Diklofenak na ból mięśni i urazy. Jak działa i jak bezpiecznie go stosować?
Ból mięśni po przeciążeniu, nadwyrężeniu, skręceniu czy stłuczeniu to częste dolegliwości, którym może towarzyszyć stan zapalny i obrzęk. W ich leczeniu stosuje się m.in. diklofenak - niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), który działa przeciwbólowo i przeciwzapalnie. W zależności od rodzaju oraz lokalizacji urazu można zastosować go doustnie lub miejscowo, np. w postaci żelu albo plastra leczniczego. Sposób podania wpływa nie tylko na działanie leku, ale również na jego profil bezpieczeństwa.
Diklofenak jest jednym z najczęściej stosowanych NLPZ. W przypadku bólu mięśni i urazów istotne jest jego działanie zarówno na ból, jak i towarzyszący mu stan zapalny. Dotyczy to m.in. dolegliwości związanych ze skręceniami, nadwyrężeniami, stłuczeniami czy przeciążeniem mięśni.
Dlaczego uraz lub przeciążenie mięśnia boli?
Ból po urazie może być związany nie tylko z samym uszkodzeniem tkanek, ale także z rozwijającą się reakcją zapalną. W procesie tym uczestniczą m.in. prostaglandyny – substancje zaangażowane w powstawanie bólu, obrzęku i stanu zapalnego.
W miejscu urazu mogą więc pojawić się:
- ból,
- obrzęk,
- stan zapalny,
- ograniczenie sprawności bolącej okolicy.
To właśnie na jeden z mechanizmów odpowiedzialnych za rozwój tych objawów oddziałują niesteroidowe leki przeciwzapalne.
Jak diklofenak działa na ból i stan zapalny?
Diklofenak hamuje enzymy nazywane cyklooksygenazami – COX-1 i COX-2. W efekcie ogranicza powstawanie prostaglandyn, które uczestniczą w rozwoju bólu i reakcji zapalnej.
Dzięki temu diklofenak wykazuje działanie:
- przeciwbólowe,
- przeciwzapalne,
- przeciwgorączkowe.
Lek odwracalnie hamuje również agregację, czyli zlepianie się płytek krwi.
Po podaniu doustnym diklofenak przenika m.in. do płynu maziowego znajdującego się w stawach. Po około 2–4 godzinach jego stężenie w płynie maziowym może być wyższe niż w osoczu i utrzymywać się na takim poziomie przez kolejnych 12 godzin.
Ból mięśni, skręcenie, nadwyrężenie – kiedy stosuje się diklofenak?
Diklofenak może być stosowany w krótkotrwałym leczeniu różnych dolegliwości bólowych związanych z układem ruchu. Konkretne wskazania zależą jednak od postaci i dawki danego preparatu.
W przypadku mięśni, stawów i urazów może znaleźć zastosowanie m.in. przy:
- bólu mięśni,
- bólu pleców,
- pourazowych stanach zapalnych mięśni, ścięgien i stawów,
- skręceniach,
- nadwyrężeniach,
- stłuczeniach i siniakach.
W zależności od sytuacji, można zastosować lek działający ogólnoustrojowo albo miejscowo, bezpośrednio w bolącym obszarze.
Diklofenak doustny przy bólu mięśni i pleców
Diklofenak w kapsułkach działa na cały organizm. Kapsułka ma płynne wypełnienie, dzięki czemu substancja czynna szybko się uwalnia. Warto pamiętać, że posiłek może opóźnić jej wchłanianie.
Kapsułki z diklofenakiem mogą być stosowane u dorosłych i młodzieży w wieku powyżej 14 lat. Częstość i maksymalny czas stosowania kapsułek zależą od konkretnego produktu i powinny być zgodne z informacjami podanymi w ulotce.
Bez konsultacji z lekarzem lek może być stosowany do 5 dni w leczeniu bólu i do 3 dni w leczeniu gorączki.
Żel z diklofenakiem – bezpośrednio w miejscu urazu
Jeżeli ból jest związany z konkretnym miejscem, np. skręconą kostką, nadwyrężonym mięśniem czy bolącym stawem, diklofenak można zastosować bezpośrednio na skórę. Substancja czynna przenika przez skórę do położonych głębiej tkanek i działa w miejscu
bólu oraz stanu zapalnego.
Żel może być stosowany m.in. w:
• pourazowych stanach zapalnych mięśni, ścięgien i stawów,
• skręceniach i nadwyrężeniach,
• miejscowym bólu mięśni,
• bólu pleców.
Częstość i maksymalny czas stosowania żelu zależą od konkretnego produktu i powinny być zgodne z informacjami podanymi w ulotce.
Dla przenikania żelu przez skórę nie bez znaczenia jest również odpowiednio opracowana formuła żelu, która może ułatwiać ten proces.
Plaster z diklofenakiem na skręcenia i nadwyrężenia
Diklofenak może być podawany miejscowo również w postaci plastra leczniczego. Po przyklejeniu do skóry substancja czynna jest stopniowo uwalniana i przenika do tkanek w bolącym miejscu.
