Alergia na kurz i roztocza – objawy. Jak sobie z nią radzić?

Ocenia się, że już ponad 6 milionów Polaków cierpi na alergię na kurz i roztocza, co plasuje ten alergen na pierwszym miejscu listy najczęściej uczulających substancji naturalnych (według badania Epidemiologia Chorób Alergicznych w Polsce – ECAP). Choć często bagatelizowane, schorzenie to może naprawdę utrudnić normalne funkcjonowanie, a nawet doprowadzić do poważnych powikłań zdrowotnych. Sprawdź, po czym je rozpoznać i jak walczyć z roztoczami w domu!

Czytaj też:
Alergiczny nieżyt nosa. Jak go leczyć?

Czym są roztocza kurzu domowego?

Roztocza to nic innego jak mikroskopijnej wielkości pajęczaki, których środowiskiem życia jest kurz domowy. Żywiące się przede wszystkim złuszczonym naskórkiem ludzkim, zamieszkują miejsca, w których się znajduje, czyli przede wszystkim w pościeli, materacach, dywanach oraz pluszowych zabawkach.

Rozwojowi roztoczy kurzu domowego sprzyja nie tylko dostęp do pożywienia, ale również określone warunki otoczenia, a dokładnie temperatura pomiędzy 20-25°C i względna wilgotność powietrza na poziomie 60-80%.

Wyróżnia się aż 45 tysięcy gatunków roztoczy, ale alergię wywołują jedynie te żyjące w kurzu domowym. Za najbardziej alergenne uznawane są gatunki Dermatophagoides pteronyssinus i Dermatophagoides farinae.

Choć roztocza kurzu domowego produkują aż 30 białek, które mogą uczulać, to nie one stanowią największe zagrożenie dla alergików. Są nim odchody zawierające dwa bardzo silne alergeny – Der p 1 i Der f 1.

Po czym rozpoznać alergię na roztocza?

Jeśli podejrzewasz alergię na roztocza, skonsultuj się z alergologiem. W diagnostyce wykorzystuje się m.in. punktowe testy skórne lub oznaczenie swoistych przeciwciał IgE we krwi, a ich wyniki lekarz interpretuje w odniesieniu do występujących objawów.

Twoją czujność powinny jednak wzbudzić następujące objawy:

• zatkany nos i spływająca po tylnej ścianie gardła wydzielina – zazwyczaj od razu po przebudzeniu,
• pogorszenie węchu,
• długotrwale utrzymujący się wodnisty katar,
• kaszel,
• częste kichanie,
• zaczerwienione i łzawiące oczy,
• świąd skóry i pokrzywka,
• u osób z astmą – świszczący oddech i duszność.

Zignorowana i nieleczona alergia na roztocza może doprowadzić do poważnej choroby zwanej astmą oskrzelową. Jej pierwszymi objawami są ostre napady duszności oraz ciężki, świszczący oddech.

Alergia na kurz i żyjące w nim roztocza może się nasilać przede wszystkim podczas sprzątania, gdy skóra ma bezpośredni kontakt z alergenem, a także po wejściu do długo niewietrzonych i wilgotnych pomieszczeń. U części osób objawy mogą nasilać się jesienią i zimą, kiedy więcej czasu spędzamy w zamkniętych pomieszczeniach i rzadziej je wietrzymy.

Jak walczyć z roztoczami w domu?

Całkowite pozbycie się roztoczy z mieszkania jest praktycznie niemożliwe, ale możesz ograniczyć ich liczbę oraz ilość alergenów w swoim otoczeniu. Najlepsze efekty daje regularne stosowanie kilku metod jednocześnie.

