Mammografia. Jak się do niej przygotować?

Mammografia – co to jest? 

Mammografia to badanie obrazowe, które ocenia tkankę gruczołową piersi. Może być wykonywane profilaktycznie u zdrowych kobiet w celu wczesnego wykrycia raka piersi. Jest to bardzo czułe badanie, które może wykryć zmiany chorobowe już na bardzo wczesnym etapie, gdy szanse na wyleczenie są bardzo duże.  

Mammografia – od jakiego wieku? 

Każda kobieta powinna wykonać pierwsze badanie mammograficzne w wieku 40-50 lat. W tej grupie wiekowej mammografia profilaktyczna może być wykonywana co 2 lata. U kobiet w wiekuj powyżej 50 lat Polskie Towarzystwo Onkologiczne zaleca coroczne badanie.  

U młodszych kobiet mammografia wykonywana jest jedynie w szczególnych przypadkach. W tej grupie wiekowej preferowanym badaniem jest USG piersi.  

Czytaj też:
USG piersi. Jak często je wykonywać?

Mammografia na małych piersiach 

Mały rozmiar piersi nie jest przeszkodą do wykonania badania mammograficznego. Wprawiona pielęgniarka czy technik wykonujący badanie zbada każdy rozmiar piersi. Przeszkodą do badania nie są także implanty piersi.  

Mammografia – jak przygotować się do badania? 

Mammografia nie wymaga szczególnego przygotowania. 

Do badania rozbiera się od pasa w górę, co oznacza, że trzeba zdjąć bluzkę i biustonosz, jak również biżuterię. 

W dniu badania nie stosuj: 

• dezodorantu,  
• antyperspirantu,  
• perfum,  
• balsamu do ciała,  
• pudru, talku.  

Wymienione środki mogą zaburzyć obraz badania i w konsekwencji spowodować konieczność wykonania go ponownie. 

Jeśli miesiączkujesz, na mammografię zgłoś się między 5. a 12. dniem cyklu. Piersi są wtedy mniej tkliwe i wrażliwe. Po menopauzie możesz zgłosić się w dowolnym, dogodnym dla siebie terminie.  

Czy mammografia boli? 

Podczas mammografii pierś jest uciśnięta między podstawką z kasetą rentgenowską a plastikową płytą kompresyjną. Procedura ta jest niezbędna, by ustabilizować pierś i zapobiec jej poruszeniu. Ucisk zmniejsza również grubość tkanki, co z kolei przekłada się na lepszą jakość obrazu i lepsze odzwierciedlenie masy gruczołowej.

Poziom odczuwanego bólu jest kwestią indywidualną. Wpływa na to wiele czynników, np. rozmiar biustu czy gęstość tkanki.

Czy mammografia jest szkodliwa? 

W trakcie badania mammograficznego stosowane jest promieniowanie rentgenowskie. Według badań w trakcie badania mammograficznego kobieta przyjmuje około 1/6 rocznej dawki przyjmowanej z atmosfery czy gleby. Wraz z wiekiem zmniejsza się również wrażliwość na promieniowanie. 

Jeśli badania mammograficzne są wykonywane zgodnie z zaleceniami lekarskimi, dawka promieniowania jest bezpieczna. Warto zaznaczyć, że ryzyko zachorowania na raka piersi wywołanego promieniowaniem jest znacznie niższe niż samo zachorowanie na ten typ nowotworu. 

Mammografia – cena 

Mammografia wykonana w gabinecie czy prywatnej klinice kosztuje około 100-150 zł.  

Mammografia na NFZ 

W Polsce dostępny jest bezpłatny program profilaktyczny dla kobiet w wieku 45-74 lat.

Mammografię możesz wykonać: 

• co 2 lata, jeśli nie miałaś wcześniej wykrytej zmiany nowotworowej w piersi; 
• co rok, jeśli w ciągu 5 lat miałaś chirurgicznie usuwany nowotwór i jesteś w trakcie terapii uzupełniającej lub zakończyłaś leczenie raka piersi i 5-letni okres monitorowania po wyleczeniu.  

FAQ – Najczęściej zadawane pytania o mammografie piersi

Jak przygotować się do mammografii?

W dniu badania nie używaj dezodorantu, balsamu, kremu ani pudru w okolicy piersi i pach. Kosmetyki mogą zawierać drobinki widoczne na zdjęciu mammograficznym i utrudniać jego ocenę. Załóż też wygodne ubranie, najlepiej dwuczęściowe.

Czy przed mammografią można jeść i pić?

Tak. Mammografia nie wymaga bycia na czczo, dlatego przed badaniem możesz normalnie jeść, pić i przyjmować swoje leki, chyba że lekarz zaleci inaczej.

Kiedy najlepiej wykonać mammografię?

Jeśli miesiączkujesz, najlepiej zaplanować mammografię w pierwszej fazie cyklu, gdy piersi są zwykle mniej tkliwe. Może to zmniejszyć dyskomfort podczas ucisku piersi w trakcie badania.

Czy mammografia boli?

Podczas mammografii pierś jest na kilka sekund uciskana między płytkami aparatu. Możesz odczuwać ucisk lub krótkotrwały ból, zwłaszcza jeśli Twoje piersi są wrażliwe, ale samo badanie trwa krótko.

Czy na mammografię trzeba mieć skierowanie?

To zależy od tego, gdzie wykonujesz badanie i w jakim trybie. Na mammografię przesiewową w ramach programu profilaktycznego skierowanie zwykle nie jest potrzebne, natomiast przy badaniu diagnostycznym mogą obowiązywać inne zasady.

Co zabrać ze sobą na mammografię?

Jeśli masz wyniki wcześniejszych mammografii, USG piersi lub innych badań obrazowych, zabierz je ze sobą. Porównanie aktualnych zdjęć z poprzednimi może ułatwić radiologowi ocenę ewentualnych zmian.

Przeczytaj również:
Badania profilaktyczne dla kobiet. Weź zdrowie w swoje ręce!