{"id":1522,"count":12,"description":"<h2><b>Co to jest fobia?\u202f Poznaj definicj\u0119<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h2>\r\n<b>Fobie <\/b><span style=\"font-weight: 400\">nale\u017c\u0105 do grupy zaburze\u0144 l\u0119kowych, dla kt\u00f3rych charakterystyczny jest silny strach przed okre\u015blonym zjawiskiem (np. jakim\u015b obiektem, sytuacj\u0105), przy czym strach ten jest nieproporcjonalny do rzeczywistego zagro\u017cenia.\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Fobia jest zaburzeniem, kt\u00f3re wyst\u0119puje na ca\u0142ym \u015bwiecie, we wszystkich kulturach i warstwach spo\u0142ecznych. Szacuje si\u0119, \u017ce <\/span><b>fobie <\/b><span style=\"font-weight: 400\">wyst\u0119puj\u0105 cz\u0119\u015bciej u kobiet, a wsp\u00f3\u0142czesny poziom wiedzy nie jest wystarczaj\u0105cy, aby odpowiedzie\u0107 na pytanie o przyczyn\u0119 takiego stanu rzeczy.\u00a0<\/span>\r\n\r\n<b>Naukowcy upatruj\u0105 \u017ar\u00f3de\u0142 fobii w: <\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400\"><span style=\"font-weight: 400\">nieprawid\u0142owym funkcjonowaniu m\u00f3zgu (struktur zwi\u0105zanych z l\u0119kiem),\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400\"><span style=\"font-weight: 400\">podatno\u015bci genetycznej \u2013 dzieci rodzic\u00f3w cierpi\u0105cych na fobi\u0119 s\u0105 w grupie podwy\u017cszonego ryzyka jej rozwoju,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400\"><span style=\"font-weight: 400\">procesach uczenia si\u0119 \u2013 kiedy dana osoba uczy si\u0119 kojarzy\u0107 okre\u015blony obiekt lub sytuacj\u0119 z niebezpiecze\u0144stwem, np. w dzieci\u0144stwie kto\u015b zosta\u0142 ugryziony przez psa i teraz boi si\u0119 wszystkich ps\u00f3w, bo kojarz\u0105 mu si\u0119 one z ugryzieniem i b\u00f3lem, w zwi\u0105zku z czym s\u0105 postrzegane jako niebezpieczne.\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Strach, z jakim mamy do czynienia w przypadku fobii, jest ukierunkowany na specyficzny obiekt, kt\u00f3ry osoba z fobi\u0105 uznaje za zagra\u017caj\u0105cy. Pojawia si\u0119 w momencie zetkni\u0119cie si\u0119 z obiektem i mija wraz z usuni\u0119ciem zagro\u017cenia. Cechy te odr\u00f3\u017cniaj\u0105 strach od l\u0119ku, kt\u00f3ry jest zgeneralizowany, niejasny (nie jest ukierunkowany) oraz utrzymuje si\u0119 w czasie (poczucie zagro\u017cenia nie mija).\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Granica pomi\u0119dzy zwyk\u0142ym strachem b\u0119d\u0105cym naturalnym stanem emocjonalnym wyst\u0119puj\u0105cym u ludzi w sytuacji, gdy czujemy, \u017ce grozi nam niebezpiecze\u0144stwo, mo\u017ce by\u0107 okre\u015blona przez uwzgl\u0119dnienie trzech cech charakterystycznych dla strachu fobicznego, kt\u00f3ry jest ostry, uporczywy i nieadaptacyjny.\u00a0<\/span>\r\n\r\n<b>Mo\u017cemy podejrzewa\u0107, \u017ce dana osoba zmaga si\u0119 z fobi\u0105, je\u015bli spe\u0142nia nast\u0119puj\u0105ce kryteria diagnostyczne:<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400\"><span style=\"font-weight: 400\">Wyst\u0119powanie u jednostki silnego strachu dotycz\u0105cego specyficznego obiektu, sytuacji.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">Unikanie obiekt\u00f3w lub sytuacji, kt\u00f3re wywo\u0142uj\u0105 strach. Osoba zmagaj\u0105ca si\u0119 z fobi\u0105 do\u0142o\u017cy wszelkich stara\u0144, aby unikn\u0105\u0107 obiektu fobicznego, cz\u0119sto kosztem np. w\u0142asnego czasu i komfortu. W przypadku kiedy podj\u0119cie dzia\u0142a\u0144 unikowych nie jest mo\u017cliwe, jednostka odczuwa ogromne napi\u0119cie i parali\u017cuj\u0105cy strach.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">Dany obiekt lub sytuacja wywo\u0142uj\u0105 strach natychmiastowo i ma to miejsce przy ka\u017cdej okazji zetkni\u0119cia si\u0119 z nimi.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">Strach jest nieproporcjonalny do zagro\u017cenia i cz\u0119sto dla os\u00f3b postronnych mo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119 irracjonalny.