Ablacja serca. Co to jest? Wskazania, zalecenia i rekonwalescencja
Ablacja serca pomaga leczyć zaburzenia rytmu serca, w tym migotanie przedsionków. Zabieg może ograniczyć napady arytmii i związane z nimi dolegliwości. Na czym polega ablacja serca, jak wygląda zabieg i ile trwa rekonwalescencja? Sprawdź, jak się przygotować i na co uważać po powrocie do domu.
Ablacja serca – co to jest i na czym polega?
Ablacja serca to zabieg kardiologiczny polegający na celowym uszkodzeniu niewielkich obszarów tkanki serca odpowiedzialnych za zaburzenia rytmu. Dzięki temu można zablokować nieprawidłowe impulsy elektryczne, które zakłócają pracę serca.
Najczęściej wykonuje się ablację przezcewnikową. Lekarz wprowadza do serca cienkie cewniki przez naczynia krwionośne, zwykle w pachwinie. Zabieg nie wymaga otwierania klatki piersiowej.
W zależności od rodzaju arytmii stosuje się:
ablację prądem o częstotliwości radiowej (RF) – energia cieplna powoduje kontrolowane uszkodzenie tkanki serca,
krioablację – wykorzystuje bardzo niską temperaturę, aby zablokować nieprawidłowe impulsy,
ablację pulsacyjnym polem elektrycznym (PFA) – wykorzystuje krótkie impulsy elektryczne, które uszkadzają wybrane komórki serca bez ich podgrzewania lub zamrażania.
Ablacja jest skuteczną metodą leczenia wielu zaburzeń rytmu serca. Pomaga ograniczyć ich objawy, poprawić jakość życia i zmniejszyć liczbę hospitalizacji. U niektórych pacjentów pozwala również ograniczyć stosowanie leków przeciwarytmicznych lub zapobiegać pogarszaniu się niewydolności serca.
Skuteczność zabiegu zależy jednak od rodzaju arytmii, stanu serca i chorób współistniejących. Zaburzenia rytmu mogą powrócić i konieczne będzie dalsze leczenie.
Zaburzenia rytmu serca – objawy i diagnostyka
Arytmia to zaburzenie, w którym serce bije zbyt szybko, zbyt wolno lub nierówno. Może wynikać z chorób serca, nieprawidłowego stężenia elektrolitów (składników mineralnych, np. potasu, które pomagają regulować pracę serca) lub zaburzeń hormonalnych. Niekiedy pojawia się również u osób bez rozpoznanej choroby serca, np. pod wpływem silnych emocji.
Nie każda arytmia jest niebezpieczna, ale niektóre jej rodzaje mogą zagrażać życiu.
Jakie są objawy arytmii serca?
Zaburzenia rytmu serca możesz odczuwać jako:
kołatanie serca, jego nierówną pracę lub wrażenie przeskakiwania uderzeń,
zawroty głowy,
zasłabnięcia lub utratę przytomności,
duszność,
osłabienie i szybsze męczenie się podczas wysiłku,
ból lub dyskomfort w klatce piersiowej,
uczucie lęku.
Niektóre arytmie przebiegają bezobjawowo i są wykrywane przypadkowo podczas badań.
Jeśli kołataniu serca towarzyszy silny ból w klatce piersiowej, znaczna duszność lub utrata przytomności, wezwij pomoc medyczną pod numerem 112.
Jakie badania pomagają rozpoznać arytmię?
Podstawowymi badaniami są elektrokardiografia (EKG) oraz badanie EKG metodą Holtera. Holter rejestruje pracę serca przez 24 godziny lub dłużej, dzięki czemu pozwala wykryć zaburzenia rytmu występujące okresowo.
Lekarz może również zlecić próbę wysiłkową, podczas której sprawdza pracę serca w trakcie wysiłku fizycznego, lub echo serca, czyli badanie ultrasonograficzne oceniające jego budowę i pracę. W uzasadnionych przypadkach wykonuje się także test pochyleniowy, który pomaga ustalić przyczynę niektórych omdleń.
Dokładną ocenę mechanizmu niektórych arytmii umożliwia inwazyjne badanie elektrofizjologiczne (EPS). Polega ono na pomiarze aktywności elektrycznej wewnątrz serca. Pozwala zlokalizować obszar odpowiedzialny za zaburzenia rytmu i często jest wykonywane podczas ablacji.
