Kategorie
Gemini.pl

Artykuły

X - Siła Kobiet
X - Asa
X - Aurovitas FlexiStav Meno
X - Sale do -50%
X - Zadbaj o zdrowie swojej rodziny
X - Zdrowe oczy
X - Baby Sleep
4

Próba Valsalvy – na czym polega? Wskazania i przebieg

Słuchaj artykułu

Próba Valsalvy, która nazywana jest także manewrem Valsalvy, polega na nasilonym wydychaniu powietrza przy zamkniętej głośni po uprzednim głębokim wdechu. Używana jest zarówno w życiu codziennym, np. podczas parcia na stolec, jak i w celach terapeutycznych i diagnostycznych przez medyków. 

Próba Valsalvy – na czym polega? Wskazania i przebieg

Co to jest próba Valsalvy? 

Próba Valsalvy jest znaną w medycynie od XVIII wieku procedurą terapeutyczną i diagnostyczną. Obecnie jest stosowana zarówno w kardiologii, jak i urologii oraz laryngologii. Polega na wykonaniu przez pacjenta silnego wydechu przy zamkniętej części krtani zwanej głośnią. W warunkach fizjologicznych manewr Valsalvy stosuje się np. podczas podnoszenia ciężarów, próby oddania stolca, porodu czy dmuchania w instrumenty dęte [1,2]. 


Produkty wspierające serce
Ciesz się darmową dostawą przy zakupie wybranych produktów!

Manewr Valsalvy – wskazania 

Manewr Valsalvy jest szeroko stosowany w medycynie. Lekarz może zadecydować o jego przeprowadzeniu w przypadku: 

  • osłuchiwania niektórych szmerów serca; 
  • diagnostyki zastoinowej niewydolności serca i choroby niedokrwiennej serca; 
  • oceny funkcjonowania autonomicznego układu nerwowego (niezależnego od naszej woli); 
  • diagnostyki i leczenia niektórych zaburzeń rytmu serca [1,2]; 
  • badania pacjentów skarżących się na nietrzymanie moczu [3]; 
  • wykonywania USG jąder i moszny [4]; 
  • oceny drożności trąbki słuchowej zwanej także trąbką Eustachiusza [5]. 

Próba Valsalvy a serce 

Podczas wykonywania manewru Valsalvy dochodzi do szeregu następujących po sobie zmian w układzie krążenia, które zostały podzielone na 4 fazy.    

W początkowym etapie ze względu na podwyższone ciśnienie w klatce piersiowej dochodzi do zwiększenia objętości krwi wypompowanej przez serce do naczyń krwionośnych. Wzrasta także ciśnienie tętnicze (skurczowe i rozkurczowe). 

W II fazie manewru Valsalvy dochodzi do przyspieszenia akcji serca i stopniowego spadku ilości krwi wydostającej się podczas skurczu serca do naczyń krwionośnych. 

Podczas III fazy mamy do czynienia najpierw ze spadkiem ciśnienia tętniczego krwi i wzrostem ilości uderzeń serca na minutę, a następnie obserwuje się wzrost ilości krwi, która dostaje się z lewej komory serca podczas jego skurczu do naczyń i podwyższenie wartości ciśnienia

Faza IV manewru Valsalvy pokrywa się z zakończeniem natężonego wydechu przez pacjenta i obejmuje chwilowy wzrost ciśnienia tętniczego i zwolnienie akcji serca. Następnie dochodzi do unormowania się parametrów sercowo-naczyniowych [1,6]. 

Próba Valsalvy a jądra 

Manewr Valsalvy jest przyczyną nie tylko zmian w układzie sercowo-naczyniowym, ale powoduje wystąpienie tzw. tłoczni brzusznej, czyli zwiększenie ciśnienia w jamie brzusznej. Fakt ten jest wykorzystywany w gabinecie urologicznym przy badaniu pacjenta w przypadku podejrzenia m.in. przepukliny pachwinowej lub żylaków powrózka nasiennego. Lekarz zazwyczaj bada pacjenta i wykonuje USG w pozycji leżącej, stojącej oraz w trakcie wykonywania próby Valsalvy [4,7].  

