1
19 listopada 2021

Alkohol a cholesterol – jaki ma wpływ na jego poziom?

Wpływ alkoholu na zdrowie człowieka różni się w zależności od wybranego napoju, przyjętej dawki i częstotliwości spożycia. Korzyści zdrowotne przypisuje się konsumpcji czerwonego wytrawnego wina, które zawiera pewne ilości związków polifenolowych o właściwościach antyoksydacyjnych, antyzapalnych i antymiażdżycowych. Nie ulega jednak wątpliwości, że regularne nadużywanie alkoholu w każdej postaci jest jednym z wiodących czynników pogarszających stan zdrowia, mającym bezpośredni wpływ zarówno na rozwój, jak i przebieg wielu chorób przewlekłych. 

Wpływ alkoholu na poziom dobrego cholesterolu 

Alkohol etylowy (etanol) zwiększa poziom lipoprotein o dużej gęstości HDL we krwi, które powszechnie nazywane są dobrym cholesterolem. Jak się bowiem okazuje, spożycie alkoholu hamuje aktywność białka transportującego estry cholesterolu (CETP), które przenosi cholesterol z cząsteczek HDL do LDL i VLDL, czego pozytywnym następstwem jest wyższe stężenie cholesterolu frakcji HDL we krwi. Z dotychczasowych badań z udziałem ludzi wynika, że umiarkowane spożycie alkoholu przyczynia się do wzrostu poziomu dobrego cholesterolu o 5 do 10%.  

Czy alkohol podnosi poziom cholesterolu? 

Badania obserwacyjne pokazują, że osoby regularnie spożywające napoje alkoholowe mają wyższe wartości ciśnienia rozkurczowego krwi, glukozy na czczo, trójglicerydów i cholesterolu frakcji LDL, w porównaniu z osobami niepijącymi alkoholu. Stężenie cholesterolu całkowitego we krwi może wzrosnąć zwłaszcza w przypadku częstej konsumpcji dużych ilości alkoholu (tj. powyżej 3 drinków na dzień). Stąd osoby intensywnie pijące alkohol są znacznie bardziej narażone na ryzyko rozwoju chorób układu krążenia oraz zgonu z jakiejkolwiek przyczyny aniżeli abstynenci czy osoby pijące alkohol w małej ilości (okazjonalnie do 2 drinków na dzień). Ponadto, nadużywanie alkoholu zaburza metabolizm lipidów w wątrobie i skutkuje alkoholowym stłuszczeniem wątroby, które występuje u niemal wszystkich pacjentów przewlekle spożywających duże ilości napojów alkoholowych. 

Alkohol a trójglicerydy 

Osoby przewlekle pijące duże ilości alkoholu wykazują wyższy poziom trójglicerydów w osoczu krwi, w porównaniu z osobami niepijącymi w ogóle. Wynika to z faktu, iż alkohol hamuje aktywność lipazy lipoproteinowej (kluczowego enzymu odpowiadającego za metabolizm lipidów i lipoprotein) oraz nasila syntezę dużych cząsteczek lipoprotein o bardzo małej gęstości (VLDL).

Rezultaty wieloośrodkowego ogólnopolskiego badania stanu zdrowia ludności – WOBASZ z udziałem blisko 7 tysięcy mężczyzn pokazały, że osoby spożywające umiarkowane ilości alkoholu miały o 25% wyższe ryzyko podwyższonego stężenia trójglicerydów we krwi, podczas gdy intensywne spożywanie alkoholu zwiększało to ryzyko aż o 46%. Ogólnie rzecz biorąc, poziom trójglicerydów w surowicy krwi rośnie wraz ze wzrostem konsumpcji napojów alkoholowych, dlatego stwierdza się wyraźne zwiększenie ich stężenia u osób, które nawykowo piją więcej niż 3 drinki na dzień (tj. powyżej 30 g czystego etanolu – np. 3 kieliszki wina, wódki lub 1,5 kufla tradycyjnego piwa).

Leki na cholesterol a alkohol – czy można go pić, przyjmując statyny? 

