemini-logo.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/gemini.pl\\\/poradnik\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/04\\\/poradnik-gemini-logo.jpg\",\"width\":219,\"height\":51,\"caption\":\"Poradnik Gemini\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/gemini.pl\\\/poradnik\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/apteka.internetowa.gemini\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Choroby uk\u0142adu nerwowego \u2013 rodzaje, objawy, higiena, porady, leczenie\u00a0- Poradnik Gemini","description":"Choroby uk\u0142adu nerwowego wymagaj\u0105 wczesnej diagnostyki i odpowiedniego leczenia, dlatego warto wiedzie\u0107, jakie objawy wywo\u0142uj\u0105 i jak je rozpozna\u0107.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/uklad-nerwowy\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Archiwa Uk\u0142ad nerwowy","og_description":"Choroby uk\u0142adu nerwowego wymagaj\u0105 wczesnej diagnostyki i odpowiedniego leczenia, dlatego warto wiedzie\u0107, jakie objawy wywo\u0142uj\u0105 i jak je rozpozna\u0107.","og_url":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/uklad-nerwowy\/","og_site_name":"Poradnik Gemini","og_image":[{"width":710,"height":457,"url":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/w-tre\u015bci1.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"CollectionPage","@id":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/uklad-nerwowy\/","url":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/uklad-nerwowy\/","name":"Choroby uk\u0142adu nerwowego \u2013 rodzaje, objawy, higiena, porady, leczenie\u00a0- Poradnik Gemini","isPartOf":{"@id":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#website"},"description":"Choroby uk\u0142adu nerwowego wymagaj\u0105 wczesnej diagnostyki i odpowiedniego leczenia, dlatego warto wiedzie\u0107, jakie objawy wywo\u0142uj\u0105 i jak je rozpozna\u0107.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/uklad-nerwowy\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL"},[],{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#website","url":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/","name":"Poradnik Gemini","description":"Poradnik Gemini to blog informacyjno - edukacyjny o tematyce prozdrowotnej tworzony przez wykwalifikowanych specjalist\u00f3w. Pomagamy zadba\u0107 o zdrowie  dzieci, przysz\u0142ych mam, m\u0119\u017cczyzn oraz os\u00f3b starszych. Odpowiadamy tak\u017ce na pytania pacjent\u00f3w.","publisher":{"@id":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#organization","name":"Poradnik Gemini","url":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/poradnik-gemini-logo.jpg","contentUrl":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/poradnik-gemini-logo.jpg","width":219,"height":51,"caption":"Poradnik Gemini"},"image":{"@id":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/apteka.internetowa.gemini"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-json\/wp\/v2\/categories\/1472","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-json\/wp\/v2\/categories"}],"about":[{"href":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-json\/wp\/v2\/taxonomies\/category"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-json\/wp\/v2\/categories\/4"}],"wp:post_type":[{"href":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-json\/wp\/v2\/posts?categories=1472"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}