{"id":1524,"count":44,"description":"<h2><b>Czym jest uzale\u017cnienie? \u2013 definicja<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Definicje <\/span><b>uzale\u017cnienia <\/b><span style=\"font-weight: 400\">mog\u0105 si\u0119 nieznacznie od siebie r\u00f3\u017cni\u0107. Inaczej przedstawiony zostanie problem uzale\u017cnienia w literaturze naukowej z dziedziny psychologii, a inaczej w klasyfikacjach medycznych czy tekstach napisanych przez osoby, kt\u00f3re same zmagaj\u0105 si\u0119 z uzale\u017cnieniem i chc\u0105 podzieli\u0107 si\u0119 swoim do\u015bwiadczeniami z innymi lud\u017ami.\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Najprostsza <\/span><b>definicja uzale\u017cnienia<\/b><span style=\"font-weight: 400\"> okre\u015bla je jako <\/span><b>nabyt\u0105, siln\u0105 potrzeb\u0119 wykonywania jakiej\u015b czynno\u015bci lub za\u017cywania jakiej\u015b substancji<\/b><span style=\"font-weight: 400\">.\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400\">W literaturze medycznej podkre\u015bla si\u0119 psychopatologiczny aspekt <\/span><b>uzale\u017cnienia. Definicja uzale\u017cnienia <\/b><span style=\"font-weight: 400\">w tym przypadku okre\u015bla je jako<\/span><b> zaburzenie o charakterze przewlek\u0142ym, kt\u00f3re prowadzi do zmian w funkcjonowaniu o\u015brodkowego uk\u0142adu nerwowego, przebiega z nawrotami, a jego istot\u0105 jest utrata kontroli nad zachowaniami pop\u0119dowymi<\/b><span style=\"font-weight: 400\">.\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Pewne cechy <\/span><b>uzale\u017cnienia <\/b><span style=\"font-weight: 400\">s\u0105 wsp\u00f3lne dla ka\u017cdego jego rodzaju i wyst\u0119puj\u0105 jako element obrazu klinicznego zaburzenia. Do cech tych nale\u017c\u0105:\u00a0<\/span>\r\n<ol>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">Zachowanie (uzale\u017cnienie behawioralne) lub przyjmowanie substancji uzale\u017cniaj\u0105cej jest nawykowe, cz\u0119ste, regularne i stereotypowe.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">Zachowanie lub przyjmowanie substancji psychoaktywnej ma charakter kompulsywny (przymusowy), zabiera znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 czasu i trudno je zaprzesta\u0107 ca\u0142kowicie i trwale;\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><b>Uzale\u017cnienie <\/b><span style=\"font-weight: 400\">stanowi przyczyn\u0119 problem\u00f3w zdrowotnych, finansowych i spo\u0142ecznych dla osoby uzale\u017cnionej, a cz\u0119sto r\u00f3wnie\u017c dla jej bliskich.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">Nast\u0119puje fizjologiczna adaptacja \u2013 tolerancja (<\/span><b>uzale\u017cnienie <\/b><span style=\"font-weight: 400\">od substancji psychoaktywnych) oraz pojawia si\u0119 zesp\u00f3\u0142 abstynencyjny po zaprzestaniu przyjmowania substancji lub anga\u017cowaniu si\u0119 w pewne zachowania (<\/span><b>uzale\u017cnienie <\/b><span style=\"font-weight: 400\">behawioralne, spo\u0142eczne).\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ol>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Kiedy zadajemy sobie pytanie o definicj\u0119 jakiego\u015b zjawiska, szukamy odpowiedzi na pytanie, czym ono jest. Aby jednak w pe\u0142ni zrozumie\u0107 istot\u0119 uzale\u017cnie\u0144, nie wystarczy odpowiedzie\u0107 na pytanie \u201e<\/span><b>Co to jest uzale\u017cnienie<\/b><span style=\"font-weight: 400\">?\u201d. Nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c zastanowi\u0107 si\u0119, sk\u0105d si\u0119 ono bierze i jakie s\u0105 jego przyczyny.\u00a0<\/span>\r\n<h2><b>Uzale\u017cnienie \u2013 przyczyny<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Autorzy w zale\u017cno\u015bci od dyscypliny naukowej, kt\u00f3r\u0105 si\u0119 zajmuj\u0105, przedstawiaj\u0105 inne teorie dotycz\u0105ce pod\u0142o\u017ca uzale\u017cnie\u0144. Nale\u017cy przy tym podkre\u015bli\u0107, \u017ce teorie te nie musz\u0105 si\u0119 wzajemnie wyklucza\u0107, a wr\u0119cz mog\u0105 si\u0119 nawzajem uzupe\u0142nia\u0107. Odmienno\u015b\u0107 tych teorii odzwierciedla raczej skupienie si\u0119 autor\u00f3w na elementach uzale\u017cnie\u0144, kt\u00f3re wi\u0105\u017c\u0105 z si\u0119 preferowanym przez nich obszarem nauki.\u00a0\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Teorie na temat pod\u0142o\u017ca uzale\u017cnie\u0144 mo\u017cemy wi\u0119c podzieli\u0107 na teorie biologiczne, genetyczno-behawioralne, psychologiczne, \u015brodowiskowe (akcentuj\u0105ce wp\u0142yw i rol\u0119 rodziny) i socjologiczne.\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li><b>Teorie biologiczne<\/b><span style=\"font-weight: 400\"> \u2013 wskazuj\u0105 na rol\u0119 biologicznych czynnik\u00f3w w mechanizmie powstawania <\/span><b>uzale\u017cnienia<\/b><span style=\"font-weight: 400\">, czyli na rol\u0119 uk\u0142adu nagrody. Na uk\u0142ad nagrody sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 \u015bcie\u017cki m\u00f3zgowe: dopaminowa i serotoninowa. Przyjmowanie substancji psychoaktywnych lub podejmowanie pewnych czynno\u015bci doprowadza do rozregulowania pracy uk\u0142adu nagrody, co skutkuje rozwojem uzale\u017cnienia.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><b>Teorie genetyczno-behawioralne <\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u2013 podkre\u015blaj\u0105 rol\u0119 dziedziczenia sk\u0142onno\u015bci do uzale\u017cnie\u0144 i pewnych cech temperamentu, kt\u00f3re mog\u0105 wp\u0142ywa\u0107 na wi\u0119ksze ryzyko rozwoju <\/span><b>uzale\u017cnienia <\/b><span style=\"font-weight: 400\">u danej osoby. Cechy te zwi\u0119kszaj\u0105 sk\u0142onno\u015b\u0107 do poszukiwania nowych do\u015bwiadcze\u0144 i dodatkowych \u017ar\u00f3de\u0142 stymulacji.