Grzyby funkcjonalne. Naturalne wsparcie dla odporności, energii i koncentracji

Grzyby funkcjonalne i ich adaptogenne działanie

Wiele grzybów funkcjonalnych zalicza się do tzw. adaptogenów, czyli substancji roślinnych lub pochodzących z grzybów, które pomagają organizmowi radzić sobie ze stresem, wspierają równowagę fizjologiczną i mogą zwiększać odporność. Adaptogeny działają wieloaspektowo – mogą wpływać na poziom energii, funkcje poznawcze i odporność organizmu. Dlatego często pojawiają się w suplementach wspierających codzienne funkcjonowanie i odporność na stres.

Z perspektywy dietetyki są one interesujące przede wszystkim dlatego, że zawierają bioaktywne związki – m.in. beta-glukany, polisacharydy, triterpeny i związki antyoksydacyjne. Właśnie te substancje są dziś przedmiotem badań publikowanych w czasopismach naukowych z zakresu żywienia i medycyny.

Poznaj najbardziej znane grzyby funkcjonalne i ich właściwości

Shiitake

Shiitake (Lentinula edodes) to jedne z najlepiej przebadanych grzybów funkcjonalnych. Zawierają beta-glukany oraz lentinan – polisacharyd, który według badań może modulować pracę układu odpornościowego.

Badania pokazują, że związki obecne w shiitake mogą wpływać na aktywność niektórych komórek układu odpornościowego oraz oddziaływać na metabolizm lipidów. Z tego powodu shiitake mogą być rozważane do stosowania u osób dbających o odporność oraz zdrowy układ sercowo-naczyniowy.

Warto wiedzieć, że shiitake są nie tylko składnikiem suplementów diety, ale także bardzo popularnym składnikiem kulinarnym. W kuchni azjatyckiej dodaje się je do zup, makaronów czy dań stir-fry, a dzięki charakterystycznemu, lekko mięsnemu smakowi często wykorzystuje się je także w kuchni roślinnej. Z odpowiednio przygotowanych kapeluszy można tworzyć wegańskie alternatywy mięsa, np. aromatyczne dodatki do burgerów, makaronów czy nawet roślinny „bekon”.

Cordyceps

Cordyceps (Cordyceps sinensis lub Cordyceps militaris) jest znany głównie ze swojego potencjalnego wpływu na poziom energii i wydolność fizyczną. Zawiera m.in. kordycepinę i adenozynę – związki badane pod kątem wpływu na metabolizm energetyczny.

Badania wskazują, że cordyceps może:

• poprawiać tolerancję wysiłku,
• wspierać produkcję energii w komórkach,
• korzystnie wpływać na wydolność organizmu,
• wspierać układ immunologiczny.

Dlatego cordyceps bywa wybierany przez osoby aktywne fizycznie, sportowców oraz osoby odczuwające przewlekłe zmęczenie.

Lion’s mane

Lion’s mane, czyli soplówka jeżowata (Hericium erinaceus), wyróżnia się swoim potencjalnym działaniem neuroprotekcyjnym. Zawiera związki takie jak hericenony i erinacyny, które według badań mogą wspierać produkcję czynnika wzrostu nerwów (NGF).

W praktyce oznacza to możliwe korzyści dla:

• koncentracji i pamięci,
• funkcji poznawczych,
• zdrowia układu nerwowego.

Z tego powodu lion’s mane może być rozważany przez osoby pracujące umysłowo oraz dbające o sprawność mózgu.

Coraz częściej pojawia się także w kuchni – po podsmażeniu ma delikatną, włóknistą strukturę i subtelny smak, dlatego dobrze sprawdza się jako składnik dań roślinnych.

Reishi

Reishi (Ganoderma lucidum) zawierają liczne triterpeny i polisacharydy o działaniu antyoksydacyjnym. W badaniach analizuje się ich wpływ na odporność, stan zapalny oraz ogólne samopoczucie.

Ekstrakty z reishi mogą:

• wspierać układ odpornościowy,
• pomagać w regeneracji organizmu,
• wykazywać działanie przeciwutleniające.