Przebieg próby Valsalvy 

Najprostszy sposób wykonania manewru Valsalvy składa się z kilku etapów: 

  1. Zamknięcie ust. 
  2. Głęboki wdech. 
  3. Zaciśnięcie skrzydełek nosa palcami lub specjalnym klipsem.  
  4. Mocne wydmuchiwanie powietrza przez 10-30 sekund. 

Próba Valsalvy może być także przeprowadzona za pomocą urządzenia zwanego manometrem. W tym przypadku pacjent wydmuchuje powietrze w specjalny ustnik. W niektórych sytuacjach lekarz może także poprosić o wykonywanie nasilonego wydechu w końcówkę strzykawki o pojemności 20 ml w taki sposób, jakby pacjent chciał przesunąć jej tłok [1,8]. 

Przeciwwskazania do wykonania próby Valsalvy 

Manewr Valsalvy zaliczany jest do stosunkowo prostych procedur medycznych, jednak zawsze należy mieć na uwadze przeciwwskazania do jego wykonania. Należą do nich: 

  • tętniak aorty lub naczyń mózgu; 
  • niedawno przebyty lub obecnie występujący zawał serca lub udar mózgu; 
  • podwyższone ciśnienie wewnątrzczaszkowe; 
  • obecność niedociśnienia ortostatycznego, czyli zbyt dużego obniżenia ciśnienia tętniczego krwi występującego w krótkim czasie po przyjęciu pozycji stojącej; 
  • żylaki przełyku; 
  • odma opłucnowa i niewyjaśnione krwioplucie; 
  • odwarstwienie siatkówki w przeszłości; 
  • niedawno przebyty zabieg okulistyczny lub operacja chirurgiczna związana z otwarciem jamy brzusznej lub klatki piersiowej [1,7]. 

Próba Valsalvy jest prostym narzędziem stosowanym w diagnostyce i leczeniu schorzeń kardiologicznych oraz diagnostyce schorzeń urologicznych, neurologicznych i laryngologicznych. Aby ją wykonać, należy wziąć głęboki wdech, a następnie przy zamkniętych ustach i skrzydełkach nosa dokonać próby wydmuchania powietrza. 


Źródła
Zwiń
Rozwiń

Źródła: 

  1. Krauze T., Guzik P., Wysocki H., Zastosowanie próby Valsalvy w ocenie układu krążenia, The use of the Valsalva manoeuvre in the evaluation of cardiovascular system, Folia Cardiol, 2006, tom 13, nr 2, 101–10. 
  2. Dobosiewicz A.M., Miętkowska P., Marszałek A., Wendland S., Chyba P., Duda G., Kwiatkowski S., The use of the Valsalva manoeuvre in the evaluation mechanisms regulation of cardiovascular system – study case. Journal of Education, Health and Sport, 2017;7(7):927-939.  
  3. Szwedowski M., Szwedowska E., Przydatność badań urodynamicznych w diagnostyce i leczeniu nietrzymania moczu u kobiet, Przegląd Urologiczny 2014/4 (86)
  4. Lorenc T., Krupniewski L., Palczewski P., Gołębiowski M., Wartość ultrasonografii w diagnostyce żylaków powrózka nasiennego, The value of ultrasonography in the diagnosis of varicocele, J Ultrason 2016; 16: 359–37. 
  5. Latkowski J.B., Otolaryngologia dla studentów medycyny i stomatologii, PZWL 2004. 
  6. Badowska-Kozakiewicz A.M., Fizjologia człowieka w zarysie, PZWL 2019. 
  7. https://eduson.pl/baza-wiedzy/ultrasonografia-kliniczna/czy-twoj-pacjent-ma-przepukline-pachwinowa-chwyc-za-glowice-i-sprawdz-sam/#Technika_badania_przepukliny_pachwinowej. 
  8. https://www.mp.pl/ratownictwo/algorytmy/154785,medyczne-czynnosci-ratunkowe-w-zaburzeniach-rytmu-serca. 
Daj nam znać, co myślisz o tym artykule

Wpisz swój komentarz...
Imię

Masz pytanie, szukasz porady?
Jeśli szukasz darmowej porady w zakresie zdrowia oraz przyjmowania leków lub suplementów diety, chętnie odpowiemy na Twoje pytanie.
Zapytaj farmaceutę