Ablacja serca – wskazania i przeciwwskazania
O kwalifikacji do ablacji decyduje kardiolog, biorąc pod uwagę rodzaj arytmii, nasilenie objawów, skuteczność dotychczasowego leczenia oraz ryzyko powikłań.
Kiedy wykonuje się ablację serca?
Najczęstsze wskazania do zabiegu to:
migotanie przedsionków, w którym impulsy elektryczne w górnych jamach serca pojawiają się szybko i chaotycznie, oraz trzepotanie przedsionków,
częstoskurcze nadkomorowe – zaburzenia, w których nieprawidłowe szybkie bicie serca ma źródło powyżej jego komór lub jest związane z drogami przewodzenia impulsów,
niektóre arytmie komorowe, czyli zaburzenia rytmu powstające w dolnych jamach serca,
częste dodatkowe pobudzenia komorowe, które powodują uciążliwe objawy lub osłabiają pracę serca.
Ablację rozważa się także wtedy, gdy leki przeciwarytmiczne nie przynoszą oczekiwanych efektów lub powodują uciążliwe działania niepożądane. U odpowiednio zakwalifikowanych pacjentów z napadowym migotaniem przedsionków zabieg może być pierwszą metodą leczenia przywracającego prawidłowy rytm serca. Napadowe migotanie przedsionków występuje okresowo, a jego epizody ustępują samoistnie lub po leczeniu.
Samo kołatanie serca nie jest jednak wskazaniem do ablacji. Najpierw lekarz musi ustalić jego przyczynę.
Czytaj też:
Migotanie przedsionków – objawy, rozpoznanie i leczenie
Kiedy nie można wykonać ablacji serca?
Do najważniejszych przeciwwskazań i sytuacji wymagających szczególnej ostrożności należą:
obecność skrzeplin w sercu, szczególnie w lewym przedsionku przed ablacją migotania przedsionków,
poważne zaburzenia krzepnięcia krwi i duże ryzyko krwawienia,
brak możliwości bezpiecznego wprowadzenia cewników przez naczynia krwionośne,
aktywne zakażenia,
stan zdrowia uniemożliwiający bezpieczne przeprowadzenie zabiegu lub stosowanie niezbędnych leków przeciwkrzepliwych, które zmniejszają ryzyko powstawania skrzepów krwi.
Ciąża nie zawsze wyklucza ablację. W wyjątkowych przypadkach zabieg można wykonać z ograniczeniem narażenia na promieniowanie rentgenowskie. Decyzję podejmuje lekarz po ocenie korzyści i ryzyka.
Ile kosztuje ablacja serca? Cena zabiegu i refundacja NFZ
Ablacja serca jest refundowana przez Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ), jeśli istnieją wskazania medyczne do jej wykonania. Osoby uprawnione do świadczeń finansowanych przez NFZ mogą skorzystać z zabiegu bez opłat w placówce mającej odpowiednią umowę z Funduszem. Do planowego leczenia szpitalnego potrzebne jest skierowanie.
W prywatnych placówkach cena ablacji zależy od zastosowanej metody i stopnia skomplikowania zabiegu. Może wynosić od kilkunastu do kilkudziesięciu tysięcy złotych.
Przed wyborem placówki sprawdź, czy podana cena obejmuje znieczulenie, pobyt w szpitalu i opiekę po zabiegu.
Jak przygotować się do zabiegu ablacji serca?
Przygotowanie zależy od rodzaju arytmii i planowanej metody ablacji. Lekarz poinformuje Cię, jakie badania wykonać i jak przyjmować leki przed zabiegiem.
Do szpitala zabierz dokumentację medyczną, w tym wyniki EKG i echo serca oraz listę przyjmowanych leków. Przygotuj również inne wyniki wymagane przez placówkę.
Przed zabiegiem:
pozostań na czczo zgodnie z zaleceniami szpitala – czas, przez jaki nie wolno jeść i pić, zależy m.in. od rodzaju znieczulenia,
ustal sposób przyjmowania leków – nie odstawiaj samodzielnie preparatów przeciwarytmicznych ani przeciwkrzepliwych, ponieważ może to zwiększyć ryzyko powikłań,
poinformuj lekarza o alergiach, chorobach i objawach infekcji – pozwoli to ocenić, czy zabieg można bezpiecznie przeprowadzić,
nie gol samodzielnie pachwin, jeśli personel tego nie zaleci – w razie potrzeby skóra zostanie przygotowana w szpitalu.
