Egzosomy w kosmetykach. Czym są i jakie przynoszą efekty?

Egzosomy – co to jest?

Egzosomy to zewnątrzkomórkowe pęcherzyki o niewielkich rozmiarach (około 30-150 nm), wydzielane przez kilka rodzajów komórek w organizmie człowieka i zwierząt. Zawierają one różnorodne cząsteczki – lipidy, białka, RNA, microRNA, które wpływają na zachowanie innych komórek, w tym komórek skóry. W kosmetologii mówi się o nich jako o inteligentnym składniku aktywnym, który może łagodzić stan zapalny, czy wspomagać regenerację tkanek.

W kosmetykach stosowane są zwykle egzosomy pochodzenia roślinnego, mikrobiologicznego albo – w bardziej zaawansowanych formułach – pochodzenia zwierzęcego. W Europie i Stanach Zjednoczonych stosowanie kosmetyków na bazie egzosomów pochodzenia ludzkiego jest zabronione, zarówno ze względów etycznych, jak i przez możliwość przenoszenia chorób wirusowych.

Jak działają egzosomy w kosmetologii?

Mechanizm działania kosmetyków z egzosomami można przedstawić w kilku krokach:

• dostarczenie do skóry egzosomu – formuła kosmetyku (np. serum, maska) zawiera egzosomy, które mogą przenikać do pobliskich komórek lub oddziaływać na dalsze komórki naskórka lub skóry właściwej; 
• komunikacja międzykomórkowa – egzosomy przenoszą swój ładunek (białka, RNA, lipidy) do komórek skóry (fibroblastów, keratynocytów) co może aktywować wewnątrzkomórkowe szlaki sygnałowe, wywołując zamierzony efekt;
• efekty biologiczne – dzięki temu mogą zachodzić procesy takie jak zwiększona produkcja kolagenu i elastyny, zmniejszenie stresu oksydacyjnego, poprawa nawilżenia, wzmocnienie bariery naskórkowej i wyrównanie kolorytu;
• rezultat kosmetyczny – poprawa jędrności i elastyczności skóry, zmniejszenie widoczności zmarszczek, poprawa struktury skóry i zauważalnie młodszy wygląd.

Rezultaty zależą od formuły kosmetyku, stanu wyjściowego skóry oraz regularności stosowania.

Egzosomy – efekty

Regularne stosowanie kosmetyków z egzosomami może przynieść szereg korzyści pielęgnacyjnych:

• poprawa jędrności i elastyczności skóry – dzięki pobudzaniu fibroblastów, czyli komórek skóry właściwej, które odpowiadają za produkcję elastyny i kolagenu – ważnych składników dla utrzymania jędrności, struktury i elastyczności skóry;
• redukcja zmarszczek, funkcje przeciwstarzeniowe – egzosomy wspierają odbudowę skóry i mogą wpływać na jej gęstość, grubość i napięcie. Regulują stres oksydacyjny, ograniczając rozpad kolagenu i elastyny. Mogą również obniżać poziom cytokin prozapalnych (to białka odpowiedzialne za wywołanie i podtrzymanie stanu zapalnego). Ograniczenie występowanie stanów mikrozapalnych w skórze również spowalnia jej starzenie się. Wspieranie procesów regeneracji skóry zapewnia jej młody wygląd;
• wyrównanie kolorytu skóry i redukcja przebarwień – egzosomy mogą wpływać na melanogenezę (proces powstawania melaniny – barwnika, odpowiadającego za koloryt skóry). Działanie to może być szeroko wykorzystane u pacjentów w terapii przebarwień;
• procesy gojenia skóry oraz leczenie blizn – egzosomy stały się obiecującą metodą leczenia, usprawniającą gojenie ran. Umożliwiają regulację wielu procesów komórkowych zaangażowanych w redukcję stanu zapalnego, namnażania nowych komórek (usprawnione procesy naprawcze);
• nawilżenie skóry – egzosomy mogą przyczyniać się do produkcji kwasu hialuronowego, który ma ważne znaczenia dla wiązania cząsteczek wody, aby zapewnić skórze odpowiednie nawilżenie i elastyczność. Pobudzają namnażanie fibroblastów, a tym samym produkcję kolagenu, fibronektyny i elastyny – to składniki, które sprzyjają zmniejszeniu utraty wody przez naskórek.

