{"id":1582,"count":67,"description":"<h2><b><span data-contrast=\"none\">Choroby serca\u00a0\u2013\u00a0czym s\u0105?<\/span><\/b><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:200,&quot;335559740&quot;:276}\">\u00a0<\/span><\/h2>\r\n<span data-contrast=\"none\">Choroby serca to zaburzenia powsta\u0142e na skutek zmiany struktury anatomicznej serca lub jego czynno\u015bci, kt\u00f3re mog\u0105 wynika\u0107 z wielu przyczyn, zar\u00f3wno pierwotnych,\u00a0jak i nabytych. Choroby serca u dzieci i m\u0142odzie\u017cy s\u0105 najcz\u0119\u015bciej wynikiem wad wrodzonych, natomiast w populacji\u00a0doros\u0142ych w rozwoju\u00a0zaburze\u0144 kardiologicznych\u00a0du\u017ce znaczenie ma niezdrowy styl \u017cycia i nieprawid\u0142owa kontrola\u00a0chor\u00f3b wsp\u00f3\u0142istniej\u0105cych.\u00a0<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:200,&quot;335559740&quot;:276}\">\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span data-contrast=\"none\">Rozwojowi chor\u00f3b serca sprzyja\u00a0zw\u0142aszcza:<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:200,&quot;335559740&quot;:276}\">\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li><span data-contrast=\"none\">utrzymuj\u0105ce si\u0119 wysokie st\u0119\u017cenie cholesterolu\u00a0(za wysoki poziom frakcji LDL przy zbyt niskim poziomie dobrego cholesterolu HDL),<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:200,&quot;335559740&quot;:276}\">\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span data-contrast=\"none\">oty\u0142o\u015b\u0107\u00a0(zw\u0142aszcza brzuszna),<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:200,&quot;335559740&quot;:276}\">\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span data-contrast=\"none\">cukrzyca,<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:200,&quot;335559740&quot;:276}\">\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span data-contrast=\"none\">brak aktywno\u015bci fizycznej,<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:200,&quot;335559740&quot;:276}\">\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span data-contrast=\"none\">\u017ale kontrolowane\u00a0nadci\u015bnienie t\u0119tnicze,<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:200,&quot;335559740&quot;:276}\">\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span data-contrast=\"none\">palenie tytoniu.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:200,&quot;335559740&quot;:276}\">\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<span data-contrast=\"none\">Choroby\u00a0serca mog\u0105\u00a0rozwija\u0107 si\u0119 latami,\u00a0nie daj\u0105c \u017cadnych objaw\u00f3w. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich ma charakter przewlek\u0142y i wymaga leczenia\u00a0farmakologicznego\u00a0oraz regularnych wizyt u kardiologa do ko\u0144ca \u017cycia. W przebiegu chor\u00f3b serca mog\u0105 pojawia\u0107 si\u0119 stany, kt\u00f3re w bezpo\u015bredni spos\u00f3b zagra\u017caj\u0105 \u017cyciu i wymagaj\u0105 szybkiej hospitalizacji, a nie rzadko r\u00f3wnie\u017c leczenia operacyjnego (np. wszczepianie\u00a0by-pass\u00f3w, rozrusznika serca,\u00a0balonikowanie\u00a0t\u0119tnic wie\u0144cowych, laserowa rewaskularyzacja mi\u0119\u015bnia sercowego).<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559685&quot;:720,&quot;335559739&quot;:200,&quot;335559740&quot;:276}\">\u00a0<\/span>\r\n<h2><b><span data-contrast=\"none\">Rodzaje chor\u00f3b serca<\/span><\/b><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:200,&quot;335559740&quot;:276}\">\u00a0<\/span><\/h2>\r\n<span data-contrast=\"none\">Wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 wiele rodzaj\u00f3w chor\u00f3b serca, kt\u00f3re wzajemnie na siebie\u00a0oddzia\u0142uj\u0105.\u00a0T\u0119 korelacj\u0119 doskonale wida\u0107 na przyk\u0142adzie choroby niedokrwiennej serca, kt\u00f3rej ostrym powik\u0142aniem jest\u00a0zawa\u0142 serca, po kt\u00f3rym z czasem rozwija si\u0119 niewydolno\u015b\u0107 serca lub arytmia.\u00a0<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:200,&quot;335559740&quot;:276}\">\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span data-contrast=\"none\">Rodzaje chor\u00f3b serca:<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:200,&quot;335559740&quot;:276}\">\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li><b><span data-contrast=\"none\">wady wrodzone<\/span><\/b><span data-contrast=\"none\">\u00a0\u2013\u00a0to nieprawid\u0142owo\u015bci w budowie anatomicznej serca i du\u017cych naczy\u0144 krwiono\u015bnych, kt\u00f3re prowadz\u0105 do zaburze\u0144 w funkcjonowaniu serca.