Naturalne wsparcie układu krążenia. Kiedy krążenie ma znaczenie?
Choroby układu sercowo-naczyniowego pozostają jedną z głównych przyczyn zgonów w Europie. Współczesna profilaktyka nie ogranicza się już wyłącznie do kontroli poziomu cholesterolu czy ciśnienia tętniczego. Coraz większą rolę odgrywa kompleksowe podejście obejmujące śródbłonek naczyniowy, procesy zapalne, fibrynolizę oraz gospodarkę wapniową.
Nowoczesna fitoterapia i dietetyka kliniczna oferują dziś składniki o dobrze poznanych mechanizmach działania, które mogą wspierać prawidłowe funkcjonowanie serca, elastyczność naczyń i mikrokrążenie – jako element zdrowego stylu życia.
Profilaktyka układu krążenia – dlaczego samo „obniżanie cholesterolu” to za mało?
Układ krążenia to złożony system obejmujący serce, tętnice, żyły i naczynia włosowate.
Aby funkcjonował prawidłowo, kluczowe są trzy filary:
- prawidłowa płynność krwi i równowaga między krzepnięciem a fibrynolizą,
- elastyczność i szczelność naczyń krwionośnych,
- ochrona przed stresem oksydacyjnym i zwapnieniami tętnic.
Zaburzenia któregokolwiek z tych elementów mogą prowadzić do pogorszenia mikrokrążenia, nadciśnienia czy zmian miażdżycowych. Dlatego skuteczna profilaktyka serca i naczyń powinna uwzględniać działanie wielokierunkowe.
Nattokinaza – enzym wspierający naturalną fibrynolizę
Jednym z najlepiej przebadanych składników w kontekście naturalnego wsparcia krążenia jest nattokinaza – enzym proteolitycznym otrzymywanym w procesie fermentacji z udziałem bakterii Bacillus subtilis natto. Pozyskiwany z tradycyjnego japońskiego produktu spożywczego – natto (fermentowanej soi).
Badania wskazują, że nattokinaza:
- wpływu na procesy związane z fizjologiczną równowagą między tworzeniem a rozkładem włóknika (fibryny),
- może wpływać na obniżenie poziomu fibrynogenu,
- sprzyja utrzymaniu prawidłowej lepkości krwi.
Enzym ten nie blokuje bezpośrednio kaskady krzepnięcia, lecz wspiera naturalne procesy równoważące tworzenie i rozpuszczanie skrzepów.
Suplementy diety zawierające nattokinazę nie są przeznaczone do leczenia zaburzeń zakrzepowych ani nie zastępują farmakoterapii przeciwzakrzepowej.
Hydroksytyrozol – wsparcie ochrony lipidów przed stresem oksydacyjnym
Hydroksytyrozol jest związkiem polifenolowym należącym do grupy antyoksydantów. Jest obecny w oliwkach i oliwie z oliwek extra virgin. Uznawany za jeden z najsilniejszych naturalnych przeciwutleniaczy.
Zgodnie z opinią EFSA, polifenole z oliwy z oliwek pomagają chronić lipidy we krwi przed stresem oksydacyjnym. Utleniony cholesterol LDL odgrywa istotną rolę w inicjowaniu procesu miażdżycowego.
Hydroksytyrozol:
- wspiera ochronę frakcji LDL przed utlenianiem,
- może korzystnie wpływać na funkcjonowanie śródbłonka,
- wspomaga redukcję stresu oksydacyjnego w naczyniach.
Połączenie wsparcia fibrynolizy (np. nattokinaza) z ochroną antyoksydacyjną (hydroksytyrozol) tworzy komplementarne podejście do profilaktyki sercowo -naczyniowej.
Ruszczyk i kasztanowiec – naturalne wsparcie mikrokrążenia i żył
Problemy z mikrokrążeniem często objawiają się uczuciem ciężkich nóg, obrzękami czy teleangiektazjami.