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">Objawy fobii (w tym strach i unikanie) utrzymuj\u0105 si\u0119 przez co najmniej sze\u015b\u0107 miesi\u0119cy, utrudniaj\u0105 prawid\u0142owe funkcjonowanie jednostki i powoduj\u0105 znacz\u0105cy dystres.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">Nie mo\u017cna wyt\u0142umaczy\u0107 jego symptom\u00f3w wyst\u0119powaniem innego zaburzenia psychicznego.\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h2><b>Objawy fobii<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Objawy fobii mo\u017cemy podzieli\u0107 na te zwi\u0105zane z ludzk\u0105 psychik\u0105 oraz objawy fizyczne.\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Do <\/span><b>objaw\u00f3w psychicznych <\/b><span style=\"font-weight: 400\">zaliczamy:\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">uczucie silnego napi\u0119cia i narastaj\u0105cy niepok\u00f3j,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">nerwowo\u015b\u0107 w obliczu nawet niewielkich bod\u017ac\u00f3w zwi\u0105zanych z obiektem wywo\u0142uj\u0105cym fobi\u0119,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">trudno\u015bci ze skupieniem uwagi, skoncentrowaniem si\u0119,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">bycie w ci\u0105g\u0142ym stanie \u201egotowo\u015bci\u201d na wypadek pojawienia si\u0119 zagro\u017cenia,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">poszukiwanie znak\u00f3w zagro\u017cenie i oczekiwanie ich pojawienia si\u0119 w kontakcie z obiektem,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">dra\u017cliwo\u015b\u0107,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\"><a href=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/bezsennosc-kto-jest-na-nia-narazony\/\">zaburzenia snu<\/a>, np. problemy z zasypianiem,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">my\u015blenie katastroficzne,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">uczucie paniki i wra\u017cenie utraty kontroli w sytuacji zetkni\u0119cia si\u0119 z obiektem lub sytuacj\u0105 fobiczn\u0105.\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<b>Objawy fizyczne <\/b><span style=\"font-weight: 400\">wyst\u0119puj\u0105ce u os\u00f3b cierpi\u0105cych na fobi\u0119 w sytuacji zetkni\u0119cia si\u0119 z obiektem lub sytuacj\u0105 zagra\u017caj\u0105c\u0105 to:\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\"><a href=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/co-to-jest-kolatanie-serca\/\">ko\u0142atanie serca<\/a>,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">nieprzyjemne <a href=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/nerwica-zoladka-czyli-jak-poradzic-sobie-z-zestresowanym-zoladkiem\/\">dolegliwo\u015bci \u017co\u0142\u0105dkowe<\/a>, jego skurcz, b\u00f3l,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">nudno\u015bci, w niekt\u00f3rych przypadkach nawet <a href=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/nudnosci-i-wymioty-jakie-moga-byc-ich-przyczyny\/\">wymioty<\/a>,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">sp\u0142ycenie oddechu, nier\u00f3wnomierny oddech,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">wra\u017cenie gor\u0105ca, <a href=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/dusznosc-jakie-moga-byc-jej-przyczyny\/\">duszno\u015b\u0107<\/a>,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">b\u00f3le i zawroty g\u0142owy, w ekstremalnych przypadkach mo\u017ce nawet doj\u015b\u0107 do omdlenia,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">wra\u017cenia zmys\u0142owe takie jak b\u0142yski przed oczami, zamazywanie si\u0119 obrazu, dzwonienie i <a href=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/pytania-pacjenta\/jak-pozbyc-sie-szumu-w-uszach\/\">szumy w uszach<\/a>, dreszcze,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">napi\u0119cie mi\u0119\u015bni i sztywno\u015b\u0107 cia\u0142a, co prowadzi do p\u00f3\u017aniejszego odczuwania b\u00f3lu w ca\u0142ym ciele,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">po ustaniu zagro\u017cenia mo\u017ce pojawi\u0107 si\u0119 silne uczucie zm\u0119czenia i senno\u015b\u0107.