{"id":1578,"count":70,"description":"

Choroby wirusowe \u2013 czym s\u0105?<\/b>\u00a0<\/span><\/h2>\r\nWirusy to niewielkie cz\u0105stki zaka\u017ane sk\u0142adaj\u0105ce si\u0119 z fragmentu RNA lub DNA otoczonego bia\u0142kowym kapsydem.<\/b> Poza nielicznymi wyj\u0105tkami s\u0105 du\u017co mniejsze od bakterii i osi\u0105gaj\u0105 od 18 do 300 nm. Wirusy s\u0105 bardzo rozpowszechnione w przyrodzie, a ich liczebno\u015b\u0107 ponad 10-krotnie przewy\u017csza bakterie. Nie s\u0105 kwalifikowane jako organizmy \u017cywe, gdy\u017c nie posiadaj\u0105 budowy kom\u00f3rkowej ani w\u0142asnych uk\u0142ad\u00f3w metabolicznych, przez co <\/span>nie s\u0105 zdolne do samodzielnego namna\u017cania si\u0119<\/b>. Wykorzystuj\u0105 w tym celu wy\u0142\u0105cznie obce kom\u00f3rki, przedostaj\u0105c si\u0119 do ich wn\u0119trza i zmuszaj\u0105c je do wytwarzania swoich bia\u0142ek. Zanim zainfekowana kom\u00f3rka ulegnie rozpadowi, jest w stanie wyprodukowa\u0107 a\u017c 100 000 nowych wirion\u00f3w. Objawy chorobowe powstaj\u0105 jako efekt niszczenia zaatakowanych przez wirusy kom\u00f3rek oraz na skutek uruchomienia procesu odpowiedzi immunologicznej organizmu. U cz\u0142owieka wirusy mo\u017cna spotka\u0107 przede wszystkim w uk\u0142adzie pokarmowym i na powierzchni sk\u00f3ry. Mimo swojej obecno\u015bci nie zawsze wywo\u0142uj\u0105 chorob\u0119.\u00a0\u00a0<\/span>\r\n\r\nWirusy towarzysz\u0105 ludziom od dawna, czego dowodem s\u0105 wbudowane w genom sekwencje retrowirusowe stanowi\u0105ce oko\u0142o 8% ca\u0142kowitego materia\u0142u genetycznego cz\u0142owieka.\u00a0\u00a0<\/span>\r\n\r\nWirusy wywo\u0142uj\u0105ce choroby u ludzi rozprzestrzeniaj\u0105 si\u0119:\u00a0<\/span>\r\n
    \r\n \t
  • drog\u0105 kropelkow\u0105 (wirus grypy, wirus SARS-CoV-2), drog\u0105 powietrzn\u0105 (ospa wietrzna);\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t
  • drog\u0105 fekalno-oraln\u0105 (rotawirusy);\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t
  • poprzez bezpo\u015bredni kontakt z b\u0142on\u0105 \u015bluzow\u0105 (np. wirus opryszczki);\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t
  • poprzez kontakty p\u0142ciowe (wirus HIV);\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t
  • przez zaka\u017con\u0105 krew (wirusowe zapalenie w\u0105troby);\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t
  • w spos\u00f3b po\u015bredni przez dotykanie przedmiot\u00f3w i powierzchni, z kt\u00f3rymi mia\u0142 styczno\u015b\u0107 nosiciel;\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t
  • poprzez chore zwierz\u0119ta (wirus w\u015bcieklizny);\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t
  • uk\u0105szenie zainfekowanego paj\u0119czaka (wirus kleszczowego zapalenia m\u00f3zgu);\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t
  • przeniesienie wirusa na dziecko w \u0142onie matki.\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n

    Choroby bakteryjne \u2013 czym s\u0105?<\/b>\u00a0<\/span><\/h2>\r\nBakterie to jednokom\u00f3rkowe mikroorganizmy<\/b> o \u015bredniej wielko\u015bci 1-10 \u03bcm i r\u00f3\u017cnorodnych kszta\u0142tach, kt\u00f3re, cho\u0107 nie posiadaj\u0105 j\u0105dra kom\u00f3rkowego, <\/span>s\u0105 zdolne do samodzielnej egzystencji<\/b>.\u00a0\u00a0<\/span>\r\n\r\nWed\u0142ug szacunk\u00f3w <\/span>zaledwie 1% wszystkich poznanych gatunk\u00f3w bakterii ma potencja\u0142 chorobotw\u00f3rczy<\/b>. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich jest oboj\u0119tna lub nawet korzystna dla prawid\u0142owego funkcjonowania ludzkiego organizmu. Bakterie s\u0105 wszechobecne i zasiedlaj\u0105 zar\u00f3wno \u015brodowisko naturalne, jak i wn\u0119trze cz\u0142owieka.\u00a0\u00a0<\/span>\r\n