Przed ablacją migotania przedsionków lekarz ustali również odpowiedni sposób stosowania leków przeciwkrzepliwych.
Ablacja serca – jak wygląda zabieg?
Ablację przeprowadza się w specjalistycznej pracowni elektrofizjologii. Podczas zabiegu będziesz leżeć, a personel będzie przez cały czas kontrolować pracę Twojego serca.
Zabieg przebiega w kilku etapach.
Personel zdezynfekuje okolice pachwin i osłoni je jałowymi materiałami.
Po podaniu znieczulenia lekarz wykona wkłucie do naczynia krwionośnego, najczęściej żyły udowej w pachwinie.
Przez naczynie wprowadzi do serca cienkie cewniki z elektrodami.
Zlokalizuje obszar odpowiedzialny za arytmię i zastosuje wybraną metodę ablacji.
Sprawdzi efekt zabiegu, usunie cewniki i zabezpieczy miejsce wkłucia.
W przypadku migotania przedsionków zabieg często polega na zablokowaniu przewodzenia impulsów elektrycznych z okolic żył płucnych do przedsionków serca. To właśnie w tych miejscach mogą powstawać impulsy wywołujące arytmię.
Ile trwa zabieg ablacji serca?
Ablacja serca trwa zwykle od około godziny do kilku godzin. Czas zależy od rodzaju arytmii i stopnia skomplikowania zabiegu.
Prostsze ablacje częstoskurczów nadkomorowych zazwyczaj trwają krócej niż leczenie bardziej złożonych arytmii.
Czy ablacja serca jest bolesna?
Ablację wykonuje się w znieczuleniu miejscowym, czasami z dodatkowymi lekami uspokajającymi i przeciwbólowymi, lub w znieczuleniu ogólnym.
Jeśli pozostaniesz przytomny, możesz odczuwać ucisk w miejscu wkłucia, kołatanie serca lub krótkotrwały dyskomfort w klatce piersiowej. W przypadku znieczulenia ogólnego śpisz i nie odczuwasz przebiegu zabiegu.
Jeśli podczas ablacji poczujesz ból, poinformuj o tym personel.
Ile dni trwa pobyt w szpitalu po ablacji serca?
Pobyt w szpitalu trwa zwykle 1–3 doby. Po niektórych niepowikłanych zabiegach możliwy jest wypis jeszcze tego samego dnia.
Bezpośrednio po ablacji przez kilka godzin musisz pozostać w pozycji leżącej. Personel poinformuje Cię, kiedy możesz wstać. Odpoczynek pomaga ograniczyć ryzyko krwawienia z miejsca wkłucia.
Ablacja serca – jakie powikłania mogą wystąpić?
Ablacja jest uznaną i zwykle bezpieczną metodą leczenia zaburzeń rytmu serca. Ryzyko poważnych powikłań jest stosunkowo niewielkie, ale zależy od rodzaju zabiegu i Twojego stanu zdrowia.
Możliwe powikłania po ablacji serca to:
krwiak lub krwawienie w miejscu wkłucia,
uszkodzenie naczynia krwionośnego, np. powstanie tętniaka rzekomego, czyli zbiornika krwi tworzącego się przy uszkodzonej tętnicy,
zakrzepica żył głębokich, czyli powstanie skrzepu w żyle, lub zatorowość płucna, gdy skrzep zablokuje naczynie krwionośne w płucach,
udar mózgu,
przebicie ściany serca i nagromadzenie krwi w worku osierdziowym, czyli błonie otaczającej serce,
uszkodzenie zastawek, układu przekazującego impulsy sterujące rytmem serca lub naczyń wieńcowych.
Niektóre powikłania zależą od wybranej metody. Przykładowo podczas ablacji w lewym przedsionku istnieje bardzo rzadkie ryzyko uszkodzenia sąsiadujących struktur, np. przełyku.
Lekarz wyjaśni Ci, jakie zagrożenia wiążą się z planowanym zabiegiem.
