1
04 listopada 2021

Jak leczyć alergię w ciąży?

Ciąża może być powikłana chorobami alergicznymi, które pojawiły się pierwszy raz w jej trakcie bądź mają swoje zaostrzenia. Kobiety w ciąży może dotykać alergiczne zapalenie śluzówki nosa, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy czy atopowe zapalenie skóry. Należy pamiętać, że część z leków przeciwalergicznych nie jest bezpieczna dla kobiet w ciąży. 

Jak leczyć alergiczny nieżyt nosa w ciąży? 

Jest to jeden z najczęstszych objawów alergii, na który uskarżają się ciężarne. Warto zwrócić uwagę na istnienie stanu zwanego ciążowym nieżytem nosa. Nawet do 30% ciężarnych prezentuje objawy zapalenia śluzówki nosa, z uczuciem zatkania, wodnistym wysiękiem i trudnościami w oddychaniu bez żadnej zasadniczej przyczyny, w tym alergicznej.  

Nieżyt nosa u ciężarnych można leczyć niefarmakologicznie za pomocą: 

  • irygacji jamy nosowej – na rynku są dostępne hipertoniczne roztwory soli, za pomocą których w bezpieczny sposób można sobie pomóc w warunkach domowych; 
  • regularnego wysiłku fizycznego – wywołuje fizjologiczne obkurczanie naczyń krwionośnych w jamie nosowej, co zmniejszy poczucie „zatkania” nosa; 
  • unoszenia poduszki o 30-45 stopni.

Nieżyt nosa u ciężarnych zwykle nie odpowiada dobrze na metody farmakologiczne. Jeśli chodzi o alergiczny nieżyt nosa w ciąży, główną zasadą jest unikanie alergenów (jeśli są znane). Leczenie farmakologiczne odbywa się za pomocą: 

  • kromoglikanu sodu – podawany w formie kropli donosowych. Wykazuje doskonały profil bezpieczeństwa u kobiet w ciąży, poziom absorpcji z jamy nosowej do ustroju jest minimalny. Jego bezpieczeństwo, stosunkowo duża skuteczność i dostępność bez recepty sprawia, że sięga po niego wiele pacjentek; 
  • glukokortykosteroidów – w formie kropli donosowych. Ich bezpieczeństwa dowiedziono w badaniu z 2016 roku, w którym brało udział aż 140000 kobiet w ciąży. Nie stwierdzono wśród nich zwiększonej częstości malfonrmacji płodu czy samoistnych poronień. Do stosowania u kobiet w ciąży dopuszcza się np. budezonid czy mometazon;
  • doustnych leków antyhistaminowych – w porównaniu z donosowymi glukokortykosteroidami są mniej efektywne. Zaleca się stosowanie leków z drugiej generacji (loratadyna, cetyryzyna) ze względu na mniej nasilone działania niepożądane, takie jak sedacja;
  • środków zmniejszających przekrwienie śluzówki nosa – nieznany jest stopień, w jakim przekraczają łożysko. Stosowanie oksymetazoliny wydaje się bezpieczne, ale może być problematyczne, ponieważ wywołuje tzw. zjawisko rebound congestion (z ang. zatkanie nosa z odbicia), czyli ostatecznie może nasilić objawy, których pacjentka próbuje się pozbyć;
  • doustnych środków zmniejszających przekrwienie śluzówki nosa – najlepiej ich unikać. Po pseudoefedrynę mogą sięgać te pacjentki, które są w trzecim trymestrze ciąży i u których nie stwierdzono nadciśnienia tętniczego.  

Na polskim rynku dostępnych jest coraz więcej tzw. terapii naturalnych czy ziołowych. Należy pamiętać, że tego typu preparaty nie są odpowiednio przebadane i nieznane jest ich dokładne działanie, tym bardziej na pacjentkę będącą w ciąży.  

Jak leczyć pokrzywkę i obrzęk naczynioruchowy w ciąży? 

Przede wszystkim należy unikać czynnika wywołującego alergię. Gdy wymagane jest leczenie objawowe, wprowadzane są doustne leki antyhistaminowe. Ostre przypadki pokrzywki mogą być leczone za pomocą doustnych glukokortykosteroidów, choć należy pamiętać, że tego typu terapii należy unikać w pierwszym trymestrze ciąży (o ile jest to możliwe). 

Jak leczyć atopowe zapalenie skóry w ciąży? 

Atopowe zapalenie skóry to przewlekła dermatoza o podłożu alergicznym. Pacjenci skarżą się przede wszystkim na uporczywy świąd i wysychanie skóry. Na skórze mogą pojawiać się grudki, małe sączące się ranki, a z czasem staje się ona zgrubiała, sucha, o wyraźnie zaznaczonych naturalnych bruzdach.  

Najlepiej, by atopowe zapalenie skóry (AZS) było pod dobrą kontrolą jeszcze przed zajściem w ciążę. Oto kilka z możliwości terapeutycznych, które można stosować w ciąży: 

  • emolienty – podstawa leczenia AZS. Podczas ciąży użycie emolientów powinno być zmaksymalizowane;
  • doustne leki antyhistaminowe, takie jak loratadyna czy cetyryzyna – mogą być pomocne w redukcji świądu. Warto rozważyć leki pierwszej generacji, takie jak chlorfeniramina, stosowane w godzinach wieczornych;
  • miejscowe glukokortykosteroidy – stosuje się np. hydrokortyzon;
  • doustne glukokortykosteroidy

 Leczenie powinno być odpowiednio dopasowane przez lekarza tak, by przede wszystkim wyciszyć świąd oraz zapobiec wtórnym nadkażeniom bakteryjnym i grzybiczym.  

