Difenhydramina na sen. Działanie, dawkowanie i przeciwwskazania

Uwaga! Wśród dzieci i młodzieży okresowo pojawia się niebezpieczny trend internetowy określany jako „Benadryl Challenge”, polegający na przyjmowaniu dużych dawek difenhydraminy w celu wywołania halucynacji. Takie postępowanie może prowadzić do ciężkiego zatrucia, zaburzeń rytmu serca, drgawek, śpiączki, a nawet zgonu. Preparaty zawierające difenhydraminę należy zawsze stosować zgodnie z zaleceniami lekarza lub informacjami zawartymi w ulotce.

Sen to czas odpoczynku, niezbędny do regeneracji organizmu i utrzymania funkcji poznawczych. Stanowi 1/3 naszego całego życia, dlatego ważna jest nie tylko jego długość, ale i jakość.  Badacze szacują, że blisko 20% dorosłych ma problemy ze snem. Częściej dotyczy to kobiet i osób starszych. Osoby te sygnalizują pogorszenie jakości życia, trudności z normalnym funkcjonowaniem, problemy z koncentracją i wydajnością pracy. W niektórych grupach zawodowych, np. wśród kierowców, motorniczych czy pilotów bezsenność oznacza wręcz niezdolność do wykonywania pracy.  

Bezsenność to zarówno problem z zasypianiem (powyżej 45 minut), jak i problem z ciągłością snu (częste wybudzanie się w nocy). 

Wśród przyczyn bezsenności znajdują się:  

• dolegliwości bólowe,  
• zaburzenia psychiczne (np. depresja),  
• uzależnienie od alkoholu i leków,  
• stres,  
• praca zmianowa,  
• podróż ze zmianą strefy czasowej,  
• działania niepożądane leków.  

Niektóre z nich można wyeliminować, ale na pewne nie mamy wpływu. Wtedy z pomocą przychodzą techniki relaksacyjne, preparaty ziołowe, a w cięższych przypadkach – skuteczne leki. Do niedawna leki (poza ziołowymi) stosowane w bezsenności były dostępne wyłącznie na receptę. W ostatnim czasie na rynku pojawiły się jednak preparaty OTC (wydawane bez recepty lekarskiej) zawierające difenhydraminę w dawce 50 mg. Są one przeznaczone do krótkotrwałego leczenia bezsenności u dorosłych.  

Czytaj też:
Ranking żelków z melatoniną – które wybrać?

Jak działa difenhydramina? 

Difenhydramina to lek przeciwhistaminowy I generacji. Hamuje powstawanie procesu zapalnego, którego efektem są objawy alergii: skurcz oskrzeli, zwiększona przepuszczalność naczyń żylnych, świąd, obrzęk, rumień. Difenhydramina stosowana doustnie przenika do ośrodkowego układu nerwowego, wywołując senność. Skraca czas zasypiania, ponadto poprawia jakość i zwiększa głębokość snu. Jej działanie widoczne jest już po 15-30 minutach, a maksymalny efekt terapeutyczny obserwuje się po 1-3 godzinach od przyjęcia leku. Działanie utrzymuje się zwykle przez kilka godzin, jednak u niektórych osób senność i spowolnienie mogą występować również następnego dnia.

Jak przyjmować difenhydraminę? 

Zalecana dawka dla dorosłych wynosi 50 mg około 20 minut przed snem. W przypadku wybudzenia się w ciągu nocy nie przyjmuj kolejnej tabletki. Leczenie nie powinno trwać więcej niż 7 kolejnych dni bez konsultacji z lekarzem.

Difenhydramina – przeciwwskazania 

• Nadwrażliwość na difenhydraminę,  
• bliznowaciejący wrzód żołądka, 
• niedrożność żołądka lub jelit, 
• guz chromochłonny nadnerczy, 
• wrodzone lub nabyte wydłużenie odstępu QT (grupa chorób serca), 
• czynniki ryzyka wydłużenia odcinka QT (m.in. choroba sercowo-naczyniowa, zaburzenia elektrolitowe, znamienna bradykardia, stosowanie niektórych leków), 
• dziedziczna nietolerancja galaktozy, brak laktazy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy. 

Ponadto szczególną ostrożność powinny zachować osoby: 

• z zaburzeniami psychicznymi lub nadużywające leków w przeszłości, 
• chorujące na miastenia gravis, 
• z zaburzeniami drgawkowymi lub padaczką, 
• z jaskrą z wąskim kątem przesączania, 
• z przerośniętą prostatą, 
• z zatrzymaniem moczu, 
• chorujące na astmę, zapalenie oskrzeli lub przewlekłą obturacyjną chorobę płuc, 
• z umiarkowaną lub ciężką niewydolnością wątroby lub nerek, 
• w podeszłym wieku, 
• z potencjalnymi zaburzeniami rytmu serca,  
• przyjmujące jednocześnie leki z grupy inhibitorów MAO (antydepresanty) oraz te, które stosowały je w ciągu ostatnich 2 tygodni. 

