Zapalenie prostaty. Objawy, przyczyny i leczenie
Zapalenie prostaty jest częstym problemem urologicznym, szczególnie u młodszych i w średnim wieku mężczyzn. W zależności od rodzaju może powodować ból, problemy z oddawaniem moczu, a w ostrym zapaleniu także gorączkę i złe samopoczucie. Jak rozpoznać objawy i jak wygląda leczenie?
Zapalenie prostaty – co to jest?
Prostata to gruczoł, który jest częścią męskiego układu rozrodczego. Jest umieszczony poniżej pęcherza moczowego, przed odbytnicą. Cewka moczowa przebiega przez jego środek. Zapalenie prostaty to stan zapalny obejmujący gruczoł krokowy i czasami również jego okolice.
Zapalenie prostaty jest najczęstszym problemem dotyczącym gruczołu krokowego u mężczyzn przed 50. rokiem życia.
Zapalenie prostaty odnosi się do czterech różnych typów zaburzeń dotyczących tego gruczołu:
- typ I – ostre bakteryjne zapalenie prostaty,
- typ II – przewlekłe bakteryjne zapalenie prostaty,
- typ III – zespół przewlekłego bólu miednicy mniejszej (CPPS) – IIIA z cechami zapalenia, IIIB bez cech zapalenia,
- typ IV – bezobjawowe zapalenie prostaty.
Czytaj też:
Łagodny przerost prostaty. Jakie zioła będą pomocne?
Zapalenie prostaty – przyczyny
Przyczyna zapalenia prostaty zależy od jego rodzaju. Ostre i przewlekłe bakteryjne zapalenie prostaty wywołują bakterie, które mogą przedostać się z dróg moczowych do gruczołu krokowego. W ostrym zapaleniu najczęściej odpowiadają za nie bakterie jelitowe, przede wszystkim E. coli.
Ryzyko bakteryjnego zapalenia prostaty może zwiększać m.in.:
- zakażenie dróg moczowych,
- nawracające zakażenia dróg moczowych,
- utrudnione opróżnianie pęcherza,
- zaburzenia odpływu moczu,
- niektóre zabiegi i procedury urologiczne.
Przewlekły zespół bólu miednicy mniejszej (CPPS) ma bardziej złożone podłoże i jego dokładna przyczyna nie jest znana. Pod uwagę bierze się m.in. zaburzenia funkcjonowania mięśni dna miednicy, układu nerwowego i odpornościowego, wcześniejsze infekcje oraz czynniki psychologiczne.
Zapalenie prostaty – objawy
Objawy zależą od rodzaju zapalenia prostaty. Typ IV, czyli bezobjawowe zapalenie prostaty, nie powoduje dolegliwości odczuwanych przez pacjenta.
W przypadku przewlekłego bakteryjnego zapalenia prostaty oraz przewlekłego zespołu bólu miednicy mniejszej (CPPS) mogą występować:
- ból w kroczu, prąciu, mosznie lub okolicy lędźwiowej,
- częstsza potrzeba oddawania moczu,
- ból lub pieczenie podczas oddawania moczu,
- osłabiony strumień moczu,
- ból podczas ejakulacji lub stosunku,
- krew w nasieniu,
- zaburzenia erekcji.
Ostre bakteryjne zapalenie prostaty zwykle pojawia się nagle.
Oprócz problemów z oddawaniem moczu mogą wystąpić:
- gorączka i dreszcze,
- złe samopoczucie i osłabienie,
- ból w obrębie miednicy, krocza lub narządów płciowych,
- pieczenie lub ból podczas oddawania moczu,
- częstsze oddawanie moczu,
- osłabiony strumień moczu.
Ostre a przewlekłe zapalenie prostaty
Ostre bakteryjne zapalenie prostaty pojawia się nagle i zwykle powoduje wyraźne objawy, takie jak gorączka, dreszcze, ból oraz problemy z oddawaniem moczu. Przewlekłe bakteryjne zapalenie prostaty ma natomiast dłuższy przebieg i może powodować nawracające dolegliwości lub zakażenia dróg moczowych. O przewlekłym charakterze problemu mówi się, gdy objawy utrzymują się co najmniej 3 miesiące.
Jak rozpoznaje się zapalenie prostaty?
Rozpoznanie zapalenia prostaty opiera się na rozmowie z lekarzem, badaniu fizykalnym oraz wynikach badań.
W zależności od objawów lekarz może zlecić m.in. badanie ogólne i posiew moczu, badania krwi, a w wybranych przypadkach także inne badania urologiczne. Przy podejrzeniu bakteryjnego zapalenia posiew pomaga ustalić, czy w moczu znajdują się bakterie i dobrać odpowiedni antybiotyk.
