11
25 kwietnia 2019

Jak pielęgnować skórę dziecka z atopowym zapaleniem skóry?

Atopowe zapalenie skóry (AZS) jest częstą chorobą zapalną skóry, która dotyka coraz większej liczby małych dzieci, a czasami również dorosłych. Jej objawy są spowodowane współwystępowaniem czynników genetycznych, immunologicznych (związanych z naszą naturalną odpornością) i środowiskowych. Wiele chorób lub zmian skórnych może objawiać się mniej lub bardziej intensywnym uczuciem swędzenia: wyprysk kontaktowy, pokrzywka, nadmierna suchość skóry itp. W AZS uczucie swędzenia jest głównym objawem, który w znaczący sposób utrudnia pacjentom życie.

Skóra atopowa… i co dalej?

Prawidłowa pielęgnacja skóry atopowej polega na stosowaniu produktów, które pozwolą przywrócić jej komfort (wyeliminować suchość, zmiany zapalne i uczucie swędzenia) oraz prawidłowe funkcjonowanie naturalnych systemów obronnych.

Zgodnie z wiarygodnymi rekomendacjami podstawą terapii AZS jest stosowanie emolientów, gdyż uczestniczą one aktywnie w procesie leczenia, poprzez swoje właściwości immunomodulujące i przeciwzapalne.

Co musisz wiedzieć o emolientach?

Aktywne emolienty zmiękczają, nawilżają, wyrównują niedobory lipidów w skórze, a ponadto zawierają składniki czynne niwelujące nadmierną reaktywność skóry, uczucie swędzenia i problemy w działaniu systemów obronnych skóry. Wiele emolientów może poprawić funkcjonowanie bariery skórnej i zmniejszyć jej wrażliwość na czynniki drażniące.

Czy emolienty są skuteczne?

Udowodniono, że długoterminowe stosowanie emolientów poprawia znacząco suchość w przebiegu Atopowego Zapalenia Skóry (AZS). Wyłączne stosowanie emolientów przez tydzień może poprawić przebieg kliniczny postaci łagodnej i umiarkowanej AZS. Według badań porównawczych stosowanie emolientów może być klinicznie tak samo skuteczne, jak stosowanie kremów barierowych w łagodnej i umiarkowanej postaci AZS. Ponadto, codzienne stosowanie emolientów od urodzenia może w znaczący sposób zredukować częstość występowania AZS u dzieci, których rodzice również chorują na AZS.

Czym są Emolienty Plus?

Najnowsze wytyczne, wydane przez Europejskie Forum Dermatologii, wskazują również zalety stosowania tzw. Emolientów Plus. To preparaty niebędące produktami leczniczymi, ale zawierające w swoim składzie dodatkowe substancje aktywne o właściwościach terapeutycznych. Poprawiają one wygląd zmian skórnych w przebiegu AZS oraz wpływają bezpośrednio na zwiększenie różnorodności bakterii zamieszkujących skórę (i tworzących jej mikrobiom), chroniąc skórę przed czynnikami drażniącymi.

Przeczytaj również:
Sól bocheńska – właściwości i zastosowanie

Czego unikać przy atopowym zapaleniu skóry?

Osoby chorujące na atopowe zapalenie skóry powinny unikać:

  • detergentów, mydła i substancji o działaniu ściągającym,
  • produktów zawierających substancje zapachowe i alkohol,
  • pocierania skóry,
  • szorstkich i wełnianych ubrań,
  • ekspozycji skóry na suche, przegrzane powietrze i niesprzyjające warunki atmosferyczne (wiatr, mróz).

Warto wiedzieć, że:

  • mocznik może powodować podrażnienia oraz zaburzenia funkcji nerek u niemowląt, stąd należy unikać produktów zawierających ten składnik w pielęgnacji osób z AZS;
  • u małych dzieci należy stosować produkty o zmniejszonym stężeniu w porównaniu z dorosłymi;
  • glicerol wydaje się być lepiej tolerowany niż mocznik z chlorkiem sodu;
  • glikol propylenowy łatwo podrażnia skórę małych dzieci w wieku poniżej dwóch lat i z powodu toksyczności nie powinien być stosowany w tej grupie;

szerokie stosowanie emolientów zawierających białka (np. orzeszki ziemne) czy mąkę z owsa koloidalnego mogą zwiększać ryzyko uczulenia i alergizacji.

Jak prawidłowo pielęgnować skórę dziecka?

I ETAP – Mechaniczne czyszczenie

  1. Aby usunąć ze skóry Twojego dziecka bakterie i inne zanieczyszczenia (zwłaszcza w okresie zaostrzeń, gdy skóra jest na nie szczególnie podatna), dokładnie i delikatnie ją oczyść, zachowując przy tym należytą ostrożność.
  2. Upewnij się, że preparat do czyszczenia skóry nie wywołuje alergii. Zalecane są syndety, ponieważ nie zawierają mydła, a ich pH jest najbardziej zbliżone do fizjologicznego pH skóry (zwykłe mydła mają zasadowe pH, przez co nadmiernie ją wysuszają).
  3. Jeśli Twoje dziecko nie ukończyło 2 roku życia, unikaj olejków do kąpieli zawierających pochodne orzeszków ziemnych lub owies koloidowy.

