Glukonolakton. Co to jest i jak działa?

Glukonolakton to związek chemiczny, który ma wszechstronne, korzystne działanie na skórę. W naturze glukonolakton powstaje w wyniku utleniania glukozy przez mikroorganizmy. Znaleźć go można w winie, sokach owocowych i w miodzie.

Glukonolakton znalazł również zastosowanie w kosmetologii. Jest składnikiem nowej generacji peelingów chemicznych, preparatów intensywnie nawilżających i przeciwstarzeniowych. Do celów komercyjnych otrzymuje się go metodami biotechnologicznymi z wykorzystaniem mikroorganizmów fermentujących glukozę.

Co to jest glukonolakton? 

Glukonolakton (w skrócie oznaczany jako GDL) to ester kwasu glukonowego powstający podczas utleniania glukozy. W ujęciu chemicznym jest on laktonem, czyli związkiem cyklicznym o strukturze pierścienia. Glukonolakton ma wygląd białych, bezwonnych kryształków o słodkawym smaku. Bardzo dobrze rozpuszcza się w wodzie, w której stopniowo ulega hydrolizie przekształcając się w kwas glukonowy. Proces ten zapewnia jego delikatne i przedłużone działanie. Jest to łagodny kwas polihydroksylowy, który nie jest toksyczny i łatwo ulega biodegradacji.

Glukonolakton stanowi więc pro-kwas, czyli związek, który dopiero po nałożeniu na skórę lub rozpuszczeniu w roztworze, stopniowo przekształca się w kwas glukonowy.

Przemiana ta polega na otwarciu struktury pierścienia i przejściu w formę linearną otwartego łańcucha.  Polihydroksykwasy do których należy kwas glukonowy, charakteryzują się znacznie łagodniejszym działaniem niż starszej generacji kwasy używane w kosmetologii (np. alfa-hydroksykwasy do których należy kwas glikolowy, mlekowy czy migdałowy). Polihydroksykwasy mogą być stosowane nawet u osób ze skórą wrażliwą, a także cierpiących na trądzik różowaty, łojotokowe zapalenie skóry, łuszczycę, atopowe zapalenie skóry oraz inne dermatozy.

Obok glukonolaktonu do grupy polihydroksykwasów stosowanych w kosmetyce należy także kwas laktobionowy.

Czytaj też:
Egzosomy w kosmetykach. Czym są i jakie przynoszą efekty?

Jak działa glukonolakton?

Glukonolakton ma działanie:

• złuszczające – rozluźnia wiązania jonowe między komórkami w warstwie rogowej skóry, co ułatwia usuwanie martwych komórek naskórka. Dzięki temu odsłaniają młodsze komórki, a skóra wygląda na zdrowszą. Jego działanie złuszczające jest delikatniejsze w porównaniu do starszej generacji kwasów, dzięki czemu nie ma istotnego działania fotouczulającego. Można go więc stosować niezależnie od pory roku, dlatego bywa nazywany „kwasem całorocznym”;
• regenerujące – pobudza procesy regeneracyjne i może zwiększać syntezę fibroblastów;
• nawilżające – jest substancją higroskopijną, czyli wiążącą wodę. Jego liczne grupy hydroksylowe przyciągają cząsteczki wody i wiążą je w naskórku, zapobiegając tym samym utracie płynów z głębszych warstw skóry;
• antyoksydacyjne – neutralizuje wolne rodniki, niweluje skutki stresu oksydacyjnego i chroni komórki przed uszkodzeniami;
• wzmacniające – wzmacnia i uszczelnia barierę naskórkową;
• przeciwzmarszczkowe – może korzystnie wpływać na proces syntezy kolagenu i elastyny w skórze;
• przeciwzapalne – dzięki poprawie bariery naskórkowej oraz lepszemu nawilżeniu, skóra jest mniej podatna na działanie zewnętrznych czynników drażniących (alergeny, patogeny), które są zdolne wywołać stan zapalny;
• działa jak chelator wiążąc jony metali –  gdy jony metali (np. żelazo, miedź) znajdą się na skórze, przyspieszają tworzenie się wolnych rodników pod wpływem słońca. Glukonolakton wiążąc się z nimi, neutralizuje ich potencjał do wywołania stresu oksydacyjnego. Dotyczy to także metali ciężkich pochodzących z zanieczyszczonego powietrza. 

Glukonolakton – efekty 

Dzięki swoim dobroczynnym właściwościom, regularnie stosowany glukonolakton daje bardzo dobre efekty: 

• odżywia komórki, 
• wzmaga procesy regeneracyjne na poziomie komórkowym, 
• chroni skórę przed skutkami zanieczyszczenia środowiska, 
• obniża ryzyko poparzeń słonecznych i niweluje skutki oddziaływania na skórę promieniowania ultrafioletowego, zmniejsza objawy fotostarzenia skóry, 
• silnie nawilża skórę i zmniejsza przeznaskórkową utratę wody, 
• zmniejsza wrażliwość skóry na podrażnienia, 
• ujędrnia i wygładza skórę,  
• zmniejsza głębokość zmarszczek, 
• spowalnia procesy starzenia, 
• redukuje widoczność zmian naczyniowych (tzw. skóra naczynkowa) i zmniejsza zaczerwienie skóry, 
• poprawia stan cery trądzikowej.