Rekonwalescencja po ablacji serca – ile trwa?
Czas powrotu do codziennych zajęć zależy od rodzaju ablacji i Twojego stanu zdrowia. Po niepowikłanym zabiegu przezcewnikowym do lekkich czynności można zwykle wrócić w ciągu kilku dni.
Czego nie wolno robić po ablacji serca?
Przez około tydzień unikaj dźwigania ciężkich przedmiotów i intensywnego wysiłku. Do aktywności wracaj stopniowo, zaczynając od spacerów. Ograniczysz w ten sposób ryzyko krwawienia z miejsca wkłucia.
Aktywność seksualną można zwykle wznowić po kilku dniach do 1–2 tygodni, zależnie od samopoczucia i zaleceń lekarza.
Dbaj również o higienę miejsca wkłucia. Niewielki siniak lub tkliwość pachwiny mogą utrzymywać się przez kilka dni. Jeśli masz założony opatrunek, przestrzegaj zaleceń dotyczących jego zmiany.
Jak długo goi się serce po ablacji?
Gojenie tkanek serca trwa kilka tygodni. W tym czasie mogą występować przejściowe kołatania lub dodatkowe skurcze serca.
Po ablacji migotania przedsionków nawroty arytmii w ciągu pierwszych 8 tygodni nie muszą oznaczać, że zabieg się nie udał. Jeśli jednak kołatania utrzymują się, nasilają lub pogarszają Twoje samopoczucie, skontaktuj się z kardiologiem.
Jakie objawy po ablacji serca powinny Cię zaniepokoić?
Skontaktuj się pilnie z lekarzem, jeśli pojawią się:
narastający ból, obrzęk lub zgrubienie w miejscu wkłucia,
zaczerwienienie skóry, wyciek z rany lub gorączka,
utrzymujące się szybkie bicie serca z wyraźnym osłabieniem,
nagłe zblednięcie, oziębienie lub silny ból nogi po stronie wkłucia.
Silny ból w klatce piersiowej, znaczna duszność, omdlenie, objawy udaru mózgu lub obfite krwawienie, którego nie udaje się zatamować uciskiem, wymagają natychmiastowej pomocy medycznej. Zadzwoń pod numer 112.
Zalecenia po ablacji serca – jak zadbać o zdrowie?
Po ablacji zadbaj o ograniczenie czynników sprzyjających chorobom serca i nawrotom arytmii:
kontroluj ciśnienie tętnicze – jeśli masz nadciśnienie, regularne pomiary pomogą ocenić skuteczność leczenia,
rzuć palenie i unikaj alkoholu – palenie zwiększa ryzyko chorób sercowo-naczyniowych, a alkohol może sprzyjać nawrotom migotania przedsionków,
zredukuj masę ciała, jeśli masz nadwagę lub otyłość – stopniowa utrata nadmiernych kilogramów pomaga zmniejszyć obciążenie układu krążenia,
zadbaj o dietę – jedz więcej warzyw, produktów pełnoziarnistych i ryb, ogranicz sól i żywność wysoko przetworzoną,
ruszaj się regularnie – po zakończeniu początkowej rekonwalescencji stopniowo zwiększaj aktywność fizyczną,
lecz choroby współistniejące – kontrola nadciśnienia, cukrzycy i bezdechu sennego pomaga ograniczyć czynniki sprzyjające nawrotom arytmii.
Przyjmuj wszystkie leki zgodnie z zaleceniami lekarza, nawet jeśli po ablacji nie odczuwasz już kołatania serca. Po ablacji migotania przedsionków leki przeciwkrzepliwe należy przyjmować przez co najmniej 2 miesiące. O ich dalszym stosowaniu decyduje lekarz na podstawie indywidualnego ryzyka udaru mózgu. Sam skuteczny zabieg nie oznacza, że możesz je odstawić.
Pamiętaj również o wizytach kontrolnych. Pozwolą sprawdzić skuteczność ablacji i w razie potrzeby dostosować leczenie.
FAQ – najczęściej zadawane pytania o ablację serca
Czy ablacja to poważny zabieg?
Tak. To zabieg inwazyjny, który wymaga odpowiedniego przygotowania i obserwacji po jego zakończeniu. Ryzyko poważnych powikłań jest jednak stosunkowo niewielkie.
