5
16 grudnia 2020

Alergiczne zapalenie spojówek – przyczyny, objawy, leczenie

Alergiczne zapalenie spojówek to jedna z najczęstszych chorób oczu. Zwykle występuje sezonowo, w okresie intensywnego pylenia roślin, choć zdarza się, że dolegliwości utrzymują się przez cały rok. U podłoża choroby leży nadmierna wrażliwość na antygeny, które po przeniesieniu w okolicę oczu wywołują reakcję alergiczną oraz szereg nieprzyjemnych i często bardzo uciążliwych objawów. Po czym rozpoznać alergiczne zapalenie spojówek i jak sobie z nim radzić? 

Alergiczne zapalenie spojówek – objawy 

Objawy alergicznego zapalenia spojówek zwykle są łagodne lub miernie nasilone, jednak potrafią być bardzo uciążliwe i znacząco utrudniać codzienne funkcjonowanie. Najczęściej chorzy skarżą się na uczucie suchości i pieczenia oczu, łzawienie, zaczerwienienie oczu, nasilony świąd oraz obrzęk powiek. Objawy zwykle występują obustronnie, a największe nasilenie osiągają w okolicy przyśrodkowego kąta oka, co wynika z kierunku odpływu łez i gromadzenia alergenów w tej właśnie okolicy. Rzadziej zgłaszanymi przez pacjentów symptomami są światłowstręt, przerzedzenie zewnętrznych części brwi, czyli tzw. objaw Hertoghe’a oraz wypadanie rzęs. 

Postaci alergicznego zapalenia spojówek 

Najczęściej diagnozowaną postacią alergicznego zapalenia spojówek jest jego sezonowa postać. Charakteryzuje się ona występowaniem objawów głównie w miesiącach wiosenno-letnich, co jest silnie związane z okresem pyleniem roślin. W postaci tej często obserwuje się nasilanie dolegliwości z roku na rok oraz współistnienie innych chorób o podłożu alergicznym, w tym alergii pokarmowych, alergicznego nieżytu nosa lub astmy oskrzelowej.  

Rzadziej zdarza się, że objawy alergicznego zapalenia spojówek występują przez cały rok, ze zmiennym nasileniem, w zależności od pory roku. Tego typu zapalenie wynika z reakcji nadwrażliwości na alergeny stale obecne w otoczeniu osoby chorej. Mogą nimi być np. sierść zwierząt domowych, grzyby, roztocza, a także czynniki zawodowe. 

U niektórych chorych cierpiących na atopowe zapalenie skóry może dojść do rozwoju tzw. atopowego zapalenia spojówek. W tej postaci typowym objawom ocznym towarzyszą nasilone zmiany skóry powiek, a nieleczony stan zapalny może prowadzić do poważnych powikłań, w tym nadkażeń bakteryjnych, uszkodzenia rogówki, a nawet utraty widzenia. 

Alergiczne zapalenie spojówek może także pojawić się w odpowiedzi na stosowanie kropli, maści okulistycznych lub kosmetyków, zawierających nietolerowane substancje. Objawy zapalenia spojówek ustępują w tym przypadku samoistnie po zaprzestaniu stosowania preparatu. Podobne drażniące działanie mogą także wywierać soczewki kontaktowe, szwy pooperacyjne w okolicy gałki ocznej lub protezy, czego skutkiem może być tzw. olbrzymiokomórkowe zapalenie spojówek. 

Alergiczne zapalenie spojówek – leczenie 

Najistotniejsze w leczeniu alergicznego zapalenia spojówek jest unikanie czynników uczulających. Aby zmniejszyć narażenie na alergeny, warto w okresie pylenia roślin nosić okulary, zmieniać odzież po powrocie do domu oraz często brać prysznic i myć włosy. Działania te mają na celu zmniejszenie dostępu alergenów do okolic oka i zapobieganie rozwojowi reakcji alergicznej. Jeśli podejrzewa się związek zapalenia spojówek z alergią na roztocza, warto także dbać o czystość w mieszkaniu, zrezygnować z dywanów, zasłon oraz wykładzin, a także regularnie wietrzyć pomieszczenia

Podstawowymi preparatami stosowanymi w terapii alergicznych chorób spojówek są leki przeciwhistaminowe, pozwalające zmniejszyć nasilenie świądu i pieczenia oczu. Leki z tej grupy dostępne są zarówno jako środki do stosowania miejscowego, w formie kropli do oczu, jak również ogólnego, np. w postaci tabletek. Innymi lekami używanymi w terapii alergicznego zapalenia spojówek są między innymi kromony, których zadaniem jest stabilizacja komórek tucznych, odpowiedzialnych za powstawanie reakcji alergicznej. Leki z tej grupy stosowane są w terapii przewlekłej, najczęściej w połączeniu z lekami przeciwhistaminowymi. Rzadziej w terapii alergicznego zapalenia spojówek używa się glikokortykosteroidów, które zaleca się przede wszystkim w okresie ciężkich zaostrzeń. Istotnym ograniczeniem w stosowaniu leków sterydowych są powodowane przez nie działania niepożądane, w tym nadkażenia bakteryjne lub grzybicze, zaćma oraz jaskra. 