\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><b>Teorie psychologiczne <\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u2013 przyczyn rozwoju <\/span><b>uzale\u017cnienia <\/b><span style=\"font-weight: 400\">psycholodzy upatruj\u0105 w ludzkiej psychice. Uwa\u017caj\u0105, \u017ce za\u017cywanie \u015brodk\u00f3w psychoaktywnych lub wykonywanie pewnych czynno\u015bci jest przejawem adaptacyjnych i obronnych mechanizm\u00f3w osobowo\u015bci.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><b>Teorie \u015brodowiskowe <\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u2013 zwolennicy teorii \u015brodowiskowych uwa\u017caj\u0105, \u017ce nieprawid\u0142owe wzorce rodzinne mog\u0105 sprzyja\u0107 kszta\u0142towaniu si\u0119 u dziecka osobowo\u015bci podatnej na <\/span><b>uzale\u017cnienie<\/b><span style=\"font-weight: 400\">, jak r\u00f3wnie\u017c by\u0107 przyczyn\u0105 silnego <a href=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/ziola-na-stres-sposoby-na-lagodzenie-nerwow\/\">stresu<\/a>, z kt\u00f3rym dana osoba pr\u00f3buje sobie poradzi\u0107, si\u0119gaj\u0105c po \u015brodek uzale\u017cniaj\u0105cy.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><b>Teorie socjologiczne <\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u2013 wskazuj\u0105 na czynniki spo\u0142eczne i kulturowe przyczyniaj\u0105ce si\u0119 do rozwoju i podtrzymuj\u0105ce zjawisko <\/span><b>uzale\u017cnienia<\/b><span style=\"font-weight: 400\">. Osadzaj\u0105 one problem uzale\u017cnienia w szerszym kontek\u015bcie, traktuj\u0105c je nie tylko jako zaburzenie dotykaj\u0105ce dan\u0105 jednostk\u0119, ale ca\u0142e spo\u0142ecze\u0144stwo.\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h2><b>Rodzaje uzale\u017cnie\u0144 \u2013 jakie s\u0105?<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Nie ma jednego rodzaju <\/span><b>uzale\u017cnienia. Rodzaje<\/b><span style=\"font-weight: 400\"> uzale\u017cnie\u0144 s\u0105 r\u00f3\u017cne i kt\u00f3re pomimo posiadania pewnych cech wsp\u00f3lnych charakteryzuj\u0105 si\u0119 te\u017c wyra\u017anymi r\u00f3\u017cnicami. Uzale\u017cnienia mo\u017cemy pogrupowa\u0107 na dwa sposoby.\u00a0\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Pierwszy spos\u00f3b polega na przyj\u0119ciu jako kryterium podzia\u0142u rodzaj objaw\u00f3w, jakie wywo\u0142uje dane uzale\u017cnienie (uzale\u017cnienie fizyczne lub uzale\u017cnienie psychiczne).\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400\">\u00a0W drugim przypadku uzale\u017cnienia dzielimy ze wzgl\u0119du na przedmiot uzale\u017cnienia, \u201eczynnik\u201d, od kt\u00f3rego uzale\u017cniona jest dana osoba. Zatem<\/span><b> jakie s\u0105 uzale\u017cnienia<\/b><span style=\"font-weight: 400\"> ze wzgl\u0119du na przedmiot uzale\u017cnienia?\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400\"><b>Uzale\u017cnienie od substancji psychoaktywnych <\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u2013 istnieje kilka typ\u00f3w substancji, kt\u00f3rych za\u017cywanie mo\u017ce prowadzi\u0107 do rozwoju <\/span><b>uzale\u017cnienia<\/b><span style=\"font-weight: 400\">. Nale\u017c\u0105 do nich \u015brodki wywo\u0142uj\u0105ce uzale\u017cnienie fizyczne i psychiczne (alkohol; benzodiazepiny; opiaty, czyli np. morfina, heroina) oraz substancje powoduj\u0105ce uzale\u017cnienie wy\u0142\u0105cznie psychiczne (nikotyna; psychodeliki, np. LSD; psychostymulanty, do kt\u00f3rych nale\u017c\u0105 np. amfetamina i kokaina).\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400\"><b>Uzale\u017cnienie behawioralne <\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u2013 jest to uzale\u017cnienie od pewnych zachowa\u0144, kt\u00f3re sprawiaj\u0105 przyjemno\u015b\u0107. Wyst\u0119puje tutaj uzale\u017cnienie psychiczne. Do czynno\u015bci, od kt\u00f3rych mo\u017cna si\u0119 uzale\u017cni\u0107, zaliczamy np. seks, masturbacj\u0119, granie w gry komputerowe, hazard, prac\u0119, jedzenie, zakupy, samookaleczanie.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400\"><b>Uzale\u017cnienie spo\u0142eczne <\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u2013 kluczowym elementem jest ch\u0119\u0107 przynale\u017cno\u015bci jednostki do okre\u015blonej grupy spo\u0142ecznej, kt\u00f3ra wi\u0105\u017ce si\u0119 z silnym uzale\u017cnieniem od grupy, potrzeb\u0105 jej aprobaty i opinii. Osoba uzale\u017cniona, chc\u0105c pozosta\u0107 cz\u0119\u015bci\u0105 grupy, jest sk\u0142onna bezwzgl\u0119dnie podporz\u0105dkowa\u0107 si\u0119 zasadom i regu\u0142om w niej panuj\u0105cym (w grupie mo\u017ce panowa\u0107 przymus za\u017cywania jakich\u015b substancji psychoaktywnych lub podejmowania dzia\u0142a\u0144 o charakterze przest\u0119pczym).\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h2><b>Uzale\u017cnienia \u2013 objawy<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Na to, jakie <\/span><b>objawy uzale\u017cnienia<\/b><span style=\"font-weight: 400\"> wyst\u0105pi\u0105 w jego przebiegu, du\u017cy wp\u0142yw ma rodzaj <\/span><b>uzale\u017cnienia<\/b><span style=\"font-weight: 400\">.\u00a0\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400\">W przypadku na\u0142ogowego przyjmowania substancji psychoaktywnych u osoby uzale\u017cnionej mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107 objawy psychiczne, fizyczne lub ich po\u0142\u0105czenie. Typ substancji wp\u0142ywa na charakter i intensywno\u015b\u0107 doznawanych objaw\u00f3w fizycznych. Objawy fizyczne u osoby uzale\u017cnionej od alkoholu b\u0119d\u0105 r\u00f3\u017cni\u0107 si\u0119 od objaw\u00f3w osoby zmagaj\u0105cej si\u0119 z <\/span><b>uzale\u017cnieniem <\/b><span style=\"font-weight: 400\">od narkotyk\u00f3w.