Akkermansia muciniphila. Probiotyk do zadań specjalnych?

Co wiemy o Akkermansia muciniphila?

Akkermansia muciniphila to bakteria naturalnie występująca w mikrobiocie jelitowej człowieka. Została po raz pierwszy opisana w 2004 r. i zasiedla przede wszystkim warstwę śluzową jelita grubego. Wyróżnia ją zdolność do wykorzystywania mucyny, czyli głównego składnika śluzu pokrywającego jelita, jako źródła składników odżywczych.

Akkermansia muciniphila szybko stała się ważnym obiektem badań nad mikrobiotą jelitową. Naukowcy analizują m.in. sposób, w jaki bakteria oddziałuje z innymi drobnoustrojami oraz organizmem gospodarza, a także znaczenie jej metabolitów.

Początkowo większość wiedzy na jej temat pochodziła z badań laboratoryjnych i eksperymentów na zwierzętach. Obecnie Akkermansia muciniphila jest badana również w badaniach klinicznych z udziałem ludzi, dzięki czemu możliwe jest lepsze poznanie jej potencjalnego znaczenia dla zdrowia.

Czytaj też:
Jak wybrać najlepszy probiotyk? Ranking probiotyków

Akkermansia muciniphila – co pokazują badania?

Dotychczasowe badania nad Akkermansia muciniphila koncentrują się przede wszystkim na jej potencjalnym znaczeniu w zaburzeniach metabolicznych. Naukowcy analizują m.in. jej wpływ na wrażliwość insulinową, gospodarkę glukozową, masę ciała oraz profil lipidowy. W badaniach z udziałem osób z nadwagą lub otyłością suplementacja pasteryzowaną Akkermansia muciniphila była dobrze tolerowana, a w jednym z pierwszych badań klinicznych zaobserwowano poprawę wrażliwości insulinowej oraz zmniejszenie stężenia insuliny i cholesterolu całkowitego.

Kolejne badania pokazują, że działanie bakterii może nie być takie samo u wszystkich osób. W badaniu obejmującym pacjentów z nadwagą lub otyłością i cukrzycą typu 2 oceniano wpływ suplementacji Akkermansia muciniphila na parametry metaboliczne, a uzyskane wyniki wskazywały, że znaczenie może mieć początkowa ilość tej bakterii w jelitach.

Interesującym kierunkiem badań jest również wpływ Akkermansia muciniphila na GLP-1. Nie jest to hormon produkowany przez bakterię – GLP-1 powstaje w komórkach organizmu, przede wszystkim w jelicie. Badania pokazują natomiast, że Akkermansia muciniphila może wpływać na jego wydzielanie, co może mieć znaczenie dla regulacji metabolizmu i apetytu.

Badacze analizują także potencjalny wpływ Akkermansia muciniphila na inne problemy zdrowotne, m.in. choroby wątroby, zaburzenia lipidowe, choroby jelit i przewlekły stan zapalny. W tym przypadku znaczna część danych pochodzi jednak z badań laboratoryjnych i eksperymentów na zwierzętach, dlatego nie wszystkie obserwowane efekty można obecnie odnieść bezpośrednio do leczenia ludzi.

Akkermansia muciniphila – możliwe zastosowania

Jak wpłynąć na wzrost Akkermansia Muciniphila w jelitach? 

Na ilość Akkermansia muciniphila w jelitach wpływa wiele czynników. Znaczenie mają m.in. wiek, sposób odżywiania, stan zdrowia, aktywność fizyczna i stosowane leki. Duże zainteresowanie naukowców budzi przede wszystkim wpływ diety na skład mikrobioty.

W badaniach obserwowano związek między sposobem odżywiania a ilością Akkermansia muciniphila. Zainteresowanie wzbudzają zwłaszcza produkty bogate w związki roślinne, w tym polifenole. W przeglądach badań z udziałem ludzi wykazano, że suplementacja polifenolami może wiązać się ze zwiększeniem względnej liczebności Akkermansia muciniphila, choć efekt nie występował we wszystkich badaniach.

Nie oznacza to jednak, że istnieje jeden konkretny produkt lub dieta, które pozwolą skutecznie i trwale zwiększyć ilość tej bakterii u każdej osoby. Skład mikrobioty jest bardzo indywidualny, dlatego wpływ poszczególnych składników diety może się różnić.

Post 

Ponieważ Akkermansia Muciniphila potrzebuje do wzrostu tylko mucyny (naturalnie wydzielanej przez nabłonek jelit), ma przewagę nad innymi gatunkami bakterii wchodzącymi w skład flory bakteryjnej. Dzięki temu potrafi się rozwijać np. podczas postu czy niedożywienia. Badania na zwierzętach potwierdziły, że po okresie postu znacznie wzrasta w jelicie populacja tego dobroczynnego szczepu. 