Wspomagające działanie w leczeniu alergicznego zapalenia spojówek mają preparaty sztucznych łez, które chronią film łzowy i wspomagają usuwanie alergenów z worka spojówkowego. Ulgę w dolegliwościach mogą przynieść także chłodne okłady, zmniejszające przekrwienie oraz świąd.  

Ponadto w terapii alergicznego zapalenia spojówek zastosowanie znajduje także leczenie immunomodulujące, mające na celu zniesienie nadmiernej wrażliwości organizmu na alergeny. Jest ono często stosowane także wtedy, gdy poza ocznymi objawami alergii u chorego występują także symptomy ze strony układu oddechowego lub skóry, a czynnik wywołujący reakcję alergiczną można jednoznacznie zidentyfikować. 

Alergiczne zapalenie spojówek – powikłania 

Choć choroba zwykle przebiega w sposób łagodny, to niewłaściwie leczona może prowadzić do rozwoju groźnych dla wzroku komplikacji. Najczęstszym powikłaniem są infekcje. Ich niewłaściwe leczenie może skutkować pojawieniem się blizn na rogówce, czego skutkiem może być istotne pogorszenie widzenia. Ponadto obserwuje się powikłania, będące skutkiem długotrwałego stosowania leków sterydowych, takie jak zaćma lub jaskra. Na skutek nadmiernego pocierania oczu może dojść natomiast do powstania tzw. stożka rogówki

Alergiczne zapalenie spojówek to jedna z najczęstszych chorób narządu wzroku. Odpowiednie leczenie oraz unikanie czynników powodujących reakcję nadwrażliwości pozwalają w większości przypadków całkowicie kontrolować objawy. Choć choroba zwykle przebiega stosunkowo łagodnie, nie należy jej ignorować, gdyż nieleczona może prowadzić do poważnych powikłań, w tym pogorszenia i utraty wzroku. 

Źródła: 

  • Ostre, okresowe, przewlekłe, alergiczne, zakaźne zapalenie spojówek – kiedy potrzebna jest konsultacja okulisty?”; dr n. med. Iwona Laudańska-Olszewska, dr hab. n. med. Michał Wilczyński; Medycyna po Dyplomie 04/2017. 
  • Alergiczne zapalenie spojówek; dr n. med. Arleta Waszczykowska, prof. nadzw. dr hab. n. med. Piotr Jurowski; Medycyna po Dyplomie 03/2014. 
  • Rathi VM, Murthy SI. Allergic conjunctivitis. Community Eye Health. 2017;30(99):S7-S10.  

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Czwarty czynnik ryzyka ciężkiego przebiegu COVID-19

Polscy naukowcy odkryli gen odpowiedzialny za ciężki przebieg COVID-19. Dokonali tego badacze z Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku (UMB) pod kierownictwem…

Zobacz więcej

Przeziębienie czy COVID-19?

Pamiętaj, by przede wszystkim nie lekceważyć objawów chorobowych. Nawet gdy nie wydają się niezbyt nasilone – mogą zwiastować początek infekcji…

Zobacz więcej

Ważność UCC po szczepieniu preparatem Johnson&Johnson

Obecnie trwa akcja szczepień tzw. dawką przypominającą. Dawka ta wydłuża ważność certyfikatu covidowego o kolejny rok. Szczepienie przypominające jest przeznaczone…

Zobacz więcej

Certyfikat covidowy – co się zmieniło?

Od 1 lutego 2022 roku UCC (Unijne cyfrowe zaświadczenie COVID) służące do celów podróży po krajach należących do Unii Europejskiej…

Zobacz więcej

Jak przechowywać pokarm kobiecy?

Mleko matki to najlepszy pokarm dla noworodka i niemowlęcia, który zaspokaja w pełni jego potrzeby żywieniowe przez pierwsze 6 miesięcy…

Zobacz więcej

Czy należy unikać owoców podczas odchudzania?

Świeże owoce są ważnym składnikiem zdrowej i urozmaiconej diety. Są niskokaloryczne, sycące, jak również bogate w wodę, witaminy, składniki mineralne,…

Zobacz więcej

Ile kilokalorii mają mandarynki?

Mandarynki składają się przede wszystkim z wody (aż 85%), a także węglowodanów (13,3 g w 100 g; zwłaszcza sacharozy, glukozy…

Zobacz więcej

Czy warto jeść pistacje?

Pistacje to popularny rodzaj orzechów drzewnych, który jest wyjątkowo bogaty w wiele wartościowych składników odżywczych, takich jak białka, aminokwasy, jedno-…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz

Czytaj także
22 lutego 2021 mgr inż. Ewa Gwóźdź
17 maja 2021 mgr inż. Ewa Gwóźdź
17 lutego 2021 mgr inż. Ewa Gwóźdź
18 lutego 2021 mgr inż. Ewa Gwóźdź
22 lutego 2021 mgr farm. Karolina Kochańska
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)