\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Objawy fobii s\u0105 identyczne u wszystkich os\u00f3b cierpi\u0105cych, r\u00f3\u017cne s\u0105 jednak jej przedmioty, np. u jednej osoby wyst\u0119puje strach przed paj\u0105kami, a u innej przed prowadzeniem samochodu, ale w obliczu zetkni\u0119cia si\u0119 z nimi obie osoby zareaguj\u0105 podobnie i wyst\u0105pi\u0105 u nich te same objawy.\u00a0<\/span>\r\n<h2><b>Rodzaje fobii \u2013 lista<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">W fachowej literaturze opisuje si\u0119 nast\u0119puj\u0105ce <\/span><b>rodzaje fobii<\/b><span style=\"font-weight: 400\">:\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li><b>fobie specyficzne<\/b><span style=\"font-weight: 400\"> (dotycz\u0105ce okre\u015blonego obiektu lub sytuacyjne),\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><b>agorafobia <\/b><span style=\"font-weight: 400\">bez zaburze\u0144 l\u0119ku panicznego,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><b>fobia spo\u0142eczna<\/b><span style=\"font-weight: 400\">,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><b>fobie bli\u017cej nieokre\u015blone<\/b><span style=\"font-weight: 400\"> \u2013 s\u0105 diagnozowane, gdy u danej osoby wyst\u0119puj\u0105 objawy fobii, ale nie spe\u0142nia ona wszystkich kryteri\u00f3w, np. objawy wyst\u0119puj\u0105 kr\u00f3cej ni\u017c 6 miesi\u0119cy.\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<b>Rodzaje fobii specyficznych<\/b><span style=\"font-weight: 400\">:\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li><b>fobie przed zwierz\u0119tami <\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u2013 psy (<\/span><b>kynofobia<\/b><span style=\"font-weight: 400\">), koty (<\/span><b>ajlurofobia<\/b><span style=\"font-weight: 400\">), paj\u0105ki (<\/span><b>arachnofobia<\/b><span style=\"font-weight: 400\">), w\u0119\u017ce (<\/span><b>ofidiofobia<\/b><span style=\"font-weight: 400\">), ptaki (<\/span><b>awizofobia<\/b><span style=\"font-weight: 400\">), gryzonie (<\/span><b>rodentofbia<\/b><span style=\"font-weight: 400\">) i wiele innych,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><b>fobie przed \u015brodowiskiem naturalnym<\/b><span style=\"font-weight: 400\"> \u2013 brud (<\/span><b>myzofobia<\/b><span style=\"font-weight: 400\">), wysoko\u015b\u0107 (<\/span><b>akrofobia<\/b><span style=\"font-weight: 400\">), ciemno\u015b\u0107 (<\/span><b>nyktofobia<\/b><span style=\"font-weight: 400\">), woda (<\/span><b>hydrofobia<\/b><span style=\"font-weight: 400\">),\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><b>fobie sytuacyjne<\/b><span style=\"font-weight: 400\"> \u2013 zamkni\u0119ta przestrze\u0144 (<\/span><b>klaustrofobia<\/b><span style=\"font-weight: 400\">), samoloty, tunele, windy, statki,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><b>fobie przed zranieniem, widokiem krwi, zastrzykiem,<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><b>inne fobie<\/b><span style=\"font-weight: 400\"> \u2013 \u015bmier\u0107 (<\/span><b>tanatofobia<\/b><span style=\"font-weight: 400\">), rak (<\/span><b>kancerofobia<\/b><span style=\"font-weight: 400\">), zakochanie si\u0119 (<\/span><b>filofobia<\/b><span style=\"font-weight: 400\">).\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Wiek ujawniania si\u0119 <a href=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/nietypowe-fobie-o-ktorych-istnieniu-malo-kto-wie\/\">fobii specyficznych<\/a> jest r\u00f3\u017cny w zale\u017cno\u015bci od rodzaju. W przypadku fobii przed zwierz\u0119tami, zastrzykiem i fobii sytuacyjnych jest to dzieci\u0144stwo oraz okres pomi\u0119dzy 20-30. rokiem \u017cycia (<\/span><b>fobie sytuacyjne<\/b><span style=\"font-weight: 400\">). <\/span><b>Fobie <\/b><span style=\"font-weight: 400\">z grupy \u201einne\u201d pojawiaj\u0105 si\u0119 zwykle u os\u00f3b w \u015brednim wieku, a te zwi\u0105zane ze \u015brodowiskiem nie maj\u0105 zwi\u0105zku z wiekiem i rozpoczynaj\u0105 si\u0119 z podobn\u0105 cz\u0119stotliwo\u015bci\u0105 u ludzi ze wszystkich grup wiekowych.