MCHC – co to jest? Co oznacza wynik poniżej lub powyżej normy?

MCHC – co to za badanie? 

MCHC to wskaźnik, który pokazuje, jakie jest średnie stężenie hemoglobiny w krwinkach czerwonych.

Wraz z MCV i MCH pomaga ocenić wielkość krwinek oraz ilość i stężenie zawartej w nich hemoglobiny.

Wskaźnik ten zwykle nie jest mierzony bezpośrednio – analizator wylicza MCHC z pozostałych parametrów morfologii, choć część aparatów oznacza hemoglobinę wprost w pojedynczych krwinkach. Wartość wyraża się w gramach na decylitr (g/dl). 

Czytaj też:
Morfologia krwi. Normy, wyniki i interpretacja najważniejszych parametrów

Jaka jest norma MCHC? 

U osób dorosłych, niezależnie od płci, zalecany przedział wartości referencyjnych MCHC wynosi 31,0–37,0 g/dl. Takie same wartości przyjmuje się u dzieci i młodzieży od 7. roku życia, a u młodszych dzieci zakres jest węższy. 

Normy MCHC w poszczególnych laboratoriach potrafią się różnić, bo zależą m.in. od typu analizatora.

Laboratorium ma obowiązek podać przedział referencyjny przy każdym parametrze, więc porównuj swój wynik z zakresem wydrukowanym obok niego na sprawozdaniu. 

MCHC niskie – o czym świadczy? 

MCHC niskie oznacza, że krwinki czerwone zawierają mniej hemoglobiny, niż powinny. Najczęstszą przyczyną jest niedobór żelaza, który według szacunków odpowiada za około 60% wszystkich przypadków niedokrwistości na świecie. Zaburza on wytwarzanie hemu, więc do krwiobiegu trafiają krwinki mniejsze i uboższe w hemoglobinę. 

MCHC poniżej normy wiąże się najczęściej z: 

• niedostateczną podażą żelaza w diecie, 
• zwiększonym zapotrzebowaniem, m.in. w okresie dojrzewania, w ciąży i podczas karmienia piersią, 
• upośledzonym wchłanianiem żelaza z przewodu pokarmowego, 
• zwiększoną utratą krwi – u kobiet zwłaszcza przy obfitych miesiączkach, polipach endometrialnych i mięśniakach macicy. 

Rozwinięta niedokrwistość objawia się m.in. zmęczeniem, zawrotami głowy, dusznością wysiłkową i kołataniem serca, a u osób z chorobami serca może nasilać niewydolność serca i dławicę piersiową. Sam niedobór żelaza daje o sobie znać wcześniej, jeszcze zanim spadnie stężenie hemoglobiny. 

Objawy, które mogą towarzyszyć niedoborowi żelaza, to m.in.: 

• ból i pieczenie języka oraz bolesne pęknięcia kącików ust, 
• sucha skóra, kruche paznokcie, cienkie i łatwo wypadające włosy, 
• drażliwość oraz zespół spaczonego łaknienia, czyli chęć jedzenia substancji niebędących pokarmem, na przykład gliny czy kredy.

Sam wskaźnik nie wystarczy do rozpoznania. MCHC obniżone razem z małym MCV wskazuje na niedokrwistość mikrocytarną, czyli przebiegającą ze zmniejszeniem krwinek czerwonych, ale o przyczynie przesądza dopiero ocena gospodarki żelazowej – podobny obraz daje niedokrwistość chorób przewlekłych, w której ferrytyna jest podwyższona lub prawidłowa. 

Wynik poniżej 30 g/dl przy prawidłowej lub zwiększonej objętości erytrocytów nasuwa podejrzenie błędu przedlaboratoryjnego, np. pobrania krwi w trakcie wlewu dożylnego albo zbyt długiego odstępu między pobraniem a oznaczeniem; morfologię wykonuje się do 4 godzin od pobrania próbki.

MCHC podwyższone – jakie są przyczyny? 

Wynik powyżej normy zdarza się rzadziej.

Gdy MCHC wysokie przekracza górną granicę przedziału referencyjnego o ponad 2 jednostki, laboratorium powinno sprawdzić próbkę pod kątem: 

• znacznej lipemii, czyli zmętnienia próbki nadmiarem tłuszczów, lub dużego stężenia bilirubiny – oba zawyżają pomiar hemoglobiny, 
• zlepiania się erytrocytów; próbkę ogrzewa się wtedy do 37°C i bada ponownie, 
• hemolizy, czyli rozpadu krwinek czerwonych w probówce, 
• obecności sferocytów, czyli kulistych erytrocytów, w rozmazie krwi, 
• znacznej hiponatremii, czyli niedoboru sodu. 