\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Kiedy m\u00f3wimy o uzale\u017cnieniu behawioralnym, to objawami towarzysz\u0105cymi s\u0105 zawsze objawy psychiczne.\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Do <\/span><b>objaw\u00f3w fizycznych<\/b><span style=\"font-weight: 400\"> uzale\u017cnienia zaliczamy zjawisko tolerancji to konieczno\u015b\u0107 za\u017cywania coraz wi\u0119kszych dawek \u015brodka psychoaktywnego w celu uzyskania tego samego efektu (np. w pocz\u0105tkowej fazie uzale\u017cnienia osoba wypala 4 papierosy dziennie, p\u00f3\u017aniej ta sama osoba wypala paczk\u0119 dziennie, \u017ceby uzyska\u0107 ten sam efekt, kt\u00f3ry kiedy\u015b uzyskiwa\u0142a po wypaleniu 4 papieros\u00f3w). Zesp\u00f3\u0142 abstynencyjny pojawia si\u0119 w momencie, kiedy z organizmu zostanie usuni\u0119ta substancja uzale\u017cniaj\u0105ca, co prowadzi do wielu nieprzyjemnych, fizycznych dolegliwo\u015bci.\u00a0\u00a0<\/span>\r\n<h3><b>Fizyczne objawy uzale\u017cnienia zwi\u0105zane z nadu\u017cywaniem alkoholu:<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h3>\r\n<ul>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">dr\u017cenie mi\u0119\u015bni,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">zaburzenia zwi\u0105zane z <a href=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/uklad-krwionosny\/\">uk\u0142adem kr\u0105\u017cenia<\/a>, takimi jak <a href=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/nadcisnienie-tetnicze-jak-sie-je-leczy\/\">nadci\u015bnienie t\u0119tnicze<\/a> i tachykardia,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\"><a href=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/sposoby-na-nadmierna-potliwosc\/\">zwi\u0119kszona potliwo\u015b\u0107<\/a>,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">problemy z funkcjonowaniem uk\u0142adu pokarmowego: <a href=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/artykul\/biegunka-bakteryjna-jak-sobie-z-nia-radzic\/\">biegunki<\/a>, <a href=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/nudnosci-i-wymioty-jakie-moga-byc-ich-przyczyny\/\">nudno\u015bci i wymioty,<\/a>\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\"><a href=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/bol-glowy-jak-sie-go-pozbyc\/\">b\u00f3le g\u0142owy<\/a>,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">wysuszenie \u015bluz\u00f3wek,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">poczucie ci\u0105g\u0142ego zm\u0119czenia i og\u00f3lnego os\u0142abienia.\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h3><b>Fizyczne objawy uzale\u017cnienia zwi\u0105zane z nadu\u017cywaniem narkotyk\u00f3w:<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h3>\r\n<ul>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">poszerzone \u017arenice; reakcja na zmian\u0119 nat\u0119\u017cenia \u015bwiat\u0142a jest znikoma,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">biegunki lub <a href=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/problemy-z-wyproznianiem-u-doroslych-przyczyny-objawy-leczenie\/\">zaparcia<\/a>,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">wzmo\u017cona potliwo\u015b\u0107,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">wyst\u0119powanie krwotok\u00f3w z nosa,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">nadpobudliwo\u015b\u0107 lub spowolnienie psychoruchowe,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">tachykardia i odczuwanie b\u00f3l\u00f3w w klatce piersiowej,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">wysuszenie \u015bluz\u00f3wek (np. \u015bluz\u00f3wki nosa podczas przyjmowania \u015brodk\u00f3w donosowo),\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">spadek masy cia\u0142a, cz\u0119sto bardzo du\u017cy (np. przy przyjmowaniu psychostymulant\u00f3w),\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">omdlenia,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">zapa\u015b\u0107 kr\u0105\u017ceniowa,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">znaczne pogorszenie stanu uz\u0119bienia i cery,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">odczuwanie uporczywego b\u00f3lu w r\u00f3\u017cnych cz\u0119\u015bciach cia\u0142a.\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h3><b>Psychiczne objawy uzale\u017cnienia:<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h3>\r\n<ul>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">Wzrost aktywno\u015bci ukierunkowanej na poszukiwanie \u015brodka uzale\u017cniaj\u0105cego lub mo\u017cliwo\u015bci zaanga\u017cowania si\u0119 w czynno\u015b\u0107, od kt\u00f3rej osoba jest uzale\u017cniona w celu uzyskania po\u017c\u0105danych stan\u00f3w emocjonalnych i zmys\u0142owych, np. poczucia b\u0142ogostanu, spokoju i euforii.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">Za\u017cywanie \u015brodka lub pewne zachowania staj\u0105 si\u0119 \u201ecentrum\u201d \u015bwiata osoby uzale\u017cnionej. Osoba uzale\u017cniona podporz\u0105dkowuje swoje \u017cycie (my\u015bli i dzia\u0142ania) uzale\u017cnieniu, kt\u00f3re jest przymusowe, cz\u0119ste i poza kontrol\u0105.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">Natr\u0119tne, nawracaj\u0105ce my\u015bli i obsesja na punkcie czynno\u015bci lub substancji uzale\u017cniaj\u0105cej pojawiaj\u0105 si\u0119 nawet po latach abstynencji.