Paracetamol dla dzieci. Jak dobrać dawkę i postać leku?

Paracetamol to popularna substancja o działaniu przeciwbólowym. Może być podawany także dzieciom od pierwszych dni życia. Działa przeciwbólowo i obniża gorączkę. 

Leki z tą substancją możesz podawać dzieciom w przypadku: 

• bólu o łagodnym i umiarkowanym nasileniu, np. bólu głowy, gardła, mięśni, kości, w przebiegu ospy wietrznej, po zabiegu wycięcia migdałków; 
• leczenia gorączki, która trwa dłużej niż 3 dni.  

Paracetamol dla dzieci – dawkowanie według masy ciała

Dawkę paracetamolu u dzieci ustala się przede wszystkim na podstawie masy ciała. Ważne jest, aby nie przekraczać zalecanej dawki jednorazowej ani maksymalnej dawki dobowej.

Jednorazowo możesz podać 10–15 mg paracetamolu na 1 kg masy ciała dziecka, a maksymalna dawka dobowa wynosi zwykle 60 mg/kg masy ciała. Przykładowo dziecko ważące 7 kg może jednorazowo otrzymać 70–105 mg paracetamolu, nie więcej jednak niż 420 mg w ciągu doby.

Kolejne dawki podaje się w odstępach określonych w ulotce konkretnego leku, zwykle co 4–6 godzin. Nie podawaj większej dawki ani nie skracaj odstępów między kolejnymi podaniami leku.

U dzieci powyżej 12. roku życia dawkowanie również zależy od masy ciała i konkretnego preparatu. Szczególną uwagę należy zwrócić na dzieci i młodzież o niskiej masie ciała – nie należy u nich automatycznie stosować maksymalnych dawek przeznaczonych dla dorosłych.

Paracetamol jest skutecznym lekiem przeciwbólowym i przeciwgorączkowym, jeśli stosujesz go zgodnie z zalecanym dawkowaniem. Po podaniu doustnym jego działanie pojawia się zwykle w ciągu kilkudziesięciu minut.

Czytaj też:
Ibuprofen dla dzieci. Jak wybrać?

Paracetamol dla dzieci – w jakiej formie? 

Roztwór doustny z paracetamolem dla dzieci 

Paracetamol w formie roztworu doustnego dostępny jest w dawce 100 mg/ml. Może być podawany niemowlętom i dzieciom o masie ciała do 32 kg (do około 10. roku życia). Do opakowania dołączone są specjalny kroplomierz lub miarka w formie strzykawki. Ułatwiają one podanie leku nawet najmniejszym dzieciom, bezpośrednio do ust.  

Dzieciom do 3 lat (wg ulotki przy dawkowaniu 15 mg/kg masy ciała) lek w postaci kropli podawaj w następujących ilościach:  

• do 4 kg – 0,6 ml co odpowiada 15 kroplom, 
• do 7 kg – 1 ml co odpowiada 25 kroplom, 
• do 8 kg – 1,2 ml co odpowiada 30 kroplom, 
• do 10,5 kg – 1,6 ml co odpowiada 40 kroplom. 

Dzieciom o większej masie ciała (po 3. roku życia) podawaj roztwór za pomocą strzykawki dołączonej do opakowania.  

Dawkowanie przy dawce 15 mg/kg masy ciała wygląda następująco: 

• do 13 kg – 2 ml, 
• do 18,5 kg – 2,8 ml, 
• do 24 kg – 3,6 ml, 
• do 32 kg – 4,8 ml. 

Zawiesina doustna z paracetamolem dla dzieci 

Leki w formie zawiesiny doustnej możesz zazwyczaj podawać dziecku w wieku powyżej 3. miesięcy (niektórzy producenci zezwalają na podawanie dzieciom od urodzenia).  

Dostępne są różne leki w różnych dawkach: 

• 40 mg/ml, 
• 120 mg/5 ml, 
• 240 mg/5 ml, 
• 250 mg/5 ml. 

Przykładowe dawkowanie zawiesiny doustnej o dawce 240 mg/5 ml: 

Czopki z paracetamolem dla dzieci 

Czopki doodbytnicze mogą być stosowane do leczenia bólu i gorączki, gdy podanie doustne leku jest niemożliwe lub znacznie utrudnione, np. gdy dziecko wymiotuje. Czopków nie podawaj podczas biegunki, ponieważ substancja aktywna może się nie wchłonąć.

Odpowiednią dawkę dla dziecka ustala się na podstawie jego masy ciała. Czopki są dostępne w różnych dawkach.  