Efekty jakie osiągniesz stosując preparaty zawierające glukonolakton zależą od: 

• stężenia kwasu – powinno wynosić co najmniej 5%, 
• wartości pH kosmetyku – optymalne pH mieści się w zakresie 3-4, 
• częstotliwości stosowania – regularne stosowanie przyniesie najlepsze rezultaty. Większość typów skóry dobrze toleruje glukonolakton nawet przy codziennym stosowaniu, ale osoby o bardzo wrażliwej skórze powinny ograniczyć aplikację do 2-3 razy w tygodniu.

Jak stosować glukonolakton? 

Glukonolakton możesz stosować zarówno rano (ochrona przed promieniowaniem i fotostarzeniem skóry), jak i podczas wieczornej pielęgnacji (skóra najlepiej regeneruje się nocą).

Glukonolakton najlepiej sprawdzi się w pielęgnacji skóry: 

• suchej i szorstkiej,  
• wrażliwej lub podrażnionej, 
• z zaburzeniami rogowacenia i szarym kolorycie, 
• z płytkimi zmarszczkami,  
• z zaskórnikami i rozszerzonymi ujściami mieszków włosowych, 
• z trądzikiwem, 
• z łojotokowym zapaleniem. 

Osoby ze skórą wrażliwą przed pierwszym użyciem powinny wykonać test uczuleniowy. Polega on na nałożeniu kosmetyku na mały fragment skóry i obserwacji. Jeśli nie dzieje się nic niepokojącego, preparat z glukonolaktonem rozprowadza się na oczyszczoną i osuszoną skórę twarzy.

Zaleca się, aby pielęgnację z użyciem glukonolaktonu wprowadzać stopniowo. Na początku 1-2 razy w tygodniu, a następnie zwiększać częstotliwość. Toniki, serum, kremy i żele można stosować w codziennej pielęgnacji. Profesjonalne peelingi o wyższym stężeniu glukonolaktonu zaleca się stosować rzadziej, np. raz w tygodniu. Należy wówczas przestrzegać zalecanego przez producenta czasu kontaktu preparatu ze skórą, który jest określony w ulotce dołączonej do kosmetyku.

Przeciwwskazaniami do stosowania preparatów z glukonolaktonem są: 

• czynna infekcja z gorączką, 
• stany zapalne, 
• wirusowe lub bakteryjne choroby skóry, 
• przerwanie ciągłości skóry (rany, zadrapania), 
• świeże blizny, 
• stan po depilacji. 

W ciąży i podczas karmienia piersią stosowanie glukonolaktonu musi być skonsultowane z lekarzem lub kosmetologiem. 

Preparatów z glukonolaktonem nie powinno się łączyć z peelignami mechanicznymi ani z silniejszymi kwasami (AHA/BHA) o wysokim stężeniu, aby nie doprowadzić do uszkodzenia bariery hydrolipidowej skóry. Osoby borykające się z egzemą lub trądzikiem różowatym powinny ograniczyć stosowanie preparatów zawierających glukonolakton do 2 aplikacji na tydzień.

Glukonolakton w kosmetykach

Glukonolakton występuje jako składnik peelingów, kremów, balsamów, serum, toników i żeli do mycia twarzy.  

W wykazie składników kosmetyku znajdziesz go pod nazwą międzynarodową „Gluconolactone”.  

W dostępnych w sprzedaży produktach glukonolakton występuje w stężeniu nie przekraczającym 10%. Mocniejsze preparaty są używane w profesjonalnych gabinetach kosmetologicznych.

Glukonolakton w kosmetykach często występuje w połączeniu z innymi składnikami, które wzmacniają działanie produktu. Efekt nawilżający i wzmacniający barierę hydrolipidową spotęguje dodatek niacynamidu, kwasu hialuronowego, ceramidów, alantoiny, pantenolu i gliceryny. Czasami występuje w połączeniu z witaminą C, ponieważ dzięki swojej zdolności chelatacji, stabilizuje kwas askorbinowy chroniąc go przed utlenianiem. W kosmetykach przeciwtrądzikowych obok glukonolaktonu znaleźć można kwas azelainowy.

Glukonolakton łączy w sobie zalety tradycyjnych kwasów peelingujących z dużo wyższym bezpieczeństwem stosowania. Cieszy się ogromną popularnością, ponieważ ma wszechstronne działanie i nadaje się do każdego rodzaju cery. Stanowi dobrą alternatywę dla osób ze skórą wrażliwą, które nie tolerują kwasu glikolowego lub poszukują łagodniejszej wersji produktu do codziennej, całorocznej pielęgnacji. 

Przeczytaj również:
Najlepsze kwasy na twarz. Który wybrać?