7
19 listopada 2020

Odkładanie glinu w organizmie – dlaczego jest szkodliwe?

Glin jest toksyczny dla naszego organizmu. Jego nadmiar może odkładać się w różnych narządach, np. płucach czy mózgu, i być przyczyną pylicy aluminiowej oraz chorób neurodegeneracyjnych. Jest on szczególnie niebezpieczny dla pacjentów dializowanych ze względu na ryzyko wystąpienia encefalopatii podializowej. 

Co to jest glin? 

Glin [Al] to pierwiastek chemiczny o srebrzystobiałej barwie. Jego masa atomowa wynosi 26,98, a liczba atomowa – 13. Pierwiastek ten został odkryty przez duńskiego chemika Oersteda. Glin jest najczęściej występującym metalem w skorupie ziemskiej, jego zawartość szacuje się na 7-8%. Metaliczny glin jest bardzo ciągliwym i kowalnym pierwiastkiem, dlatego doskonale nadaje się do odlewania, wyciągania, formowania, sklejania, nitowania. Jest także bardzo dobrym przewodnikiem prądu elektrycznego i ciepła.  

W zależności od związku chemicznego, w jakim występuje glin, ma on różne zastosowania: 

  • Al, metal sproszkowany – używany do produkcji pigmentów, farb proszkowych, materiałów wybuchowych, używany przy spawaniu, 
  • tritlenek diglinu Al2O3 – produkcja aluminium, wytapianie szkła, materiał szlifierski i spawalniczy, 
  • wodorotlenek glinu Al(OH)3 – produkcja szkła, papieru, gumy, pirotechnika, przemysł kosmetyczny (antyperspiranty, pasty do zębów), przemysł farmaceutyczny (leki, szczepionki). 

W jaki sposób glin trafia do organizmu człowieka? 

Człowiek dostarcza glin do organizmu wraz z wodą pitną, pożywieniem, lekami czy kosmetykami. Jony glinu migrują do jedzenia z opakowań aluminiowych. Pierwiastek ten dostaje się do organizmu także drogą oddechową, a jego cząsteczki mają wielkość nie większą niż 5µm. Osobami szczególnie narażonymi na zatrucie glinem są pracownicy przemysłu metalurgicznego, wydobywczego i spawacze.  

Z przewodu pokarmowego glin wchłania się w niewielkim stopniu – do 10%, a do krwi może przechodzić za pomocą białek transportowych.  

Według danych WHO dzienna maksymalna dawka glinu wynosi 7 mg/kg masy ciała/tydzień, czyli 1 mg/kg masy ciała na dzień.  

Szacuje się, że człowiek spożywa dziennie od 10 mg do 100 mg glinu dziennie. U zdrowego człowieka pierwiastek ten po przedostaniu się do krwiobiegu jest usuwany wraz z moczem, a ten niezaabsorbowany z kałem.  

Kumulacja aluminium w organizmie 

Glin odkłada się głównie w kościach, płucach, wątrobie. Ze względu na zdolność przenikania bariery krew-mózg można znaleźć go również w tym narządzie. Pierwiastek ten jest toksyczny dla organizmu. 

Zatrucie aluminium wywołuje: 

  • nadmierne pocenie się, 
  • osłabienie, 
  • mdłości, 
  • biegunki

Największe zagrożenie występuje u osób chorych poddawanych dializom, ponieważ glin nie jest skutecznie usuwany z aparatów do dializy. Konsekwencją tego jest pojawienie się encefalopatii podializowej, która objawia się drżeniem, zaburzeniem koordynacji ruchowej, ruchami mimowolnymi, a także w głównej mierze demencją. Występowanie tych objawów jest spowodowane uszkodzeniem układu nerwowego oraz odkładaniem się pierwiastka w tkance mózgowej. Obecnie wyeliminowano problem przepuszczalności glinu przez dializatory, dzięki czemu zagrożenie zatruciem pojawia się rzadko.  

Badania wykazują, że nadmierne odkładanie się glinu w tkankach człowieka ma znaczenie w powstawaniu chorób Parkinsona oraz Alzheimera. Odkładanie się glinu w płucach, który dostał się tam drogą oddechową, jest określane jako Aluminiumlunge.  