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">Os\u0142abienie kontroli impuls\u00f3w. Osoba uzale\u017cniona reaguje silnie i szybko na bod\u017ace, kt\u00f3re przypominaj\u0105 jej o przedmiocie uzale\u017cnienia (substancji, zachowaniu), i impulsywnie, nie\u015bwiadomie zaczyna poszukiwa\u0107 \u015brodka, od kt\u00f3rego jest uzale\u017cniona.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">Anhedonia, brak zainteresowania otoczeniem i czynno\u015bciami, kt\u00f3re nie s\u0105 w \u017caden spos\u00f3b powi\u0105zane z uzale\u017cnieniem.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">Obni\u017cenie nastroju, nerwowo\u015b\u0107, rozdra\u017cnienie i stany l\u0119kowe, zaburzenia snu, w tym bezsenno\u015b\u0107.\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h2><b>Od czego naj\u0142atwiej mo\u017cna si\u0119 uzale\u017cni\u0107?<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Okre\u015blenie substancji lub czynno\u015bci, od kt\u00f3rej naj\u0142atwiej mo\u017cna si\u0119 uzale\u017cni\u0107, jest trudnym zadaniem. Ka\u017cdy cz\u0142owiek jest inny, z w\u0142a\u015bciwym tylko dla siebie wachlarzem predyspozycji genetycznych, cech osobowo\u015bciowych, upodoba\u0144 i baga\u017cem do\u015bwiadcze\u0144. R\u00f3\u017cnice te mog\u0105 okaza\u0107 si\u0119 kluczowe w rozwoju uzale\u017cnienia, gdy\u017c cz\u0119sto warunkuj\u0105, czy dana osoba si\u0119gnie po niebezpieczn\u0105 substancj\u0119, np. narkotyki, lub czy pewne czynno\u015bci w jej \u017cyciu nabior\u0105 charakteru kompulsywnego i stan\u0105 si\u0119 narz\u0119dziem do zaspokajania potrzeb i radzenia sobie z problemami, np. uzale\u017cnienie od pornografii.\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Warto przyjrze\u0107 si\u0119 bli\u017cej najpopularniejszym \u015brodkom uzale\u017cniaj\u0105cym w celu okre\u015blenia ich potencja\u0142u uzale\u017cniaj\u0105cego, czyli tego, z jak\u0105 \u0142atwo\u015bci\u0105 i si\u0142\u0105 uzale\u017cniaj\u0105 one od siebie ludzi.\u00a0<\/span>\r\n<h3><b>Alkohol <\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h3>\r\n<b>Uzale\u017cnienie <\/b><span style=\"font-weight: 400\">od alkoholu mo\u017cna traktowa\u0107 jako problem do\u015b\u0107 powszechny w Polsce. Spowodowane jest to \u0142atwym dost\u0119pem do alkoholu i wci\u0105\u017c kultywowan\u0105 w naszym kraju tradycj\u0105 spo\u017cywania trunk\u00f3w wysokoprocentowych przy okazji spotka\u0144 towarzyskich czy \u015bwi\u0119towania. Alkohol jest substancj\u0105, kt\u00f3ra przy d\u0142ugotrwa\u0142ym stosowaniu wywo\u0142uje szereg zmian patologicznych w niemal\u017ce wszystkich uk\u0142adach naszego cia\u0142a i prowadzi do rozwoju wielu \u015bmiertelnych chor\u00f3b. Alkohol powoduje uzale\u017cnienie psychiczne i fizyczne z wyj\u0105tkowo silnymi objawami zespo\u0142u abstynencyjnego (zesp\u00f3\u0142 majaczeniowy).\u00a0<\/span>\r\n<h3><b>Nikotyna <\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h3>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Jest substancj\u0105, kt\u00f3ra wywo\u0142uje silne uzale\u017cnienie psychiczne. Wed\u0142ug badaczy uzale\u017cnienie od nikotyny jest najsilniejszym uzale\u017cnieniem, mocniejszym od kokainowego czy heroinowego. Objawy abstynencji w przypadku <\/span><b>uzale\u017cnienia <\/b><span style=\"font-weight: 400\">od nikotyny s\u0105 bardzo dokuczliwe, co sk\u0142ania wielu palaczy do si\u0119gni\u0119cia po kolejnego papierosa.\u00a0\u00a0<\/span>\r\n<h3><b>Leki <\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h3>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Wiele os\u00f3b, gdy my\u015bli o <\/span><b>uzale\u017cnieniu <\/b><span style=\"font-weight: 400\">od \u015brodk\u00f3w chemicznych, w pierwszej kolejno\u015bci wskazuje na substancje zabronione, takie jak np. kokaina czy amfetamina jako najbardziej powszechne przyczyny uzale\u017cnienia. Jednak bardzo du\u017cy odsetek os\u00f3b uzale\u017cnia si\u0119 od \u015brodk\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 dopuszczane do obrotu. S\u0105 to najcz\u0119\u015bciej leki nasenne, uspokajaj\u0105ce, przeciwb\u00f3lowe, pobudzaj\u0105ce i dopinguj\u0105ce. Na szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 zas\u0142uguj\u0105 barbiturany i <a href=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/benzodiazepiny-wlasciwosci-zastosowanie-przeciwwskazania\/\">benzodiazepiny<\/a>, kt\u00f3re wywo\u0142uj\u0105 silne uzale\u017cnienie psychiczne i fizyczne. Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie odchodzi si\u0119 od stosowania barbituran\u00f3w, a benzodiazepiny, nawet je\u015bli s\u0105 przepisywane pacjentowi, to nie do przewlek\u0142ego stosowania ze wzgl\u0119du na ich wysoki potencja\u0142 uzale\u017cniaj\u0105cy.\u00a0<\/span>\r\n<h3><b>\u015arodki z grupy opioid\u00f3w <\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h3>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Nale\u017c\u0105 do nich m.in. heroina i morfina. S\u0105 to najsilniejsze i najbardziej efektywne substancje do u\u015bmierzania b\u00f3lu. W ma\u0142ych dawkach wywo\u0142uj\u0105 stany euforii, a w du\u017cych zamroczenia. Ich za\u017cywanie powoduje uzale\u017cnienie psychiczne i fizyczne. W przypadku heroiny silne <\/span><b>uzale\u017cnienie <\/b><span style=\"font-weight: 400\">psychiczne mo\u017ce pojawi\u0107 si\u0119 ju\u017c po pierwszej dawce narkotyku.