Rodzaj diety 

Dieta i nawyki żywieniowe mają ogromny wpływ na skład mikroflory. Popularna w ostatnich latach dieta ketogeniczna (89% kcal z tłuszczu, 10% kcal z białka i <1% kcal z węglowodanów) powoduje wzrost ilości szczepu Akkermansia Muciniphila. W związku z tym dieta ketogeniczna, a szczególnie jej wersja śródziemnomorska obfitująca w zielone warzywa i NNKT (niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe), jest obiecującym sposobem terapii wielu chorób metabolicznych (cukrzyca, hiperlipidemia, otyłość) i zapalnych (łuszczyca, IBD) oraz neurodegeneracyjnych (Alzheimer, Parkinson).

Dieta niskowęglowodanowa (70% kcal z tłuszczu, 20% z białka i 10% z węglowodanów) prowadziła do zmniejszenia populacji Akkermansia Muciniphila w jelitach i zaostrzyła zapalenie jelit u chorych cierpiących na tę dolegliwość. 

Inne probiotyki 

Okazuje się, że także podawanie innych probiotyków lub ich mieszanin prowadzi do zwiększenia ilości Akkermansia Muciniphila w mikrobiomie jelitowym. W tym celu stosowano suplementację Lactobacillus plantarum lub połączenie szczepów Bifidobacterium infantis, Lactobacillus acidophilus, Enterococcus faecalis i Bacillus cereus. 

Prebiotyki 

Skuteczne w zwiększeniu populacji Akkermansia Muciniphila jest także stosowanie prebiotyków (np. inuliny). Są to substancje, które stymulują wzrost określonych gatunków flory jelitowej. Dlatego dieta bogata w te produkty (np. cebula, czosnek, por) wspiera kolonizację jelita w dobroczynny szczep Akkermansia Muciniphila. Można też sięgnąć po gotowe suplementy zawierające substancje o właściwościach prebiotycznych. 

Witamina D3 

Naukowcy potwierdzili, że suplementacja witaminy D3 także powoduje przywrócenie prawidłowego poziomu Akkermansia Muciniphila w jelitach. Tym samym aktywuje jej pozytywny wpływ na organizm.

Polifenole 

Spożywanie polifenoli (naturalnych przeciwutleniaczy) zawartych m.in. w winogronach czy zielonej herbacie wspiera kolonizację jelit w szczep Akkermansia Muciniphila. Badania naukowe pokazały, że w przypadku tej substancji istotna jest wysoka dawka polifenoli, więc skuteczniejsza wydaje się suplementacja niż uzupełnianie polifenoli z diety. 

Zioła 

Okazuje się, że zioła stosowane tradycyjnie w medycynie chińskiej mają znaczącą rolę w kolonizacji jelita przez Akkermansia Muciniphila. Połączenie imbiru lekarskiego z żeń-szeniem lub mieszanka 4 ziół (korzenia sasanki, kory korkowca chińskiego, kłącza cynowodu chińskiego, kory jesionu) daje korzyści zdrowotne właśnie przez modyfikowanie składu flory bakteryjnej pod kątem promowania kolonizacji przez Akkermansia Muciniphila.

Leki 

Jednym z najlepiej przebadanych leków zwiększających poziom Akkermansia Muciniphila w jelitach jest metformina stosowana w leczeniu cukrzycy typu 2. Ostatnie badania wykazały, że przyczynia się ona do modyfikacji składu flory bakteryjnej, co w efekcie poprawia parametry metaboliczne opisane powyżej.  Akkermansia Muciniphila jest obiecującym probiotykiem nowej generacji i jednym z pierwszych drobnoustrojów, które nadają się do konkretnego zastosowania klinicznego. Konieczne są jednak dalsze badania.

FAQ – Najczęściej zadawane pytania o Akkermansia muciniphila

Czy Akkermansia muciniphila to probiotyk?

Akkermansia muciniphila jest bakterią naturalnie występującą w jelitach. W preparatach może występować także jej pasteryzowana forma, określana jako postbiotyk.

Jak zwiększyć ilość Akkermansia muciniphila w jelitach?

Na jej ilość wpływają m.in. dieta, aktywność fizyczna, wiek i stan zdrowia. W badaniach analizowano również wpływ postu, prebiotyków, polifenoli i wybranych probiotyków.

Czy Akkermansia muciniphila pomaga schudnąć?

Badania kliniczne wskazują na jej potencjalny związek z masą ciała i metabolizmem. Akkermansia muciniphila jest obecnie badana jako jeden z możliwych sposobów wspierania zdrowia metabolicznego.

Gdzie kupić Akkermansia muciniphila?

Preparaty zawierające Akkermansia muciniphila są dostępne na rynku suplementów diety. W Polsce można znaleźć m.in. preparaty zawierające pasteryzowaną formę tej bakterii.

Ile kosztuje Akkermansia muciniphila?

Cena preparatów zależy od producenta, formy produktu i liczby porcji w opakowaniu. Przy wyborze warto sprawdzić również zawartość składnika aktywnego oraz sposób jego zastosowania.

Przeczytaj również:
Szokuje i ratuje życie. Przeszczep kału