    W naszym ciele znajduje si\u0119 10 razy wi\u0119cej bakterii ni\u017c w\u0142asnych kom\u00f3rek. <\/b>\u00a0<\/span><\/blockquote>\r\nTworz\u0105 one tzw. <\/span>mikroflor\u0119 endogenn\u0105<\/b>, kt\u00f3ra w wi\u0119kszo\u015bci zamieszkuje uk\u0142ad pokarmowy. Mikrobiota jelitowa odpowiada za nasz\u0105 odporno\u015b\u0107. Choroba rozwija si\u0119, gdy dojdzie do zaka\u017cenia bakteriami chorobotw\u00f3rczymi o w\u0142a\u015bciwo\u015bciach wirulentnych. Mog\u0105 one pochodzi\u0107 ze<\/span> \u015brodowiska zewn\u0119trznego<\/b> (zaka\u017cenia egzogenne) lub w sprzyjaj\u0105cych warunkach tak\u017ce z <\/span>fizjologicznej mikroflory<\/b> (zaka\u017cenie endogenne\/oportunistyczne). Do zaka\u017ce\u0144 oportunistycznych dochodzi u os\u00f3b z obni\u017con\u0105 odporno\u015bci\u0105, np. w przebiegu AIDS, podczas immunosupresji po transplantacjach lub po d\u0142ugotrwa\u0142ej antybiotykoterapii. Zaka\u017cenie polega na wnikni\u0119ciu bakterii do organizmu gospodarza, kt\u00f3re nast\u0119pnie namna\u017caj\u0105 si\u0119, wywo\u0142uj\u0105 uszkodzenie zaj\u0119tych tkanek i zaburzaj\u0105 ich funkcjonowanie. Ponadto mog\u0105 wydziela\u0107 toksyczne substancje \u2013 endotoksyny i egzotoksyny. Ich dzia\u0142alno\u015b\u0107, a tak\u017ce sama odpowied\u017a immunologiczna organizmu jest odczuwana jako objawy chorobowe, do kt\u00f3rych najcz\u0119\u015bciej nale\u017c\u0105 dolegliwo\u015bci b\u00f3lowe, gor\u0105czka, kaszel i biegunka. Infekcje bakteryjne cechuje nag\u0142y pocz\u0105tek w przeciwie\u0144stwie do chor\u00f3b wirusowych, kt\u00f3re rozpoczynaj\u0105 si\u0119 \u0142agodniej. Do zaka\u017cenia bakteriami chorobotw\u00f3rczymi mo\u017ce doj\u015b\u0107 poprzez:\u00a0<\/span>\r\n
      \r\n \t
    • bezpo\u015bredni kontakt z chorym cz\u0142owiekiem lub zwierz\u0119ciem;\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t
    • styczno\u015b\u0107 z przedmiotami, kt\u00f3rych dotyka\u0142a osoba zaka\u017cona;\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t
    • spo\u017cywanie zainfekowanego pokarmu lub zanieczyszczonej wody;\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t
    • uk\u0105szenie owada, kt\u00f3ry jest nosicielem patogenu;\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t
    • na drodze wertykalnej (zaka\u017cenie dziecka w \u0142onie chorej matki).\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\nChoroby bateryjne r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 mi\u0119dzy sob\u0105 przebiegiem oraz potencja\u0142em zaka\u017anym. Niekt\u00f3re z nich nie przenosz\u0105 si\u0119 z chorego na inn\u0105 osob\u0105 (np. t\u0119\u017cec, botulizm), a inne s\u0105 w stanie wywo\u0142ywa\u0107 gro\u017ane epidemie o du\u017cym zasi\u0119gu, jak np. cholera w XIX wieku i d\u017cuma w XIV wieku.\u00a0<\/span>\r\n

      Rodzaje chor\u00f3b wirusowych<\/b>\u00a0<\/span><\/h2>\r\nWyr\u00f3\u017cnia si\u0119 wiele rodzin wirus\u00f3w, kt\u00f3re r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od siebie typem kwasu nukleinowego, wirulencj\u0105 i rodzajem wywo\u0142ywanych chor\u00f3b:\u00a0<\/span>\r\n
        \r\n \t
      • adenowirusy<\/b> \u2013 s\u0105 odpowiedzialne za wirusowe zapalenie spoj\u00f3wek i rog\u00f3wki oraz \u0142agodne infekcje dr\u00f3g oddechowych;\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t
      • herperwirusy <\/b>\u2013 s\u0105 zdolne do przebywania w stanie utajenia i reaktywacji w sprzyjaj\u0105cych warunkach; wywo\u0142uj\u0105 u cz\u0142owieka opryszczk\u0119 wargow\u0105, osp\u0119 wietrzn\u0105, p\u00f3\u0142pasiec, mi\u0119sak Kaposiego, a wirus Epsteina-Barr jest przyczyn\u0105 rozwoju ch\u0142oniaka Burkitta;\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t
      • koronawirusy<\/b> \u2013 w zale\u017cno\u015bci od rodzaju wirusa mog\u0105 powodowa\u0107 \u0142agodne przezi\u0119bienia lub infekcje o ostrym przebiegu, kt\u00f3re mog\u0105 prowadzi\u0107 do ostrej niewydolno\u015bci oddechowej, np. SARS, MERS, COVID-19;\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t
      • ortomyksowirusy <\/b>\u2013 nale\u017cy do nich wirus grypy atakuj\u0105cy uk\u0142ad oddechowy;\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t