Objawami tego schorzenia są: 

  • duszność przy wydechu, 
  • suchy kaszel
  • trzaski w klatce piersiowej. 

Odkładający się pierwiastek tworzy w płucach guzowate, włókniste zmiany, które otrzymały nazwę pylicy aluminiowej. Przyczyny powstania tych zmian nie są do końca poznane. Według badaczy pył glinowy przekształca się w wodorotlenek, który łączy się z białkami tkanki pęcherzyków płucnych, doprowadzając do powstania zgrubień. Pęcherzyki płucne tracą swoją elastyczność – zmiany te mogą doprowadzić do powstania rozedmy płucnej.  

W jakich produktach można znaleźć glin i jak go unikać? 

Największe stężenie glinu można znaleźć w: 

  • herbacie, 
  • zbożach, 
  • czarnym pieprzu,  
  • mące,  
  • cukrze,  
  • żywności przechowywanej w puszkach. 

Aby ograniczyć spożycie glinu, zaleca się unikanie przechowywania i pieczenia żywności w folii aluminiowej. 

Pierwiastek ten jest także używany w kosmetyce. Ponieważ przenika przez skórę do wnętrza organizmu, zaleca się unikanie kosmetyków, które zawierają glin. Są to najczęściej antyperspiranty i kremy przeciwsłoneczne. Aby upewnić się, czy produkt zawiera glin, należy wyszukać w jego składzie substancji takich jak:  

  • Aluminium Chlorohydrate, 
  • Aluminium Sesqiuchlorohydrate,  
  • Aluminium chloride.  

Źródła: 

  • Zuziak J., Jakubowska M., Glin w otoczeniu i jego wpływ na organizmy żywe, 2016, 
  • Surgiewicz J., Glin i jego związki – metoda oznaczania, 2011, 
  • Sińczuk-Walczak H., Zmiany w układzie nerwowym, w następstwie narażenia zawodowego na związki glinu w świetle piśmiennictwa, 2001, 
  • Nasiadek M., Sapota A., Toksyczne oddziaływanie pyłów i dymów glinu oraz jego związków na drogi oddechowe pracowników, 2001.

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Czy kosmetyki z filtrem SPF 100 zapewniają lepszą ochronę niż SPF 50+?

Dla wielu osób zaskakująca może być informacja, że zarówno skala wartości SPF, jak i określenia pojawiające się na opakowaniach kosmetyków…

Zobacz więcej

Dlaczego preparaty z monakoliną K nie są dostępne w aptekach?

Monakolina K jest substancją aktywną pozyskiwaną z czerwonego fermentowanego ryżu. Pozytywny wpływ monakoliny K na obniżanie poziomu cholesterolu we krwi…

Zobacz więcej

Angina w upalne dni – czym może być spowodowana?

Wynika to przede wszystkim z gwałtownych zmian temperatury. Gorące letnie dni sprawiają, że chcemy się ochłodzić. Najczęściej sięgamy wtedy po…

Zobacz więcej

Nieprawidłowo przechowywane tabletki antykoncepcyjne – czy tracą skuteczność?

Preparaty zawierające w swoim składzie hormony są wrażliwe na zmiany temperatury. Producenci podają, że nie należy przechowywać tabletek antykoncepcyjnych w…

Zobacz więcej

Podwyższony potas we krwi – co może być przyczyną?

Spożyty dzień przed badaniem alkohol nie powoduje wzrostu poziomu potasu we krwi. Gdyby natomiast, w wyniku nadmiaru alkoholu, doszło do…

Zobacz więcej

Przyjmowanie laktulozy a spożywanie posiłków

Syrop Lactulosum to preparat o działaniu łagodnie przeczyszczającym. Można go stosować na dwa sposoby: przyjąć całą dawkę dobową (zazwyczaj 40-45…

Zobacz więcej

Pantoprazol przyjęty jednorazowo po posiłku

Przyjęcie leku Ranloc Med nie powinno spowodować skutków ubocznych. Proszę jednak pamiętać o stosowaniu leku przed posiłkiem, ponieważ lek przyjęty…

Zobacz więcej

Leczenie kataru u dorosłych

W leczeniu cieknącego kataru zaleca się stosowanie aerozolów do nosa zawierających chlorowodorek oksymetazoliny. Chlorowodorek oksymetazoliny to lek działający obkurczająco na…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz

Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)