II ETAP – Mycie i kąpiel

  1. Szybko spłukuj syndet ze skóry dziecka w wanience z wodą o temperaturze 27-30°C.
  2. Kąpiel powinna być krótka (maksymalnie 5 minut), a zastosowanie olejku do kąpieli podczas jej dwóch ostatnich minut pozwoli na uniknięcie odwodnienia naskórka.
  3. Tuż po kąpieli, kiedy skóra jest jeszcze wilgotna, nałóż na skórę dziecka wybrany przez Ciebie emolient.
  4. Skuteczne w przypadku liszaju skóry lub rybiej łuski mogą okazać się również słone kąpiele, ponieważ pomogą one usunąć martwą keratynę (białko, z którego zbudowana jest skóra).

III ETAP – Stosowanie emolientów

  1. Emolienty stosuj często i obficie – aplikuj je w minimalnej ilości co najmniej 100 g na tydzień na skórę Twojego dziecka.
  2. Nakładając emolient na skórę dziecka, kieruj się regułą opuszki palca (FTU – ang. fingertip unit) – pomaga ona określić zalecaną ilość preparatu podczas jednej aplikacji i wynosi ok. 0,5 g. Wyciśnięta na dłoń ma powierzchnię plamy przybliżoną do wielkości pięciogroszówki. Zalecaną ilość uzyskasz poprzez wyciśnięcie produktu z tubki na opuszki palców wskazujących obu dłoni (od pierwszego zgięcia do wierzchołka opuszki palca).

Jak nakładać emolienty?

1. Kończyny dolne

Nakładaj emolient na nogi od kostki do górnej części ud, zaczynając od tyłu i kończąc z przodu.

2. Kończyny górne

Smaruj ręce od nadgarstków po pachy.

3. Tułów

Połóż dłonie płasko w dolnej części brzucha, nakładaj emolient szerokimi okrężnymi ruchami, prowadząc dłonie równolegle w górę, w kierunku szyi. Od wysokości szyi zejdź wzdłuż ramion, wykonując łagodne, koliste ruchy.

4. Plecy

Posadź dziecko. Połóż ręce w dolnej części pleców. Rozprowadzaj preparat szerokimi okrężnymi ruchami w kierunku karku.

5. Kark

Nakładaj emolient okrężnymi ruchami, w razie potrzeby przesuwając się aż do uszu dziecka. Rozmasuj je opuszkami palców, nie pomijając miejsca między płatkiem ucha a policzkiem.

6. Twarz

Smaruj buzię dziecka palcami symetrycznymi ruchami. Połóż palce u góry czoła, zejdź na skronie i przesuń przez kości policzkowe, pod oczami do nasady nosa. Zejdź wzdłuż skrzydełek nosa, rozprowadź emolient na policzkach i przejdź do szyi przez podbródek. W razie potrzeb nałóż preparat opuszkami palców na powieki, wargi i kąciki ust.

7. Dłonie

Połóż dłoń dziecka na swoich palcach i masuj ją naprzemiennie kciukami. Nałóż emolient na grzbiet dłoni od końców poszczególnych palców aż po nadgarstek.

8. Stopy

Naprzemiennym użyciem obu kciuków rozprowadź emolient na podeszwie stóp i wszystkich palcach, a następnie przejdź do górnej części stopy, od dołu w kierunku kostki.

Skóra atopowa wymaga specjalnej pielęgnacji, którą możemy zapewnić dzięki użyciu odpowiednich preparatów. Emolienty pozwolą przywrócić skórze odpowiedni poziom nawilżenia i poprawią działanie bariery skórnej. Ich regularne stosowanie oraz unikanie czynników drażniących poprawi komfort życia osobom cierpiącym na atopowe zapalenie skóry.

Źródło:

EDF – Guidelines for Treatment of Atopic Eczema (Atopic Dermatitis). Developed by the Guideline Subcommittee «Atopc Eczema» of the European Dermatology Forum A.Wollenberg S. Barbarot T. Bieber S. Christen-Zaech M. Deleuran A. Fink-Wagner, U. Gieler G. Girolomoni S. Lau A. Muraro M. Czarnecka-Operacz T. Schäfer P. Schmid-Grendelmeier D. Simon Z. Szalai J.C. Szepietowski A. Taïeb A. Torrelo T. Werfel J. Ring

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Czym smarować lekkie poparzenie skóry?

W pierwszej fazie oparzenia, gdy uszkodzona skóra bardzo boli, powinno się zastosować żele chłodzące, pianki z pantenolem lub opatrunki hydrożelowe.…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz

  1. pytanko pisze:

    Czy może ktoś zajmie się dorosłymi z AZS, u których przebieg choroby jest 10 razy gorszy niż u dzieci a większość dostępnych terapii zwyczajnie nie działa? (i w przeciwieństwie do dzieci dorośli muszą normalnie funkcjonować, chodzić do pracy itd.)

    1. Poradnik Gemini pisze:

      Zachęcamy do zajrzenia do naszego artykułu dotyczącego atopowego zapalenia skóry: https://gemini.pl/poradnik/zdrowie/atopowe-zapalenie-skory-opis-przyczyny-leczenie/. Tutaj znajdują się informacje na temat AZS u dorosłych.

Czytaj także
26 października 2020 Poradnik Gemini
28 czerwca 2019 mgr farm. Bartosz Raszkiewicz
17 marca 2021 mgr Beata Ossowska
22 lutego 2021 mgr inż. Ewa Gwóźdź
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)