      • papillomawirusy<\/b> \u2013 s\u0105 przyczyn\u0105 zmian rozrostowych na sk\u00f3rze (brodawki) oraz raka szyjki macicy;\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t
      • paramyksowirusy <\/b>\u2013 powoduj\u0105 choroby uk\u0142adu oddechowego, \u015bwink\u0119 i odr\u0119;\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t
      • parwowirusy<\/b> \u2013 wywo\u0142uj\u0105 rumie\u0144 zaka\u017any u dzieci;\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t
      • pikornawirusy<\/b> \u2013 nale\u017c\u0105ce do tej grupy rinowirusy wywo\u0142uj\u0105 przezi\u0119bienia, a hepatowirusy wirusowe zapalenie w\u0105troby typu A; do pikornawirus\u00f3w zalicza si\u0119 tak\u017ce wirus choroby Heinego-Medina;\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t
      • pokswirusy<\/b> \u2013 ich przedstawicielem jest wirus ospy prawdziwej, na kt\u00f3ry na przestrzeni dziej\u00f3w zapada\u0142y ca\u0142e populacje, co wywo\u0142ywa\u0142o epidemie; dzi\u0119ki wprowadzeniu szczepie\u0144 ochronnych uda\u0142o si\u0119 go wyeliminowa\u0107;\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t
      • rabdowirusy<\/b> \u2013 nale\u017cy do nich wirus w\u015bcieklizny, kt\u00f3rym ludzie mog\u0105 zarazi\u0107 si\u0119 od dzikich zwierz\u0105t i niezaszczepionych zwierz\u0105t domowych;\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t
      • retrowirusy<\/b> \u2013 maj\u0105 zdolno\u015b\u0107 przeprowadzania procesu odwrotnej transkrypcji, kt\u00f3ra umo\u017cliwia im przepisywanie informacji genetycznej z RNA na DNA. Najlepiej poznanym retrowirusem jest wirus HIV odpowiedzialny za chorob\u0119 AIDS oraz wirus ludzkiej bia\u0142aczki, kt\u00f3ry wywo\u0142uje nowotwory wywodz\u0105ce si\u0119 z limfocyt\u00f3w T.\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\nChoroby wirusowe ze wzgl\u0119du na przebieg dzielimy na infekcje:\u00a0<\/span>\r\n
          \r\n \t
        • ostre<\/b> \u2013 podczas kt\u00f3rych wiriony replikuj\u0105 si\u0119 w spos\u00f3b efektywny, doprowadzaj\u0105c do \u015bmierci zaatakowanych kom\u00f3rek i powstania objaw\u00f3w chorobowych;\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t
        • przewlek\u0142e<\/b> \u2013 wirus powiela si\u0119 w spos\u00f3b ci\u0105g\u0142y, nie powoduj\u0105c lizy kom\u00f3rki;\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t
        • utajone<\/b> \u2013 genom wirusa pozostaje w kom\u00f3rce, nie wywo\u0142uj\u0105c \u017cadnych objaw\u00f3w i jest przekazywany kom\u00f3rkom potomnym; w sprzyjaj\u0105cych warunkach (np. os\u0142abienie odporno\u015bci) mo\u017ce doj\u015b\u0107 do jego reaktywacji i zainicjowania procesu chorobowego;\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t
        • onkogenne<\/b> \u2013 w rzadkich przypadkach wirusy DNA i retrowirusy mog\u0105 sta\u0107 si\u0119 przyczyn\u0105 transformacji nowotworowej kom\u00f3rek.\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n

          Choroby bakteryjne \u2013 rodzaje<\/b>\u00a0<\/span><\/h2>\r\nChoroby bakteryjne mo\u017cna podzieli\u0107 na kilka rodzaj\u00f3w, bior\u0105c pod uwag\u0119 zajmowany narz\u0105d:\u00a0<\/span>\r\n
            \r\n \t
          • choroby bakteryjne sk\u00f3ry,<\/b> np. tr\u0105dzik, liszajec zaka\u017any, r\u00f3\u017cyca, gru\u017alica sk\u00f3ry, \u0142upie\u017c rumienowy, promienica, czyrak, bakteryjne zapalenie mieszk\u00f3w w\u0142osowych, ropnie mnogie pach;\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t
          • choroby bakteryjne dr\u00f3g oddechowych<\/b>, np. paciorkowcowe zapalenie gard\u0142a i migda\u0142k\u00f3w podniebiennych (angina), ostre bakteryjne zapalenie zatok;\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t
          • ostre bakteryjne zapalenie ucha \u015brodkowego<\/b> \u2013 jest poprzedzone infekcj\u0105 wirusow\u0105, podczas kt\u00f3rej tocz\u0105cy si\u0119 stan zapalny upo\u015bledza wentylacj\u0119 ucha \u015brodkowego, sprzyjaj\u0105c wt\u00f3rnym zaka\u017ceniom bakteryjnym z flory nosowo-gard\u0142owej;\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t