Czym różni się ablacja serca od kardiowersji?
Kardiowersja przywraca prawidłowy rytm serca za pomocą impulsu elektrycznego lub leków. Ablacja działa na obszary odpowiedzialne za arytmię, aby ograniczyć jej nawroty.
Czy ablację serca można wykonać ponownie?
Tak. Jeśli arytmia powróci, lekarz może zaproponować kolejny zabieg. Decyzja zależy od rodzaju zaburzeń rytmu i efektów wcześniejszego leczenia.
Kiedy można prowadzić samochód po ablacji serca?
Zależy to od rodzaju zabiegu, znieczulenia i Twojego samopoczucia. Przed wypisem zapytaj lekarza, jak długo nie możesz prowadzić samochodu.
Czy po ablacji serca należy się sanatorium?
Sam zabieg nie daje automatycznie prawa do leczenia uzdrowiskowego. Jeśli Twój stan zdrowia tego wymaga, lekarz oceni wskazania do takiego leczenia i zdecyduje o skierowaniu.
Przeczytaj również:
Angioplastyka wieńcowa (balonikowanie serca) – na czym polega?
- Van Gelder I.C. i in., 2024 ESC Guidelines for the management of atrial fibrillation developed in collaboration with the European Association for Cardio-Thoracic Surgery (EACTS), „European Heart Journal”, Oxford, 2024.
- Tzeis S. i in., 2024 European Heart Rhythm Association/Heart Rhythm Society/Asia Pacific Heart Rhythm Society/Latin American Heart Rhythm Society expert consensus statement on catheter and surgical ablation of atrial fibrillation, „EP Europace”, Oxford, 2024.
- European Heart Rhythm Association i in., Pulsed field ablation for the interventional treatment of atrial fibrillation: a scientific statement, „EP Europace”, Oxford, 2026.
- Brugada J. i in., 2019 ESC Guidelines for the management of patients with supraventricular tachycardia, „European Heart Journal”, Oxford, 2020.
- University Hospitals Sussex NHS Foundation Trust, Discharge advice after you have had catheter ablation for atrial fibrillation, „University Hospitals Sussex NHS”, Brighton.
- Ministerstwo Zdrowia, Skierowanie do szpitala, „Pacjent.gov.pl”, Warszawa, 2021.
Dzień dobry. Jestem po ablacji tydzień i odczuwam szybkie bicie serca,sto razy,może więcej. To się pojawią jak nawet chodzę. Jak się tego pozbyć? I mam takie uczucie jak by serce do góry skakało,że aż się łapie za klatkę. O co tu chodzi? Rafał
Dzień dobry, proszę skonsultować się ze swoim lekarzem kardiologiem.
Witam. Serce po zabiegu ablacji goi się do 3 miesięcy. W tym okresie mogą występować nadal uczucia kołatania serca ale nie należy się tym przejmować. Pełne efekty jakie daje zabieg można odczuć po 3 miesiącach od zabiegu gdy serce w zupełności się zagoi. Pozdrawiam!
Witam. Dwa tygodnie temu miałam zabieg ablacji dostałam 2 tygodniowe zwolnienie, ale pracuje w sklepie i obawiam się jeszcze powrotu i nie wiem czy jeszcze poprosić lekarza o dalsze zwolnienie.
Witam jestem 3 tygodnie po zabiegu ablacji migotania przedsionków miałam 2 razy migotanie czy czy to znaczy że zabieg się nie udał?
Dzień dobry. Skuteczność zabiegu ablacji jest szacowana na około 70% przy napadowym migotaniu, a na 50% przy utrwalonym migotaniu. Oznacza to, że zabieg się udał, ale być może pacjent będzie potrzebował ponownego zabiegu, aby całkowicie wyeliminować migotanie.
Witam jestem po zabiegu ablacja zabieg przeszłam jakieś 16 lat temu i wszystko było w porządku natomiast od pewnego czasu odczuwam szybsze bicie serca i tak jakby brakowało mi tchu co to może oznaczać?
Dzień dobry. Opisane przez Panią objawy mogą wskazywać na ponowne wystąpienie arytmii. U niektórych pacjentów po przebytej ablacji konieczne jest powtórzenie zabiegu po pewnym czasie. Z całą pewnością powinna się Pani skonsultować ze swoim kardiologiem.
