Tarczyca. Które witaminy i minerały wspomagają jej pracę?  

Na kondycję tarczycy wpływa nie tylko styl życia czy gospodarka hormonalna, lecz także składniki, które dostarczasz wraz z dietą.

Niektóre z nich pełnią rolę w produkcji hormonów tarczycy, inne wspierają ich prawidłowe działanie lub chronią komórki przed stresem oksydacyjnym. W ostatnich latach coraz częściej zwraca się uwagę na rolę witamin i mikroelementów w utrzymaniu zdrowia tarczycy.

Jak rozpoznać niedobory ważnych mikroskładników?

Niedobory rozwijają się stopniowo i długo pozostają niezauważone. Objawy często przypominają symptomy samej niedoczynności – przewlekłe zmęczenie, spowolnienie, większa wrażliwość na zimno, wahania masy ciała, problemy z koncentracją. Osłabiona praca tarczycy odbija się także na wyglądzie – włosy zaczynają wypadać, skóra staje się sucha, a paznokcie kruche.

Ponieważ objawy niedoborów nakładają się na symptomy chorób tarczycy, najbardziej wiarygodną diagnostyką są badania laboratoryjne: poziom hormonów tarczycy TSH, FT3, FT4 dla potwierdzenia, czy są na odpowiednim poziomie oraz pierwiastków takich jak żelazo, ferrytyna, witamina B12, kwas foliowy oraz ALP (fosfataza alkaliczna).

Czy suplementacja ma sens?

Suplementacja może być ważnym uzupełnieniem diety pod warunkiem, że wynika z realnych potrzeb organizmu. Najlepszym momentem na wdrożenie suplementów jest sytuacja, gdy badania wskazują niewielkie niedobory. Jednocześnie mogą pojawić się objawy sugerujące osłabioną pracę tarczycy. Odpowiednio dobrana suplementacja może poprawić produkcję hormonów i ich działanie, wspierając ogólną równowagę organizmu. Nadal jednak podstawą powinna pozostać dobrze skomponowana dieta.

Najważniejsze witaminy i minerały wspierające tarczycę

Witamina D

Witamina D wspiera prawidłowe działanie układu odpornościowego, który ma wpływ na pracę tarczycy. Tarczyca jest wrażliwa na zaburzenia równowagi w organizmie, dlatego jej prawidłowe funkcjonowanie zależy od wielu czynników. Odpowiedni poziom witaminy D pomaga utrzymać tę równowagę na właściwym poziomie. Szczególnie, że niedobór witaminy D częściej występuje u osób z problemami z tarczycą, zwłaszcza o podłożu autoimmunologicznym.

Jod

Jod jest podstawowym budulcem hormonów T3 i T4, które wpływają na metabolizm, układ nerwowy oraz temperaturę ciała. Jego niedobór prowadzi do wzrostu TSH, powiększenia tarczycy i jej niedoczynności. Suplementację jodem rozważ tylko przy stwierdzonym niedoborze. Jego nadmiar może zaszkodzić, zwłaszcza w Hashimoto.

Naturalne źródła jodu to ryby morskie i owoce morza. Ważnym źródłem tego pierwiastka jest również jodowana sól spożywcza. 

Selen

Selen chroni komórki tarczycy przed stresem oksydacyjnym. Odpowiedni poziom tego pierwiastka pomaga zmniejszać stany zapalne i obniża poziom przeciwciał anty-TPO, co jest szczególnie istotne u osób z chorobą Hashimoto. Efekty są jednak zmienne i suplementacja powinna być prowadzona pod kontrolą, w dawkach badanych klinicznie (zwykle 80–200 µg/dobę).

Źródła selenu to mięso, ryby, produkty zbożowe, nabiał, warzywa kapustne i czosnkowe, szparagi i rośliny strączkowe (soczewica).

Żelazo

Odpowiedni poziom żelaza sprzyja utrzymaniu stabilnego TSH oraz prawidłowej wielkości tarczycy.