          • choroby bakteryjne dr\u00f3g-moczowo p\u0142ciowych,<\/b> np. rze\u017c\u0105czka, chlamydioza;\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t
          • choroby bakteryjne uk\u0142adu pokarmowego,<\/b> np. biegunka podr\u00f3\u017cnych, salmonelloza, czerwonka, jersinioza, krwotoczne zapalenie okr\u0119\u017cnicy, zaka\u017cenie oportunistyczne <\/span>Clostridium difficile i <\/span><\/i>rzekomob\u0142oniaste zapalenie jelita grubego;\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t
          • choroby bakteryjne uk\u0142adu nerwowego,<\/b> np. bakteryjne zapalenie opon m\u00f3zgowo-rdzeniowych, ropie\u0144 m\u00f3zgu, t\u0119\u017cec;\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t
          • choroby bakteryjne o zasi\u0119gu og\u00f3lnoustrojowym, <\/b>np. anaplazmoza, borelioza, listerioza, gru\u017alica, w\u0105glik, ki\u0142a, cholera, b\u0142onica, tr\u0105d, zatrucie jadem kie\u0142basianym (botulizm).\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n

            Choroby bakteryjne i wirusowe \u2013 badania<\/b>\u00a0<\/span><\/h2>\r\nPodstaw\u0119 do postawienia w\u0142a\u015bciwej diagnozy stanowi <\/span>wywiad lekarski i badanie przedmiotowe pacjenta<\/b>. W wielu przypadkach ju\u017c na tym etapie mo\u017cna trafnie rozpozna\u0107 schorzenie. W planowaniu leczenia chor\u00f3b zaka\u017anych dr\u00f3g oddechowych <\/span>niezwykle wa\u017cne jest rozr\u00f3\u017cnienie infekcji wirusowej od bakteryjnej<\/b>. W zdecydowanej wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w za zachorowania odpowiedzialne s\u0105 wirusy. W\u00f3wczas zastosowanie antybiotykoterapii jest nie tylko nieuzasadnione, ale r\u00f3wnie\u017c niekorzystne. Nadu\u017cywanie antybiotyk\u00f3w sprzyja powstawaniu szczep\u00f3w lekoopornych bakterii, a tak\u017ce niszczy flor\u0119 bakteryjn\u0105 jelit, na d\u0142ugo os\u0142abiaj\u0105c naturaln\u0105 odporno\u015b\u0107. Antybiotyki powinny zosta\u0107 wdro\u017cone do leczenia, gdy z du\u017cym prawdopodobie\u0144stwem podejrzewa si\u0119 zaka\u017cenie bakteryjne lub gdy zostanie ono potwierdzone badaniami. Przydatnym narz\u0119dziem w szybkiej diagnostyce infekcji bakteryjnych jest <\/span>oznaczanie st\u0119\u017cenia bia\u0142ka C-reaktywnego (CRP).<\/b> W prawid\u0142owych warunkach jego poziom utrzymuje si\u0119 poni\u017cej warto\u015bci 6 mg\/l. <\/span>W czasie infekcji bakteryjnej ju\u017c po kilku godzinach ilo\u015b\u0107 CRP znacz\u0105co wzrasta,<\/b> osi\u0105gaj\u0105c szczyt po dw\u00f3ch dobach od zaka\u017cenia, podczas gdy w chorobach o etiologii wirusowej nie dochodzi do istotnych zmian jego st\u0119\u017cenia. Obecnie w wielu gabinetach lekarskich wykonuje si\u0119 szybkie testy diagnostyczne z surowicy krwi, dzi\u0119ki czemu mo\u017cna zredukowa\u0107 ilo\u015b\u0107 niepotrzebnie przepisywanych antybiotyk\u00f3w.\u00a0<\/span>\r\n\r\nW diagnozowaniu chor\u00f3b bakteryjnych pomocne jest zastosowanie:\u00a0<\/span>\r\n
              \r\n \t
            • bakterioskopii<\/b> \u2013 ocena mikroskopowa odpowiednio wybarwionego i utrwalonego materia\u0142u biologicznego;\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t
            • posiewu<\/b> \u2013 hodowla bakterii na pod\u0142o\u017cach mikrobiologicznych;\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t
            • bada\u0144 serologicznych<\/b> \u2013 wykrywanie swoistych przeciwcia\u0142 i antygen\u00f3w;\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t