Witam jestem 3 miesiąc po zabiegu ablacji, dwa tygodnie temu miałem badanie holterem i wszystko jest super , doktor powiedział że jestem zdrowy. Jednak w tym tygodniu miałem kilku sekundowe szybkie bicie serca które samo szybko ustąpiło. Było to w dzień gdzie miałem większy wysiłek fizyczny. Czy to możliwe że choroba wróciła ? Miałem zabieg wykonany z powodu wykrycia wpw które było bezobjawowe
Dzień dobry. Przyspieszenie bicia serca mogło być spowodowane wysiłkiem fizycznym. Proszę obserwować swój organizm i w przypadku gdy sytuacja się powtórzy, skontaktować się z lekarzem, który wykonywał zabieg.
W sobote minely 2 tygodnie od ablacji. Dzisiaj zaczelam kaszlec i mam gorączkę 38.3. Czy mam się martwic.
Dzień dobry, być może kaszel i gorączka są objawem infekcji, a nie skutkiem po wykonanym zabiegu. Proszę skonsultować się ze swoim lekarzem rodzinnym.
Witam, jestem tydzień po ablacji mam coraz większy krwiak od pachwiny, który idzie w kierunku kolana. Każdego dnia rośnie a noga boli jak po stłuczeniu. Czy to normalne? Czy mogę coś stosować?
Powinna Pani skonsultować się z lekarzem, który wykonywał zabieg ablacji
Witam.mialem 5 razy robiona ablację i za każdym razem wracały częstoskurcze . Po 5 razie częstoskurcze ustały ale kołatania zostały i zostaną chyba do końca życia.Ablacja nie wyleczy na 100% tak jak u mnie . Jestem 8 lat po 5 ablacji i cały czas mam problemy z sercem kołatania i tak zwane próby połączenia częstoskurczu jak na razie nie skuteczne . Wada wrodzona wpw dodatkowa droga przewodzenia ukryta . Dowiedziałem się w wieku 35 lat o tym ,że to mam
Wcześniej leczyłem się 20 lat na częstoskurcze i nikt nie może go mi powiedzieć co mi jest i wymyślali różne historie i dopiero jak wylądowałem na stole wtedy się dowiedziałem
Pozdrawiam
Co to jest ta dodatkowa droga przewodzenia ukryta ?
Witam, jestem 3 dobę po ablacji. Wyniki pomiaru ciśnienia to 88/69 przy 66 uderzeniach serca. Czy tak niskie ciśnienie jest normalne?.
Ciśnienie 88/69 jest kwalifikowane jako niskie. Brakuje informacji, jakie ciśnienie zwykle Pan miał przed zabiegiem. Rekomenduję, aby skonsultował Pan wyniki z lekarzem, jeśli nadal będą się utrzymywać na takim poziomie.
Artykuł jest obszerny,wyczerpująco i na temat napisany,bardzo dziękujemy,pozdrawiamy
Dziękujemy za miły komentarz 🙂
Ile kosztuje zabieg ablacji serca?
Ablacja serca jest zabiegiem refundowanym dla ubezpieczonych pacjentów. Osoby bez ubezpieczenia mogą wykonać zabieg w prywatnych klinikach, gdzie cena może wynieść nawet kilkanaście tysięcy złotych.
Witam. Jestem 4 dzien po ablacji. Mam niskie ciśnienie. Kręci mi się w głowie. Jest mi albo zimno albo bardzo duszno. Czuję dziwny niepokój. Czy mam się czym martwić?
Powinna Pani skonsultować się z lekarzem, który wykonywał zabieg ablacji.
Artykuł jest ciekawy, konkretny, podano najistotniejsze informacje
Dzień dobry.Czy ktoś z Państwa zaczął chudnąć po anulacji 3D?
Ja po ablacji czuję się ok, mam jeszcze czasem takie dodatkowe uderzenia ale o mniejszej sile i częstotliwości. Trochę mnie niepokoją te dodatkowe uderzenia ale podobno tak ma być i to minie, co Państwo na to?
Kołatania serca po ablacji są związane z uszkodzeniem miejsc odpowiedzialnych za arytmię i ich gojeniem się. Wszelkie wątpliwości warto jednak skonsultować z lekarzem prowadzącym.