Bromelaina. Właściwości i zastosowanie

Bromelaina – co to jest?

Bromelaina jest mieszaniną enzymów proteolitycznych (czyli enzymów trawiących białko) i główną substancją biologicznie czynną występującą w roślinach z rodziny bromeliowatych, której przedstawicielem jest znany nam wszystkim ananas.

Bromelaina występuje w jego łodygach, owocach i liściach. Z uwagi na swoje właściwości proteolityczne, bromelaina jest szeroko wykorzystywana w przemyśle farmaceutycznym, kosmetycznym, a także spożywczym. 

Czytaj też:
Najlepsze elektrolity dla dorosłych. Ranking

Właściwości bromelainy 

Bromelaina od wieków wykorzystywana była w medycynie ludowej w terapii różnych schorzeń. Publikacje naukowe donoszą, że dziś może być ona również pomocna w wielu przypadłościach. Przypisuje się jej następujące właściwości:  

Zmniejszanie ryzyka zawałów serca i zakrzepów 

Bromelaina może być skuteczna w przypadku chorób sercowo-naczyniowych, ponieważ jest inhibitorem agregacji płytek krwi, minimalizując w ten sposób ryzyko zakrzepicy i zatorowości. Jedno z badań klinicznych wykazało, że doustne podawanie bromelainy osobom, które w przeszłości przeszły zawał lub udar oraz z tendencją do zakrzepów skutkowało zmniejszeniem agregacji płytek krwi. Inne badania wykazały również jej istotną rolę w procesie fibrynolizy, czyli procesie rozkładu zakrzepu. Bromelaina może być również przydatnym środkiem w profilaktyce i leczeniu zakrzepowego zapalenia żył. 

Wspomaganie procesów trawiennych 

Ze względu na obecność enzymów proteolitycznych bromelaina może być wykorzystywana w zaburzeniach trawiennych, ze względu na ułatwianie trawienia białek. Sprawdzi się również przy niedostatecznym wydzielaniu enzymów trawiennych takich jak pepsyna czy trypsyna, a także w przypadku problemów z pracą trzustki. Badania sugerują możliwość zastosowania bromelainy w przypadku wrzodów żołądka. 

Działanie przeciwzapalne 

Bromelaina może być wykorzystywana w urazach tkanek miękkich ze względu na potencjalne właściwości przeciwzapalne, dzięki hamowaniu prostaglandyn prozapalnych. Dowiedziono, że może ona również zmniejszać ból pooperacyjny, jak i obrzęk. Może być ona alternatywą dla konwencjonalnych NLPZ (niesteroidowych leków przeciwzapalnych) i zmniejszać ból i stan zapalny w chorobach zwyrodnieniowych stawów. 

Zastosowanie w chirurgii 

Podanie bromelainy przed zabiegiem operacyjnym może zmniejszyć średnią liczbę dni do całkowitego ustąpienia bólu i zapalenia pooperacyjnego. Bromelaina może zmniejszać obrzęk, zasinienie i ból u kobiet po nacięciu krocza. Może być również wykorzystywana w leczeniu kontuzji sportowych.  

Wzmacnianie działania antybiotyków 

Bromelaina może wzmacniać działanie antybiotyków – tetracykliny i amoksycyliny, podawanych jednocześnie z bromelainą, poprzez ich wzrost we krwi oraz tkankach.  

Oparzenia 

Bromelaina może być również pomocna w przypadku oparzeń. Stosowana jako krem może być korzystna dla oczyszczenie martwiczej tkanki i przyspieszenia gojenia. 

Możliwe właściwości przeciwnowotworowe 

Obecnie bada się możliwe właściwości przeciwnowotworowe bromelainy, które mają wynikać z jej bezpośredniego wpływu na komórki nowotworowe oraz ich mikrośrodowisko, a także na modulację układu odpornościowego.  

Zastosowanie w dermatologii i kosmetologii 

Bromelaina, ze względu na swoje właściwości proteolityczne, znajduje zastosowanie w kosmetologii i dermatologii. Jest składnikiem kosmetyków, zwłaszcza peelingów enzymatycznych o właściwościach złuszczających.

Przeczytaj również:
Na stawy i odchudzanie. Ananas i jego właściwości

Jakie są skutki uboczne stosowania bromelainy?

Bromelaina jest uznawana za substancję bezpieczną, jeśli jest stosowana zgodnie z zaleceniami producenta. Suplementy zawierające bromelainę rzadko powodują działania niepożądane. Przyjmowanie zbyt dużych dawek może jednak prowadzić do dolegliwości ze strony układu pokarmowego, takich jak biegunka, nudności czy wymioty. U kobiet bromelaina może także nasilać krwawienie miesiączkowe.

Preparatów z bromelainą powinny unikać osoby uczulone na ananasa oraz osoby z alergią na pyłki traw, lateks, seler, koper włoski, marchew czy pszenicę, ponieważ mogą występować reakcje krzyżowe. Ostrożność należy zachować również podczas stosowania leków przeciwzakrzepowych lub przeciwpłytkowych, ponieważ bromelaina może zwiększać ryzyko krwawień. W takich przypadkach przed rozpoczęciem suplementacji warto skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.

FAQ – Najczęściej zadawane pytania o bromelainę

Czym jest bromelaina i jakie ma działanie?

Bromelaina to enzym pozyskiwany głównie z ananasa. Bromelaina swoim działaniem obejmuje wspieranie trawienia białek, łagodzenie stanów zapalnych, zmniejszanie obrzęków oraz wspomaganie regeneracji organizmu po urazach i intensywnym wysiłku.

Bromelaina – jaka najlepsza?

To, jaka bromelaina jest najlepsza, zależy od celu suplementacji. Warto wybierać preparaty o standaryzowanej aktywności enzymatycznej, od sprawdzonych producentów, dostosowane do indywidualnych potrzeb i zgodne z zalecanym sposobem stosowania.

Jakie są skutki uboczne stosowania bromelainy?

Skutki uboczne stosowania bromelainy występują rzadko, jednak u niektórych osób mogą pojawić się dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, biegunka czy ból brzucha. Możliwe są również reakcje alergiczne, zwłaszcza u osób uczulonych na ananasa.

Jakie są przeciwwskazania do stosowania bromelainy?

Bromelainy nie powinny stosować osoby uczulone na ananasa oraz osoby przyjmujące leki przeciwzakrzepowe bez wcześniejszej konsultacji z lekarzem. Ostrożność zaleca się także przed planowanymi zabiegami chirurgicznymi.

Bromelaina – gdzie występuje?

Bromelaina naturalnie znajduje się przede wszystkim w ananasie, szczególnie w jego łodydze. To właśnie z niej najczęściej pozyskuje się bromelainę wykorzystywaną do produkcji suplementów diety.

Kiedy warto stosować bromelainę?

Po bromelainę często sięgają osoby chcące wspomóc trawienie, regenerację po wysiłku lub zmniejszyć obrzęki. Przed rozpoczęciem suplementacji warto jednak uwzględnić możliwe przeciwwskazania i w razie wątpliwości skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.

Przeczytaj również:
Flawonoidy – dlaczego warto o nich pamiętać?