\u00a0<\/span>\r\n<h3><b>\u015arodki pobudzaj\u0105ce <\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h3>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Do grupy tej zaliczamy np. kokain\u0119 i amfetamin\u0119. Wykazuj\u0105, jak sama nazwa wskazuje, dzia\u0142anie pobudzaj\u0105ce na nasz uk\u0142ad nerwowy. W mniejszych dawkach powoduj\u0105 wzrost aktywno\u015bci psychoruchowej, wyostrzenie zmys\u0142\u00f3w i eufori\u0119. Przy d\u0142ugotrwa\u0142ym stosowaniu mo\u017ce pojawi\u0107 si\u0119 bezsenno\u015b\u0107, brak apetytu oraz istnieje ryzyko rozwoju depresji i psychozy.\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Cz\u0119\u015b\u0107 z wymienionych substancji powoduje \u201e\u0142atwo\u015b\u0107\u201d uzale\u017cnienia przez swoj\u0105 niemal\u017ce nieograniczon\u0105 dost\u0119pno\u015b\u0107 i przyzwolenie spo\u0142eczne na ich stosowanie (nikotyna, alkohol, cz\u0119\u015b\u0107 lek\u00f3w). Inne wykazuj\u0105 wyj\u0105tkowo silne dzia\u0142anie na uk\u0142ad nagrody i wywo\u0142uj\u0105 bardzo dotkliwy zesp\u00f3\u0142 abstynencyjny, kt\u00f3ry sk\u0142ania do ponownego za\u017cycia \u015brodka (\u015brodki pobudzaj\u0105ce, opioidy, alkohol, <a href=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/jak-nikotyna-i-dym-papierosowy-wplywaja-na-nasz-organizm\/\">nikotyna<\/a>, r\u00f3wnie\u017c niekt\u00f3re leki). Niekt\u00f3re ze \u015brodk\u00f3w ciesz\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c du\u017c\u0105 popularno\u015bci\u0105 i sprawiaj\u0105, \u017ce osoby, kt\u00f3re pragn\u0105 spr\u00f3bowa\u0107 \u201eczego\u015b nowego\u201d, zdecyduj\u0105 si\u0119 na ich wyb\u00f3r (np. amfetamina, heroina).\u00a0\u00a0<\/span>\r\n<h2><b>Uzale\u017cnienia a konsekwencje zdrowotne<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h2>\r\n<b>Uzale\u017cnienie <\/b><span style=\"font-weight: 400\">odbija si\u0119 negatywnie na zdrowiu fizycznym, ale tak\u017ce psychicznym. Wieloletnie za\u017cywanie \u015brodk\u00f3w psychoaktywnych prowadzi do uszkodzenia licznych narz\u0105d\u00f3w i mo\u017ce doprowadzi\u0107 do rozwoju wielu schorze\u0144, tak\u017ce tych \u015bmiertelnych. Osoby uzale\u017cnione mog\u0105 tak\u017ce zmaga\u0107 si\u0119 z innymi zaburzeniami o pod\u0142o\u017cu psychicznym, co wp\u0142ywa na znaczne pogorszenie jako\u015bci ich \u017cycia oraz sprawia, \u017ce wyj\u015bcie z na\u0142ogu staje si\u0119 jeszcze trudniejsze.\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Do szk\u00f3d zdrowotnych b\u0119d\u0105cych wynikiem uzale\u017cnienia zaliczamy:\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">zwi\u0119kszone ryzyko rozwoju szeregu powa\u017cnych zaburze\u0144 psychicznych, np. psychozy, nerwicy, stan\u00f3w l\u0119kowych i depresji,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">znaczne pogorszenie og\u00f3lnego stanu zdrowia fizycznego zwi\u0105zane z uszkodzeniem wielu narz\u0105d\u00f3w wewn\u0119trznych wchodz\u0105cych w sk\u0142ad uk\u0142ad\u00f3w: <a href=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/uklad-pokarmowy\/\">pokarmowego<\/a> (np. jelita, \u017co\u0142\u0105dek, w\u0105troba), nerwowego, kr\u0105\u017cenia (serce i naczynia krwiono\u015bne), <a href=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/uklad-oddechowy\/\">oddechowego<\/a> (np. p\u0142uca, gard\u0142o) i moczowo-p\u0142ciowego (nerki),\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">przedawkowania substancji psychoaktywnych i zatrucia (mog\u0105 by\u0107 ze skutkiem \u015bmiertelnym),\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">uszkodzenia p\u0142odu wynikaj\u0105ce z za\u017cywania \u015brodk\u00f3w psychoaktywnych w czasie ci\u0105\u017cy,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">obni\u017con\u0105 odporno\u015b\u0107 oraz zwi\u0105zane z tym cz\u0119stsze infekcje wirusowe i bakteryjne. Dzia\u0142anie uk\u0142adu immunologicznego jest os\u0142abione przez wyczerpanie organizmu i korzystanie z niesterylnych igie\u0142 i strzykawek,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">zmniejszon\u0105 zdolno\u015b\u0107 o\u015brodkowego uk\u0142adu nerwowego do prawid\u0142owej oceny sytuacji zewn\u0119trznej, a czasem jej zupe\u0142ny zanik. Stwarza to ogromne zagro\u017cenie dla osoby uzale\u017cnionej, jej zdrowia i \u017cycia,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">zaburzenia w sferze seksualnej (w przypadku uzale\u017cnienia od seksu czy pornografii), wady postawy i wzroku (uzale\u017cnienie od Internetu, gier komputerowych).\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h2><b>\u00a0<\/b><b>Skutki uzale\u017cnienia<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Opr\u00f3cz wspomnianych ju\u017c konsekwencji zdrowotnych <\/span><b>uzale\u017cnienia <\/b><span style=\"font-weight: 400\">skutkuj\u0105 r\u00f3wnie\u017c pogorszeniem si\u0119 funkcjonowania jednostki w innych sferach \u017cycia. <\/span><b>Uzale\u017cnienie <\/b><span style=\"font-weight: 400\">i jego negatywne konsekwencje nie dotycz\u0105 wy\u0142\u0105cznie osoby uzale\u017cnionej, ale tak\u017ce \u015brodowiska spo\u0142ecznego, w kt\u00f3rym dana jednostka \u017cyje \u2013 w szczeg\u00f3lno\u015bci najbli\u017cszej rodziny.