W fitoterapii duże znaczenie mają:
- Ruscus aculeatus (ruszczyk kolczasty),
- Aesculus hippocastanum (kasztanowiec zwyczajny).
Ruskogeniny zawarte w ruszczyku wykazują działanie wspierające napięcie ściany żylnej, natomiast escyna z kasztanowca może przyczyniać się do zmniejszania przepuszczalności naczyń włosowatych.
W praktyce klinicznej ekstrakty te stosowane są pomocniczo w objawach przewlekłej niewydolności żylnej, takich jak obrzęki czy uczucie ciężkości nóg.
Witamina K2 i D3 – elastyczność tętnic a „paradoks wapniowy”
Coraz więcej badań wskazuje na znaczenie gospodarki wapniowej w kontekście zdrowia naczyń. Zwapnienia tętnic prowadzą do ich usztywnienia i zwiększenia ryzyka sercowo-naczyniowego.
Witamina K2 (szczególnie w formie MK-7) aktywuje białko MGP, które uczestniczy w regulacji odkładania wapnia w tkankach.
Współdziałanie z witaminą D3 jest kluczowe – witamina D zwiększa wchłanianie wapnia, natomiast K2 wspiera jego prawidłową dystrybucję. Odpowiednia podaż obu witamin może sprzyjać utrzymaniu elastyczności naczyń.
Synergia składników – jak mądrze wspierać układ sercowo-naczyniowy?
W kontekście wspierania prawidłowego funkcjonowania układu krążenia istotne znaczenie ma podejście wielokierunkowe obejmujące:
- utrzymanie prawidłowych parametrów metabolicznych,
- ochronę przed stresem oksydacyjnym,
- aktywność fizyczną,
- zbilansowaną dietę,
- prawidłową masę ciała.
Suplementacja może stanowić element wspierający zdrowy styl życia.
Bezpieczeństwo stosowania – kiedy trzeba zachować ostrożność?
Szczególną ostrożność muszą zachować osoby:
- przyjmujące leki przeciwzakrzepowe lub przeciwpłytkowe,
- z zaburzeniami krzepnięcia,
- po przebytych incydentach sercowo-naczyniowych,
- przed planowanymi zabiegami chirurgicznymi.
Włączenie preparatów zawierających nattokinazę, wysokie dawki witaminy K2 czy ekstrakty o działaniu naczyniowym należy zawsze skonsultować z lekarzem.
Naturalne wsparcie serca i naczyń – podejście oparte na wiedzy
Nowoczesna profilaktyka sercowo-naczyniowa to nie pojedynczy składnik, lecz strategia obejmująca:
- redukcję stresu oksydacyjnego,
- utrzymanie prawidłowej płynności krwi,
- wsparcie mikrokrążenia,
- zachowanie elastyczności tętnic.
Połączenie diety śródziemnomorskiej, aktywności fizycznej i celowanej suplementacji może stanowić racjonalne wsparcie zdrowia układu krążenia.
Dbanie o serce, żyły i mikrokrążenie to inwestycja długoterminowa – im wcześniej zaczniemy działać profilaktycznie, tym większa szansa na zachowanie sprawności organizmu przez kolejne dekady życia.
- Hsia C. i in., Nattokinase decreases plasma levels of fibrinogen, factor VII, and factor VIII in human subjects. Nutr Res., 2009.
- Covas M. i in., The effect of polyphenols in olive oil on heart disease risk factors: a randomized trial. Ann Intern Med., 2006.
- Pittler M. i in., Horse chestnut seed extract for chronic venous insufficiency. Cochrane Database Syst Rev., 2012.
- Knapen M. i in., Three-year low-dose menaquinone-7 supplementation helps decrease bone loss and improves arterial stiffness in healthy postmenopausal women. Thromb Haemost, 2015.
- EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies (NDA). Scientific opinion on the substantiation of health claims related to olive oil polyphenols and protection of LDL particles from oxidative damage. EFSA J., 2011.





