Mounjaro i antykoncepcja. Co ogłosiła EMA?
13 listopada 2026 roku Europejska Agencja Leków przekazała komunikat bezpieczeństwa wystosowany przez Komitet ds. Produktów Leczniczych Stosowanych u Ludzi (CHMP). Dotyczy on leku Mounjaro (tyrzepatyd) i odnosi się do potencjalnego wpływu leku na skuteczność doustnej antykoncepcji.
Zgodnie z komunikatem, dostępne dane dotyczące wpływu tyrzepatydu na wchłanianie i skuteczność tabletek antykoncepcyjnych u kobiet z nadwagą, otyłością lub cukrzycą typu 2 są ograniczone. W związku z tym kobietom przyjmującym doustną antykoncepcję hormonalną zalecono dodatkowe środki ostrożności.
Nowe zalecenia EMA to:
- stosowanie dodatkowej metody barierowej, np. prezerwatywy, przez cztery tygodnie po rozpoczęciu leczenia Mounjaro i przez cztery tygodnie po każdym zwiększeniu dawki,
- zmianę doustnej antykoncepcji na metodę niedoustną, po konsultacji z lekarzem.
Dlaczego Mounjaro może wpływać na działanie tabletek antykoncepcyjnych?
Mounjaro zawiera tyrzepatyd, substancję wykorzystywaną w leczeniu cukrzycy typu 2 oraz w kontroli masy ciała.
Lek działa na receptory hormonów GIP i GLP1, wpływając m.in. na:
- regulację apetytu,
- stężenie glukozy we krwi,
- opróżnianie żołądka.
To właśnie opóźnienie opróżniania żołądka może mieć znaczenie dla leków przyjmowanych doustnie, w tym tabletek antykoncepcyjnych. Jeżeli zawarte w tabletce hormony wchłaniają się wolniej lub w mniejszej ilości, ich stężenie we krwi może ulec zmianie.
Wpływ tyrzepatydu na opróżnianie żołądka jest największy na początku leczenia. Dlatego dodatkowe środki ostrożności zaleca się po pierwszej dawce i po zwiększaniu dawki.
O ile Mounjaro zmniejsza wchłanianie hormonów antykoncepcyjnych?
W europejskiej charakterystyce produktu leczniczego Mounjaro opisano badanie interakcji z tabletką antykoncepcyjną zawierającą etynyloestradiol i norgestymat.
Po podaniu pojedynczej dawki 5 mg tyrzepatydu zaobserwowano:
- spadek maksymalnego stężenia etynyloestradiolu we krwi o 59 proc.,
- zmniejszenie całkowitej ekspozycji na etynyloestradiol o 20 proc.,
- spadek maksymalnego stężenia norelgestrominu, aktywnego metabolitu norgestymatu, o 55 proc.,
- zmniejszenie całkowitej ekspozycji na norelgestromin o 23 proc.
Ważne: spadek maksymalnego stężenia hormonu o 59 proc. nie oznacza spadku skuteczności antykoncepcji o 59 proc. Są to wyniki pomiarów farmakokinetycznych, a nie dane o liczbie nieplanowanych ciąż.
Dotychczasowa europejska charakterystyka produktu oceniała zaobserwowane zmiany jako nieistotne klinicznie. Nowy komunikat CHMP wprowadza jednak ostrożniejsze zalecenia, ponieważ wiedza o skuteczności antykoncepcji w rzeczywistych warunkach leczenia pozostaje ograniczona.
Co zrobić, jeśli przyjmujesz Mounjaro i tabletki antykoncepcyjne?
Jeżeli stosujesz doustną antykoncepcję hormonalną i rozpoczynasz leczenie Mounjaro, warto omówić z lekarzem lub farmaceutą sposób zabezpieczenia przed nieplanowaną ciążą.
Zgodnie z nowymi zaleceniami EMA dodatkowa ochrona powinna obejmować:
- pierwsze cztery tygodnie od rozpoczęcia terapii – nawet jeśli tabletki antykoncepcyjne były wcześniej przyjmowane regularnie.,
- cztery tygodnie po każdym zwiększeniu dawki Mounjaro – również wtedy, gdy pacjentka stosuje lek już od kilku miesięcy.
Wspólnie z lekarzem możesz także rozważyć metodę antykoncepcji, która nie wymaga wchłaniania hormonów z przewodu pokarmowego. Nie powinnaś jednak samodzielnie przerywać przyjmowania tabletek ani zmieniać schematu dawkowania Mounjaro.
Czy plastry, krążki i wkładki antykoncepcyjne również mogą działać słabiej?
Problem opisany przez EMA dotyczy przede wszystkim antykoncepcji przyjmowanej doustnie.
Metody niedoustne, takie jak:
- plastry hormonalne,
- krążki dopochwowe,
- implanty,
- wkładki wewnątrzmaciczne,
nie są zależne od wchłaniania tabletki w przewodzie pokarmowym.