            • bada\u0144 molekularnych <\/b>\u2013 identyfikacja materia\u0142u genetycznego bakterii w pobranym materiale biologicznym.\u00a0\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\nJe\u015bli lekarz podejrzewa infekcj\u0119 bakteryjn\u0105, mo\u017ce zleci\u0107 pobranie materia\u0142u biologicznego od pacjenta, kt\u00f3ry pos\u0142u\u017cy do wykonania <\/span>antybiogramu<\/b>. Jest to badanie laboratoryjne okre\u015blaj\u0105ce lekowra\u017cliwo\u015b\u0107 wyizolowanego szczepu bakterii chorobotw\u00f3rczej. Po otrzymaniu wynik\u00f3w dowiadujemy si\u0119, kt\u00f3ry antybiotyk dzia\u0142a na dan\u0105 bakteri\u0119 najskuteczniej, dzi\u0119ki czemu mo\u017cna tak zmodyfikowa\u0107 leczenie, aby uzyska\u0107 najlepsze efekty terapeutyczne.\u00a0<\/span>\r\n\r\nRozpoznawanie chor\u00f3b wirusowych odbywa si\u0119 na podstawie stwierdzenia charakterystycznych objaw\u00f3w lub poprzez <\/span>potwierdzenie obecno\u015bci wirusa w pr\u00f3bce biologicznej<\/b> pobranej od pacjenta. Najcz\u0119\u015bciej w tym celu stosuje si\u0119 <\/span>metody serologiczne<\/b> wykrywaj\u0105ce antygeny wirusa lub specyficzne, skierowane przeciwko niemu przeciwcia\u0142a oraz <\/span>metody molekularne<\/b>, kt\u00f3re polegaj\u0105 na identyfikacji materia\u0142u genetycznego wirusa w badanym materiale (testy PCR).\u00a0<\/span>\r\n

              Choroby bakteryjne i wirusowe \u2013 leczenie<\/b>\u00a0<\/span><\/h2>\r\nSpos\u00f3b leczenia chor\u00f3b bakteryjnych i wirusowych r\u00f3\u017cni si\u0119 ze wzgl\u0119du na odmienne w\u0142a\u015bciwo\u015bci tych patogen\u00f3w. <\/span>Bakterie wykazuj\u0105 wra\u017cliwo\u015b\u0107 na poszczeg\u00f3lne antybiotyki<\/b>, dzi\u0119ki czemu ich trafne dobranie i zastosowanie z regu\u0142y daje bardzo dobre i szybkie efekty terapeutyczne. Lekarz mo\u017ce przepisa\u0107 antybiotyk na podstawie przeprowadzonego badania fizykalnego i w\u0142asnego do\u015bwiadczenia. Mo\u017ce te\u017c zleci\u0107 wykonanie dodatkowych bada\u0144, aby zyska\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 modyfikacji leczenia po otrzymaniu wynik\u00f3w antybiogramu. Podczas antybiotykoterapii nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 o jednoczesnym stosowaniu preparat\u00f3w probiotycznych (leki os\u0142onowe), kt\u00f3re wzbogacaj\u0105 korzystn\u0105 mikroflor\u0119 bakteryjn\u0105 i zapobiegaj\u0105 powik\u0142aniom terapii w postaci biegunki lub grzybicy przewodu pokarmowego. Z kolei wirusy <\/span>nie s\u0105 podatne na dzia\u0142anie antybiotyk\u00f3w<\/b> z racji braku posiadania struktury kom\u00f3rkowej i w\u0142asnej maszynerii metabolicznej. Dlatego infekcje wirusowe z regu\u0142y leczy si\u0119 tylko objawowo poprzez \u0142agodzenie wyst\u0119puj\u0105cych dolegliwo\u015bci oraz wspieranie naturalnej odporno\u015bci organizmu. Nie oznacza to jednak, \u017ce choroby wywo\u0142ane przez wirusy s\u0105 mniej gro\u017ane. Mog\u0105 prowadzi\u0107 do powa\u017cnych powik\u0142a\u0144 o zasi\u0119gu og\u00f3lnoustrojowym, a tocz\u0105ca si\u0119 infekcja wirusowa zwi\u0119ksza ryzyko wt\u00f3rnych zaka\u017ce\u0144 bakteryjnych. W niekt\u00f3rych ci\u0119\u017cszych przypadkach grypy wczesne wdro\u017cenie lek\u00f3w przeciwwirusowych dost\u0119pnych na recept\u0119 pomaga skuteczniej zwalczy\u0107 chorob\u0119. Dzia\u0142anie przeciwwirusowe wykazuj\u0105 <\/span>oseltamiwir, zanamiwir, amantadyna <\/b>oraz<\/span> rymantadyna<\/b>. Powszechne stosowanie tego typu lek\u00f3w jest ograniczone, poniewa\u017c substancje ingeruj\u0105ce w cykl \u017cyciowy wirusa nie pozostaj\u0105 oboj\u0119tne dla \u017cywych kom\u00f3rek gospodarza. Opracowano tak\u017ce wiele innych substancji hamuj\u0105cych namna\u017canie si\u0119 wirus\u00f3w, jak chocia\u017cby <\/span>glekaprewir<\/b> czy <\/span>pibrentaswir<\/b> stosowane w leczeniu wirusowego zapalenia w\u0105troby typu C. Stymuluj\u0105co na uk\u0142ad immunologiczny walcz\u0105cy z infekcj\u0105 wp\u0142ywaj\u0105 <\/span>interferony <\/b>\u2013 naturalne glikoproteiny wytwarzane w organizmach ssak\u00f3w. Poniewa\u017c wykazuj\u0105 r\u00f3wnie\u017c dzia\u0142anie przeciwwirusowe, opracowano rekombinowany interferon pozyskiwany metodami in\u017cynierii genetycznej wykazuj\u0105cy identyczn\u0105 aktywno\u015b\u0107 biologiczn\u0105. Podaje si\u0119 go przede wszystkim chorym na AIDS z mi\u0119sakiem Kaposiego, osobom cierpi\u0105cym na przewlek\u0142e wirusowe zapalenie w\u0105troby typu B i C, a tak\u017ce w przebiegu nowotwor\u00f3w.\u00a0<\/span>\r\n