\u00a0Najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puje\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">ubytek w przegrodzie mi\u0119dzykomorowej, kt\u00f3ry w wielu przypadkach do drugiego roku \u017cycia ulega samoistnemu<\/span><span data-contrast=\"none\">\u00a0zamkni\u0119ciu,\u00a0nie daj\u0105c wi\u0119kszych objaw\u00f3w. Bywa jednak, \u017ce przy du\u017cych ubytkach konieczne jest leczenie operacyjne,\u00a0aby zapobiec rozwojowi arytmii i niewydolno\u015bci kr\u0105\u017cenia. Inne cz\u0119ste\u00a0wady serca to przetrwa\u0142y otw\u00f3r owalny,\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">przetrwa\u0142y\u00a0przewo\u0301d\u00a0t\u0119tniczy (PDA), zw\u0119\u017cenie\u00a0cie\u015bni\u00a0aorty, tetralogia\u00a0Fallota, prze\u0142o\u017cenie wielkich pni t\u0119tniczych oraz zw\u0119\u017cenie drogi odp\u0142ywu prawej komory;<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:200,&quot;335559740&quot;:276}\">\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><b><span data-contrast=\"none\">choroba niedokrwienna serca<\/span><\/b><span data-contrast=\"none\">\u00a0(<\/span><b><span data-contrast=\"none\">choroba wie\u0144cowa<\/span><\/b><span data-contrast=\"none\">)\u00a0\u2013\u00a0jej przyczyn\u0105 jest niedostateczne zaopatrzenie mi\u0119\u015bnia sercowego w tlen, b\u0119d\u0105ce konsekwencj\u0105 zw\u0119\u017cenia \u015bwiat\u0142a t\u0119tnic wie\u0144cowych. Najcz\u0119stszym powodem\u00a0takiej sytuacji\u00a0jest post\u0119puj\u0105ca\u00a0mia\u017cd\u017cyca naczy\u0144 krwiono\u015bnych, kt\u00f3ra utrudnia swobodny dop\u0142yw krwi do serca. Niedob\u00f3r tlenu w stosunku do realnego zapotrzebowania najlepiej uwidacznia si\u0119 podczas wysi\u0142ku fizycznego. Dochodzi w\u00f3wczas do niedotlenienia mi\u0119\u015bnia sercowego, co objawia si\u0119 b\u00f3lem zlokalizowanym za mostkiem, kt\u00f3ry pacjenci opisuj\u0105 jako pieczenie, d\u0142awienie lub rozpieranie. B\u00f3l mo\u017ce promieniowa\u0107 w kierunku szyi oraz barku, powoduj\u0105c przy tym uczucie dr\u0119twienia r\u0105k.\u00a0Dyskomfort mo\u017ce wywo\u0142a\u0107 tak\u017ce niska temperatura, silny stres lub obfity posi\u0142ek.\u00a0Ta posta\u0107 choroby nazywana jest\u00a0<\/span><b><span data-contrast=\"none\">d\u0142awic\u0105 piersiow\u0105<\/span><\/b><span data-contrast=\"none\">\u00a0(inaczej dusznica bolesna).\u00a0Wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 dusznic\u0119 stabiln\u0105,\u00a0w kt\u00f3rej\u00a0objawy daj\u0105 o sobie zna\u0107 jedynie podczas wysi\u0142ku oraz dusznic\u0119 niestabiln\u0105 (przedzawa\u0142ow\u0105),\u00a0gdy\u00a0objawy nasilaj\u0105 si\u0119 i mog\u0105 wyst\u0119powa\u0107 niezale\u017cnie od podejmowanych aktywno\u015bci.\u00a0Choroba niedokrwienna serca w skrajnych wypadkach\u00a0prowadzi\u00a0do\u00a0<\/span><b><span data-contrast=\"none\">zawa\u0142u serca<\/span><\/b><span data-contrast=\"none\">. O zawale m\u00f3wimy,\u00a0gdy po p\u0119kni\u0119ciu blaszki mia\u017cd\u017cycowej dojdzie do zablokowania \u015bwiat\u0142a naczynia wie\u0144cowego. W\u00f3wczas dop\u0142yw krwi do serca zostaje\u00a0zatamowany,\u00a0co doprowadza do martwicy mi\u0119\u015bnia sercowego.\u00a0Im d\u0142u\u017cej trwa ten stan, tym wi\u0119kszy obszar mi\u0119\u015bnia sercowego obumiera,\u00a0pogarszaj\u0105c\u00a0rokowanie. Dlatego te\u017c po zaobserwowaniu\u00a0pierwszych symptom\u00f3w zawa\u0142u nale\u017cy niezw\u0142ocznie wezwa\u0107 pomoc medyczn\u0105. Najbardziej charakterystyczny objaw to silny b\u00f3l, pieczenie lub ucisk zlokalizowany za mostkiem;<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:200,&quot;335559740&quot;:276}\">\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><b><span data-contrast=\"none\">choroba reumatyczna\u00a0serca\u00a0<\/span><\/b><span data-contrast=\"none\">\u2013\u00a0jest powik\u0142aniem gor\u0105czki reumatycznej, kt\u00f3ra<\/span><b><span data-contrast=\"none\">\u00a0<\/span><\/b><span data-contrast=\"none\">rozwija si\u0119 z anginy paciorkowcowej\u00a0na skutek nieprawid\u0142owej odpowiedzi immunologicznej organizmu.\u00a0Pojawiaj\u0105cy si\u0119 w jej przebiegu uog\u00f3lniony stan zapalny tkanki \u0142\u0105cznej obejmuje serce, stawy oraz o\u015brodkowy uk\u0142ad nerwowy. Reakcja zapalna najbardziej zagra\u017ca sercu, poniewa\u017c dochodzi do uszkodzenia zastawek i rozwoju przewlek\u0142ej choroby reumatycznej.