15
17 maja 2022

Preparaty na komary i kleszcze dla dzieci

Ze względu na brak szczepionek przeciwko chorobom najczęściej przenoszonym przez kleszcze i komary zalecana jest przede wszystkim profilaktyka. Repelenty stosowane u dorosłych nie zawsze jednak mogą być aplikowane także u dzieci. 

Repelenty to środki odstraszające organizmy żywe, zawierające różne substancje chemiczne, także naturalne olejki i występujące pod różnymi postaciami takimi jak: 

  • spraye, 
  • kremy, 
  • emulsje, 
  • mleczka, 
  • roll-ony, 
  • chusteczki nawilżane, 
  • bransoletki/opaski, 
  • plastry/naklejki. 

Większość z powyższych postaci można stosować bezpośrednio na skórę. Niektóre przeznaczone są do stosowania jedynie na odzież lub przedmioty codziennego użytku

Repelenty syntetyczne 

Repelenty ze środkiem DEET

DEET, czyli N,N-dietylo-m-toluamid to substancja chemiczna uznawana za najskuteczniejszy środek odstraszający owady, stosowany również jako profilaktyka przed ukąszeniami przez kleszcze. Dostępne na rynku preparaty zawierają zazwyczaj od 5% do 50% DEET, a czas ich działania wydłuża się wraz ze zwiększeniem stężenia tej substancji chemicznej.  

Odnotowano przypadki napadów padaczkowych u dzieci po zastosowaniu preparatów zawierających DEET. Ostatecznie jednak nie potwierdzono związku przyczynowo-skutkowego zastosowania tej substancji i występowania drgawek u dzieci. Jeśli zachodzi konieczność użycia preparatów DEET w tej grupie wiekowej (na przykład ze względu na przebywanie na terenach tropikalnych), należy ograniczyć częstość stosowania preparatu u dzieci. Preparaty z DEET mogą wywoływać również miejscowe podrażnienia skóry oraz uszkadzać tworzywa sztuczne (foteliki, wózki dziecięce). 

Health Canada, odpowiedzialna za politykę zdrowotną Kanady, przedstawia następujące zasady stosowania DEET u dzieci: 

  • od 2 do 12 lat – do 10% DEET, do 3 aplikacji dziennie; 
  • od 6 miesięcy do 2 lat – do 10% DEET raz dziennie, tylko gdy zagrożenie jest wysokie (korzyść przewyższa ryzyko stosowania); 
  • w przypadku dzieci w wieku poniżej 12 lat nie powinno się używać produktów DEET dłużej niż 1 miesiąc; 
  • nie zaleca się stosowania preparatu DEET u dzieci poniżej 6. miesiąca życia

W polskich warunkach nie rekomenduje się stosowania DEET u dzieci poniżej 2. roku życia. 

Ikarydyna 

Ikarydyna to środek wykazujący lepszy profil bezpieczeństwa niż DEET, ale także repelent o nieznacznie słabszej sile działania wobec komarów i kleszczy. Został wynaleziony w latach 80. i nie wpływa negatywnie na układ nerwowy w porównaniu z DEET. Nie wykazuje również reakcji alergicznych ani podrażnień i nie niszczy materiałów syntetycznych tak jak preparaty z DEET. 

Należy pamiętać, aby nie stosować DEET i ikarydyny łącznie, ponieważ w mieszance są one bardzo toksyczne dla człowieka!  

Preparaty z ikarydyną w zależności od stężenia mogą być aplikowane dzieciom od 2. roku życia (w niektórych krajach od 6., a nawet 2. miesiąca życia). 

IR3535 

Podobnie jak ikarydyna jest to skuteczna substancja odstraszająca owady i kleszcze o wysokim profilu bezpieczeństwa. Nie powoduje uczuleń i podrażnień w porównaniu z DEET, ale podobnie jak ten repelent może uszkadzać bądź rozpuszczać tworzywa sztuczne. Działanie tej substancji jest słabsze niż DEET i ikarydyny, ale nadal pozostaje skutecznym środkiem. 

IR3535 występuje zazwyczaj w preparatach dla dzieci od 1. roku życia. 

Repelenty naturalne 

Olejki eteryczne

Składnikami repelentów naturalnych są olejki eteryczne takie jak przykładowo: 

  • cytronellowy,  
  • lawendowy
  • miętowy
  • eukaliptusowy

W zależności od stężeń olejków w preparatach są one rekomendowane dla dzieci w różnym wieku. Większość repelentów naturalnych przeznaczonych jest dla dzieci od 3. roku życia, ale spotykane są także preparaty od 1. roku życia, 6. miesiąca życia, a nawet 1. miesiąca życia

Główną wadą stosowania olejków eterycznych jest niestety ich krótkotrwałe działanie oraz możliwość wystąpienia reakcji alergicznej i podrażnienia skóry. Oczywiście fakt, iż są to preparaty naturalne nie oznacza, że możemy je stosować bez ograniczeń, zwłaszcza u dzieci. 

Czy ugryzienie komara może być niebezpieczne dla niemowląt? 

Niemowlęta są szczególnie narażone na ukąszenia komarów. Ich skóra jest znacznie delikatniejsza niż skóra starszych dzieci, gdyż u niemowląt warstwa rogowa jest cieńsza.  

Z tego powodu niemowlęta mocniej reagują na ukąszenia komarów niż osoby dorosłe czy starsze dzieci.  