              Choroby bakteryjne i wirusowe \u2013 profilaktyka<\/b>\u00a0<\/span><\/h2>\r\nAby zminimalizowa\u0107 ryzyko zaka\u017cenia, nale\u017cy przestrzega\u0107 podstawowych zasad higieny oraz unika\u0107 bezpo\u015bredniego kontaktu z chorymi osobami. Dzia\u0142ania profilaktyczne obejmuj\u0105:\u00a0<\/span>\r\n
                \r\n \t
              • cz\u0119ste, dok\u0142adne mycie r\u0105k pod bie\u017c\u0105c\u0105 wod\u0105 z u\u017cyciem myd\u0142a;\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t
              • unikanie dotykania d\u0142o\u0144mi b\u0142on \u015bluzowych, oczu, ust i nosa;\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t
              • staranne mycie warzyw i owoc\u00f3w przed jedzeniem;\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t
              • picie wody kranowej tylko po wcze\u015bniejszym przegotowaniu lub wy\u0142\u0105cznie ze sprawdzonych \u017ar\u00f3de\u0142;\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t
              • mycie i dezynfekcja cz\u0119sto dotykanych przedmiot\u00f3w i powierzchni;\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t
              • unikanie przebywania w du\u017cych skupiskach ludzi, zw\u0142aszcza w zamkni\u0119tych pomieszczeniach;\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t
              • zachowanie \u015brodk\u00f3w ostro\u017cno\u015bci podczas kontaktu z osob\u0105 zaka\u017con\u0105 lub potencjalnie zaka\u017con\u0105 (bezpieczny dystans, zak\u0142adanie maseczki, dezynfekcja\/umycie r\u0105k);\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t
              • u\u017cywanie r\u0119kawic ochronnych podczas pracy w ogrodzie (potencjalny kontakt ska\u017conej gleby z uszkodzon\u0105 sk\u00f3r\u0105);\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t
              • prawid\u0142owe przechowywanie \u017cywno\u015bci wymagaj\u0105cej warunk\u00f3w ch\u0142odniczych;\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t
              • wstrzymanie si\u0119 od spo\u017cywania surowego mi\u0119sa i jaj z niepewnych \u017ar\u00f3de\u0142;\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t
              • podejmowanie dzia\u0142a\u0144 wzmacniaj\u0105cych naturaln\u0105 odporno\u015b\u0107 (zdrowa, urozmaicona dieta, regularna aktywno\u015b\u0107 fizyczna, suplementacja witaminy D w miesi\u0105cach jesienno-zimowych);\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t
              • korzystanie z dost\u0119pnych szczepie\u0144 ochronnych;\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t
              • unikanie przygodnych kontakt\u00f3w seksualnych i stosowanie prezerwatyw;\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t
              • rozs\u0105dne korzystanie z antybiotykoterapii (tylko w uzasadnionych przypadkach i zgodnie z zaleceniami lekarza).\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\nW przypadku zachorowania na chorob\u0119 bakteryjn\u0105 lub wirusow\u0105, opr\u00f3cz podj\u0119tego leczenia farmakologicznego, niezwykle wa\u017cne jest zapewnienie organizmowi odpowiednich warunk\u00f3w do regeneracji, takich jak odpoczynek, odpowiednia ilo\u015b\u0107 snu, w\u0142a\u015bciwe nawodnienie. W dobie wci\u0105\u017c panuj\u0105cej pandemii istotne jest r\u00f3wnie\u017c ograniczenie kontakt\u00f3w, a nawet izolacja na czas choroby, kt\u00f3ra hamuje rozprzestrzenianie si\u0119 patogen\u00f3w w otoczeniu.\u00a0<\/span>\r\n\r\n\u0179r\u00f3d\u0142a:\u00a0<\/span>\r\n
                  \r\n \t
                • Byambasuren S., Brydak L. B., Diagnostyka laboratoryjna grypy, Pediatr Med Rodz, 2018.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t