\u00a0Gor\u0105czka reumatyczna jest najcz\u0119stsz\u0105 przyczyn\u0105\u00a0nabytych\u00a0chor\u00f3b kardiologicznych u dzieci i m\u0142odzie\u017cy. Najlepsz\u0105 profilaktyk\u0105 jest w\u0142a\u015bciwe rozpoznanie i leczenie anginy,\u00a0kt\u00f3re\u00a0nie dopuszcza\u00a0do wyst\u0105pienia powik\u0142a\u0144;<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:200,&quot;335559740&quot;:276}\">\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><b><span data-contrast=\"none\">zaburzenia rytmu serca\u00a0(arytmia)<\/span><\/b><span data-contrast=\"none\">\u00a0\u2013\u00a0stanowi\u0105 szerok\u0105 grup\u0119 schorze\u0144, kt\u00f3rych istot\u0105 s\u0105 zaburzenia w prawid\u0142owej aktywno\u015bci elektrycznej serca. Objawy arytmii mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107 w ka\u017cdym wieku,\u00a0pojawiaj\u0105c si\u0119 epizodycznie lub przybieraj\u0105c posta\u0107 przewlek\u0142\u0105.\u00a0Cz\u0119sto s\u0105 konsekwencj\u0105 innych schorze\u0144 kardiologicznych,\u00a0np. niewydolno\u015bci serca, choroby niedokrwiennej czy zapalenia mi\u0119\u015bnia sercowego.\u00a0Nie rzadko\u00a0jednak\u00a0nie udaje si\u0119 ustali\u0107 ich konkretnej przyczyny.\u00a0Najcz\u0119\u015bciej diagnozuje si\u0119 migotanie przedsionk\u00f3w, migotanie kom\u00f3r, cz\u0119stoskurcz nadkomorowy\u00a0i komorowy, blok serca oraz chorob\u0119\u00a0w\u0119z\u0142a zatokowego;<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:200,&quot;335559740&quot;:276}\">\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><b><span data-contrast=\"none\">niewydolno\u015b\u0107 serca<\/span><\/b><span data-contrast=\"none\">\u00a0\u2013<\/span><span data-contrast=\"auto\">\u00a0to choroba przewlek\u0142a, kt\u00f3rej przyczyn\u0105 jest uszkodzenie serca o charakterze strukturalnym lub czynno\u015bciowym.\u00a0Zaburzenia prowadz\u0105 do zmniejszenia\u00a0pojemno\u015bci minutowej\u00a0serca\u00a0oraz\u00a0zwi\u0119kszenia\u00a0spoczynkowego i\u00a0wysi\u0142kowego ci\u015bnienia\u00a0wewn\u0105trzsercowego.\u00a0Choruje na ni\u0105 oko\u0142o miliona Polak\u00f3w, z czego 60 tysi\u0119cy os\u00f3b rocznie\u00a0umiera. Jest najcz\u0119stsz\u0105 przyczyn\u0105 hospitalizacji w populacji senior\u00f3w. Mimo ci\u0105g\u0142ego post\u0119pu w dziedzinie kardiologii rokowania s\u0105 pesymistyczne\u00a0\u2013\u00a0po\u0142owa os\u00f3b z rozpoznan\u0105 niewydolno\u015bci\u0105 serca umiera w ci\u0105gu 5 nast\u0119pnych lat;<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:200,&quot;335559740&quot;:276}\">\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><b><span data-contrast=\"none\">zapalenie mi\u0119\u015bnia sercowego<\/span><\/b><span data-contrast=\"none\">\u00a0\u2013\u00a0jego przyczyn\u0105\u00a0s\u0105 najcz\u0119\u015bciej infekcje wirusowe, a rzadziej tak\u017ce bakteryjne lub paso\u017cytnicze, kt\u00f3re powoduj\u0105 stan zapalny. Choroba\u00a0mo\u017ce si\u0119 pojawi\u0107 tak\u017ce w przebiegu schorze\u0144 o pod\u0142o\u017cu autoimmunologicznym,\u00a0takich jak tocze\u0144 czy\u00a0sarkoidoza. Mo\u017ce mie\u0107 r\u00f3\u017cny przebieg, pocz\u0105wszy od bezobjawowego po ostry, kt\u00f3ry przejawia si\u0119 b\u00f3lem\u00a0w klatce piersiowej, zaburzeniami rytmu serca, duszno\u015bci\u0105 w czasie wysi\u0142ku i obrz\u0119kiem wok\u00f3\u0142 kostek;<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:200,&quot;335559740&quot;:276}\">\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><b><span data-contrast=\"auto\">choroby wsierdzia i osierdzia<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\">\u00a0\u2013\u00a0wsierdzie to b\u0142ona zbudowana z tkanki \u0142\u0105cznej wy\u015bcielaj\u0105ca wn\u0119trze serca. Chorob\u0105, kt\u00f3ra najcz\u0119\u015bciej je atakuje,\u00a0<\/span><b><span data-contrast=\"auto\">jest\u00a0infekcyjne zapalenie wsierdzia<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\">\u00a0powodowane w 90% przypadk\u00f3w przez bakterie. Osierdzie jest nazywane inaczej workiem osierdziowym, poniewa\u017c jest podw\u00f3jn\u0105 b\u0142on\u0105 surowicz\u0105 obejmuj\u0105c\u0105 serce od zewn\u0105trz.\u00a0<\/span><b><span data-contrast=\"auto\">Zapalenie osierdzia<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\">\u00a0najcz\u0119\u015bciej wywo\u0142uj\u0105\u00a0infekcje wirusowe, bakteryjne, grzybicze i paso\u017cytnicze, a tak\u017ce uk\u0142adowe choroby tkanki \u0142\u0105cznej i choroby autoimmunologiczne (np. twardzina uk\u0142adowa,\u00a0sarkoidoza, tocze\u0144).