Kategorie
Gemini.pl

Artykuły

X - Siła Kobiet
X - Asa
X - Aurovitas FlexiStav Meno
X - Sale do -50%
X - Zadbaj o zdrowie swojej rodziny
X - Zdrowe oczy
X - Baby Sleep
12

Osobowość lękliwa – jak się objawia?

Słuchaj artykułu

Osoby z osobowością lękliwą (unikającą) są ciche i nieśmiałe. Szukają akceptacji u innych i trudno im podejmować samodzielne decyzje. Ze względu na silną obawę przed kompromitacją boją się „wyjść przed szereg” i głośno wyrazić swoje zdanie. Szacuje się, że problem ten dotyka 0,5-1% populacji ogólnej.

Osobowość lękliwa – jak się objawia?

Co czują osoby z osobowością lękliwą?

Jak sama nazwa wskazuje takich osobom towarzyszy lęk. Jest on na tyle silny, że utrudnia funkcjonowanie w społeczeństwie i na tyle stały, że pojawia się także w codziennych sytuacjach, np. podczas robienia zakupów czy przypadkowego spotkania sąsiada na klatce schodowej. Poczucie napięcia i niepokoju rzadko opuszcza osoby z tym zaburzeniem. Prowadzi to do unikania sytuacji, które mogą wzmacniać te odczucia i stopniowego wycofywania się z życia społecznego. Strategia ta, mimo że daje chwilową stabilność i poczucie bezpieczeństwa, nasila jednak uczucie odizolowania i „inności”.

Jak osoby z osobowością lękliwą postrzegają same siebie?

Osoby z osobowością lękliwą postrzegają siebie jako:

  • nieatrakcyjne,
  • gorsze od innych,
  • nieprzystosowane.

Często nie ujawniają one swoich przemyśleń, nie opowiadają o swoich zainteresowaniach i nie zabierają głosu w dyskusji. Wydaje im się, że ich opinia nie jest dla innych interesująca. Boją się dezaprobaty i braku akceptacji. 

Koncentracja na krytyce ogranicza ich styl życia i sprawia, że osoby te często nie podejmują nowych wyzwań, zarówno w życiu zawodowym, jak i społecznym. Rezygnują z realizacji swoich planów, jeżeli tylko wymaga to podjęcia ryzyka.

Ponadto są one ostrożne w kontaktach z ludźmi i unikają wchodzenia w związki, nawet jeśli odczuwają potrzebę bliskości. Zawężają swój krąg znajomych do tych, którzy niewątpliwie je akceptują. Z obawy przed odrzuceniem wycofują się z wielu relacji, co może sprawiać, że czują się samotne.

Samotny mężczyzna

Osobowość lękliwa – przyczyny

Istnieje wiele koncepcji, które mówią o podłożu występowania tego zjawiska. Przyjmują one, że nie można wskazać jednej uchwytnej przyczyny rozwoju zaburzeń osobowości. Zakłada się, że istotny jest tu wpływ czynników:

  • biologicznych,
  • psychologicznych,
  • społecznych.

Badacze zwracają uwagę na znaczenie temperamentu, czyli wrodzonego zespołu cech osobowości determinującego wzorce zachowania, które ujawniają się już we wczesnym dzieciństwie. Natomiast podejście systemowe kładzie nacisk na wpływ wzajemnych oddziaływań w rodzinie.

Specyficzne zaburzenia osobowości pojawiają się w czasie dzieciństwa lub okresu młodzieńczego i utrwalają w ciągu życia. Nie są skutkiem działania substancji chemicznych (leków i środków psychoaktywnych) ani wynikiem urazu, choroby czy zaostrzenia innego zaburzenia psychicznego. 

Osobowość lękliwa – leczenie

Psychoterapia jest jedyną skuteczną metodą leczenia zaburzeń osobowości. Osoby z osobowością lękliwą mogą odczuwać korzyści ze stosowania leków, jednak farmakoterapia nie jest w stanie zlikwidować przyczyny problemów. 

Wsparcie bliskich osób może być pomocne, nie zawsze jest jednak dostosowane do potrzeb osoby z osobowością lękliwą – bywa nadmierne lub nieadekwatne. Dlatego też nie zastąpi ono psychoterapii opartej na relacji, w której pacjent czuje się bezpiecznie, nie boi się wyrazić swoich myśli i uczuć. Wykwalifikowany psychoterapeuta wykorzystuje swoją wiedzę i umiejętności, aby zidentyfikować problem, zlikwidować przykre objawy i wpłynąć na zmianę zachowań. Psychoterapia, której celem jest leczenie zaburzeń osobowości, jest długotrwała i wymaga motywacji oraz dużego zaangażowania ze strony pacjenta. Warto ją podjąć jak najwcześniej.

Źródła:

  • Gałecki P., Szulc A., Psychiatria, Edra Urban & Partner, Wrocław 2018,
  • red. nauk. Strelau J., Doliński D., Psychologia akademicka: podręcznik, Tom 2, wyd. 2 popr., Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk 2016.
Daj nam znać, co myślisz o tym artykule

Wpisz swój komentarz...
Imię

Masz pytanie, szukasz porady?
Jeśli szukasz darmowej porady w zakresie zdrowia oraz przyjmowania leków lub suplementów diety, chętnie odpowiemy na Twoje pytanie.
Zapytaj farmaceutę