                • Binek M., Mikrobiom cz\u0142owieka \u2013 zdrowie i choroba, Post. Mikrobiol., 2012.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t
                • Dzia\u0142o J., Deptu\u0142a W., Systematyka wirus\u00f3w kr\u0119gowc\u00f3w - aktualne dane, Kosmos - Polskie Towarzystwo Przyrodnik\u00f3w im. Kopernika, 2010.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t
                • G\u0142obi\u0144ska A., Kowalski M. L., Interferon alfa: perspektywy zastosowania w leczeniu wirusowych zaka\u017ce\u0144 dr\u00f3g oddechowych, Alergia Astma Immunologia, 2013.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t
                • Sapilak B. J., Szablewski E., Melon-Sapilak M., Bujnowska-Fedak M. M., Steciwko A., Ocena przydatno\u015bci oznacze\u0144 bia\u0142ka C-reaktywnego metodami p\u00f3\u0142ilo\u015bciow\u0105 i ilo\u015bciow\u0105 w diagnostyce infekcji g\u00f3rnych dr\u00f3g oddechowych, Family Medicine & Primary Care Review, 2012.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t
                • Siewiert B., Wysocki J., Bakteryjne zaka\u017cenia g\u00f3rnych dr\u00f3g oddechowych u dzieci, Pediatria po Dyplomie, 2017.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t
                • Wawrzynowicz-Syczewska M., Doustne bezpo\u015brednio dzia\u0142aj\u0105ce leki przeciwwirusowe w leczeniu przewlek\u0142ego wirusowego zapalenia w\u0105troby typu C, Gastroenterologia Kliniczna, 2015.\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t
                • Zych M. A., G\u00f3rska E. B., Jankiewicz U., Kowalczyk P., St\u0119pie\u0144 W., Choroby wywo\u0142ywane przez drobnoustroje bytuj\u0105ce na sk\u00f3rze, Medycyna Rodzinna, 2013. <\/span><\/li>\r\n<\/ul>","link":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/choroby-zakazne\/choroby-bakteryjne-i-wirusowe\/","name":"Choroby bakteryjne i wirusowe","slug":"choroby-bakteryjne-i-wirusowe","taxonomy":"category","parent":1457,"meta":[],"yoast_head":"\nChoroby bakteryjne i wirusowe \u2013 czym s\u0105 i rodzaje chor\u00f3b - Poradnik Gemini<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Choroby bakteryjne i wirusowe r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od siebie wieloma elementami. Jakimi? Co warto o nich wiedzie\u0107? Jakie s\u0105 ich rodzaje?\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/choroby-zakazne\/choroby-bakteryjne-i-wirusowe\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Archiwa Choroby bakteryjne i wirusowe\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Choroby bakteryjne i wirusowe r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od siebie wieloma elementami. Jakimi? Co warto o nich wiedzie\u0107? Jakie s\u0105 ich rodzaje?\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/choroby-zakazne\/choroby-bakteryjne-i-wirusowe\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Poradnik Gemini\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/w-tre\u015bci1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"710\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"457\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"CollectionPage\",\"@id\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/choroby-zakazne\/choroby-bakteryjne-i-wirusowe\/\",\"url\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/choroby-zakazne\/choroby-bakteryjne-i-wirusowe\/\",\"name\":\"Choroby bakteryjne i wirusowe \u2013 czym s\u0105 i rodzaje chor\u00f3b - Poradnik Gemini\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#website\"},\"description\":\"Choroby bakteryjne i wirusowe r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od siebie wieloma elementami. Jakimi? Co warto o nich wiedzie\u0107? Jakie s\u0105 ich rodzaje?