\u00a0<\/span>\r\n<h2><b>Jakie fobie zdarzaj\u0105 si\u0119 najcz\u0119\u015bciej?<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Ka\u017cda sytuacja lub obiekt ma potencja\u0142, aby nabra\u0107 charakteru fobicznego. Dzieje si\u0119 tak, gdy\u017c przedmiot fobii w du\u017cej mierze jest uwarunkowany osobistymi do\u015bwiadczeniami jednostki. S\u0105 jednak pewne obiekty i sytuacje, kt\u00f3re wywo\u0142uj\u0105 strach z wi\u0119ksz\u0105 cz\u0119stotliwo\u015bci\u0105 ni\u017c ma to miejsce w przypadku pozosta\u0142ych fobii. Ma to zwi\u0105zek z ewolucjonizmem \u2013 cz\u0119\u015b\u0107 fobii pozawala\u0142a naszym przodkom przetrwa\u0107 w niesprzyjaj\u0105cych warunkach (np. strach przed niekt\u00f3rymi zwierz\u0119tami) i by\u0142a przekazywana genetycznie z pokolenia na pokolenie a\u017c do naszych czas\u00f3w. Za mo\u017cliw\u0105 przyczyn\u0119 mo\u017cna te\u017c przyj\u0105\u0107 fakt wi\u0119kszej powszechno\u015bci i dost\u0119pno\u015bci niekt\u00f3rych przedmiot\u00f3w, np. we wszystkich zak\u0105tkach \u015bwiata spotkamy owady, uniwersalno\u015b\u0107 \u015bmierci itp.\u00a0<\/span>\r\n<h2><b>Najcz\u0119stsze fobie<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h2>\r\n<h3><b>Fobia spo\u0142eczna <\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h3>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Osoby zmagaj\u0105ce si\u0119 z fobi\u0105 spo\u0142eczn\u0105 odczuwaj\u0105 silny strach w sytuacjach spo\u0142ecznych, obawiaj\u0105 si\u0119 bycia obserwowanym i ocenianym przez innych. Maj\u0105 wra\u017cenie, \u017ce ich zachowanie doprowadzi ich do sytuacji, w kt\u00f3rej b\u0119d\u0105 upokorzone lub za\u017cenowane. Fobia mo\u017ce mie\u0107 charakter uog\u00f3lniony (strach wywo\u0142uje w\u00f3wczas np. rozmawianie, uczestniczenie w spotkaniach towarzyskich, randkowanie) lub specyficzny (strach spowodowany jest np. wy\u0142\u0105cznie rozmow\u0105 z lud\u017ami, kt\u00f3rych uwa\u017camy za \u201ewy\u017cej postawionych\u201d, np. szef, nauczyciel).\u00a0<\/span>\r\n<h3><b>Agorafobia<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0\u00a0<\/span><\/h3>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Osoba cierpi\u0105ca na agorafobi\u0119 odczuwa silny strach, kiedy jest zmuszona opu\u015bci\u0107 sw\u00f3j dom i przebywa\u0107 w miejscach publicznych. Obawy mog\u0105 dotyczy\u0107 t\u0142um\u00f3w, otwartej przestrzeni czy poruszania si\u0119 \u015brodkami transportu publicznego, czyli warunk\u00f3w, w kt\u00f3rych wedle oceny osoby zmagaj\u0105cej si\u0119 z agorafobi\u0105, w przypadku ataku mo\u017cliwo\u015bci ucieczki mog\u0105 by\u0107 ograniczone.\u00a0<\/span>\r\n<h3><b>Akrofobia (strach przed wysoko\u015bci\u0105)<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0\u00a0<\/span><\/h3>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Mo\u017ce obejmowa\u0107 swoim zasi\u0119giem szeroki zakres sytuacji i obiekt\u00f3w zwi\u0105zanych z byciem z dala od gruntu. Dana osoba mo\u017ce np. nie by\u0107 w stanie wej\u015b\u0107 na drabin\u0119 czy spojrze\u0107 w d\u00f3\u0142, stoj\u0105c na balkonie. Strach mo\u017ce wzbudza\u0107 perspektywa odbycia wspinaczki g\u00f3rskiej czy podr\u00f3\u017cy samolotem.\u00a0<\/span>\r\n<h3><b>Awiofobia (strach przed lataniem) <\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h3>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Cz\u0119sto silnie zwi\u0105zana z akrofobi\u0105. Jednak nie zawsze powodem odczuwania strachu przed lataniem jest wysoko\u015b\u0107. Osoba z awiofobi\u0105 mo\u017ce by\u0107 tak\u017ce przera\u017cona wizj\u0105 katastrofy lotniczej i zwi\u0105zan\u0105 z tym utrat\u0105 \u017cycia.\u00a0\u00a0<\/span>\r\n<h3><b>Klaustrofobia (strach przed zamkni\u0119tymi pomieszczeniami) <\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h3>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Jest to obawa przed przebywaniem w zamkni\u0119tym, ma\u0142ym, ciasnym pomieszczeniu. Klaustrofobia to strach przed znalezieniem si\u0119 w miejscu, z kt\u00f3rego nie mo\u017cna uciec.