Drganie powieki. Jakie są najczęstsze przyczyny drżenia powiek?
Czy masz czasem uczucie, że twoja powieka skacze? Choć zjawisko to bywa irytujące, zwykle nie oznacza nic groźnego. Z tego artykułu dowiesz się czym jest drganie powieki, jakie są jego najczęstsze przyczyny, kiedy wymaga konsultacji lekarskiej i co możesz zrobić, by objaw ten szybciej ustąpił.
Drganie powieki – co to takiego?
Drganie powieki to potoczne określenie mimowolnego, rytmicznego drżenia mięśni powiek. Innymi słowy, powieka drga, bo dochodzi do powstawania niewielkich skurczy fragmentu mięśnia okrężnego oka, który odpowiada między innymi za zamykanie i mruganie oczu.
Zwykle zjawisko to ma charakter łagodny i przemijający. Typowy epizod drgania powieki trwa krótko – od kilku sekund do kilku minut, a tylko w niektórych przypadkach może utrzymywać się dłużej (nawet kilka tygodni).
Uczucie to bywa uciążliwe, ale zwykle nie powoduje bólu ani upośledzenia widzenia. Częściej dotyczy powieki dolnej i tylko jednego oka. W rzadkich przypadkach występuje równoczesne drżenie powieki dolnej i górnej po tej samej stronie. Zwykle spowodowane jest stresem, przemęczeniem lub używkami. W rzadkich przypadkach, zwłaszcza gdy drganie powieki utrzymuje się nieprzerwanie przez wiele tygodni, może wymagać konsultacji lekarskiej i być spowodowane poważnymi schorzeniami neurologicznymi. Wiele osób martwi się, czy drganie powieki jest widoczne dla otoczenia. Zwykle drganie powieki nie jest widoczne dla otoczenia, może być widoczne co najwyżej lekkie drżenie powieki. Choć odczucie „skaczącej” powieki bywa irytujące, samo w sobie nie wpływa na ostrość widzenia ani stan zdrowia narządu wzroku.
Drganie powieki, a guz mózgu
Osoby doświadczające uporczywego drżenia powieki często niepokoją się, że za ich dolegliwościami może stać jakaś poważna przyczyna. Na szczęście w przeważającej większości przypadków drgająca powieka występuje na skutek przeciążenia układu nerwowego z powodu zmęczenia lub stresu. Bardzo rzadko zdarza się, by u podłoża drgania powieki stała jakaś poważna przyczyna – taka jak stwardnienie rozsiane, czy guz mózgu.
Zdarza się, że guz mózgu może objawiać się drganiem powieki, jednak takie sytuacje należą do bardzo rzadkich. Prawdopodobieństwo powiązania drgania powieki z guzem mózgu jest bardzo niskie. Oczywiście, jeśli oprócz drżenia powieki zaobserwujesz u siebie inne niepokojące objawy neurologiczne (np. osłabienie mięśni twarzy, zaburzenia widzenia lub drżenie innych części twarzy), wskazana jest konsultacja lekarska.
Drganie powieki – przyczyny
Choć mechanizm biologiczny drgania powieki nie jest w pełni poznany, wiadomo, że przyczyny drżenia powieki zwykle związane są z trybem życia i stanem układu nerwowego.
Wśród nich najczęściej wymienia się:
- zmęczenie i niewyspanie,
- stres i napięcie nerwowe,
- nadmiar kofeiny lub innych używek,
- nadmierny wysiłek fizyczny,
- odwodnienie i towarzysząca mu utrata mikroelementów wpływających na pracę nerwów i mięśni, takich jak magnez i potas,
- niektóre leki – m.in. stosowane w leczeniu astmy, padaczki czy chorób psychicznych.
Przyczyny te prowadzą do przeciążenia układu nerwowego, a przez to do zaburzenia równowagi między pracą nerwów i mięśni, w tym mięśni powiek, co objawia się właśnie drżeniem.
Drganie dolnej powieki
Pacjenci często zauważają, że dolna powieka drga im częściej niż górna. Rzeczywiście, drżenie powiek częściej dotyczy powieki dolnej jednego oka. Nie wiadomo dlaczego dolna powieka jest bardziej podatna na drganie – być może wiąże się to z nieco innym unerwieniem lub ukrwieniem dolnej części mięśnia okrężnego oka. Drganie dolnej powieki nie różni się jednak niczym (poza lokalizacją) od drgania górnej powieki. Mechanizm ich mimowolnego drżenia jest taki sam. U niektórych osób drga głównie powieka dolna, u innych – górna, a rzadko zdarza się też drżenie obu powiek. Kwestia tego, która powieka Ci drga nie ma znaczenia diagnostycznego – to kwestia indywidualna. Jeśli zauważasz, że to dolna powieka „skacze” Ci podczas stresu czy zmęczenia – nie jest to powód do obaw.
Sposoby na drżenie powieki
Najskuteczniejszym sposobem na opanowanie drgania powieki jest redukcja stresu i odpoczynek. Daj swoim oczom odpocząć – rób krótkie przerwy od ekranów i ogranicz kawę lub napoje energetyczne. Ciepłe okłady, relaks czy krótka drzemka również mogą przynieść ulgę.
W rzadkich, cięższych przypadkach, gdy drganie utrzymuje się przewlekle, lekarz może zaproponować zastrzyki z toksyny botulinowej, które osłabiają nadmierne skurcze mięśnia, jednak w zdecydowanej części przypadków to sen i odpoczynek jest najskuteczniejszym lekarstwem.
- Moshirfar M. i.in., Will Tonic Water Stop My Eyelid Twitching?, Clin Ophthalmol, 2020.
- Esteban A. i.in., Eyelid movements in health and disease. The supranuclear impairment of the palpebral motility., Neurophysiol Clin., 2004.
- Kitaguchi Y. i.in., Eyelid Myokymia with Concomitant Cerebral Tumour: A Case Report., Neuro-ophthalmology., 2017.




