Mózgowe porażenie dziecięce. Jakie są przyczyny?

Mózgowe porażenie dziecięce – przyczyny

Uszkodzenia mózgu niosą ze sobą wiele przykrych skutków, które są zależne od miejsca i rozległości uszkodzenia. Nie ma dwóch takich samych przypadków MPD.

Główne przyczyny mózgowego porażenia dziecięcego to:

• niedotlenienie dziecka podczas porodu,
• uszkodzenia neuronu ruchowego,
• procesy zapalne,
• wylewy śródczaszkowe,
• hiperbilirubinemia (byt duże stężenie bilirubiny we krwi),
• wcześniactwo,
• czynniki wpływające na dziecko w życiu płodowym, np. choroby matki, urazy brzucha, wypadki, leki i substancje toksyczne, używki, zaburzenia metaboliczne,
• czynniki oddziałujące po urodzeniu dziecka, np. zapalenie opon mózgowych, urazy mózgu, silna żółtaczka noworodkowa.

Spośród wyżej wymienionych najczęstszą przyczyną mózgowego porażenia dziecięcego są krwawienia śródczaszkowe, niedokrwienie i niedotlenienie mózgu.

Na przestrzeni lat i dokładnych obserwacji stworzono klasyfikację mózgowego porażenia dziecięcego, w których uwzględniono m.in. miejsce występujących niedowładów i rodzaj napięcia mięśniowego.

Czytaj też:
Najlepsza witamina D3 dla dzieci i niemowląt. Ranking preparatów

Mózgowe porażenie dziecięce – klasyfikacja według Ingrama

Jakie są pierwsze objawy mózgowego porażenia dziecięcego?

Noworodki narażone na ryzyko ciążowo-porodowe są ściśle obserwowane przez lekarzy, ponieważ już w pierwszych dniach życia mogą ujawnić się nieprawidłowości rozwojowe.

Należą do nich:

• reakcje kurczowe grup mięśniowych,
• drżenie kończyn,
• asymetria ciała i ułożenia kończyn,
• kręcz szyi – przymusowe ustawianie głowy w przechyleniu do boku, z jednoczesnym skrętem jej w przeciwnym kierunku,
• krzyżowanie nóg, przywiedzeniowe ustawienie bioder i zgięciowe kolan,
• przetrwałe odruchy fizjologiczne,
• przykurcze.

Inne objawy, jakie lekarz może zaobserwować przy stawianiu diagnozy MPD, to:

• brak reakcji lub nadmierna reakcja na bodźce,
• zaburzenia czucia,
• nieskoordynowane ruchy gałek ocznych,
• trudności w połykaniu,
• odgięciowe ułożenie noworodka.

Nie sposób opisać jednoznacznie, jak funkcjonują dzieci i dorosłe osoby z MPD. Dzieje się tak, ponieważ każdy przypadek jest inny i przedstawia charakterystyczne dla siebie cechy, w zależności od uszkodzeń.

Osoby dotknięte mózgowym porażeniem przejawiają zaburzenia ruchowe w różnym stopniu, którym towarzyszą dodatkowe dysfunkcje. To od stopnia uszkodzenia centralnego układu nerwowego zależy zakres ruchomości pacjenta.

Zaburzenia mowy u dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym

Według badań 50% przypadków pacjentów z mózgowym porażeniem dziecięcym towarzyszą zaburzenia mowy. Ma to ścisły związek z uszkodzonymi strukturami mózgowymi, odpowiadającymi za ruchomość narządów artykulacyjnych. Zaburzenia te dotyczą zarówno napięcia mięśni twarzy, jak i nieprawidłowej pracy podniebienia miękkiego, krtani, języka czy gardła. W zależności od rodzaju nieprawidłowości są one mniej lub bardziej widoczne i przyczyniają się do powstania problemów, które następują wraz z rozwojem dziecka. Mogą ujawnić się pod postacią zaburzeń połykania, żucia, ssania czy gryzienia.

Mowa dziecka z mózgowym porażeniem dziecięcym w dużej mierze zależy także od stopnia niepełnosprawności umysłowej. Nawet jeśli narządy mowne nie uległy uszkodzeniom (np. w postaci paraliżu języka lub warg), to na rozwój mowy będzie miał ogromny wpływ uszkodzony np. narząd słuchu.

U mówiących dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym zauważa się:

• mały zasób słownictwa,
• zaburzenia rozumienia,
• nieprawidłową motorykę narządów artykulacyjnych,
• zaburzenia ekspresji słownej,
• zaburzony sens wypowiedzi.

Co uwzględnia terapia logopedyczna dziecka z mózgowym porażeniem dziecięcym?

U dzieci z MPD, posługujących się mową, przede wszystkim usprawnia się:

• oddech,
• pracę narządów artykulacyjnych,
• fonację,
• połykanie, ssanie, żucie,
• synchronizację oddechowo-fonacyjno-artykulacyjną,
• obniżenie napięcia mięśniowego.

Zaś u dzieci, u których mowa się nie wykształciła, zadaniem logopedy jest między innymi wprowadzenie komunikacji zastępczej (alternatywnej), opartej np. na symbolach PCS (Picture Communication Symbols) czy symbolach trójwymiarowych (w przypadku dzieci z głęboką niepełnosprawnością intelektualną).

Mózgowe porażenie dziecięce jest ogromnym wyzwaniem zarówno dla rodziców, jak i całego zespołu terapeutycznego. Warto jednak pamiętać, że wspólnymi siłami i wysiłkiem można wiele zdziałać.

FAQ – najczęściej zadawane pytania o mózgowe porażenie dziecięce

Co to jest mózgowe porażenie dziecięce?

Mózgowe porażenie dziecięce (MPD) to grupa trwałych zaburzeń ruchu i postawy związanych z uszkodzeniem lub nieprawidłowym rozwojem mózgu we wczesnym okresie życia.

Jakie są pierwsze objawy mózgowego porażenia dziecięcego?

Możesz zauważyć m.in. opóźnienie rozwoju ruchowego, nieprawidłowe napięcie mięśni, asymetrię ruchów lub trudności z utrzymaniem prawidłowej postawy.

Czy mózgowe porażenie dziecięce można wyleczyć?

MPD nie można obecnie całkowicie wyleczyć. Odpowiednio dobrana rehabilitacja i leczenie mogą jednak poprawić sprawność dziecka, jego samodzielność i komfort życia.

Jak wygląda rehabilitacja dziecka z mózgowym porażeniem dziecięcym?

Rehabilitacja jest dobierana indywidualnie. Może obejmować m.in. fizjoterapię, terapię zajęciową, terapię mowy oraz ćwiczenia wspierające codzienną samodzielność dziecka.

Czy mózgowe porażenie dziecięce wpływa na rozwój intelektualny?

Nie zawsze. Jeśli Twoje dziecko ma MPD, jego możliwości intelektualne mogą być prawidłowe. U części dzieci występują jednak dodatkowe trudności, np. z uczeniem się, komunikacją lub koncentracją.

Czy dziecko z mózgowym porażeniem dziecięcym może chodzić?

To zależy od rodzaju i nasilenia MPD. Niektóre dzieci chodzą samodzielnie, inne korzystają ze sprzętu wspomagającego lub wózka. Wczesna i systematyczna rehabilitacja pomaga rozwijać możliwości ruchowe dziecka.

Przeczytaj również:
Zespół sawanta. „Upośledzeni geniusze”?