\u00a0<\/span>\r\n<h3><b>Entomofobia (strach przed owadami) <\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h3>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Mo\u017ce dotyczy\u0107 jednej lub wielu klas insekt\u00f3w, np. przedmiotem fobii s\u0105 tylko \u0107my. Cz\u0119sto jej ujawnienie si\u0119 ma zwi\u0105zek z traumatycznymi do\u015bwiadczeniami, np. u\u017c\u0105dlenie pszczo\u0142y w przesz\u0142o\u015bci spowodowa\u0142o u kogo\u015b <a href=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/czym-jest-wstrzas-anafilaktyczny\/\">wstrz\u0105s anafilaktyczny<\/a>.\u00a0<\/span>\r\n<h3><b>Ofidiofobia (strach przed w\u0119\u017cami) i arachnofobia (strach przed paj\u0105kami)\u00a0 <\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h3>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Nale\u017c\u0105 do grupy fobii przed zwierz\u0119tami. S\u0105 one cz\u0119\u015bci\u0105 naszego repertuaru genowego (wrodzone, pozosta\u0142o\u015b\u0107 po naszych przodkach).\u00a0<\/span>\r\n<h3><b>Kynofobia (strach przed psami) <\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h3>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Zwykle rozwija si\u0119 u ludzi jako skutek traumatycznych do\u015bwiadcze\u0144 z przesz\u0142o\u015bci \u2013 ugryzienia przez psa lub bycia \u015bwiadkiem ataku zwierz\u0119cia na cz\u0142owieka. W ekstremalnych przypadkach osoba cierpi\u0105ca na kynofobi\u0119 mo\u017ce unika\u0107 nawet wyj\u015bcia na spacer z obawy przed mo\u017cliwo\u015bci\u0105 spotkania tego czworonoga.\u00a0<\/span>\r\n<h3><b>Brontofobia (strach przed burz\u0105) <\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h3>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Grzmoty, b\u0142yskawice i silny wiatr mog\u0105 wywo\u0142a\u0107 u osoby z brontofobi\u0105 nawet atak paniki, szczeg\u00f3lnie w sytuacji, gdy w czasie burzy znajduje si\u0119 ona na zewn\u0105trz lub jest sama w domu.\u00a0\u00a0<\/span>\r\n<h3><b>Aichmofobia (strach przed ig\u0142ami) <\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h3>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Jest to intensywny strach przed ostrymi lub spiczastymi przedmiotami (ig\u0142y, no\u017cyce, no\u017ce). Fobia ta mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 wyj\u0105tkowo niebezpieczna dla zdrowia cz\u0142owieka, gdy\u017c cz\u0119sto powstrzymuje go przed korzystaniem z pomocy medycznej w sytuacjach, gdy istnieje ryzyko u\u017cycia np. ig\u0142y czy skalpela (pobieranie krwi, szczepienie, za\u0142o\u017cenie wenflonu, operacje i zabiegi).\u00a0<\/span>\r\n<h2><b>Leczenie fobii<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Leczenie fobii zwykle odbywa si\u0119 przy pomocy<\/span><b> terapii poznawczo-behawioralnej<\/b><span style=\"font-weight: 400\">. W niekt\u00f3rych przypadkach korzysta si\u0119 tak\u017ce z<\/span><b> leczenia farmakologicznego<\/b><span style=\"font-weight: 400\">,<\/span> <span style=\"font-weight: 400\">np. w przypadku fobii spo\u0142ecznej czy agorafobii (szczeg\u00f3lnie gdy objawy s\u0105 nasilone i w znacznym stopniu utrudniaj\u0105 codzienne funkcjonowanie.\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Najcz\u0119stszymi metodami stosowanymi w psychoterapii w ramach terapii poznawczo-behawioralnej fobii s\u0105:\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400\"><b>Metoda zanurzenia <\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u2013 polega na \u201ewystawieniu\u201d pacjenta na dzia\u0142anie bod\u017aca realnie wyst\u0119puj\u0105cego (np. przyniesienie na sesj\u0119 prawdziwego paj\u0105ka) lub wyobra\u017conego (pacjent tylko wyobra\u017ca sobie obecno\u015b\u0107 paj\u0105ka) w celu obni\u017cenia poziomu strachu przed obiektem poprzez zakwestionowanie jego niebezpiecze\u0144stwa.