Eukaliptus. Właściwości, zastosowanie i przeciwwskazania

Eukaliptus – właściwości i zastosowanie

Eukaliptus to rodzaj wiecznie zielonych drzew i krzewów należących do rodziny mirtowatych. Naturalnie występuje głównie w Australii, ale jest uprawiany również w wielu regionach o klimacie tropikalnym i subtropikalnym. W celach leczniczych wykorzystuje się przede wszystkim liście, z których pozyskuje się olejek eukaliptusowy.

Jego głównym składnikiem jest eukaliptol (1,8-cyneol), odpowiedzialny za charakterystyczny zapach oraz większość właściwości zdrowotnych olejku. Liście eukaliptusa zawierają również m.in. flawonoidy i garbniki, które wykazują działanie przeciwutleniające, przeciwzapalne i przeciwdrobnoustrojowe.

Czytaj też:
Zapalenie zatok. Jakie mogą być skutki?

Eukaliptus – właściwości zdrowotne

Właściwości eukaliptusa zależą od postaci, w jakiej jest stosowany.

Olejek eukaliptusowy

Stosowany do inhalacji lub jako składnik preparatów do stosowania na skórę może:

• ułatwiać odkrztuszanie wydzieliny,
• łagodzić uczucie zatkanego nosa,
• wspierać leczenie objawów przeziębienia i infekcji górnych dróg oddechowych,
• działać przeciwzapalnie i przeciwdrobnoustrojowo.

Liście eukaliptusa

Napar z liści eukaliptusa tradycyjnie stosuje się jako środek wspomagający przy podrażnieniu gardła i kaszlu. Liście zawierają również związki o właściwościach przeciwutleniających i przeciwzapalnych.

Kosmetyki i preparaty do stosowania na skórę

Ekstrakty z eukaliptusa są składnikiem niektórych kosmetyków i preparatów do stosowania miejscowego. Badania sugerują, że ekstrakty z eukaliptusa mogą wspierać odbudowę bariery ochronnej skóry poprzez zwiększanie zawartości ceramidów. Dlatego są wykorzystywane w niektórych kosmetykach i preparatach do pielęgnacji skóry.

Eukaliptus – zastosowanie

Eukaliptus jest dostępny w różnych postaciach, dlatego sposób jego stosowania zależy od celu, w jakim chcesz go wykorzystać.

Olejek eukaliptusowy na przeziębienie

Olejek eukaliptusowy jest składnikiem wielu preparatów stosowanych podczas przeziębienia i infekcji górnych dróg oddechowych. Znajdziesz go m.in. w:

• maściach i żelach do nacierania,
• preparatach do inhalacji parowej,
• pastylkach do ssania,
• aerozolach do nosa,
• płynach do płukania jamy ustnej.

Preparaty z olejkiem eukaliptusowym mogą łagodzić uczucie zatkanego nosa, ułatwiać odkrztuszanie wydzieliny oraz przynosić ulgę przy bólu gardła. Nie zastępują jednak leczenia przyczynowego infekcji.

Herbata z eukaliptusa

Napar z liści eukaliptusa jest tradycyjnie stosowany jako środek wspomagający przy podrażnieniu gardła i kaszlu. Aby go przygotować, zalej suszone liście gorącą wodą i pozostaw pod przykryciem na około 10–15 minut.

Herbatę z eukaliptusa pij zgodnie z zaleceniami producenta lub informacjami zamieszczonymi na opakowaniu.

Olejek eukaliptusowy do inhalacji

Do inhalacji parowej dodaj kilka kropli olejku eukaliptusowego do naczynia z gorącą (nie wrzącą) wodą i przez kilka minut wdychaj unoszącą się parę. Zawsze stosuj ilość zalecaną przez producenta.

Pamiętaj, że olejków eterycznych nie należy stosować w nebulizatorach (inhalatorach tłokowych, siateczkowych ani ultradźwiękowych), ponieważ mogą uszkodzić urządzenie i nie są przeznaczone do tego rodzaju inhalacji.