<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:200,&quot;335559740&quot;:276}\">\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h2><b><span data-contrast=\"none\">Objawy chor\u00f3b serca<\/span><\/b><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:200,&quot;335559740&quot;:276}\">\u00a0<\/span><\/h2>\r\n<span data-contrast=\"none\">Najbardziej charakterystyczne objawy chor\u00f3b serca to:<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:200,&quot;335559740&quot;:276}\">\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li><span data-contrast=\"none\">b\u00f3l\u00a0w klatce piersiowej,<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:200,&quot;335559740&quot;:276}\">\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span data-contrast=\"none\">duszno\u015bci,<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:200,&quot;335559740&quot;:276}\">\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span data-contrast=\"none\">ko\u0142atanie serca,\u00a0czyli nieprzyjemne uczucie\u00a0zbyt szybkiej pracy serca\u00a0z jednoczesn\u0105 zmian\u0105 miarowo\u015bci i si\u0142y skurczu,<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:200,&quot;335559740&quot;:276}\">\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span data-contrast=\"none\">m\u0119czliwo\u015b\u0107\u00a0i niska tolerancja wysi\u0142ku,<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:200,&quot;335559740&quot;:276}\">\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span data-contrast=\"none\">zawroty g\u0142owy,<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:200,&quot;335559740&quot;:276}\">\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span data-contrast=\"none\">omdlenia,<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:200,&quot;335559740&quot;:276}\">\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span data-contrast=\"none\">obrz\u0119ki n\u00f3g\u00a0wok\u00f3\u0142 kostek.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:200,&quot;335559740&quot;:276}\">\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h2><b><span data-contrast=\"none\">Badania przy chorobach serca<\/span><\/b><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:200,&quot;335559740&quot;:276}\">\u00a0<\/span><\/h2>\r\n<span data-contrast=\"none\">W diagnozowaniu chor\u00f3b kardiologicznych wykorzystuje si\u0119 nast\u0119puj\u0105ce badania:<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:200,&quot;335559740&quot;:276}\">\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li><b><span data-contrast=\"none\">pomiar ci\u015bnienia krwi<\/span><\/b><span data-contrast=\"none\">\u00a0\u2013\u00a0warto\u015b\u0107 ci\u015bnienia jest \u015bci\u015ble uzale\u017cniona od czynno\u015bci skurczowej serca, dlatego to proste badanie mo\u017ce dostarczy\u0107 lekarzowi istotnych informacji o naszym zdrowiu;<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:200,&quot;335559740&quot;:276}\">\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><b><span data-contrast=\"none\">badania laboratoryjne<\/span><\/b><span data-contrast=\"none\">\u00a0\u2013\u00a0obejmuj\u0105\u00a0oznaczanie poziomu\u00a0wielu parametr\u00f3w\u00a0z krwi, takich jak:\u00a0peptydy\u00a0natriuretyczne, hemoglobina, ferrytyna, s\u00f3d, potas,\u00a0mocznik, kreatynina, wska\u017aniki w\u0105trobowe (bilirubina, AST, ALT, GGTP), glukoza,\u00a0lipidogram, hormon\u00a0tyreotropowy\u00a0(TSH);<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:200,&quot;335559740&quot;:276}\">\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><b><span data-contrast=\"none\">RTG klatki piersiowej<\/span><\/b><span data-contrast=\"none\">\u00a0\u2013\u00a0w przypadku wyst\u0119powania duszno\u015bci\u00a0w przebiegu chor\u00f3b serca\u00a0podczas klasycznego badania\u00a0rentegowskiego\u00a0mo\u017cna wykluczy\u0107\u00a0p\u0142ucne przyczyny dolegliwo\u015bci;<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:200,&quot;335559740&quot;:276}\">\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><b><span data-contrast=\"none\">elektrokardiografia (EKG)<\/span><\/b><span data-contrast=\"none\">\u00a0\u2013\u00a0to badanie s\u0142u\u017c\u0105ce do oceny pracy serca na podstawie\u00a0r\u00f3\u017cnicy potencja\u0142\u00f3w rejestrowanych przez elektrody umieszczane na klatce piersiowej i ko\u0144czynach pacjenta. Czynno\u015b\u0107 bioelektryczna serca zapisywana jest w postaci wykresu (elektrokardiogram), kt\u00f3ry jest nast\u0119pnie interpretowany przez specjalist\u0119;<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:200,&quot;335559740&quot;:276}\">\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><b><span data-contrast=\"none\">holter\u00a0EKG<\/span><\/b><span data-contrast=\"none\">\u00a0\u2013\u00a0to modyfikacja badania EKG, kt\u00f3ra polega na monitorowaniu pracy serca przez 24 godziny. Przeno\u015bny aparat holterowski do EKG wielko\u015bci\u0105\u00a0jest\u00a0zbli\u017cony do telefonu kom\u00f3rkowego. Do cia\u0142a pacjenta przykleja si\u0119 pod\u0142\u0105czone do\u00a0aparatu\u00a0elektrody, kt\u00f3re rejestruj\u0105 czynno\u015b\u0107 elektryczn\u0105 serca przez ca\u0142\u0105\u00a0dob\u0119. W tym czasie badana osoba\u00a0powinna powstrzyma\u0107 si\u0119 od\u00a0picia kawy, alkoholu i palenia