Imbir – właściwości, działanie i przeciwwskazania. Na co pomaga?
Imbir lekarski to popularna przyprawa, która od wieków znajduje zastosowanie także w lecznictwie. Sprawdź, jakie właściwości ma imbir, na co może pomagać, kiedy warto po niego sięgnąć i jakie ma przeciwwskazania.
Właściwości imbiru
Imbir lekarski (Zingiber officinale) jest rośliną, której kłącze wykorzystuje się zarówno jako przyprawę, jak i składnik preparatów roślinnych. Zawiera m.in. gingerole i shogaole – związki, którym przypisuje się działanie przeciwutleniające i przeciwzapalne.
Najlepiej udokumentowane właściwości imbiru dotyczą łagodzenia nudności i wymiotów. Może być również pomocny przy niektórych dolegliwościach trawiennych, takich jak wzdęcia czy uczucie pełności. Imbir jest ponadto tradycyjnie stosowany przy objawach przeziębienia oraz w łagodzeniu niewielkich dolegliwości bólowych.
Nie oznacza to jednak, że imbir leczy infekcje czy choroby przewlekłe. Jego działanie zależy od rodzaju dolegliwości, zastosowanej postaci oraz dawki, dlatego nie powinien zastępować leczenia zaleconego przez lekarza.
Czytaj też:
Co na trawienie? Sprawdzone sposoby
Na co pomaga imbir?
Jeśli zastanawiasz się, na co jest dobry imbir, przede wszystkim warto zwrócić uwagę na jego zastosowanie w przypadku nudności i wymiotów. Badania wskazują, że może pomagać m.in. przy nudnościach związanych z ciążą, a także w niektórych innych sytuacjach.
Imbir może być również stosowany jako wsparcie przy łagodnych dolegliwościach trawiennych, takich jak wzdęcia, uczucie pełności czy przejściowy brak apetytu. Tradycyjnie wykorzystuje się go także przy objawach przeziębienia. Imbir może łagodzić wybrane objawy, ale nie należy traktować go jako uniwersalnego środka leczniczego.
Imbir na wymioty i nudności
Jednym z najlepiej poznanych zastosowań imbiru jest łagodzenie nudności i wymiotów. Imbir może być również pomocny przy nudnościach związanych z chorobą lokomocyjną oraz w niektórych innych sytuacjach, jednak jego skuteczność może być różna w zależności od przyczyny dolegliwości.
Jeśli nudności lub wymioty są silne, nawracają lub towarzyszą im inne niepokojące objawy, nie próbuj leczyć ich wyłącznie imbirem – przyczyna wymaga ustalenia.
Imbir w ciąży
Imbir może być stosowany jako sposób na nudności i wymioty w ciąży. Dostępne badania nie wskazują, aby stosowanie go w typowych ilościach wykorzystywanych w tym celu zwiększało ryzyko wad wrodzonych, jednak przed zastosowaniem skoncentrowanych preparatów lub suplementów warto skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.
W ciąży znaczenie ma również postać i ilość przyjmowanego imbiru. Świeży korzeń używany jako przyprawa to nie to samo co preparat zawierający skoncentrowany ekstrakt.
Imbir na przeziębienie
Imbir od dawna jest wykorzystywany jako składnik domowych sposobów na przeziębienie. Ciepły napój z dodatkiem świeżego imbiru może być przyjemnym sposobem na rozgrzanie i uzupełnienie płynów, a preparaty z kłączem imbiru mają tradycyjne zastosowanie przy objawach przeziębienia.
Nie ma jednak wystarczających podstaw, aby twierdzić, że imbir leczy infekcje wirusowe lub bakteryjne albo zapobiega przeziębieniu. Może być elementem wspomagającym, ale nie zastępuje leczenia, jeśli jest ono potrzebne.
Imbir – przeciwwskazania i działania niepożądane
Imbir jest zazwyczaj dobrze tolerowany, ale u niektórych osób może powodować dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego. Najczęściej wymienia się zgagę, dyskomfort w jamie brzusznej, biegunkę oraz podrażnienie jamy ustnej lub gardła.
Zachowaj ostrożność, jeśli przyjmujesz leki na stałe, szczególnie preparaty, w przypadku których istotne jest ryzyko krwawienia. Przed zastosowaniem suplementów lub preparatów zawierających skoncentrowany ekstrakt z imbiru warto skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.
Jeśli po spożyciu imbiru pojawią się niepokojące objawy, przerwij jego stosowanie i skonsultuj się ze specjalistą.