Po wykluczeniu tych przyczyn bierze się pod uwagę sferocytozę wrodzoną – niedokrwistość hemolityczną występującą u około 1 na 2000 osób w populacji północnoeuropejskiej.

W typowej postaci, dziedziczonej autosomalnie dominująco, poza wzrostem MCHC stwierdza się: 

• niedokrwistość o różnym nasileniu i podwyższony wskaźnik RDW, czyli miarę zróżnicowania wielkości erytrocytów, 
• mikrosferocyty w rozmazie krwi i zwiększoną liczbę retikulocytów, 
• większe stężenie bilirubiny, a w badaniu lekarskim zażółcenie powłok i powiększenie śledziony. 

Co robić, gdy wynik MCHC odbiega od normy? 

Pojedynczy parametr nie jest podstawą rozpoznania, a wynik w granicach normy nie wyklucza choroby. Jeśli MCHC obniżone współistnieje z małym stężeniem hemoglobiny, kolejnym krokiem jest ocena gospodarki żelazowej, którą zaczyna się od oznaczenia stężenia ferrytyny w surowicy. 

Ferrytyna to białkowy magazyn żelaza, a zarazem białko ostrej fazy – w stanie zapalnym jej wynik bywa zawyżony. Dlatego przy zapaleniu dolną granicę normy przesuwa się do 100 µg/l i dodatkowo ocenia wysycenie transferyny żelazem. Wartość poniżej 20% przemawia za niedoborem. 

Aby ograniczyć ryzyko niemiarodajnego wyniku:

1. Zgłoś się na pobranie na czczo, po co najmniej 8-godzinnej przerwie od posiłku, najlepiej między 7.00 a 10.00. 
2. Dzień wcześniej odpuść intensywny wysiłek, a alkoholu unikaj przez 2–3 dni – przejściowo podwyższa on średnią objętość erytrocytów. 
3. Zadbaj o nawodnienie, bo odwodnienie zagęszcza krew i zmienia parametry czerwonokrwinkowe. 
4. Poinformuj personel o przyjmowanych lekach, wlewach dożylnych, przetoczeniach krwi i chorobach przewlekłych. 

Część wyników weryfikuje samo laboratorium – przy określonych wartościach MCHC ocenia rozmaz krwi pod mikroskopem albo sugeruje powtórzenie badania. O dalszej diagnostyce decyduje lekarz, dlatego z gotowym wynikiem zgłoś się na konsultację.

FAQ – Najczęściej zadawane pytania o MCHC

Czy MCHC ma związek z niedokrwistością?

Tak, obniżone MCHC może towarzyszyć niektórym rodzajom niedokrwistości, ale jego wynik warto zawsze oceniać razem z hemoglobiną, MCV i innymi parametrami morfologii.

Czy prawidłowe MCHC oznacza, że nie masz anemii?

Nie. Prawidłowe MCHC nie wyklucza niedokrwistości, dlatego pełną ocenę wyniku warto oprzeć na całej morfologii i objawach.

Czy MCHC zmienia się z wiekiem?

Tak, zakres wartości referencyjnych może być różny w zależności od wieku. Dzięki porównaniu wyniku z normą podaną przez Twoje laboratorium łatwiej prawidłowo go ocenić.

Czy MCHC może zmieniać się po odwodnieniu?

Tak, odwodnienie może wpływać na parametry krwi i utrudniać ich prawidłową interpretację. Odpowiednie nawodnienie przed badaniem pomaga ograniczyć wpływ tego czynnika.

Czy MCHC bada się tylko przy podejrzeniu anemii?

Nie. MCHC jest częścią morfologii krwi, dlatego otrzymujesz ten parametr również podczas rutynowego badania krwi.

Czy MCHC ma związek z niedoborem żelaza?

Tak, obniżone MCHC może pojawić się przy niedoborze żelaza. Jeśli masz taki wynik, oznaczenie ferrytyny może pomóc ocenić zapasy żelaza w organizmie.

Czy warto powtórzyć morfologię przy nieprawidłowym MCHC?

Może być to potrzebne, zwłaszcza gdy wynik wyraźnie odbiega od normy lub nie pasuje do pozostałych parametrów. Lekarz albo laboratorium pomoże Ci ustalić, czy konieczne jest powtórzenie badania lub wykonanie dodatkowej diagnostyki.

Przeczytaj również:
Żelazo. Jak objawia się nadmiar i niedobór? Jakie produkty są bogate w żelazo?