papieros\u00f3w. Nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c notowa\u0107 pory jedzenia posi\u0142k\u00f3w, wykonywania aktywno\u015bci fizycznej oraz czas,\u00a0w kt\u00f3rym wyst\u0105pi\u0142y jakiekolwiek dolegliwo\u015bci (np. b\u00f3l\u00a0w klatce piersiowej, duszno\u015bci);<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:200,&quot;335559740&quot;:276}\">\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><b><span data-contrast=\"none\">test wysi\u0142kowy<\/span><\/b><span data-contrast=\"none\">\u00a0\u2013\u00a0to inaczej elektrokardiograficzna pr\u00f3ba wysi\u0142kowa. Podczas zapisu EKG\u00a0badany\u00a0pacjent jest w ruchu, kt\u00f3rego intensywno\u015b\u0107 stopniowo si\u0119\u00a0zwi\u0119ksza. W czasie wysi\u0142ku wzrasta zapotrzebowanie na tlen, czego efektem jest zwi\u0119kszenie przep\u0142ywu wie\u0144cowego krwi. Je\u015bli badana osoba cierpi na niewydolno\u015b\u0107 kr\u0105\u017ceniow\u0105 serca,\u00a0po przekroczeniu pewnej granicy wysi\u0142ku pojawi\u0105 si\u0119 charakterystyczne objawy niedokrwienia mi\u0119\u015bnia sercowego (np. d\u0142awi\u0105cy b\u00f3l za mostkiem);<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:200,&quot;335559740&quot;:276}\">\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><b><span data-contrast=\"none\">echokardiografia\u00a0<\/span><\/b><span data-contrast=\"none\">\u2013\u00a0<\/span><span data-contrast=\"none\">to badanie\u00a0obrazowe nazywane potocznie\u00a0<\/span><b><span data-contrast=\"none\">echem serca<\/span><\/b><span data-contrast=\"none\">.\u00a0Stanowi\u00a0rodzaj ultrasonografii, kt\u00f3r\u0105\u00a0przeprowadza si\u0119\u00a0w celu odwzorowania na monitorze\u00a0struktury i budowy serca.\u00a0Dzi\u0119ki echokardiografii mo\u017cna oceni\u0107 obj\u0119to\u015b\u0107 jam serca, grubo\u015b\u0107 jego \u015bcian, funkcjonalno\u015b\u0107 zastawek i\u00a0obecno\u015b\u0107\u00a0nadci\u015bnienia p\u0142ucnego.\u00a0W klasycznej przezklatkowej echokardiografii podczas badania pacjent znajduje si\u0119 najcz\u0119\u015bciej w pozycji le\u017c\u0105cej na lewym boku,\u00a0z lew\u0105 r\u0119k\u0105 uniesion\u0105 do g\u00f3ry, a lekarz przesuwa g\u0142owic\u0119 ultrasonografu po klatce piersiowej.\u00a0Istnieje r\u00f3wnie\u017c mo\u017cliwo\u015b\u0107 przeprowadzenia echokardiografii przezprze\u0142ykowej i obci\u0105\u017ceniowej. Wsuni\u0119cie g\u0142owicy do prze\u0142yku umo\u017cliwia otrzymanie dok\u0142adniejszego obrazu. Badanie w postaci obci\u0105\u017ceniowej polega na obserwacji pracy serca podczas wysi\u0142ku fizycznego lub po podaniu leku nasilaj\u0105cego czynno\u015b\u0107 skurczow\u0105 serca;<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:200,&quot;335559740&quot;:276}\">\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><b><span data-contrast=\"none\">tilt\u00a0test<\/span><\/b><span data-contrast=\"none\">\u00a0\u2013\u00a0inaczej test\u00a0pochyleniowy. S\u0142u\u017cy diagnozowaniu zespo\u0142u omdle\u0144 odruchowych, kt\u00f3rych przyczyn\u0105 jest nag\u0142y spadek ci\u015bnienia t\u0119tniczego krwi lub\u00a0odruchowego\u00a0zwolnienia akcji serca w chwili pionizacji cia\u0142a. Pacjent na oko\u0142o\u00a020-30 minut pozostaje w pozycji le\u017c\u0105cej, a nast\u0119pnie jest pionizowany pod k\u0105tem 60\u00b0. Przy\u00a0braku objaw\u00f3w po kilkudziesi\u0119ciu minutach pionizacji stosuje si\u0119 prowokacj\u0119 farmakologiczn\u0105, polegaj\u0105c\u0105 na podj\u0119zykowym podaniu nitrogliceryny lub\u00a0izoproterenolu\u00a0do\u017cylnie. Test zostaje zako\u0144czony,\u00a0gdy dojdzie do utraty przytomno\u015bci lub po zako\u0144czeniu 15-20-minutowej obserwacji ostatniej fazy\u00a0badania. Na wypadek omdlenia\u00a0badana osoba jest zabezpieczana pasami chroni\u0105cymi przed upadkiem. Przez\u00a0ca\u0142y czas monitorowane s\u0105 podstawowe parametry,\u00a0takie jak\u00a0czynno\u015b\u0107 serca (EKG), ci\u015bnienie krwi i saturacja;<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:200,&quot;335559740&quot;:276}\">\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><b><span data-contrast=\"none\">koronarografia<\/span><\/b><span data-contrast=\"none\">\u00a0\u2013\u00a0to badanie s\u0142u\u017c\u0105ce ocenie stanu t\u0119tnic wie\u0144cowych, kt\u00f3re s\u0105 uwidoczniane na zdj\u0119ciach rentgenowskich po uprzednim podaniu do \u015bwiat\u0142a naczy\u0144 \u015brodka kontrastuj\u0105cego. Podczas koronarografii mo\u017cna wykry\u0107 zw\u0119\u017cenie lub niedro\u017cno\u015b\u0107 naczy\u0144,<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:200,&quot;335559740&quot;:276}\">\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><b><span data-contrast=\"none\">rezonans magnetyczny serca<\/span><\/b><span data-contrast=\"none\">\u00a0\u2013\u00a0technika ta umo\u017cliwia zobrazowanie badanych struktur dzi\u0119ki dzia\u0142aniu pola elektromagnetycznego. Przed badaniem na klatk\u0119 piersiow\u0105 pacjenta nakleja si\u0119 elektrody\u00a0do EKG, a na piersi k\u0142adzie si\u0119 specjaln\u0105 cewk\u0119 kardiologiczn\u0105, kt\u00f3ra wzmacnia odbierany sygna\u0142. Urz\u0105dzenie emituj\u0105ce pole elektromagnetyczne przypomina tunel, do kt\u00f3rego wsuwane jest \u0142\u00f3\u017cko z pacjentem. Podczas badania nale\u017cy le\u017ce\u0107 w bezruchu, wstrzymuj\u0105c oddech na polecenie personelu medycznego.