Aby ograniczyć kontakt z roztoczami:

• regularnie odkurzaj podłogi i meble tapicerowane – pomocny może być odkurzacz wyposażony w filtr HEPA,
• ścieraj kurz wilgotną ściereczką, aby ograniczyć unoszenie się alergenów w powietrzu,
• regularnie wietrz pomieszczenia, szczególnie sypialnię,
• utrzymuj wilgotność powietrza poniżej około 50%, ponieważ wysoka wilgotność sprzyja rozwojowi roztoczy,
• ogranicz przedmioty gromadzące kurz, np. dużą liczbę dywanów, ciężkich zasłon czy pluszowych zabawek,
• regularnie czyść tapicerowane meble i inne powierzchnie, na których może gromadzić się kurz.

Jeśli masz alergię na roztocza, podczas sprzątania staraj się ograniczyć kontakt z unoszącym się kurzem. Po zakończeniu odkurzania dobrze przewietrz pomieszczenie.

Pościel dla alergika – jak ją prać, by pozbyć się roztoczy?

Łóżko jest jednym z miejsc szczególnie sprzyjających bytowaniu roztoczy. W materacu, poduszkach i pościeli gromadzi się złuszczony naskórek, którym się żywią, dlatego przy alergii na roztocza warto zwrócić szczególną uwagę na higienę sypialni.

Aby ograniczyć liczbę roztoczy i ich alergenów:

• pierz pościel regularnie, najlepiej raz w tygodniu,
• jeśli materiał na to pozwala, pierz pościel w temperaturze 60°C – zawsze stosuj się do zaleceń producenta tkaniny,
• dokładnie susz pościel po praniu, ponieważ wysoka wilgotność sprzyja rozwojowi roztoczy,
• regularnie pierz również koce, narzuty i inne tekstylia, które mają kontakt ze skórą,
• przedmioty, których nie można wyprać w wysokiej temperaturze, możesz zamrozić, a następnie – jeśli to możliwe – wyprać, aby usunąć pozostałe alergeny.

Samo zabicie roztoczy nie oznacza usunięcia alergenów. Uczulać mogą również pozostałości ich ciał i odchody, dlatego ważne jest regularne pranie i oczyszczanie tekstyliów.

Pomocne mogą być również pokrowce barierowe na materac i poduszki, które ograniczają kontakt z alergenami roztoczy. Przy wyborze kołdry i poduszki zwróć uwagę przede wszystkim na możliwość ich regularnego prania w temperaturze zalecanej dla alergików – sam syntetyczny materiał nie gwarantuje ochrony przed roztoczami.

FAQ – najczęściej zadawane pytania o alergię na roztocza

Czy alergia na roztocza może minąć?

Objawy alergii na roztocza mogą z czasem zmniejszać się lub nasilać, ale sama alergia nie zawsze ustępuje. Jeśli dolegliwości są uporczywe, alergolog może dobrać leczenie objawowe lub rozważyć immunoterapię alergenową.

Czy alergia na roztocza występuje przez cały rok?

Tak. Roztocza są obecne w domu przez cały rok, dlatego objawy mogą pojawiać się niezależnie od pory roku. Ich nasilenie może jednak zmieniać się w zależności od warunków panujących w mieszkaniu.

Czy oczyszczacz powietrza pomaga przy alergii na roztocza?

Oczyszczacz z filtrem HEPA może ograniczyć ilość części alergenów unoszących się w powietrzu, ale nie usuwa roztoczy znajdujących się w materacach, pościeli czy dywanach. Traktuj go więc jako uzupełnienie innych działań.

Czy alergia na roztocza może powodować kaszel?

Tak. Alergia na roztocza może powodować nie tylko katar, kichanie czy zatkanie nosa, ale również kaszel. Jeśli pojawiają się duszność lub świszczący oddech, skonsultuj się z lekarzem.

Czy alergię na roztocza można odczulać?

Tak. W wybranych przypadkach alergolog może zaproponować immunoterapię alergenową, czyli odczulanie. Jej celem jest zmniejszenie reakcji organizmu na kontakt z alergenami roztoczy.

Przeczytaj również:
Odczulanie doustne i podjęzykowe. Które wybrać?