\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Wyr\u00f3\u017cniamy nast\u0119puj\u0105ce <\/span><b>skutki uzale\u017cnienia<\/b><span style=\"font-weight: 400\">:\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">zwi\u0119kszona \u015bmiertelno\u015b\u0107 w\u015br\u00f3d os\u00f3b uzale\u017cnionych oraz podatno\u015b\u0107 na rozw\u00f3j licznych schorze\u0144 fizycznych i psychicznych b\u0119d\u0105cych skutkiem nadu\u017cywania substancji lub anga\u017cowania si\u0119 w ryzykowne zachowania (np. uprawianie seksu z dopiero poznan\u0105 osob\u0105 bez zabezpieczenia),\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">zaburzenie relacji rodzinnych \u2013 ryzyko wyst\u0105pienia wsp\u00f3\u0142uzale\u017cnienia, syndromu DDA (Doros\u0142e Dzieci Alkoholik\u00f3w), DDD (doros\u0142e dzieci z rodzin dysfunkcyjnych) i parentyfikacji (zamiana r\u00f3l i przej\u0119cie przez dzieci obowi\u0105zk\u00f3w oraz r\u00f3l rodzic\u00f3w),\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">popadanie w konflikty z prawem lub stanie si\u0119 ofiar\u0105 przest\u0119pstwa,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">problemy finansowe, popadanie w d\u0142ugi,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">utrata pracy (np. z powodu cz\u0119stych nieobecno\u015bci, pojawiania si\u0119 w pracy \u201epod wp\u0142ywem\u201d).\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">wykluczenie spo\u0142eczne, napi\u0119tnowanie i dyskryminacja,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">ograniczone mo\u017cliwo\u015bci edukacyjne, zawodowe i wypoczynku,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">utrata poczucia to\u017csamo\u015bci, cel\u00f3w \u017cyciowych,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">trudno\u015bci z wchodzeniem w relacje intymne i trwaniem w nich.\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h2><b>Leczenie uzale\u017cnienia \u2013 w jaki spos\u00f3b?<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/h2>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Proces leczenia <\/span><b>uzale\u017cnienia <\/b><span style=\"font-weight: 400\">opiera si\u0119 przede wszystkim na dobraniu odpowiedniej metody psychoterapii dopasowanej do potrzeb pacjenta. Poszczeg\u00f3lne rodzaje <\/span><b>uzale\u017cnie\u0144 <\/b><span style=\"font-weight: 400\">wymagaj\u0105 zastosowania innych technik terapeutycznych. Czasem w leczeniu <\/span><b>uzale\u017cnienia <\/b><span style=\"font-weight: 400\">stosuje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c \u015brodki farmakologiczne. Ma to miejsce zwykle w przypadku <\/span><b>uzale\u017cnienia <\/b><span style=\"font-weight: 400\">od substancji psychoaktywnych lub gdy uzale\u017cnieniu towarzysz\u0105 jeszcze inne zaburzenia psychiczne, jak np. depresja, kt\u00f3re mog\u0105 wymaga\u0107 leczenia farmakologicznego.\u00a0\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Konstruuj\u0105c schemat leczenia, bierze si\u0119 pod uwag\u0119:\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400\"><span style=\"font-weight: 400\">indywidualn\u0105 sytuacj\u0119 pacjenta \u2013 ka\u017cda osoba uzale\u017cniona w procesie leczenia powinna by\u0107 traktowana jako indywiduum, z planem leczenia skrojonym idealnie pod jej potrzeby,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400\"><span style=\"font-weight: 400\">rodzaj za\u017cywanej substancji \u2013 w przypadku uzale\u017cnienia od \u015brodk\u00f3w psychoaktywnych (np. alkohol, nikotyna, opioidy),\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400\"><span style=\"font-weight: 400\">etap zaawansowania uzale\u017cnienia,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li style=\"font-weight: 400\"><span style=\"font-weight: 400\">stopie\u0144 wyniszczenia organizmu.\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Terapia <\/span><b>uzale\u017cnie\u0144 <\/b><span style=\"font-weight: 400\">mo\u017ce mie\u0107 form\u0119 d\u0142ugoterminow\u0105 lub kr\u00f3tkoterminow\u0105 i odbywa\u0107 si\u0119 w warunkach szpitalnych lub ambulatoryjnych (pacjent nie przebywa w szpitalu ca\u0142odobowo, lecz przychodzi na um\u00f3wione wizyty lekarskie lub sesje psychoterapeutyczne).\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Proces terapeutyczny ma na celu u\u015bwiadomienie osobie uzale\u017cnionej istoty jej zaburzenia, wskazanie psychologicznych mechanizm\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 odpowiedzialne za podtrzymywanie uzale\u017cnienia. Psychoterapia pomaga tak\u017ce zrozumie\u0107 pacjentowi rzeczywisty rozmiar na\u0142ogu poprzez urealnienie do\u015bwiadczanych strat i motywowanie do wzi\u0119cia odpowiedzialno\u015bci za w\u0142asne \u017cycie.\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400\">W przypadku uzale\u017cnienia od substancji psychoaktywnych do najpopularniejszych metod leczenia zaliczamy:\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li><b>Detoks organizmu <\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u2013 czyli jego odtruwanie. Osoba uzale\u017cniona otrzymuje kropl\u00f3wki, kt\u00f3re umo\u017cliwiaj\u0105 uzupe\u0142nienie poziomu minera\u0142\u00f3w, <a href=\"https:\/\/gemini.pl\/kategoria\/zdrowie\/witaminy-i-mineraly\">witamin<\/a> i <a href=\"https:\/\/gemini.pl\/kategoria\/zdrowie\/witaminy-i-mineraly\/elektrolity\">elektrolit\u00f3w<\/a>. Ten typ leczenia stosuje si\u0119, gdy uzale\u017cnienie jest bardzo silne lub w momencie, kiedy toksyny spowoduj\u0105 zatrucie organizmu. Jest to zwykle pocz\u0105tek procesu leczenia. Na dalszym etapie stosuje si\u0119 metody wymienione poni\u017cej.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><b>Model Minnesota <\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u2013 zindywidualizowane podej\u015bcie do pacjenta z aktywnym udzia\u0142em rodziny pacjenta w procesie leczenia. Celem jest ca\u0142kowita abstynencja.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><b>Terapi\u0119 substytucyjn\u0105 <\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u2013 w procesie leczenia wykorzystywane s\u0105 leki, kt\u00f3re powoduj\u0105 podobne efekty do za\u017cywanych wcze\u015bniej \u015brodk\u00f3w psychoaktywnych. Celem tej metody leczenia jest z\u0142agodzenie objaw\u00f3w zespo\u0142u abstynencyjnego dzi\u0119ki stopniowemu zmniejszaniu dawek a\u017c do momentu ich ca\u0142kowitego wyeliminowania.