\u00a0Badanie\u00a0trwa od 30 do 90 minut;<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:200,&quot;335559740&quot;:276}\">\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><b><span data-contrast=\"none\">biopsja mi\u0119\u015bnia sercowego<\/span><\/b><span data-contrast=\"none\">\u00a0\u2013\u00a0to rzadko wykonywane, wysoce inwazyjne badanie, kt\u00f3re polega na pobraniu wycinka mi\u0119\u015bnia sercowego cewnikiem wprowadzanym poprzez t\u0119tnice lub \u017cy\u0142y. Pobrany materia\u0142\u00a0oddaje si\u0119 do badania histopatologicznego.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:200,&quot;335559740&quot;:276}\">\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<h2><b><span data-contrast=\"none\">Choroby serca\u00a0\u2013\u00a0profilaktyka<\/span><\/b><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:200,&quot;335559740&quot;:276}\">\u00a0<\/span><\/h2>\r\n<span data-contrast=\"none\">Choroby serca\u00a0s\u0105\u00a0zaliczane do chor\u00f3b cywilizacyjnych, kt\u00f3rych wyst\u0119powanie jest uzale\u017cnione od prowadzonego stylu \u017cycia.\u00a0<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:200,&quot;335559740&quot;:276}\">\u00a0<\/span>\r\n<blockquote><b><span data-contrast=\"none\">Zdaniem\u00a0specjalist\u00f3w\u00a0poprzez modyfikacj\u0119 czynnik\u00f3w zale\u017cnych od samych pacjent\u00f3w mo\u017cna unikn\u0105\u0107 a\u017c oko\u0142o 80% przypadk\u00f3w powa\u017cnych chor\u00f3b serca.\u00a0<\/span><\/b><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:200,&quot;335559740&quot;:276}\">\u00a0<\/span><\/blockquote>\r\n<span data-contrast=\"none\">Profilaktyka chor\u00f3b serca obejmuje:<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:200,&quot;335559740&quot;:276}\">\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li><b><span data-contrast=\"none\">stosowanie zdrowej diety<\/span><\/b><span data-contrast=\"none\">\u00a0ograniczaj\u0105cej spo\u017cycie t\u0142uszcz\u00f3w\u00a0zwierz\u0119cych na rzecz olej\u00f3w ro\u015blinnych, z uwzgl\u0119dnieniem du\u017cej ilo\u015bci r\u00f3\u017cnorodnych warzyw i owoc\u00f3w. Dobry wz\u00f3r od\u017cywiania stanowi dieta \u015br\u00f3dziemnomorska, kt\u00f3ra istotnie zmniejsza ryzyko zachorowania na chorob\u0119 niedokrwienn\u0105 serca;<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:200,&quot;335559740&quot;:276}\">\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><b><span data-contrast=\"none\">normalizacj\u0119 masy cia\u0142a<\/span><\/b><span data-contrast=\"none\">\u00a0w przypadku oty\u0142o\u015bci i nadwagi;<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:200,&quot;335559740&quot;:276}\">\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span data-contrast=\"none\">podejmowanie regularnej, umiarkowanej\u00a0<\/span><b><span data-contrast=\"none\">aktywno\u015bci fizycznej;<\/span><\/b><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:200,&quot;335559740&quot;:276}\">\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><b><span data-contrast=\"none\">rezygnacja z u\u017cywek<\/span><\/b><span data-contrast=\"none\">\u00a0(papierosy, nadu\u017cywanie alkoholu), a tak\u017ce unikanie biernego palenia;<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:200,&quot;335559740&quot;:276}\">\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><b><span data-contrast=\"none\">prawid\u0142owe\u00a0kontrolowanie\u00a0istniej\u0105cych schorze\u0144<\/span><\/b><span data-contrast=\"none\">, a zw\u0142aszcza nadci\u015bnienia t\u0119tniczego, hipercholesterolemii i\u00a0cukrzycy.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:200,&quot;335559740&quot;:276}\">\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<span data-contrast=\"none\">Choroby serca s\u0105 prawdziw\u0105 epidemi\u0105 naszych czas\u00f3w. Diagnozuje si\u0119 je u coraz wi\u0119kszego odsetka populacji, a leczenie i hospitalizacja poch\u0142ania ogromne koszty. Wdra\u017canie dzia\u0142a\u0144\u00a0profilaktycznych i dba\u0142o\u015b\u0107 o w\u0142a\u015bciwe leczenie istniej\u0105cych schorze\u0144 metabolicznych mo\u017ce zredukowa\u0107 ryzyko rozwoju chor\u00f3b kardiologicznych, poprawi\u0107 komfort\u00a0i przed\u0142u\u017cy\u0107 czas \u017cycia.