Egzosomy coraz częściej bada się jako nowy kierunek w leczeniu chorób autoimmunologicznych i stanów zapalnych skóry:

• w łuszczycy pomagają ograniczyć stan zapalny i mogą wspierać działanie leków biologicznych,
• w atopowym zapaleniu skóry (AZS) poprawiają barierę ochronną skóry i łagodzą podrażnienia – w badaniach klinicznych wykazano poprawę bez działań niepożądanych,
• w bielactwie mogą wspierać procesy regeneracji i w przyszłości pomóc w odbudowie naturalnego koloru skóry.

Egzosomy są nową technologią, aby lepiej zrozumieć mechanizmy ich działania i odkryć pełen potencjał ich możliwości, konieczne są dalsze badania kliniczne i regulacje.

Czy kosmetyki z egzosomami są dobrym wyborem dla każdego?

Kosmetyki zawierające egzosomy mogą być rozważane przez bardzo szeroką grupę osób. To dobry wybór jeśli chcesz zadbać o profilaktykę starzenia się skóry, poprawić jędrność, wyrównać koloryt lub przyspieszyć regenerację po ekspozycji na czynniki zewnętrzne (stres, zanieczyszczenia, zabiegi medycyny estetycznej).

Badania kosmetologiczne wykazały wysoki profil bezpieczeństwa kosmetyków z egzosomami, ponieważ ich działanie opiera się na naturalnym wsparciu procesów regeneracyjnych skóry.

Przy wyborze kosmetyków z egzosomami uwzględnij kilka aspektów.

• Upewnij się, że producent wyraźnie deklaruje użycie egzosomów – najczęściej w składzie kosmetyku pojawiają się takie nazwy jak egzosomy roślinne, nano-egzosomy.
• Pamiętaj, że choć działanie egzosomów jest obiecujące, to nie są one cudownym rozwiązaniem na wszystkie problemy skóry. Efekt zależy od stanu skóry, częstotliwości stosowania, jakości formuły.
• Zwróć uwagę na bezpieczeństwo i regulacje – choć wiele kosmetyków z egzosomami jest dostępnych na rynku, to produkty medyczne/terapeutyczne – np. egzosomy w leczeniu chorób skóry (takich jak atopowe zapalenie skóry) – są wciąż przedmiotem badań i nie wszystkie zastosowania są zatwierdzone.
• Dobrym pomysłem może być połączenie egzosomów z dobrze znanymi składnikami aktywnymi, np. z kwasem hialuronowym, peptydami, antyoksydantami – aby uzyskać wzmocnione efekty terapii i wielokierunkowe działanie.

Podstawy pielęgnacji z użyciem kosmetyku z egzosomami

Przy włączeniu do swojego planu pielęgnacyjnego kosmetyku z egzosomami zastosuj poniższe wskazówki:

• lekkie formuły często szybciej wnikają w skórę – wybieraj produkty typu serum lub ampułka, 
• zadbaj o regularność – jak w przypadku każdej pielęgnacji skóry nawet najlepszy składnik nie pokaże w pełni rezultatów przy nieregularnym stosowaniu, 
• właściwe przygotowanie skóry to podstawa – stosowanie egzosomów na dobrze oczyszczoną i suchą skórę może zwiększyć działanie aktywnych składników, 
• w przypadku wrażliwej skóry lub przy występowaniu stanu chorobowego (np. z aktywnym stanem zapalnym, egzemą, uszkodzeniem naskórka) zasięgnij opinii dermatologa lub skonsultuj się z farmaceutą przed włączeniem nowego składnika aktywnego. 

Przyszłość egzosomów w przemyśle kosmetycznych oraz medycynie regeneracyjnej wydaje się bardzo obiecująca. Kosmetyki zawierające egzosomy bez wątpienia otwierają w codziennej pielęgnacji nowe możliwości – od poprawy jędrności, przez redukcję zmarszczek, po wsparcie regeneracji i kompleksową odbudowę bariery skóry.

Unikalne właściwości egzosomów, takie jak zdolność penetracji skóry, wysokie stężenie bioaktywnych cząsteczek i zdolność do modulacji komórek skóry, czynią je pożądanymi składnikami w nowoczesnej kosmetologii. Choć egzosomy nie są jeszcze stuprocentowym „cudem” pielęgnacyjnym i wymagają dopracowania standardów oraz więcej badań, to stanowią zaawansowany i obiecujący składnik aktywny, który wspiera naturalne mechanizmy skóry.