Dostępne dowody naukowe wskazują, że spożywanie małych i umiarkowanych ilości alkoholu w diecie (do 2 kieliszków wina i 1 kufla piwa na dzień) w przypadku leczenia simwastatyną lub fluwastatyną nie przyczynia się do osłabienia skuteczności ich działania obniżającego poziom cholesterolu we krwi. Warto nadmienić, że taka ilość alkoholu może również sprzyjać zwiększeniu stężenia cholesterolu frakcji HDL u pacjentów przyjmujących simwastatynę. Zaś stosowanie fluwastatyny w połączeniu z regularną konsumpcją dużych ilości alkoholu w diecie (np. 7 kieliszków wina lub wódki, bądź powyżej 3 kufli piwa w ciągu dnia) prowadzi do niekorzystnego podwyższenia stężenia trójglicerydów w osoczu krwi.

Należy podkreślić, iż przewlekłe picie napojów alkoholowych, szczególnie w dużej ilości (tj. powyżej 3 drinków na dzień) jest przeciwwskazane podczas terapii wszystkimi lekami hipolipemizującymi z grupy statyn, gdyż może nasilać ryzyko uszkodzenia wątroby oraz wystąpienia rabdomiolizy, czyli zespołu objawów z dominującym bólem, osłabieniem i obrzękiem mięśni. 

Cholesterol a alkohol – czy dla zdrowia warto z niego całkowicie zrezygnować? 

Niespójne dowody na kardioprotekcyjny wpływ picia alkoholu przemawiają za minimalizacją jego spożycia. Choć istnieją pewne przesłanki pozwalające sądzić, iż regularne włączanie do diety czerwonego wytrawnego wina wiąże się z potencjalnymi korzyściami zdrowotnymi (głównie sercowo-naczyniowymi), nade wszystko jednak jego konsumpcja powinna być ograniczona do niskiego lub umiarkowanego spożycia (okazjonalnie 1-2 lampki).  

Obecne wytyczne dietetyczne zdecydowanie sugerują ograniczenie spożycia napojów alkoholowych do maksymalnie dwóch drinków dziennie u mężczyzn i jednego drinka na dobę w przypadku kobiet.  

Wynika to z faktu, iż długotrwałe picie dużych ilości alkoholu wiąże się z rozwojem licznych schorzeń przewlekłych, takich jak choroby sercowo-naczyniowe (tj. udar mózgu, kardiomiopatia rozstrzeniowa, arytmia serca, nadciśnienie tętnicze), cukrzyca typu 2 oraz nowotwory (m.in.: piersi, przełyku, jamy ustnej, gardła, jelita grubego i odbytnicy). 

Przeczytaj również:
Cholesterol a słodycze – czy mogą go podnosić?

Źródła:

  • Minzer S., Losno R.A., Casas R., The Effect of Alcohol on Cardiovascular Risk Factors: Is There New Information? Nutrients. 2020 Mar 27;12(4):912. 
  • Stătescu C., Clement A., Șerban I.L., et al., Consensus and Controversy in the Debate over the Biphasic Impact of Alcohol Consumption on the Cardiovascular System. Nutrients. 2021 Mar 25;13(4):1076. 
  • Maugeri A., Hlinomaz O., Agodi A., et al.: Is Drinking Alcohol Really Linked to Cardiovascular Health? Evidence from the Kardiovize 2030 Project. Nutrients. 2020 Sep 17;12(9):2848. 
  • Huang S., Li J., Shearer G.C., et al., Longitudinal study of alcohol consumption and HDL concentrations: a community-based study. Am J Clin Nutr. 2017 Apr;105(4):905-912. 
  • You M., Arteel G.E., Effect of ethanol on lipid metabolism. J Hepatol. 2019 Feb;70(2):237-248. 
  • Piotrowicz J., Pazur A., Zachwieja Z., Statyny i ich interakcje z pożywieniem. BROMAT. CHEM. TOKSYKOL. – XLI, 2008, 4, 1023-1029.

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Ile alkoholu można wypić w ciąży?

Podczas przebiegu ciąży, niezależnie od trymestru, picie alkoholu jest całkowicie zakazane. Liczne badania naukowe dowodzą o jego negatywnym wpływie na płód, nawet po jednorazowym…

Zobacz więcej

Ile kalorii ma piwo?

Kaloryczność piwa zależy od jego barwy. Przy założeniu objętości 0,5 litra w popularnej butelce, wartość ciemnego to ok. 370 kcal,…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz

Czytaj także
23 kwietnia 2019 mgr Leszek Pawski
26 listopada 2021 mgr Mateusz Durbas
17 lipca 2020 mgr farm. Hanna Lengiewicz
16 lipca 2020 mgr Leszek Pawski
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)