\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/choroby-zakazne\/choroby-bakteryjne-i-wirusowe\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\"},[],{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#website\",\"url\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/\",\"name\":\"Poradnik Gemini\",\"description\":\"Poradnik Gemini to blog informacyjno - edukacyjny o tematyce prozdrowotnej tworzony przez wykwalifikowanych specjalist\u00f3w. Pomagamy zadba\u0107 o zdrowie dzieci, przysz\u0142ych mam, m\u0119\u017cczyzn oraz os\u00f3b starszych. Odpowiadamy tak\u017ce na pytania pacjent\u00f3w.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#organization\",\"name\":\"Poradnik Gemini\",\"url\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/poradnik-gemini-logo.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/poradnik-gemini-logo.jpg\",\"width\":219,\"height\":51,\"caption\":\"Poradnik Gemini\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/apteka.internetowa.gemini\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Choroby bakteryjne i wirusowe \u2013 czym s\u0105 i rodzaje chor\u00f3b - Poradnik Gemini","description":"Choroby bakteryjne i wirusowe r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od siebie wieloma elementami. Jakimi? Co warto o nich wiedzie\u0107? Jakie s\u0105 ich rodzaje?","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/choroby-zakazne\/choroby-bakteryjne-i-wirusowe\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Archiwa Choroby bakteryjne i wirusowe","og_description":"Choroby bakteryjne i wirusowe r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od siebie wieloma elementami. Jakimi? Co warto o nich wiedzie\u0107? Jakie s\u0105 ich rodzaje?","og_url":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/choroby-zakazne\/choroby-bakteryjne-i-wirusowe\/","og_site_name":"Poradnik Gemini","og_image":[{"width":710,"height":457,"url":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/w-tre\u015bci1.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"CollectionPage","@id":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/choroby-zakazne\/choroby-bakteryjne-i-wirusowe\/","url":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/choroby-zakazne\/choroby-bakteryjne-i-wirusowe\/","name":"Choroby bakteryjne i wirusowe \u2013 czym s\u0105 i rodzaje chor\u00f3b - Poradnik Gemini","isPartOf":{"@id":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#website"},"description":"Choroby bakteryjne i wirusowe r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od siebie wieloma elementami. Jakimi? Co warto o nich wiedzie\u0107? Jakie s\u0105 ich rodzaje?","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/choroby-zakazne\/choroby-bakteryjne-i-wirusowe\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL"},[],{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#website","url":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/","name":"Poradnik Gemini","description":"Poradnik Gemini to blog informacyjno - edukacyjny o tematyce prozdrowotnej tworzony przez wykwalifikowanych specjalist\u00f3w. Pomagamy zadba\u0107 o zdrowie dzieci, przysz\u0142ych mam, m\u0119\u017cczyzn oraz os\u00f3b starszych. Odpowiadamy tak\u017ce na pytania pacjent\u00f3w.","publisher":{"@id":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#organization","name":"Poradnik Gemini","url":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/poradnik-gemini-logo.jpg","contentUrl":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/poradnik-gemini-logo.jpg","width":219,"height":51,"caption":"Poradnik Gemini"},"image":{"@id":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/apteka.internetowa.gemini"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-json\/wp\/v2\/categories\/1578","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-json\/wp\/v2\/categories"}],"about":[{"href":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-json\/wp\/v2\/taxonomies\/category"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-json\/wp\/v2\/categories\/1457"}],"wp:post_type":[{"href":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-json\/wp\/v2\/posts?categories=1578"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}