Kategorie
Gemini.pl

Artykuły

X - Siła Kobiet
X - Asa
X - Aurovitas FlexiStav Meno
X - Sale do -50%
X - Zadbaj o zdrowie swojej rodziny
X - Zdrowe oczy
X - Baby Sleep
34

Które tabletki można dzielić?

Słuchaj artykułu

Dzielenie tabletek to popularna praktyka stosowana przez pacjentów. Nie wszystkie tabletki powinniśmy dzielić. Istnieją pewne grupy leków, których kategorycznie nie wolno rozdrabniać. W artykule podpowiadamy, które tabletki możemy podzielić oraz jak wykonać to bezpiecznie. 

Które tabletki można dzielić?

Dzielenie tabletek to dość popularna praktyka wśród pacjentów. Nie wszyscy jednak zdajemy sobie sprawę z tego, iż nie każdą tabletkę powinniśmy dzielić. Występuje co najmniej kilka różnych typów tabletek. Mimo iż wyglądają bardzo podobnie, ich wewnętrzna struktura jest zupełnie inna. Powoduje to różnice w sposobie uwalniania substancji czynnej. Właśnie ta właściwość determinuje możliwość dzielenia tabletek. 

Powody praktyki dzielenia tabletek mogą być różne. Niektórzy pacjenci mają trudności w połykaniu dużych tabletek, dlatego dzielą je na mniejsze porcje. Inni pacjenci dzielą tabletki po to, by zażyć mniejszą dawkę leku jednorazowo.

Istnieje bardzo duże niebezpieczeństwo w nieumiejętnym dzieleniu tabletek. Postaci, których nie powinniśmy dzielić, zachowają się w dwojaki sposób. Część z nich uwolni bardzo dużą dawkę leku natychmiast, co stwarza ogromne ryzyko zagrożenia zdrowia, a nawet życia pacjenta. Z drugiej strony może nastąpić brak jakiegokolwiek działania


Produkty ułatwiające zażywanie leków
Ciesz się darmową dostawą przy zakupie wybranych produktów!

Które tabletki można dzielić? Jak precyzyjnie to zrobić? 

Możemy dzielić tabletki, w których forma uwalniania jest klasyczna. Najczęściej są to tabletki posiadające wyraźną kreskę podziału na swojej powierzchni. Ponadto w przypadku gdy producent przewiduje możliwość dzielenia tabletki, zamieszcza odpowiednią informację na ulotce preparatu.  

Do precyzyjnego podziału tabletki możemy posłużyć się specjalną gilotyną do tabletek. Taki przyrząd jest dostępny w aptekach i pozwala na precyzyjny podział. Mniej skuteczne są techniki oparte o użycie noża czy też karty kredytowej. Bardzo często użycie domowych sposobów powoduje kruszenie się tabletek, co stwarza możliwość braku precyzji w kwestii dawkowania. Skruszone części mogą stanowić duży procent masy tabletkowej, a nasze dawki leku mogą różnić się między sobą. 

Pamiętajmy także, by nie dzielić tabletek na zapas. Kontakt powierzchni podziału z powietrzem może bardzo niekorzystnie wpływać na substancję leczniczą, dlatego trzymajmy się następującej zasady: Wyjmujemy jedną tabletkę z blistra, dzielimy ją, następnie zażywamy pierwszą część, kolejno po odpowiednim czasie drugą część i dopiero po spożyciu jednej tabletki dzielmy następną. Podzieloną dawkę warto przechowywać w szczelnym opakowaniu, które nie jest narażone na światło i powietrze. Warto kupić w aptece kasetkę na leki, w której możemy bezpiecznie przechowywać podzielone tabletki aż do podania kolejnej dawki. 

Których tabletek nie powinniśmy dzielić? 

Kategorycznie zabronione jest dzielenie (a także kruszenie) tabletek o zmodyfikowanym uwalnianiu. Są to wszystkie formy tabletek, w których substancja nie uwalnia się w sposób klasyczny. Mogą to być: 

  • tabletki o przedłużonym uwalnianiu, 
  • tabletki o spowolnionym uwalnianiu, 
  • tabletki podjęzykowe, 
  • tabletki podpoliczkowe. 

Tabletki o przedłużonym uwalnianiu zawierają zazwyczaj stosunkowo dużą dawkę leku. Jest on uwalniany przez wiele godzin w układzie pokarmowym, zapewniając względnie stałe stężenie leku we krwi. W momencie gdy taką tabletkę podzielimy, substancja czynna zostanie uwolniona natychmiast. Stwarza to ogromne ryzyko przedawkowania leku mogące prowadzić do ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, a nawet do śmierci.  

Tabletki o spowolnionym uwalnianiu są zaprojektowane w sposób, który zapewnia uwolnienie substancji w dalszych częściach układu pokarmowego – głównie w jelitach. Substancje, które występują w tej formie, to zwykle leki rozkładające się w kwaśnym środowisku soku żołądkowego. W związku z tym podzielenie takiej tabletki spowoduje zniesienie efektu opóźnionego uwalniania, a substancja czynna rozłoży się w żołądku do nieaktywnych form. Pacjent nie odczuje żadnego efektu terapeutycznego. Stwarza to zagrożenie podobne do pominięcia dawki leku

Tabletek podjęzykowych oraz tabletek podpoliczkowych nie dzielimy, ponieważ pokryte są od zewnętrznej strony specjalnym polimerem zabezpieczającym uwalnianie się substancji leczniczej do śliny. Podział takiej tabletki zniesie zabezpieczenie i duża część leku może zostać rozpuszczona w ślinie, podczas gdy powinna być wchłonięta przez błonę śluzową jamy ustnej. Stwarza to ryzyko braku efektu terapeutycznego lub osłabienia efektu terapeutycznego

Omawiane tabletki zwykle zawierają w ulotce informację dotyczącą braku możliwości dzielenia. Istnieją jednak pewne wyjątki. Niektóre preparaty stworzono w technologii, która pozwala na podział według ściśle określonego schematu. W tym przypadku producent umieszcza stosowną linię na leku, a także informację w ulotce.  

