Kategorie
Gemini.pl

Artykuły

X - Siła Kobiet
X - Asa
X - Aurovitas FlexiStav Meno
X - Sale do -50%
X - Zadbaj o zdrowie swojej rodziny
X - Zdrowe oczy
X - Baby Sleep
2

Tracheotomia. Na czym polega?

Słuchaj artykułu

Tracheotomia to zabieg, którego celem jest udrożnienie dróg oddechowych. Wykonuje się go, gdy samodzielne oddychanie jest niemożliwe lub niebezpieczne dla zdrowia pacjenta. Czy tracheotomia jest odwracalna? Jak pielęgnować chorego po zabiegu? 

Tracheotomia. Na czym polega?

Tracheotomia – co to jest? 

Tracheotomia to zabieg wykonywany u pacjentów, u których konieczne jest uzyskanie sztucznej drogi oddechu. W tym przypadku jest to otwór na szyi, przez który przechodzi rurka umożliwiająca przepływ powietrza.  

Tracheotomię można wykonać w dwóch trybach: 

  • tryb planowy – przed zabiegiem lekarz dokonuje oceny laryngologicznej i zleca odpowiednie badania (np. układu krzepnięcia krwi); 
  • tryb ostry – w sytuacji zagrożenia życia pacjenta. W przypadkach nagłych, aby udrożnić drogi oddechowe pacjenta, z reguły stosuje się inne techniki, np. intubację dotchawiczą czy maski krtaniowe. Z tego względu tracheotomia w trybie ostrym wykonywana jest rzadziej niż jako zabieg planowy. 

Zabieg ten przeprowadza się dwiema metodami: 

  • metodą klasyczną (chirurgiczną), którą wykonuje lekarz otolaryngolog lub chirurg operacyjny; operację przeprowadza się najczęściej w znieczuleniu ogólnym; 
  • metodą przezskórną – wiąże się z mniejszym ryzykiem powikłań i może być przeprowadzona przy łóżku chorego.  

W jakim celu wykonuje się tracheotomię? 

Wskazania do wykonania tracheotomii obejmują m.in.: 

  • guzy w drogach oddechowych (np. rak krtani), 
  • ciała obce zamykające górne drogi oddechowe,  
  • urazy krtani i tchawicy,  
  • wady wrodzone krtani i tchawicy,  
  • obustronne porażenie fałdów głosowych,  
  • zalegającą wydzielinę w drogach oddechowych, która uniemożliwia samodzielne oddychanie, 
  • brak możliwości wykonania intubacji lub przedłużającą się intubację, 
  • głębokie zaburzenia świadomości, poważne uszkodzenia mózgu lub szyi, 
  • choroby mięśniowe wymagające przewlekłej wentylacji zastępczej. 

Tracheostomia a tracheotomia

Tracheotomia polega na otwarciu tchawicy poprzez nacięcie tkanek w odpowiednim miejscu na środku szyi. Otwór powstały po zabiegu to tracheostomia. Lekarz wprowadza przez niego rurkę, dzięki której proces oddychania może zachodzić z pominięciem górnych dróg oddechowych (nos, gardło, krtań). Do rurki można podłączyć respirator lub pojemnik z tlenem. Jeśli pozwala na to stan kliniczny chorego, może on także samodzielnie oddychać z pomocą rurki. 

Tracheotomia a respirator  

Tracheostomia jest często wybieraną alternatywą dla rurki intubacyjnej u pacjentów oddychających za pomocą respiratora.  

Prowadzenie respiratoroterapii za pomocą tracheostomii zamiast rurki intubacyjnej pozwala: 

  • uniknąć rozwoju powikłań przedłużonej intubacji,  
  • zwiększyć stabilność sztucznej drogi oddechowej (co daje mniejsze ryzyko niedotlenienia przy aktywności ruchowej pacjenta), 
  • ograniczyć leczenie sedujące, które ma za zadanie obniżyć aktywność układu nerwowego, 
  • zmniejszyć wysiłek oddechowy pacjenta,  
  • ograniczyć ryzyko rozwinięcia zapalenia płuc
  • zmniejszyć ryzyko śmierci pacjenta, 
  • skrócić czas przebywania na oddziale intensywnej terapii, 
  • poprawić komfort życia pacjenta (m.in. dzięki możliwości karmienia doustnego oraz mówienia). 

Jak widać, ta droga wentylacji przynosi pacjentowi wiele korzyści. Jeśli konieczne jest u niego utrzymanie sztucznej drogi oddechu powyżej trzech tygodni, metodą z wyboru jest właśnie tracheotomia.   

Tracheotomia – czy jest odwracalna? 

Jeśli lekarz zdecyduje, że chory już nie potrzebuje rurki tracheostomijnej, można ją usunąć. Pacjent wraca wówczas do samodzielnego, fizjologicznego oddechu. „Dziura” po usunięciu rurki goi się z reguły bardzo szybko i zarasta w ciągu kilku dni. 

Tracheotomia – powikłania 

Tracheotomia, tak jak każda procedura inwazyjna, wiąże się z ryzykiem wystąpienia powikłań. 