Z tego powodu reishi bywają stosowane przez osoby narażone na stres i zmęczenie.

W przeciwieństwie do wielu innych grzybów rzadko wykorzystuje się go kulinarnie – ma bardzo gorzki smak, dlatego najczęściej stosuje się go w formie ekstraktów lub naparów.

Jak suplementować grzyby funkcjonalne?

Grzyby funkcjonalne najczęściej stosuje się w formie standaryzowanych ekstraktów w kapsułkach, proszku lub płynie. Wielkość dziennej porcji mieści się w zakresie 500-1500 mg ekstraktu dziennie, choć dokładna ilość zależy od konkretnego grzyba i jego standaryzacji.

Coraz popularniejszą formą spożycia staje się również kawa z dodatkiem grzybów funkcjonalnych. Takie mieszanki często zawierają np.: lion’s mane, cordyceps, reishi i są traktowane jako ciekawa alternatywa dla tradycyjnej kawy – łączą smak napoju z dodatkiem bioaktywnych składników. To prosty i przyjemny sposób na codzienny rytuał dla dobrego samopoczucia.

Warto jednak pamiętać, że każdą suplementację należy skonsultować z lekarzem lub specjalistą, szczególnie jeśli przyjmujemy leki lub chorujemy przewlekle. Grzyby funkcjonalne mogą wpływać na metabolizm niektórych substancji i potencjalnie wchodzić w interakcje z lekami. Ostrożność powinny zachować osoby przyjmujące leki przeciwzakrzepowe, immunosupresyjne lub przygotowujące się do zabiegów chirurgicznych.

Jak wybrać dobry suplement z grzybami?

Jakość suplementu ma duże znaczenie, ponieważ nie każdy produkt zawiera taką samą ilość substancji aktywnych.

Przy wyborze warto zwrócić uwagę na:

• ekstrakty z owocników grzybów (czyli widocznej „części nadziemnej”, która wytwarza zarodniki), a nie z grzybni (sieci strzępek rozwijającej się w podłożu), ponieważ to właśnie owocniki zawierają najwięcej bioaktywnych związków,
• standaryzację na beta-glukany,
• przejrzysty skład bez zbędnych dodatków i wypełniaczy.

Dlaczego obecność beta-glukanów ma takie znaczenie? To naturalne polisacharydy obecne w ścianach komórkowych grzybów. Są jednym z najlepiej przebadanych składników grzybów funkcjonalnych i to właśnie im przypisuje się wiele właściwości immunomodulujących.

Standaryzacja na beta-glukany pokazuje więc, ile rzeczywiście aktywnych związków znajduje się w ekstrakcie, a nie tylko ile proszku z grzyba zawiera kapsułka.

Suplementy diety z ekstraktami z owocników grzybów funkcjonalnych, standaryzowane na beta-glukany znajdziesz, na przykład w ofercie Aura Herbals:

• Mycodrop, Cordyceps 30:1, 30% beta-glukan, kapsułki 60 szt.,
• Mycodrop, Cordyceps 30:1 + B12, 30% beta-glukan, kapsułki 60 szt.,
• Mycodrop, Lion’s Mane 30:1, 30% beta-glukan, kapsułki 60 szt.,
• Mycodrop, Reishi 30:1, 30% beta-glukan, kapsułki 60 szt.,
• Mycodrop, Shiitake 30:1, 30% beta-glukan, kapsułki 60 szt.,
• Aura Herbals Mycodrop Mushroom Complex 7w1, 60 kapsułek.

Shiitake, cordyceps, lion’s mane i reishi to przykłady grzybów funkcjonalnych, które od lat są przedmiotem badań naukowych. Zawarte w nich związki bioaktywne mogą wspierać odporność, funkcje poznawcze, poziom energii czy regenerację organizmu. Choć nie są “cudownym lekarstwem”, mogą stanowić interesujące uzupełnienie zbilansowanej diety i zdrowego stylu życia – zwłaszcza wtedy, gdy wybieramy dobrej jakości, standaryzowane ekstrakty.