Zawsze należy szukać informacji w ulotce, gdy mamy zamiar dzielić tabletki. W przypadku, gdy nie jesteśmy pewni co do bezpieczeństwa takiej praktyki, warto poradzić się lekarza lub farmaceuty. 

Pomocne mogą okazać się odpowiednie zwroty i określenia zawarte na opakowaniach tabletek. Poniżej przedstawiamy listę tych określeń, które sugerują, iż tabletka najprawdopodobniej należy do grupy o modyfikowanym uwalnianiu, czyli tych, których nie dzielimy

  • SR, 
  • PR, 
  • ER, 
  • DR, 
  • EC, 
  • EN, 
  • IR, 
  • CR, 
  • Prolongatum, 
  • Retard, 
  • Long, 
  • Depot, 
  • Chrono, 
  • Continus, 
  • Dur, 
  • Pulsatile release, 
  • Repeat action release, 
  • OROS, 
  • MUPS, 
  • ZOK. 

Źródła
Zwiń
Rozwiń

Źródła: 

  1. Sznitowska M., Farmacja Stosowana, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2017. 
  2. Ryszka F., Przewodnik do zajęć praktycznych z technologii wybranych stałych postaci leku, Wydawnictwo Śląskiego Uniwersytetu Medycznego, 2016. 
  3. Farmakopea Polska XI.
Daj nam znać, co myślisz o tym artykule

Wpisz swój komentarz...
Imię

  1. 27 maja 2022, 12:18
    Alutka

    Czy mogę dzielić tabletki z amlodypiną i telmisartanem 80+5?

    1. 31 maja 2022, 12:08
      mgr farm. Marta Junowicz
      mgr farm. Marta Junowicz

      Dzień dobry. Tabletki z amlodypiną i telmisartanem 80+5 nie posiadają podziałki, która umożliwiłaby dokładne ich podzielenie. Dawkę leku indywidualnie ustala lekarz i wszelkie modyfikacje schematu postępowania powinny być przez niego zalecone. Nie należy samodzielnie decydować o zmianie dawkowania lub przerwaniu leczenia.

  2. 2 czerwca 2022, 21:17
    Magda

    Czy można podzielić tabletkę APAP ?

    1. 6 czerwca 2022, 11:28
      mgr farm. Marta Grabowska
      mgr farm. Marta Grabowska

      Dzień dobry, tabletka wskazanego leku nie posiada podziałki, która umożliwiałaby podzielenie tabletki na równe dawki. Wobec tego nie zaleca się dzielenia owych tabletek.

  3. 29 sierpnia 2022, 04:37
    N

    Czy mozna podzielić tabletkę metyfolian wapnia 400ug?

    1. 29 sierpnia 2022, 12:38
      Poradnik Gemini
      Poradnik Gemini

      Dzień dobry,

      proszę skontaktować się z nami za pomocą formularza:
      https://apteka2.gemini.pl/zapytaj-farmaceute/

      Pozdrawiamy 🙂
      Zespół Gemini

  4. 3 września 2022, 19:02
    Elżbieta

    Czy tabletkę Noctis Nocmożna dzielić na pół w celu przyjęcia mniejszej dawki?

    1. 5 września 2022, 13:48
      mgr farm. Marta Junowicz
      mgr farm. Marta Junowicz

      Dzień dobry. Producent nie przewidział dzielenia tabletki Noctis Noc. Postać leku (tabletki powlekane) teoretycznie daje taką możliwość. W tym celu należy użyć dedykowanego przyrządu do dzielenia, jakim jest przecinacz do tabletek. Dzięki niemu tabletka nie będzie się kruszyć, a precyzyjny podział zapewni porównywalną dawkę w obu częściach. Niezużytą połówkę tabletki należy umieścić w szczelnym pojemniczku (np. w kasecie na leki) – w celu ochrony przed działaniem wilgoci i innych czynników. Podczas połykania podzielonej tabletki pacjent może być narażony na nieprzyjemne doznania smakowe.

  5. 7 marca 2023, 18:31
    Irena

    Przydatne informacje

    1. 8 marca 2023, 12:12
      Weronika Zielińska
      Poradnik Gemini

      Cieszymy się, że mogliśmy pomóc 🙂

  6. 30 czerwca 2023, 10:17
    Oliwia

    Bardzo przydatny artykuł 🙂

    1. 3 lipca 2023, 07:54
      Weronika Zielińska
      Poradnik Gemini

      Dziękujemy 🙂

  7. 13 października 2023, 17:38
    Sz

    Przez ile czasu tabletka po otwarciu zamknięta szczelnie np
    w 2 woreczkach foliowych zachowuje swoje wartości/ właściwości?

    1. 16 października 2023, 14:33
      mgr farm. Marta Grabowska
      mgr farm. Marta Grabowska

      Tabletki wyjęte z blistrów zachowują swoje właściwości do czasu daty ważności, która jest podana na opakowaniu leku, o ile są odpowiednio przechowywane. Tabletki warto przechowywać w specjalnych pojemnikach, które chronią je przed wilgocią i światłem.

Masz pytanie, szukasz porady?
Jeśli szukasz darmowej porady w zakresie zdrowia oraz przyjmowania leków lub suplementów diety, chętnie odpowiemy na Twoje pytanie.
Zapytaj farmaceutę