Difenhydramina – możliwe interakcje 

Difenhydraminy nie stosuj jednocześnie z: 

• lekami wydłużającymi odstęp QT lub wywołującymi torsade de pointes (częstoskurcz serca), 
• alkoholem, 
• innymi lekami przeciwhistaminowymi (także miejscowymi), 
• lekami metabolizowanymi przez izoenzym CYP2D6 (np. metoprolol czy wenlafaksyna). 

Zachowaj ostrożność przy równoczesnym przyjmowaniu difenhydraminy z inhibitorami MAO oraz lekami przeciwcholinergicznymi. Najlepiej skonsultuj się z lekarzem. Difenhydramina może również fałszować wyniki testów alergologicznych. Odstaw ją na minimum 3 doby przed wykonaniem testów. 

Difenhydramina a ciąża i karmienie piersią 

Difenhydramina może przenikać przez łożysko oraz do mleka matki, wywołując reakcje niepożądane u płodu i dziecka. Stosowanie difenhydraminy w okresie ciąży i karmienia piersią należy skonsultować z lekarzem. Nie wiadomo jak substancja wpływa na samą płodność. 

Difenhydramina – potencjalne działania niepożądane 

Difenhydramina, jak każdy lek, może wywołać działania niepożądane.   Pacjenci najczęściej zgłaszają: 

• zmęczenie, 
• senność w ciągu dnia, 
• zaburzenia uwagi, 
• kłopoty z utrzymaniem równowagi i zawroty głowy, 
• suchość w jamie ustnej. 

Przerwij stosowanie leku i niezwłocznie zgłoś się po pomoc medyczną, jeśli wystąpią u Ciebie: 

• obrzęk naczynioruchowy (gwałtowny obrzęk warg, języka, gardła, twarzy, kończyn lub stawów, ale bez świądu i bólu), 
• wysypka, 
• pokrzywka, 
• duszność. 

Czy po difenhydraminie można prowadzić samochód? 

Substancja wywołuje senność i uspokojenie. Ponadto mogą wystąpić zawroty głowy, zaburzenia uwagi, niewyraźne widzenie i spowolniona reakcja. Powstrzymaj się od prowadzenia pojazdów i obsługi urządzeń mechanicznych przez 8 godzin od przyjęcia dawki leku lub dopóki utrzymują się wymienione wyżej objawy. 

FAQ – Najczęściej zadawane pytania o difenhydraminę

Czy Benadryl i difenhydramina to to samo?

Benadryl to nazwa handlowa preparatu zawierającego difenhydraminę, dostępnego głównie w Stanach Zjednoczonych i niektórych innych krajach. W Polsce dostępne są inne preparaty zawierające tę substancję.

Czy difenhydramina jest szkodliwa?

Difenhydramina stosowana zgodnie z zaleceniami jest uznawana za bezpieczną w krótkotrwałym leczeniu bezsenności. Jej niewłaściwe stosowanie, przyjmowanie zbyt dużych dawek lub łączenie z alkoholem i niektórymi lekami może jednak prowadzić do wystąpienia poważnych działań niepożądanych.

Difenhydramina a doksylamina – czym się różnią?

Difenhydramina i doksylamina to leki przeciwhistaminowe I generacji stosowane m.in. w krótkotrwałym leczeniu bezsenności. Choć wykazują podobne działanie nasenne, mogą różnić się czasem działania oraz profilem działań niepożądanych.

Difenhydramina na sen, alergię czy chorobę lokomocyjną – kiedy jest stosowana?

Difenhydramina jest stosowana przede wszystkim w łagodzeniu objawów alergii oraz krótkotrwałym leczeniu bezsenności. Na rynku dostępne są również preparaty do stosowania na skórę zawierające difenhydraminę, które łagodzą świąd, obrzęk i podrażnienie związane m.in. z ukąszeniami owadów czy reakcjami alergicznymi. Ponadto niektóre preparaty z difenhydraminą mogą być stosowane w zapobieganiu objawom choroby lokomocyjnej.

Czy osoby starsze mogą stosować difenhydraminę?

Osoby w podeszłym wieku powinny zachować szczególną ostrożność podczas stosowania difenhydraminy, ponieważ są bardziej narażone na wystąpienie działań niepożądanych, takich jak senność, zawroty głowy czy zaburzenia orientacji.

Przeczytaj również:
Melatonina. Cudowny lek na bezsenność?