Zapalenie prostaty – leczenie
Leczenie zapalenia prostaty zależy od jego rodzaju i przyczyny.
- Bezobjawowe zapalenie prostaty – zwykle nie wymaga leczenia.
- Ostre bakteryjne zapalenie prostaty – podstawą leczenia są antybiotyki. W zależności od nasilenia infekcji mogą być początkowo podawane dożylnie, a po poprawie doustnie. Łączny czas leczenia wynosi zwykle 2–4 tygodnie.
- Przewlekłe bakteryjne zapalenie prostaty – również wymaga antybiotykoterapii, zwykle przez 4–6 tygodni. Lekarz dobiera antybiotyk m.in. na podstawie podejrzewanego lub potwierdzonego drobnoustroju i jego wrażliwości na leczenie.
- Zespół przewlekłego bólu miednicy mniejszej (CPPS) – leczenie dobiera się indywidualnie do dominujących objawów. Może obejmować m.in. leki przeciwbólowe, leki rozluźniające mięśnie, fizjoterapię, ćwiczenia i techniki relaksacyjne. Nie ma jednej metody skutecznej u wszystkich pacjentów.
W bakteryjnym zapaleniu prostaty stosuje się antybiotyki. W przewlekłym zapaleniu bakteryjnym lekami pierwszego wyboru są fluorochinolony, takie jak cyprofloksacyna lub lewofloksacyna. O wyborze konkretnego antybiotyku decyduje lekarz.
Nieleczone bakteryjne zapalenie prostaty może prowadzić do powikłań, takich jak ropień prostaty, zakażenie narządów układu rozrodczego czy zakażenie krwi. W ciężkich przypadkach może dojść do sepsy. Jeśli pojawiają się wysoka gorączka, dreszcze, silny ból lub trudności z oddawaniem moczu, skontaktuj się pilnie z lekarzem.
FAQ – Najczęściej zadawane pytania o zapalenie prostaty
Czy zapalenie prostaty jest groźne?
Zależy to od jego rodzaju. Ostre bakteryjne zapalenie prostaty może mieć ciężki przebieg i wymaga szybkiego leczenia. W niektórych przypadkach może prowadzić do powikłań, w tym zakażenia krwi.
Czy zapalenie prostaty może samo przejść?
Nie warto czekać na samoistne ustąpienie objawów, szczególnie gdy pojawiają się gorączka, dreszcze, silny ból lub problemy z oddawaniem moczu. Objawy mogą mieć również inne przyczyny, dlatego potrzebna może być konsultacja lekarska.
Czy zapalenie prostaty wpływa na życie seksualne?
Tak. U części mężczyzn może powodować ból podczas lub po ejakulacji, a także zaburzenia funkcji seksualnych. Nasilenie tych objawów zależy od rodzaju zapalenia i indywidualnego przebiegu choroby.
Czy zapalenie prostaty może powodować problemy z oddawaniem moczu?
Tak. Możesz odczuwać częstsze lub naglące parcie na mocz, pieczenie podczas oddawania moczu, osłabienie strumienia albo trudności z rozpoczęciem mikcji.
Czy zapalenie prostaty może nawracać?
Tak. Dotyczy to szczególnie przewlekłego bakteryjnego zapalenia prostaty, które może przebiegać z okresami poprawy i nawrotami objawów lub zakażeń dróg moczowych.
Do jakiego lekarza iść z podejrzeniem zapalenia prostaty?
W pierwszej kolejności możesz zgłosić się do lekarza rodzinnego. W razie potrzeby skieruje Cię do urologa, który może przeprowadzić dokładniejszą diagnostykę i dobrać leczenie.\
Przeczytaj również:
Palma sabałowa na problemy z prostatą
- https://www.nhs.uk/conditions/prostatitis/.
- National Institute od Diabetes and Digestive and Kidney Diseases, ‘Prostatitis: Inflammation of the Prostate, 2014.
- Szkarłat K., Prostatitis – zapalenie gruczołu krokowego, Przegląd Urologiczny, 2007.
- https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/15319-prostatitis.
- Drewa T, Juszczak K., Urologia. Ilustrowany podręcznik dla studentów i stażystów, PZWL, Wydawnictwo Lekarskie, 2018.
- https://cn.patients.uroweb.org/guidelines/urological-infections/chapter/the-guideline
- https://www.niddk.nih.gov/health-information/urologic-diseases/prostate-problems/prostatitis-inflammation-prostate