Imbir w kosmetyce
Imbir jest wykorzystywany również w kosmetyce, przede wszystkim jako składnik preparatów do pielęgnacji skóry i włosów. Zawarte w nim związki o właściwościach przeciwutleniających sprawiają, że może być stosowany w recepturach kosmetycznych ukierunkowanych na pielęgnację skóry.
Nie należy jednak przypisywać kosmetykom z imbirem działania wyszczuplającego czy spalającego tkankę tłuszczową. Preparat zawierający imbir może być elementem pielęgnacji, ale nie zastąpi diety, aktywności fizycznej ani leczenia problemów skórnych.
Imbir w kuchni
Świeży imbir ma intensywny, lekko cytrusowy i pikantny smak. Możesz dodawać go do herbaty, naparów, dań azjatyckich, zup, sosów czy marynat. Imbir sproszkowany jest bardziej skoncentrowany w smaku i dobrze sprawdza się również w wypiekach, deserach oraz mieszankach przypraw.
Imbir dobrze komponuje się m.in. z:
- goździkami,
- cynamonem,
- gałką muszkatołową,
- zielem angielskim,
- pieprzem,
- cytrusami.
Herbata z imbirem na chłodne dni – przepis
Do ciepłej herbaty możesz dodać:
- 2–3 plastry świeżego imbiru,
- plaster cytryny,
- 1–2 łyżeczki miodu,
- kilka goździków,
- plaster pomarańczy,
- odrobinę syropu malinowego – opcjonalnie.
Miód dodaj dopiero do przestudzonego napoju, aby nie narażać go na działanie bardzo wysokiej temperatury.
Jak przechowywać imbir?
Świeży imbir najlepiej przechowywać w lodówce. Możesz owinąć kłącze papierowym ręcznikiem i umieścić je w zamykanym pojemniku lub woreczku, ograniczając dostęp wilgoci.
Przed użyciem sprawdź jego wygląd i zapach. Świeży imbir powinien być jędrny i mieć charakterystyczny, intensywny aromat – jeśli pojawiła się pleśń, wyraźne oznaki gnicia lub nieprzyjemny zapach, kłącza nie należy spożywać.
FAQ – Najczęściej zadawane pytania o imbir
Czy imbir jest zdrowy?
Tak, imbir może być wartościowym elementem diety, a najlepiej udokumentowane korzyści dotyczą m.in. łagodzenia nudności i wymiotów.
Czy można jeść imbir codziennie?
Świeży imbir używany jako przyprawa jest dla większości osób bezpieczny, jednak większe ilości lub skoncentrowane suplementy mogą powodować m.in. zgagę, biegunkę i dyskomfort w jamie brzusznej.
Czy imbir podnosi ciśnienie?
Nie ma wystarczających podstaw, aby stosować imbir jako sposób na podnoszenie ciśnienia; jeśli masz zaburzenia ciśnienia i przyjmujesz leki, przed suplementacją skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.
Czy imbir pomaga na ból miesiączkowy?
Badania wskazują, że suplementy z imbirem mogą zmniejszać nasilenie bólu miesiączkowego, choć skuteczność może zależeć od preparatu i dawki.
Czy świeży imbir jest lepszy od sproszkowanego?
Nie można jednoznacznie wskazać jednej lepszej formy, ponieważ świeży i sproszkowany imbir różnią się zawartością poszczególnych związków oraz zastosowaniem. Jeśli używasz go przede wszystkim jako przyprawy, wybierz formę, która najlepiej pasuje do przygotowywanej potrawy.
Czy imbir można podawać dzieciom?
Imbir używany jako przyprawa w żywności różni się od skoncentrowanych preparatów i suplementów. W przypadku dziecka przed podaniem preparatu z imbirem warto skonsultować jego wybór z pediatrą lub farmaceutą.
Czy imbir wchodzi w interakcje z lekami?
Tak, dlatego jeśli przyjmujesz leki na stałe, przed rozpoczęciem suplementacji imbirem skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą. Dotyczy to szczególnie preparatów o skoncentrowanej zawartości składników roślinnych.
Przeczytaj również:
Kurkuma – właściwości i zastosowanie. Sposoby na spożywanie kurkumy
- USDA National Nutrient Database for Standard Reference.
- Grotto D., 101 produktów dla zdrowia i życia, wyd. Vesper, Poznań 2010.
- https://www.ptfarm.pl/pub/File/Bromatologia/2017/Nr%202/Bromatologia%202_2017%20art%2004%20s%20115-121.pdf.