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><b>Terapi\u0119 poznawczo-behawioraln\u0105 <\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u2013 ma ona na celu wypracowanie z pacjentem nowych, prawid\u0142owych modeli zachowa\u0144 oraz regu\u0142 i zasad maj\u0105cych u\u0142atwi\u0107 osobie uzale\u017cnionej trwanie w abstynencji.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><b>Model spo\u0142eczno\u015bci terapeutycznych <\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u2013 jest to forma terapii d\u0142ugoterminowej i grupowej, w kt\u00f3rej osoby uzale\u017cnione tworz\u0105 pewn\u0105 wsp\u00f3lnot\u0119. Mieszkaj\u0105 w jednym miejscu, razem pracuj\u0105 i wsp\u00f3lnie ucz\u0105 si\u0119, jak funkcjonowa\u0107 w \u017cyciu codziennym bez si\u0119gania po u\u017cywki. Grupa jednocze\u015bnie otrzymuje wsparcie ze strony specjalist\u00f3w \u2013 psycholog\u00f3w i terapeut\u00f3w.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><b>Prowadzenie zapisk\u00f3w pozwalaj\u0105cych na obserwacj\u0119 w\u0142asnych uczu\u0107 i zachowa\u0144.<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Osoba, kt\u00f3ra jest uzale\u017cniona behawioralnie, zwykle nie musi rezygnowa\u0107 w pe\u0142ni z dzia\u0142a\u0144 zwi\u0105zanych z na\u0142ogiem, tak jak ma to miejsce w przypadku os\u00f3b uzale\u017cnionych od substancji psychoaktywnych (np. zakupoholik nie musi zupe\u0142nie rezygnowa\u0107 z zakup\u00f3w, musi jednak zrezygnowa\u0107 z na\u0142ogowych wzorc\u00f3w kupowania).\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Proces leczenia uzale\u017cnie\u0144 behawioralnych i spo\u0142ecznych opiera si\u0119 na metodach, takich jak np.\u00a0\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li><b>terapia poznawczo-behawioralna,<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><b>terapia humanistyczna <\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u2013 k\u0142adzie nacisk na podmiotowo\u015b\u0107 jednostki oraz odkrycie i docenienie jej zasob\u00f3w (cechy osobowo\u015bci, talenty, relacje interpersonalne), kt\u00f3re mog\u0105 okaza\u0107 si\u0119 kluczowe w procesie psychoterapii i odpowiednio wykorzystane mog\u0105 poprawi\u0107 jako\u015b\u0107 \u017cycia pacjenta,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><b>terapia systemowa <\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u2013 uto\u017csamiana jest zwykle z terapi\u0105 rodziny.<\/span> <span style=\"font-weight: 400\">Celem jest przede wszystkim poprawa relacji panuj\u0105cych w rodzinie i wypracowanie prawid\u0142owych metod komunikacji,\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><b>uczestnictwo w spotkaniach grupy wsparcia,<\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><b>metoda \u201edialogu motywuj\u0105cego\u201d <\/b><span style=\"font-weight: 400\">\u2013 opiera si\u0119 na wsp\u00f3\u0142pracy i dialogu psychoterapeuty i pacjenta. S\u0142u\u017cy umocnieniu u osoby uzale\u017cnionej jej w\u0142asnej motywacji i zobowi\u0105zania do zmiany.\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<span style=\"font-weight: 400\">Najwa\u017cniejszym momentem w procesie leczenia <\/span><b>uzale\u017cnie\u0144 <\/b><span style=\"font-weight: 400\">jest chwila, w kt\u00f3rej osoba uzale\u017cniona zauwa\u017ca, \u017ce ma problem i potrzebuje pomocy oraz decyduje si\u0119 takiej pomocy szuka\u0107. Leczenie powinno rozpocz\u0105\u0107 si\u0119 mo\u017cliwie jak najwcze\u015bniej, gdy\u017c w\u00f3wczas przynosi najlepsze rezultaty.\u00a0\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span style=\"font-weight: 400\">\u0179r\u00f3d\u0142a:\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">J\u0119drzejko, M. (2009). <\/span><i><span style=\"font-weight: 400\">Wsp\u00f3\u0142czesne teorie i praktyka profilaktyki uzale\u017cnie\u0144 chemicznych i niechemicznych<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400\">.<\/span> <span style=\"font-weight: 400\">Warszawa: Wydawnictwo Aspra.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">Grzegorzewska, I., Cierpia\u0142kowska, L. (2018). <\/span><i><span style=\"font-weight: 400\">Uzale\u017cnienia behawioralne.<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400\"> Wydawnictwo Naukowe PWN.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">Modrzy\u0144ski, R. (2019). <\/span><i><span style=\"font-weight: 400\">Zaburzenia zwi\u0105zane z u\u017cywaniem alkoholu \u2013 propozycje zmian w klasyfikacji icd-11. <\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400\">Polskie Forum Psychologiczne, 24(3), s. 324-333.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span style=\"font-weight: 400\">Grisel, J. (2020). <\/span><i><span style=\"font-weight: 400\">Nigdy do\u015b\u0107. M\u00f3zg a uzale\u017cnienia. <\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400\">Wydawnictwo Rebis.\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>","link":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie-psychiczne\/uzaleznienia\/","name":"Uzale\u017cnienia","slug":"uzaleznienia","taxonomy":"category","parent":1519,"meta":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v25.5 (Yoast SEO v25.5) - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Uzale\u017cnienia \u2013 objawy, rodzaje i skutki - Poradnik Gemini<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Uzale\u017cnienia od r\u00f3\u017cnych substancji s\u0105 powszechnym problemem. Sprawd\u017a, jakie s\u0105 ich przyczyny, co najcz\u0119\u015bciej uzale\u017cnia i jak przebiega leczenie.