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:200,&quot;335559740&quot;:276}\">\u00a0<\/span>\r\n\r\n<span data-contrast=\"auto\">\u0179r\u00f3d\u0142a:<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:200,&quot;335559740&quot;:276}\">\u00a0<\/span>\r\n<ul>\r\n \t<li><span data-contrast=\"auto\">Cichocka A., Dieta \u015br\u00f3dziemnomorska\u00a0w profilaktyce pierwotnej\u00a0choroby niedokrwiennej serca, Via\u00a0Medica, 2005.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:200,&quot;335559740&quot;:276}\">\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span data-contrast=\"auto\">Kowara M., Grabowski M., Przewlek\u0142a niewydolno\u015b\u0107 serca \u2013 przyczyny, rozpoznanie i leczenie, Kardiologia po Dyplomie, 2018.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:200,&quot;335559740&quot;:276}\">\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span data-contrast=\"auto\">Klecha A.,\u00a0Bacior\u00a0B.,\u00a0Styczkiewicz\u00a0K.,\u00a0Kawecka-Jaszcz\u00a0K.,\u00a0Trening fizyczny u chorych w podesz\u0142ym wieku\u00a0z przewlek\u0142\u0105 niewydolno\u015bci\u0105 serca, Choroby Serca i Naczy\u0144, 2007.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:200,&quot;335559740&quot;:276}\">\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span data-contrast=\"auto\">Lelonek M., Niewydolno\u015b\u0107 serca i powtarzaj\u0105ce si\u0119 hospitalizacje, Folia\u00a0Cardiologica, 2016.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:200,&quot;335559740&quot;:276}\">\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span data-contrast=\"auto\">Majewicz A., Marcinkowski J. T.,\u00a0Epidemiologia chor\u00f3b uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia. Dlaczego w Polsce\u00a0jest tak ma\u0142e zainteresowanie istniej\u0105cymi programami\u00a0profi\u00a0laktycznymi?,\u00a0Probl\u00a0Hig\u00a0Epidemiol\u00a0, 2008.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:200,&quot;335559740&quot;:276}\">\u00a0<\/span><\/li>\r\n \t<li><span data-contrast=\"auto\">Monastyrska\u00a0E. M., Beck O., Psychologiczne aspekty chor\u00f3b kardiologicznych, Medycyna Og\u00f3lna i Nauki o Zdrowiu, 2014.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233279&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:200,&quot;335559740&quot;:276}\">\u00a0<\/span><\/li>\r\n<\/ul>","link":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/choroby-serca-i-nadcisnienie\/","name":"Choroby serca i nadci\u015bnienie","slug":"choroby-serca-i-nadcisnienie","taxonomy":"category","parent":4,"meta":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v27.4 (Yoast SEO v27.4) - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-premium-wordpress\/ -->\n<title>Choroby serca\u00a0\u2013\u00a0rodzaje, objawy, badania, leczenie, profilaktyka\u00a0 - Poradnik Gemini<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Choroby serca to najcz\u0119stsza przyczyna zgon\u00f3w. Sprawd\u017a, w jaki spos\u00f3b j\u0105 wykry\u0107 i jak przebiega leczenie. Czy da si\u0119 przed ni\u0105 uchroni\u0107?\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/choroby-serca-i-nadcisnienie\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Archiwa Choroby serca i nadci\u015bnienie\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Choroby serca to najcz\u0119stsza przyczyna zgon\u00f3w. Sprawd\u017a, w jaki spos\u00f3b j\u0105 wykry\u0107 i jak przebiega leczenie. Czy da si\u0119 przed ni\u0105 uchroni\u0107?\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/choroby-serca-i-nadcisnienie\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Poradnik Gemini\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/w-tre\u015bci1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"710\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"457\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"CollectionPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/gemini.pl\\\/poradnik\\\/zdrowie\\\/choroby-serca-i-nadcisnienie\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/gemini.pl\\\/poradnik\\\/zdrowie\\\/choroby-serca-i-nadcisnienie\\\/\",\"name\":\"Choroby serca\u00a0\u2013\u00a0rodzaje, objawy, badania, leczenie, profilaktyka\u00a0 - Poradnik Gemini\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/gemini.pl\\\/poradnik\\\/#website\"},\"description\":\"Choroby serca to najcz\u0119stsza przyczyna zgon\u00f3w. Sprawd\u017a, w jaki spos\u00f3b j\u0105 wykry\u0107 i jak przebiega leczenie. Czy da si\u0119 przed ni\u0105 uchroni\u0107?