Jak leczyć alergiczne zapalenie spojówek w ciąży? 

Zapalenie spojówek objawia się przede wszystkim zaczerwienieniem, łzawieniem, uczuciem ciała obcego („piasku”) w oku. Przy alergicznym zapaleniu spojówek objawy dotyczyć będą obojga oczu. Nie będzie obecnego wysięku ropnego, a białko oka będzie zaczerwienione. Występuje też nasilony świąd.  

W przypadku wystąpienia powyższych objawów niezbędna jest wizyta lekarska – odradza się leczenie na własną rękę. Możliwe, że zapalenie spojówek nie jest wywołane kontaktem z alergenem, a bakterią czy infekcją wirusową.  

Alergiczne zapalenie spojówek może być łagodzone za pomocą tzw. sztucznych łez. Są to preparaty dostępne bez recepty, zawierające przede wszystkim składniki nawilżające oko.  

Można także zastosować krople do oczu z substancją działającą przeciwhistaminowo, jednak należą one do kategorii C, co oznacza, że o ich zastosowaniu decyduje lekarz i włącza je tylko wtedy, kiedy uważa, że korzyści z zastosowania przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu.  

Alergia w ciąży jest tematem budzącym wiele dyskusji. Pacjentki, są pod opieką alergologa i mają włączoną farmakoterapię, powinny niezwłocznie poinformować swojego lekarza o ciąży. Natomiast te kobiety, które z alergią borykają się po raz pierwszy w trakcie ciąży, powinny unikać samodzielnych prób dobierania leków. Może się to skończyć źle zarówno dla nich, jak i dla płodu. Należy pamiętać, że to lekarz najlepiej dobierze terapię tak, by uniknąć działań niepożądanych oraz zadbać o zdrowie matki i dziecka. 

Źródła: 

  1. Recognition and management of allergic disease during pregnancy – UpToDate. (n.d.). Retrieved July 28, 2021, from https://www.uptodate.com/contents/recognition-and-management-of-allergic-disease-during-pregnancy?search=allergy pregnancy&source=search_result&selectedTitle=1~150&usage_type=default&display_rank=1. 
  2. Anaphylaxis in pregnant women – UpToDate. (n.d.). Retrieved July 28, 2021, from https://www.uptodate.com/contents/anaphylaxis-in-pregnant-women?search=allergy pregnancy&source=search_result&selectedTitle=3~150&usage_type=default&display_rank=3.
  3. Tsuzuki Y, Narita M, Nawa M, Nakagawa U, Wakai T. Management of maternal anaphylaxis in pregnancy: a case report. Acute Med Surg. 2016;4(2):202-204. Published 2016 Nov 10. doi:10.1002/ams2.238.

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Ujemne Rh u kobiety w ciąży

Ujemny czynnik Rh u matki powoduje, że jej organizm uznaje taki czynnik jako obcy, a jej układ odpornościowy będzie atakował…

Zobacz więcej

Ciąża a grupa krwi

Różne grupy krwi rodziców dziecka mogą skutkować konfliktem serologicznym między matką a płodem. W celu zapobiegnięcia takiej sytuacji sprawdza się…

Zobacz więcej

Suplementacja witaminy D w ciąży

Jak najbardziej, suplementacja witaminą D u kobiet w ciąży, jak i matek karmiących piersią jest bardzo ważna. Ilość witaminy D…

Zobacz więcej

Czy w ciąży można wykonać rezonans magnetyczny (MRI)?

Można. Badanie z użyciem rezonansu magnetycznego jest uznawane za nieszkodliwe zarówno dla płodu, jak i pacjentki w ciąży. Przeczytaj również:Czy…

Zobacz więcej

Czy w ciąży można wykonywać RTG?

Należy unikać wykonywania zdjęć RTG pacjentkom w ciąży. Nie zawsze jest to możliwe, dlatego decyzja o wykonaniu bądź rezygnacji ze…

Zobacz więcej

Jakie witaminy powinna brać przyszła mama?

W trakcie planowania ciąży i na samym jej początku najważniejsza jest suplementacja kwasu foliowego. Ponadto istotna jest odpowiednia podaż witaminy…

Zobacz więcej

Szczepienie na grypę w ciąży

Kobiety w ciąży stanowią grupę wysokiego ryzyka jeśli chodzi o powikłania grypy, a ryzyko to narasta w kolejnych trymestrach. Opisywano…

Zobacz więcej

Czy jeść kiszonki w ciąży?

Jak najbardziej tak! Można jeść kiszonki w ciąży! Podczas kiszenia powstaje kwas mlekowy, w którym znajdują się pałeczki kwasu mlekowego.…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz

Czytaj także
27 marca 2018 mgr inż. Monika Byrska
03 grudnia 2019 Poradnik Gemini
27 października 2020 mgr farm. Monika Cichocka
07 lipca 2020 mgr Anna Dulska
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)