Plaster jest przeznaczony do krótkotrwałego leczenia bólu związanego z ostrymi urazami kończyn, takimi jak:
• skręcenia,
• nadwyrężenia,
• stłuczenia i siniaki.
Częstość i maksymalny czas stosowania plastrów zależą od konkretnego produktu i powinny być zgodne z informacjami podanymi w ulotce.
Uraz – diklofenak miejscowy czy doustny?
W przypadku bólu mięśni lub urazu istotne znaczenie ma lokalizacja dolegliwości. Preparaty miejscowe pozwalają dostarczyć substancję czynną bezpośrednio w okolice bolących tkanek, przy mniejszej ilości leku przedostającej się do krążenia.
Stężenie diklofenaku we krwi po zastosowaniu na skórę jest około 100 razy niższe niż po podaniu doustnym. Ma to znaczenie dla bezpieczeństwa, ponieważ organizm jest w mniejszym stopniu narażony na ogólnoustrojowe działania niepożądane.
Dlatego jeżeli ból ogranicza się do jednej lokalizacji, wybierz preparat działający miejscowo. Pamiętaj, że diklofenak w takiej postaci nie jest jednak całkowicie pozbawiony możliwości wystąpienia działań niepożądanych.
Jakie działania niepożądane może powodować diklofenak?
Przy doustnym stosowaniu diklofenaku należy uwzględnić działania niepożądane typowe dla NLPZ. Szczególne znaczenie mają powikłania ze strony przewodu pokarmowego, w tym owrzodzenia i krwawienia. Przy długotrwałym stosowaniu dużych dawek należy również brać pod uwagę ryzyko działań niepożądanych dotyczących układu sercowo naczyniowego.
Dlatego preparaty z diklofenakiem należy:
- stosować w zalecanej dawce,
- przyjmować możliwie krótko,
- nie przekraczać maksymalnej dawki dobowej,
- stosować zgodnie ze wskazaniami konkretnego preparatu.
W przypadku żelu i plastra działania niepożądane dotyczą przede wszystkim skóry. Mogą wystąpić m.in. świąd, zaczerwienienie lub wysypka. Przy nieprawidłowym stosowaniu (za długim, za częstym) ryzyko działań niepożądanych ogólnoustrojowych również istnieje.
Kto nie powinien stosować diklofenaku?
Jednym z ważnych przeciwwskazań jest nadwrażliwość na diklofenak lub inne niesteroidowe leki przeciwzapalne.
Diklofenaku nie należy stosować u osób, u których kwas acetylosalicylowy lub inne NLPZ wywołały:
- napad astmy,
- pokrzywkę,
- nieżyt nosa.
Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest również III trymestr ciąży.
Jak bezpiecznie stosować diklofenak na skórę?
Żel i plaster należy stosować wyłącznie na nieuszkodzoną skórę. Ma to szczególne znaczenie przy urazach, którym mogą towarzyszyć otarcia lub inne uszkodzenia naskórka.
Należy pamiętać, aby:
- nie nakładać preparatu na otwarte rany i uszkodzoną skórę,
- unikać kontaktu z oczami i błonami śluzowymi,
- nie stosować szczelnych opatrunków okluzyjnych,
- po usunięciu plastra chronić miejsce aplikacji przed promieniowaniem UV.
Ból mięśni i urazy – co warto wiedzieć o diklofenaku?
Diklofenak działa zarówno na ból, jak i stan zapalny, dlatego znajduje zastosowanie w dolegliwościach związanych z mięśniami, stawami i urazami. Może być stosowany m.in. w bólu mięśni i pleców, nadwyrężeniach, skręceniach oraz stłuczeniach – zależnie od
wskazań konkretnej postaci leku.
Przy bólu ograniczonym do konkretnego miejsca dostępne są preparaty stosowane bezpośrednio na skórę, takie jak żel i plaster. Ich zaletą jest mniejsza ekspozycja całego organizmu na diklofenak w porównaniu z podaniem doustnym.
Bez względu na postać diklofenak należy stosować zgodnie ze wskazaniami, w zalecanej dawce i przez określony czas. Jeśli ból po urazie nie ustępuje, nasila się lub wymaga dłuższego stosowania leku, konieczna jest konsultacja z lekarzem.
- Wiffen P. J., Xia J., Systematic review of topical diclofenac for the treatment of acute and chronic musculoskeletal pain. Curr Med Res Opin. 2020;36(4):637-650. doi:10.1080/03007995.2020.1716703.
- Taylor R. S., Fotopoulos G., Maibach H., Safety profile of topical diclofenac: a meta analysis of blinded, randomized, controlled trials in musculoskeletal conditions. Curr Med Res Opin. 2011;27(3):605-622. doi:10.1185/03007995.2010.550606.
- Hagen M., Baker M., Skin penetration and tissue permeation after topical administration of diclofenac. Curr Med Res Opin. 2017;33(9):1623-1634. doi:10.1080/03007995.2017.1352497.
- Charakterystyki Produktów Leczniczych Voltaren