Brytyjska NHS Specialist Pharmacy Service, wskazuje, że przy stosowaniu niedoustnych metod antykoncepcji nie jest wymagane dodatkowe zabezpieczenie wyłącznie z powodu przyjmowania tyrzepatydu. Wybór metody powinien jednak uwzględniać indywidualne przeciwwskazania i stan zdrowia pacjentki.
Mounjaro a ciąża. Czy można stosować lek podczas planowania dziecka?
Zgodnie z europejską charakterystyką produktu leczniczego Mounjaro należy odstawić co najmniej miesiąc przed planowaną ciążą. Dane dotyczące jego stosowania u kobiet ciężarnych są ograniczone, a badania na zwierzętach wykazały toksyczny wpływ na reprodukcję.
Jeśli zajdziesz w ciążę podczas leczenia, powinnaś skontaktować się z lekarzem w celu przerwania terapii i ustalenia dalszego postępowania. Jest to szczególnie ważne u kobiet leczonych z powodu cukrzycy, ponieważ konieczne może być odpowiednie dostosowanie leczenia obniżającego poziom glukozy.
Czy podobne zalecenia dotyczą Ozempicu i Wegovy?
Według brytyjskich zaleceń specjalistycznych nie ma obecnie dowodów, że semaglutyd, substancja czynna Ozempicu i Wegovy, zmniejsza skuteczność doustnej antykoncepcji w taki sam sposób jak tyrzepatyd. Nie oznacza to jednak, że wszystkie leki z tej grupy mają identyczne zalecenia dotyczące ciąży, planowania rodziny czy działań niepożądanych.
Co warto zapamiętać?
Nowe zalecenia EMA nie oznaczają, że Mounjaro całkowicie znosi skuteczność tabletek antykoncepcyjnych. Wskazują jednak na potrzebę dodatkowej ostrożności, szczególnie na początku leczenia i po zwiększaniu dawki. Kobiety stosujące doustną antykoncepcję powinny przez cztery tygodnie po rozpoczęciu leczenia tyrzepatydem i po każdym zwiększeniu jego dawki stosować dodatkową metodę barierową (prezerwatywę) albo rozważyć antykoncepcję niedoustną. Zmianę sposobu zabezpieczenia najlepiej omówić z lekarzem ginekologiem.
FAQ – najczęstsze pytania o Mounjaro i antykoncepcję
Czy Mounjaro osłabia działanie tabletek antykoncepcyjnych?
Mounjaro może zmieniać wchłanianie hormonów z tabletek antykoncepcyjnych. Nie ustalono jednak dokładnie, jak przekłada się to na ryzyko nieplanowanej ciąży. Dlatego EMA zaleca dodatkowe zabezpieczenie w określonych okresach terapii.
Jak długo trzeba używać prezerwatywy podczas stosowania Mounjaro?
Zgodnie z zaleceniami EMA – przez cztery tygodnie po rozpoczęciu leczenia i przez cztery tygodnie po każdym zwiększeniu dawki, jeżeli stosujesz doustną antykoncepcję.
Czy trzeba odstawić tabletki antykoncepcyjne?
Nie. EMA nie nakazuje odstawienia tabletek. Zaleca dodatkową metodę barierową (prezerwatywę) w określonych okresach lub zmianę antykoncepcji na metodę niedoustną.
Czy Mounjaro wpływa na wkładkę antykoncepcyjną?
Nie, wkładka nie wymaga wchłaniania hormonów z przewodu pokarmowego, dlatego takie ryzyko nie dotyczy wkładki wewnątrzmacicznej.
Czy po każdej zmianie dawki Mounjaro trzeba stosować dodatkową ochronę?
Tak, EMA zaleca dodatkową ochronę przez cztery tygodnie po każdym zwiększeniu dawki. W przypadku innych zmian schematu leczenia należy skonsultować się z lekarzem.
Czy Mounjaro można stosować w ciąży?
Nie. Przed planowanym zajściem w ciążę należy odstawić tyrzepatyd co najmniej miesiąc wcześniej, zgodnie z europejską charakterystyką produktu leczniczego.
Co zrobić, jeśli doszło do stosunku bez dodatkowego zabezpieczenia?
W takiej sytuacji powinnaś jak najszybciej skontaktować się z lekarzem lub farmaceutą w celu oceny potrzeby antykoncepcji awaryjnej. Wybór postępowania zależy m.in. od czasu, jaki upłynął od stosunku, oraz stosowanej antykoncepcji.
Czy zalecenia EMA obowiązują również pacjentki w Polsce?
Komunikat dotyczy leku dopuszczonego do obrotu w Unii Europejskiej, a więc ma znaczenie i jest ważny także dla polskich pacjentek i personelu medycznego.