Należą do nich: 

  • krwawienie;  
  • nieprawidłowe umiejscowienie, przemieszczenie, wysunięcie rurki z tchawicy, powodujące jej niedrożność; 
  • uszkodzenie nerwu krtaniowego wstecznego (jego następstwem może być chrypka, gdy dojdzie do porażenia po jednej stronie, bezgłos – przy uszkodzeniu obustronnym, duszność i zaburzenia połykania); 
  • uszkodzenie chrząstki pierścieniowatej budującej krtań;  
  • wytworzenie przetoki tchawiczo-przełykowej lub skórno-tchawiczej; 
  • odma opłucnowa;  
  • przedostanie się do dróg oddechowych treści żołądkowej; 
  • duszność powodowana zalegającą wydzieliną w rurce; 
  • zwężenie krtani i tchawicy;  
  • zakażenie rany; 
  • odleżyny tchawicy; 
  • zaburzenia połykania. 

Pielęgnacja po tracheotomii w domu 

W niektórych przypadkach istnieją wskazania, aby pacjent po wyjściu ze szpitala w dalszym ciągu oddychał przez rurkę tracheostomijną (np. po operacji nowotworu krtani). Wówczas bardzo ważne jest przeszkolenie chorego i osób, które się nim opiekują, jak prawidłowo pielęgnować rurkę.  

Jeśli masz rurkę tracheostomijną:

  • zadbaj o odpowiednie nawodnienie i nawilżenie powietrza w swoim otoczeniu ze względu na ryzyko wysychania błon śluzowych;

Ciesz się darmową dostawą przy zakupie wybranych produktów!
  • regularnie odsysaj wydzielinę z dróg oddechowych – może to być także krew czy treść pokarmowa;
  • przestrzegaj wyznaczonych przez lekarza terminów kontroli i wymiany rurki;
  • wymieniaj opatrunki okolicy rurki tracheotomijnej. Przemywaj skórę wokół otworu jałowymi gazikami nasączonymi roztworem soli fizjologicznej


 

Zastosowanie się do powyższych wskazówek zmniejszy ryzyko wystąpienia groźnych powikłań związanych z tracheostomią (np. odleżyn czy niedrożności rurki) i zapewni prawidłową wentylację.  

Jeśli rurka tracheostomijna wypadnie, jak najszybciej zabezpiecz drogi oddechowe. Możesz samodzielnie włożyć nową rurkę lub przyłożyć duży gazik nad otworem w szyi. Gazik musi być większy niż średnica otworu, aby nie został zassany do układu oddechowego. Następnie zadzwoń po pogotowie ratunkowe.  

Tracheotomia a jedzenie i mowa 

Gdy podczas badania logopedycznego specjalista wykluczy przeciwwskazania do karmienia doustnego, możesz przyjmować pokarmy doustnie. U pacjentów z tracheostomią w warunkach domowych często zakłada się rurki tracheostomijne z mankietem uszczelniającym. Przed każdym posiłkiem sprawdź szczelność i napełnienie mankietu (balonika) powietrzem. Prawidłowo napełniony balonik uniemożliwi przedostanie się pokarmu do dróg oddechowych i zapewni w ten sposób bezpieczeństwo. Kiedy nie jesz ani nie pijesz, powietrze z balonika powinno być odessane. Zapobiegnie to rozwojowi odleżyn w tchawicy. 

Kolejną ważną kwestią jest możliwość komunikacji z otoczeniem. Niestety u pacjenta z tracheostomią powietrze omija struny głosowe, co utrudnia mówienie. Początkowo możesz porozumiewać się za pomocą kartki i długopisu czy komunikatora na urządzeniach elektronicznych. Aby umożliwić prostą komunikację głosową, można zastosować też specjalną foniatryczną rurkę tracheostomijną. 

Tracheotomia to zabieg ratujący życie osób z niewydolnością oddechową. Często są to chorzy leżący w oddziale intensywnej terapii, jednak z tracheostomią można także funkcjonować w życiu codziennym. W każdym przypadku bardzo ważna jest odpowiednia pielęgnacja rurki tracheostomijnej. Pomoże to zapobiec niebezpiecznym powikłaniom. 


Źródła
Zwiń
Rozwiń
  • https://www.mp.pl/pacjent/badania_zabiegi/151356,tracheostomia 
  • Korpas-Wasiak M., Śmiechowicz K., Machała W., Lesiak P., Tracheotomia w oddziałach intensywnej terapii, Anestezjologia i Ratownictwo 2014; 8: 181-188. 
  • Piorun J., Poradnik pielęgnacji Pacjenta z rurką tracheostomijną w warunkach domowych. Mazowiecki Szpital Specjalistyczny w Radomiu. Dostęp: https://www.wss.com.pl/images/Programy_edukacyjne/PORADNIK_PIEL%C4%98GNACJI_PACJENTA_Z_RURK%C4%84_TRACHEOSTOMIJN%C4%84_W_WARUNKACH_DOMOWYCH.pdf 
Daj nam znać, co myślisz o tym artykule

Wpisz swój komentarz...
Imię

  1. 22 lutego 2024, 15:46
    Ewa

    Ciekawy i wyczerpujący temat artykuł

Masz pytanie, szukasz porady?
Jeśli szukasz darmowej porady w zakresie zdrowia oraz przyjmowania leków lub suplementów diety, chętnie odpowiemy na Twoje pytanie.
Zapytaj farmaceutę