Dodatkowo ukąszenie komara jest dla niemowlęcia nieprzyjemne – powoduje niepokój i świąd, przez co dziecko może płakać i czuć się niekomfortowo. W niektórych przypadkach ukłucie komara może doprowadzić do reakcji alergicznej, na której skutek na skórze niemowlęcia pojawia się swędząca wysypka z drobnymi, twardymi grudkami. 

Co na komary dla niemowląt? Bezpieczne środki 

Jeśli zastanawiasz się, co na komary dla niemowląt będzie bezpieczne, w pierwszej kolejności możesz sięgnąć po łagodny okład chłodzący. W tym celu można zwilżyć gazę lub kawałek pieluszki zimną wodą i przyłożyć do miejsca ukłucia. Zimno spowoduje zmniejszenie świądu i ograniczy powstanie stanu zapalnego.  

Należy pamiętać, że okład nie może być zbyt zimny! 

W przypadku gdy niemowlę będzie przez dłuższy czas niespokojne, a zaczerwienienie po ukąszeniu zacznie się rozszerzać, należy skonsultować się z lekarzem pediatrą. Zaleci on podanie odpowiednich leków. 

Jak uchronić niemowlę przed ugryzieniem komara? 

Bardzo duże znaczenie ma ochrona mechaniczna przed komarami. W oknie pokoju, w którym przebywa niemowlę, można zamontować specjalną siatkę chroniącą przed owadami. Na wózek można założyć moskitierę, która będzie chronić niemowlę przed komarami. Dodatkowo wózek można spryskać specjalnymi sprayami odstraszającymi komary.

Delikatne preparaty na bazie olejków eterycznych można nałożyć także bezpośrednio na skórę dziecka.  

Przed ich zastosowaniem należy sprawdzić, od którego miesiąca życia można aplikować dany preparat na skórę dziecka.  

W skład produktów bezpiecznych dla niemowląt wchodzą substancje o właściwościach odstraszających owady: 

  • olejek tymiankowy,  
  • olej neem,  
  • olej z bergamotki,  
  • limonen.

Podsumowując, u dzieci poniżej 1. miesiąca życia nie stosujemy żadnych repelentów. Liczy się przede wszystkim profilaktyka taka jak odpowiednie zakrywanie ciała, stosowanie moskitier i ograniczenie możliwości kontaktu z owadami i kleszczami. Od 1. do 12. miesiąca życia stosujemy głównie moskitiery, odpowiednią odzież oraz w razie konieczności naturalne preparaty przeznaczone dla dzieci w tym wieku (zazwyczaj olejki), ale z umiarem oraz zgodnie z zaleceniami producenta. Od roczku możemy już znaleźć odpowiedni preparat z IR3535, a od 2. roku życia wybrać preparat z ikarydyną lub w przypadku wyraźnego zagrożenia – DEET. Pamiętajmy, aby kierować się zaleceniami producenta dotyczącymi stosowania danego preparatu u dzieci w określonym wieku oraz częstości jego użycia. 

Wakacyjna apteczka – czy o wszystkim pamiętasz?

Pobierz listę do wydrukowania

Checklista z wakacyjną apteczką

Źródła:  

  1. Koren G., Matsui D., Bailey B., DEET-based insect repellents: safety implications for children and pregnant and lactating women, CMAJ, 2003. 
  2. Insect repellents, https://www.canada.ca/en/health-canada/services/about-pesticides/insect-repellents.html#s8 (dostęp: 29.07.2020). 
  3. Kociołek-Balawejder E., Złocińska A., Środki odstraszające owady (insect repellents) w ochronie ludzi, Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu. Nauki Inżynierskie i Technologie, 2009. 

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Czy lody pomagają schudnąć?

Przyjęło się stwierdzenie, że lody pomagają schudnąć, ponieważ podczas ich jedzenia spalamy więcej kalorii niż przyjmujemy. Niestety jest to mit…

Zobacz więcej

Przyjmowanie tabletek uspokajających w ciąży

Z powodu braku danych na temat bezpieczeństwa zażywania leków uspokajających w ciąży, ich stosowanie należy zawsze skonsultować z lekarzem. Doraźnie…

Zobacz więcej

Jak usunąć włókniaki?

Włókniaki są zmianami dermatologicznymi, które powstają pod wpływem nadmiernego namnażania się komórek skóry. Niestety nie ma lekarstwa na tę dolegliwość.…

Zobacz więcej

Jak stosować leki z bisakodylem?

W leczeniu zaparć leczeniem pierwszego rzutu są preparaty z błonnikiem, które zwiększają objętość mas kałowych oraz przyśpieszają pasaż. W przypadku…

Zobacz więcej

Jak leczyć Helicobacter pylori?

Schemat leczenia zakażenia bakterią H. pylori obejmuje przyjmowanie czterech preparatów: inhibitora pompy protonowej, soli bizmutu oraz dwóch antybiotyków, najczęściej metronidazolu…

Zobacz więcej

Zawroty głowy – jakie mogą być ich przyczyny?

Odczucie wirowania może mieć wiele przyczyn. Może być spowodowane przez: choroby w obrębie ucha, np. po urazie mechanicznym, w przypadku…

Zobacz więcej

Beta-blokery a aktywność fizyczna

Podczas stosowania leków z grupy beta-blokerów wysiłek fizyczny nie jest zabroniony, a wręcz wskazany. Leki beta-adrenolityczne poprawiają tolerancję serca na…

Zobacz więcej

Pocenie się rano – jaka może być przyczyna?

Pocenie się to naturalny proces termoregulacji możliwy do zaobserwowania w przypadku wysokich temperatur czy podczas wysiłku fizycznego. Poranne epizody pocenia…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz

Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)