\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/gemini.pl\\\/poradnik\\\/zdrowie\\\/choroby-serca-i-nadcisnienie\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\"},[],{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/gemini.pl\\\/poradnik\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/gemini.pl\\\/poradnik\\\/\",\"name\":\"Poradnik Gemini\",\"description\":\"Poradnik Gemini to blog informacyjno - edukacyjny o tematyce prozdrowotnej tworzony przez wykwalifikowanych specjalist\u00f3w. Pomagamy zadba\u0107 o zdrowie  dzieci, przysz\u0142ych mam, m\u0119\u017cczyzn oraz os\u00f3b starszych. Odpowiadamy tak\u017ce na pytania pacjent\u00f3w.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/gemini.pl\\\/poradnik\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/gemini.pl\\\/poradnik\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/gemini.pl\\\/poradnik\\\/#organization\",\"name\":\"Poradnik Gemini\",\"url\":\"https:\\\/\\\/gemini.pl\\\/poradnik\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/gemini.pl\\\/poradnik\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/gemini.pl\\\/poradnik\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/04\\\/poradnik-gemini-logo.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/gemini.pl\\\/poradnik\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/04\\\/poradnik-gemini-logo.jpg\",\"width\":219,\"height\":51,\"caption\":\"Poradnik Gemini\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/gemini.pl\\\/poradnik\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/apteka.internetowa.gemini\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Choroby serca\u00a0\u2013\u00a0rodzaje, objawy, badania, leczenie, profilaktyka\u00a0 - Poradnik Gemini","description":"Choroby serca to najcz\u0119stsza przyczyna zgon\u00f3w. Sprawd\u017a, w jaki spos\u00f3b j\u0105 wykry\u0107 i jak przebiega leczenie. Czy da si\u0119 przed ni\u0105 uchroni\u0107?","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/choroby-serca-i-nadcisnienie\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Archiwa Choroby serca i nadci\u015bnienie","og_description":"Choroby serca to najcz\u0119stsza przyczyna zgon\u00f3w. Sprawd\u017a, w jaki spos\u00f3b j\u0105 wykry\u0107 i jak przebiega leczenie. Czy da si\u0119 przed ni\u0105 uchroni\u0107?","og_url":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/choroby-serca-i-nadcisnienie\/","og_site_name":"Poradnik Gemini","og_image":[{"width":710,"height":457,"url":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/w-tre\u015bci1.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"CollectionPage","@id":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/choroby-serca-i-nadcisnienie\/","url":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/choroby-serca-i-nadcisnienie\/","name":"Choroby serca\u00a0\u2013\u00a0rodzaje, objawy, badania, leczenie, profilaktyka\u00a0 - Poradnik Gemini","isPartOf":{"@id":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#website"},"description":"Choroby serca to najcz\u0119stsza przyczyna zgon\u00f3w. Sprawd\u017a, w jaki spos\u00f3b j\u0105 wykry\u0107 i jak przebiega leczenie. Czy da si\u0119 przed ni\u0105 uchroni\u0107?","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/zdrowie\/choroby-serca-i-nadcisnienie\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL"},[],{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#website","url":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/","name":"Poradnik Gemini","description":"Poradnik Gemini to blog informacyjno - edukacyjny o tematyce prozdrowotnej tworzony przez wykwalifikowanych specjalist\u00f3w. Pomagamy zadba\u0107 o zdrowie  dzieci, przysz\u0142ych mam, m\u0119\u017cczyzn oraz os\u00f3b starszych. Odpowiadamy tak\u017ce na pytania pacjent\u00f3w.","publisher":{"@id":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#organization","name":"Poradnik Gemini","url":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/poradnik-gemini-logo.jpg","contentUrl":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/poradnik-gemini-logo.jpg","width":219,"height":51,"caption":"Poradnik Gemini"},"image":{"@id":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/apteka.internetowa.gemini"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-json\/wp\/v2\/categories\/1582","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-json\/wp\/v2\/categories"}],"about":[{"href":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-json\/wp\/v2\/taxonomies\/category"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-json\/wp\/v2\/categories\/4"}],"wp:post_type":[{"href":"https:\/\/gemini.pl\/poradnik\/wp-json\/wp\/v2\/posts?categories=1582"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}