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie-psychiczne\/uzaleznienia\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Archiwa Uzale\u017cnienia\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Uzale\u017cnienia od r\u00f3\u017cnych substancji s\u0105 powszechnym problemem. Sprawd\u017a, jakie s\u0105 ich przyczyny, co najcz\u0119\u015bciej uzale\u017cnia i jak przebiega leczenie.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie-psychiczne\/uzaleznienia\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Poradnik Gemini\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/w-tre\u015bci1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"710\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"457\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"CollectionPage\",\"@id\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie-psychiczne\/uzaleznienia\/\",\"url\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie-psychiczne\/uzaleznienia\/\",\"name\":\"Uzale\u017cnienia \u2013 objawy, rodzaje i skutki - Poradnik Gemini\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#website\"},\"description\":\"Uzale\u017cnienia od r\u00f3\u017cnych substancji s\u0105 powszechnym problemem. Sprawd\u017a, jakie s\u0105 ich przyczyny, co najcz\u0119\u015bciej uzale\u017cnia i jak przebiega leczenie.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie-psychiczne\/uzaleznienia\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\"},[],{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#website\",\"url\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/\",\"name\":\"Poradnik Gemini\",\"description\":\"Poradnik Gemini to blog informacyjno - edukacyjny o tematyce prozdrowotnej tworzony przez wykwalifikowanych specjalist\u00f3w. Pomagamy zadba\u0107 o zdrowie  dzieci, przysz\u0142ych mam, m\u0119\u017cczyzn oraz os\u00f3b starszych. Odpowiadamy tak\u017ce na pytania pacjent\u00f3w.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#organization\",\"name\":\"Poradnik Gemini\",\"url\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/poradnik-gemini-logo.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/poradnik-gemini-logo.jpg\",\"width\":219,\"height\":51,\"caption\":\"Poradnik Gemini\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/apteka.internetowa.gemini\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Uzale\u017cnienia \u2013 objawy, rodzaje i skutki - Poradnik Gemini","description":"Uzale\u017cnienia od r\u00f3\u017cnych substancji s\u0105 powszechnym problemem. Sprawd\u017a, jakie s\u0105 ich przyczyny, co najcz\u0119\u015bciej uzale\u017cnia i jak przebiega leczenie.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie-psychiczne\/uzaleznienia\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Archiwa Uzale\u017cnienia","og_description":"Uzale\u017cnienia od r\u00f3\u017cnych substancji s\u0105 powszechnym problemem. Sprawd\u017a, jakie s\u0105 ich przyczyny, co najcz\u0119\u015bciej uzale\u017cnia i jak przebiega leczenie.","og_url":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie-psychiczne\/uzaleznienia\/","og_site_name":"Poradnik Gemini","og_image":[{"width":710,"height":457,"url":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/w-tre\u015bci1.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"CollectionPage","@id":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie-psychiczne\/uzaleznienia\/","url":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie-psychiczne\/uzaleznienia\/","name":"Uzale\u017cnienia \u2013 objawy, rodzaje i skutki - Poradnik Gemini","isPartOf":{"@id":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#website"},"description":"Uzale\u017cnienia od r\u00f3\u017cnych substancji s\u0105 powszechnym problemem. Sprawd\u017a, jakie s\u0105 ich przyczyny, co najcz\u0119\u015bciej uzale\u017cnia i jak przebiega leczenie.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie-psychiczne\/uzaleznienia\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL"},[],{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#website","url":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/","name":"Poradnik Gemini","description":"Poradnik Gemini to blog informacyjno - edukacyjny o tematyce prozdrowotnej tworzony przez wykwalifikowanych specjalist\u00f3w. Pomagamy zadba\u0107 o zdrowie  dzieci, przysz\u0142ych mam, m\u0119\u017cczyzn oraz os\u00f3b starszych. Odpowiadamy tak\u017ce na pytania pacjent\u00f3w.","publisher":{"@id":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#organization","name":"Poradnik Gemini","url":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/poradnik-gemini-logo.jpg","contentUrl":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/poradnik-gemini-logo.jpg","width":219,"height":51,"caption":"Poradnik Gemini"},"image":{"@id":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/apteka.internetowa.gemini"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-json\/wp\/v2\/categories\/1524","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-json\/wp\/v2\/categories"}],"about":[{"href":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-json\/wp\/v2\/taxonomies\/category"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-json\/wp\/v2\/categories\/1519"}],"wp:post_type":[{"href":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-json\/wp\/v2\/posts?categories=1524"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}