Dawki paracetamolu w czopkach i przybliżona masa ciała dziecka: 

• 50 mg – 3,3-5 kg, 
• 80 mg – 5-10 kg, 
• 125 mg – 8,3-12,5 kg, 
• 150 mg – 10-15 kg, 
• 250 mg – 16,6-25 kg, 
• 300 mg – 15-30 kg,
• 500 mg – 33,3-50 kg. 

Czopki możesz podawać dziecku 3-4 razy na dobę (co ok. 6 godzin).  

Saszetki z paracetamolem dla dzieci 

Dostępne są również leki z paracetamolem w formie proszku lub granulatu do rozpuszczenia. Są to zazwyczaj preparaty polecane przy przeziębieniu lub grypie. Zwykle oprócz paracetamolu zawierają dodatek kwasu askorbowego i fenylefryny. Takie leki, w zależności od zaleceń producenta, mogą przyjmować dzieci w wieku od 4. lub 6. roku życia.  

Tabletki z paracetamolem dla dzieci 

Starsze dzieci (od 12. roku życia) mogą połykać tabletki z paracetamolem. Dawka paracetamolu w 1 tabletce wynosi zazwyczaj 500 mg. Oznacza to, że dziecko może przyjąć maksymalnie 8 tabletek w trakcie doby. Jeśli dziecko ma problem z połknięciem całej tabletki, możesz podzielić ją na pół lub pokruszyć tabletkę w specjalnej kruszarce.  

Kiedy skonsultować podanie paracetamolu dziecku z lekarzem?

Paracetamol jest powszechnie stosowany u dzieci, jednak w niektórych sytuacjach przed jego podaniem warto skonsultować się z lekarzem.

Zachowaj szczególną ostrożność, jeśli dziecko:

• ma chorobę wątroby lub nerek,
• jest niedożywione lub ma bardzo niską masę ciała,
• jest odwodnione,
• przyjmuje inne leki, które mogą zawierać paracetamol.

Nie podawaj dziecku jednocześnie kilku leków zawierających paracetamol. Może to doprowadzić do nieświadomego przekroczenia maksymalnej dawki i uszkodzenia wątroby.

Skontaktuj się z lekarzem również wtedy, gdy ból lub gorączka utrzymują się mimo stosowania leku, nasilają się albo stan dziecka budzi Twój niepokój.

Paracetamol dla dzieci – działania niepożądane 

Po podaniu paracetamolu, jak w przypadku każdego leku, mogą pojawić się działania niepożądane. Pojawiają się one jednak rzadko lub bardzo rzadko.  

Są to zazwyczaj: 

• nudności, wymioty, biegunka, 
• pokrzywka, rumień, 
• zaburzenia czynności wątroby, 
• zmniejszenie liczby płytek krwi, leukocytów. 

FAQ – Najczęściej zadawane pytania o paracetamol dla dzieci

Czy paracetamol dla dzieci można podać na pusty żołądek?

Tak, paracetamol możesz podać dziecku niezależnie od posiłku. Jeśli jednak dziecko ma wrażliwy żołądek, podanie leku po jedzeniu może być dla niego bardziej komfortowe.

Co zrobić, jeśli dziecko zwymiotuje po podaniu paracetamolu?

Nie podawaj od razu kolejnej dawki. Znaczenie ma czas, jaki upłynął od przyjęcia leku. Jeśli nie masz pewności, czy paracetamol zdążył się wchłonąć, skonsultuj dalsze postępowanie z lekarzem lub farmaceutą.

Czy można podawać dziecku paracetamol i ibuprofen?

W niektórych sytuacjach lekarz może zalecić zastosowanie obu leków, ale nie podawaj ich jednocześnie ani naprzemiennie rutynowo bez wyraźnej potrzeby. Zawsze przestrzegaj dawkowania każdego z nich.

Czy paracetamol dla dzieci trzeba przechowywać w lodówce?

Zależy to od konkretnego preparatu. Sprawdź warunki przechowywania w ulotce – większość preparatów nie wymaga przechowywania w lodówce.

Co zrobić, jeśli dziecko przyjęło za dużo paracetamolu?

Skontaktuj się pilnie z lekarzem, nawet jeśli dziecko czuje się dobrze. Przedawkowanie paracetamolu może prowadzić do poważnego uszkodzenia wątroby, a początkowo nie musi powodować wyraźnych objawów.

Przeczytaj również:
Jakie elektrolity dla dzieci wybrać? Przegląd