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400\"><b>Metoda modelowania <\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u2013 stworzenie warunk\u00f3w, w kt\u00f3rych pacjent ma okazj\u0119 obserwowa\u0107 osob\u0119 (niezmagaj\u0105c\u0105 si\u0119 z fobi\u0105) wykonuj\u0105c\u0105 czynno\u015bci zwi\u0105zane z obiektem lub sytuacj\u0105 fobiczn\u0105, kt\u00f3rych pacjent ze wzgl\u0119du na silny strach nie jest w stanie wykona\u0107.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400\"><b>Metoda systematycznej desensytyzacji <\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u2013 stopniowa ekspozycja na obiekt lub sytuacj\u0119, kt\u00f3ra ma sprawi\u0107, \u017ce pacjent \u201eoswoi\u201d si\u0119 z nimi, co pomo\u017ce mu przezwyci\u0119\u017cy\u0107 strach i unikanie. Przed ekspozycj\u0105 psychoterapeuta przygotowuje pacjenta, ucz\u0105c go technik i strategii radzenia sobie z l\u0119kiem.\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">\u0179r\u00f3d\u0142a:\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">Seligman, M., Walker, E., Rosenhan, D. (2003). <\/span><i><span style=\"font-weight: 400\">Psychopatologia. <\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400\">Wydawnictwo: Zysk i S-ka.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">Rachman, S. (2005). <\/span><i><span style=\"font-weight: 400\">Zaburzenia l\u0119kowe \u2013 modele kliniczne i techniki terapeutyczne. <\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400\">Wydawnictw: GWP.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">Mi\u0119dzynarodowa Klasyfikacja Chor\u00f3b ICD-10.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">Rose, R D., Craske, M G., Blackmore, M A. (2006). <\/span><i><span style=\"font-weight: 400\">Specific Phobias. <\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400\">Practitioner\u2019s Guide to Evidence-Based Psychotherap<\/span><span style=\"font-weight: 400\">y, s 644-653. <\/span><\/li>\r\n<\/ul>","link":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie-psychiczne\/choroby-i-zaburzenia-psychiczne\/fobie\/","name":"Fobie","slug":"fobie","taxonomy":"category","parent":1520,"meta":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v25.5 (Yoast SEO v25.5) - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Fobie \u2013 rodzaje, objawy, leczenie - Poradnik Gemini<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Fobie towarzysz\u0105 wielu z nam na co dzie\u0144, utrudniaj\u0105c normalne funkcjonowanie. L\u0119k przed paj\u0105kami czy lataniem? Poznaj najcz\u0119stsze fobie.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie-psychiczne\/choroby-i-zaburzenia-psychiczne\/fobie\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Archiwa Fobie\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Fobie towarzysz\u0105 wielu z nam na co dzie\u0144, utrudniaj\u0105c normalne funkcjonowanie. L\u0119k przed paj\u0105kami czy lataniem? Poznaj najcz\u0119stsze fobie.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie-psychiczne\/choroby-i-zaburzenia-psychiczne\/fobie\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Poradnik Gemini\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/w-tre\u015bci1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"710\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"457\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"CollectionPage\",\"@id\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie-psychiczne\/choroby-i-zaburzenia-psychiczne\/fobie\/\",\"url\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie-psychiczne\/choroby-i-zaburzenia-psychiczne\/fobie\/\",\"name\":\"Fobie \u2013 rodzaje, objawy, leczenie - Poradnik Gemini\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#website\"},\"description\":\"Fobie towarzysz\u0105 wielu z nam na co dzie\u0144, utrudniaj\u0105c normalne funkcjonowanie. L\u0119k przed paj\u0105kami czy lataniem? Poznaj najcz\u0119stsze fobie.