Dieta osób z niedoczynnością tarczycy powinna dostarczać:

• 10 mg żelaza dziennie dla mężczyzn i kobiet po menopauzie,
• 18 mg dla kobiet przed menopauzą.

Naturalnym źródłem żelaza jest mięso a szczególnie podroby (wątróbka), wołowina, kaczka, jajka i pestki dyni. Warto dodać źródła witaminy C aby zwiększyć wchłanianie żelaza takie jak cytrusy, papryka czy natka pietruszki. Pamiętaj, że kawa i herbata spożywane razem z produktami bogatymi w żelazo może hamować jego wchłanianie, dlatego zaleca się około dwugodzinny odstęp między nimi.

Witaminy z grupy B

Witaminy te regulują metabolizm, produkcję energii i funkcjonowanie układu nerwowego. Niedobory B12 i kwasu foliowego są częste u osób z Hashimoto, szczególnie gdy współistnieją zaburzenia wchłaniania. Deficyty mogą powodować: zmęczenie, osłabienie pamięci, drżenia mięśni czy spadek nastroju.

Witaminy z grupy B nie są gromadzone w organizmie, dlatego ich regularne dostarczanie jest niezbędne. Suplementację rozważ przy łagodnych niedoborach potwierdzonych badaniami lub jeżeli Twoja dieta jest uboga w produkty zwierzęce.

Witamina E i antyoksydanty

Witamina E to jeden z najważniejszych antyoksydantów chroniący tarczycę przed stresem oksydacyjnym. Nadmiar wolnych rodników może uszkadzać komórki gruczołu i nasilać stan zapalny, szczególnie u osób z Hashimoto. Antyoksydanty takie jak witamina E, witamina C, selen czy polifenole stabilizują tkanki tarczycy, wspierają jej regenerację i poprawiają ogólną odporność organizmu. Produkty bogate w antyoksydanty (orzechy, pestki, oleje roślinne, zielone warzywa, owoce jagodowe) stanowią ważny element diety wspierającej równowagę hormonalną.

Witamina K2 i D3

Choć witamina K2 nie uczestniczy bezpośrednio w produkcji hormonów, odgrywa ważną rolę u osób z niedoczynnością. Wspiera prawidłowy metabolizm wapnia, chroni naczynia krwionośne i kości oraz współdziała z witaminą D3.

Witamina K2 występuje w dwóch formach: MK-4 i MK-7. MK-4 znajdziesz w produktach zwierzęcych, takich jak mięso i jajka. Z kolei MK-7 pochodzi z fermentowanych produktów, takich jak np. natto (fermentowana soja), kiszone ogórki i kapusta, sery dojrzewające czy napoje fermentowane.

Witamina D3 odgrywa ważną rolę wspomagającą w chorobach tarczycy, zwłaszcza o podłożu autoimmunologicznym (Hashimoto i choroba Gravesa-Basedowa). Wpływa na funkcjonowanie układu odpornościowego, zmniejsza stany zapalne w obrębie gruczołu. Łagodzi objawy towarzyszące chorobie przez co poprawia samopoczucie i jakość życia pacjentów.

Zdrowa tarczyca potrzebuje stałego dostępu do najważniejszych witamin i minerałów. Niewielkie niedobory mogą rozwijać się długo, stopniowo pogarszając samopoczucie i metabolizm. Dlatego tak ważne są regularne badania, świadome komponowanie diety i odpowiednio dobrana suplementacja. Przed jej rozpoczęciem sprawdź poziomy ferrytyny (żelaza), witamin B12 i D. Pamiętaj, że suplementacja ma sens tylko przy potwierdzonym niedoborze. Równowaga mikroskładników może poprawić funkcjonowanie tarczycy i jakość życia.

Stosuj suplementy z żelazem i wapniem a także inne preparaty kilka godzin po przyjęciu leku, aby nie zaburzyć jego wchłaniania.

Pamiętaj, aby każdą suplementację skonsultować z lekarzem, farmaceutą lub dietetykiem.