Czy eukaliptus jest trujący?

Sam eukaliptus stosowany zgodnie z przeznaczeniem jest bezpieczny dla większości osób. Należy jednak zachować ostrożność podczas stosowania olejku eukaliptusowego, który po połknięciu może być toksyczny, zwłaszcza dla dzieci.

Spożycie większej ilości olejku może prowadzić do wystąpienia takich objawów jak:

• nudności i wymioty,
• biegunka,
• ból brzucha,
• zawroty głowy,
• senność,
• trudności z oddychaniem.

Uwaga! Nie pij olejku eukaliptusowego, chyba że dany preparat jest przeznaczony do stosowania doustnego i używasz go zgodnie z zaleceniami producenta. Jeśli podejrzewasz zatrucie olejkiem eukaliptusowym, niezwłocznie skontaktuj się z lekarzem lub wezwij pomoc medyczną.

Olejek eukaliptusowy – przeciwwskazania 

Chociaż olejek eukaliptusowy jest powszechnie stosowany w preparatach na przeziębienie, nie każdy może go bezpiecznie używać.

Przeciwwskazaniami do stosowania preparatów z olejkiem eukaliptusowym są m.in.:

• nadwrażliwość na eukaliptus lub inne składniki preparatu,
• niektóre choroby wątroby,
• stany zapalne dróg żółciowych,
• ciężkie choroby przewodu pokarmowego.

Kobiety w ciąży i karmiące piersią powinny stosować preparaty z eukaliptusem wyłącznie po konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem warto również skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą, jeśli przyjmujesz leki na stałe, ponieważ olejek eukaliptusowy może wpływać na działanie niektórych z nich.

Nie stosuj preparatów zawierających olejek eukaliptusowy na twarz niemowląt i małych dzieci. Może to wywołać skurcz krtani lub oskrzeli i prowadzić do trudności w oddychaniu.

Pamiętaj, zawsze stosuj preparaty z eukaliptusem zgodnie z informacjami zawartymi w ulotce lub na opakowaniu. Dzięki temu zmniejszysz ryzyko działań niepożądanych i bezpiecznie wykorzystasz ich właściwości.

FAQ – Najczęściej zadawane pytania o eukaliptus

Czy kryształki eukaliptusa można pić?

Nie. Kryształki eukaliptusa nie są przeznaczone do spożycia. Stosuj je wyłącznie zgodnie z zaleceniami producenta.

Czy eukaliptus ma działanie narkotyczne?

Nie. Eukaliptus nie wykazuje działania narkotycznego. Spożycie dużych ilości olejku eukaliptusowego może natomiast prowadzić do zatrucia i wymaga pilnej pomocy medycznej.

Czy olejek eukaliptusowy można stosować codziennie?

Preparaty z olejkiem eukaliptusowym stosuj zgodnie z zaleceniami producenta. Nie przekraczaj zalecanego czasu stosowania ani dawkowania.

Czy herbata z eukaliptusa pomaga na ból gardła?

Napar z liści eukaliptusa jest tradycyjnie stosowany jako środek wspomagający przy podrażnieniu gardła i kaszlu. Nie zastępuje jednak leczenia zaleconego przez lekarza.

Czy inhalacja z olejku eukaliptusowego jest odpowiednia dla każdego?

Nie. Inhalacje z olejków eterycznych nie są zalecane m.in. niemowlętom i małym dzieciom. Przed zastosowaniem zapoznaj się z zaleceniami producenta i w razie wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.

Czy olejek eukaliptusowy pomaga tylko podczas przeziębienia?

Nie. Oprócz preparatów na przeziębienie jest także składnikiem produktów stosowanych miejscowo na bóle mięśni i stawów oraz niektórych kosmetyków pielęgnacyjnych.

Przeczytaj również:
Inhalacja a nebulizacja. Czym się różnią?