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie-psychiczne\/choroby-i-zaburzenia-psychiczne\/fobie\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\"},[],{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#website\",\"url\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/\",\"name\":\"Poradnik Gemini\",\"description\":\"Poradnik Gemini to blog informacyjno - edukacyjny o tematyce prozdrowotnej tworzony przez wykwalifikowanych specjalist\u00f3w. Pomagamy zadba\u0107 o zdrowie  dzieci, przysz\u0142ych mam, m\u0119\u017cczyzn oraz os\u00f3b starszych. Odpowiadamy tak\u017ce na pytania pacjent\u00f3w.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#organization\",\"name\":\"Poradnik Gemini\",\"url\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/poradnik-gemini-logo.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/poradnik-gemini-logo.jpg\",\"width\":219,\"height\":51,\"caption\":\"Poradnik Gemini\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/apteka.internetowa.gemini\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Fobie \u2013 rodzaje, objawy, leczenie - Poradnik Gemini","description":"Fobie towarzysz\u0105 wielu z nam na co dzie\u0144, utrudniaj\u0105c normalne funkcjonowanie. L\u0119k przed paj\u0105kami czy lataniem? Poznaj najcz\u0119stsze fobie.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie-psychiczne\/choroby-i-zaburzenia-psychiczne\/fobie\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Archiwa Fobie","og_description":"Fobie towarzysz\u0105 wielu z nam na co dzie\u0144, utrudniaj\u0105c normalne funkcjonowanie. L\u0119k przed paj\u0105kami czy lataniem? Poznaj najcz\u0119stsze fobie.","og_url":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie-psychiczne\/choroby-i-zaburzenia-psychiczne\/fobie\/","og_site_name":"Poradnik Gemini","og_image":[{"width":710,"height":457,"url":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/w-tre\u015bci1.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"CollectionPage","@id":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie-psychiczne\/choroby-i-zaburzenia-psychiczne\/fobie\/","url":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie-psychiczne\/choroby-i-zaburzenia-psychiczne\/fobie\/","name":"Fobie \u2013 rodzaje, objawy, leczenie - Poradnik Gemini","isPartOf":{"@id":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#website"},"description":"Fobie towarzysz\u0105 wielu z nam na co dzie\u0144, utrudniaj\u0105c normalne funkcjonowanie. L\u0119k przed paj\u0105kami czy lataniem? Poznaj najcz\u0119stsze fobie.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie-psychiczne\/choroby-i-zaburzenia-psychiczne\/fobie\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL"},[],{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#website","url":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/","name":"Poradnik Gemini","description":"Poradnik Gemini to blog informacyjno - edukacyjny o tematyce prozdrowotnej tworzony przez wykwalifikowanych specjalist\u00f3w. Pomagamy zadba\u0107 o zdrowie  dzieci, przysz\u0142ych mam, m\u0119\u017cczyzn oraz os\u00f3b starszych. Odpowiadamy tak\u017ce na pytania pacjent\u00f3w.","publisher":{"@id":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#organization","name":"Poradnik Gemini","url":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/poradnik-gemini-logo.jpg","contentUrl":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/poradnik-gemini-logo.jpg","width":219,"height":51,"caption":"Poradnik Gemini"},"image":{"@id":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/apteka.internetowa.gemini"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-json\/wp\/v2\/categories\/1522","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-json\/wp\/v2\/categories"}],"about":[{"href":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-json\/wp\/v2\/taxonomies\/category"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-json\/wp\/v2\/categories\/1520"}],"wp:post_type":[{"href":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-json\/wp\/v2\/posts?categories=1522"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}