Ortotropia. Czym jest i na czym polega leczenie

Ortotropia – co to jest?

W przeciwieństwie do klasycznej ortodoncji, której celem jest mechaniczne prostowanie zębów, ortotropia skupia się na przyczynach deformacji twarzy i wad zgryzu, czyli sposobie oddychania, pozycji języka i napięciu mięśni twarzy. Ortotropia uczy więc prawidłowej postawy języka przy podniebieniu, oddychania przez nos oraz utrzymywania zamkniętych ust w spoczynku. Dzięki temu możliwe jest przywrócenie naturalnej równowagi mięśni twarzy i poprawa funkcji oddechowych.

Jak działa ortotropia?

Podstawą tej metody są ćwiczenia, znane także jako terapia miofunkcjonalna. Pacjent uczy się pracy mięśni twarzy i języka tak, by przywrócić ich prawidłowe napięcie i tor oddechowy. Regularne ćwiczenia polegają m.in. na:

• unoszeniu języka do podniebienia,
• utrzymywaniu ust zamkniętych w spoczynku,
• nauce oddychania wyłącznie przez nos,
• kontrolowaniu postawy głowy i szyi.

Dzięki temu poprawia się pozycja żuchwy, symetria twarzy i drożność dróg oddechowych. Badania wskazują, że oddychanie przez nos wpływa na rozwój kości twarzoczaszki i napięcie mięśniowe.

Ortotropia – efekty

• Poprawa proporcji dolnej części twarzy,
• zmniejszenie napięć mięśni szyi i karku,
• lepszy sen,
• redukcja chrapania i suchości jamy ustnej,
• większy komfort oddychania.

Ortotropia znajduje zastosowanie nie tylko w ortodoncji, ale również w profilaktyce zdrowotnej. Pomaga osobom, które zmagają się z:

• nawykowym oddychaniem przez usta,
• częstymi infekcjami dróg oddechowych,
• napięciami szyi i barków,
• problemami ze snem i chrapaniem,
• zgrzytaniem zębami (bruksizm).

W niektórych przypadkach stosuje się aparaty ortotropiczne lub łączy terapię z fizjoterapią i logopedią. Efekty pojawiają się stopniowo – ortotropia to proces długofalowy, który wymaga cierpliwości, regularności i zaangażowania pacjenta.

Ortotropia dorosłych – czy to możliwe?

Choć metoda była pierwotnie przeznaczona dla dzieci, coraz częściej stosuje się ją również u dorosłych. Struktura kostna dorosłego nie zmienia się, jednak mięśnie i postawa ciała nadal mogą adaptować się do nowego wzorca funkcjonalnego. Reedukacja mięśniowa u dorosłych może przynieść efekty funkcjonalne – poprawę jakości oddychania, zmniejszenie napięć w obrębie żuchwy, a nawet złagodzenie chrapania i bezdechu sennego. Dorosły pacjent, stosując regularne ćwiczenia, może z powodzeniem zmniejszyć napięcie mięśniowe i odciążyć stawy skroniowo-żuchwowe. Istotne jest zachowanie systematyczności ćwiczeń i współpraca ze specjalistą.

Czy warto ćwiczyć ortotropię samodzielnie?

W internecie popularność zdobył tzw. mewing – uproszczona wersja ćwiczeń ortotropii, promowana w mediach społecznościowych. Polega ona na unoszeniu języka do podniebienia i utrzymywaniu prostej postawy. Choć mewing bazuje na prawidłowych założeniach, eksperci ostrzegają, że niewłaściwe wykonywanie ćwiczeń może prowadzić do przeciążenia stawów skroniowo-żuchwowych lub bólu karku. Zamiast tego skonsultuj się z ortodontą lub terapeutą miofunkcjonalnym.

Ortotropia a ortodoncja – różnice

Ortodoncja skupia się na ustawieniu zębów, natomiast ortotropia – na funkcji i pozycji szczęk. W dużym uproszczeniu:

• ortodoncja = efekt wizualny (proste zęby),
• ortotropia = efekt funkcjonalny (zdrowe oddychanie i harmonijny kształt twarzy).

Według przeglądu opublikowanego w British Dental Journal, ortotropia może być ciekawą alternatywą w leczeniu wad zgryzu, ale brakuje odpowiednich badań klinicznych potwierdzających jej skuteczność. Eksperci zalecają więc podchodzić do metody z ostrożnym optymizmem i traktować ją jako uzupełnienie, a nie zamiennik ortodoncji.

Przeczytaj również:
Wady zgryzu. Poznaj rodzaje i metody leczenia