2
13 października 2021

Witamina D w leczeniu chorób wątroby – jaka jest jej rola?

Powszechnie znane jest działanie witaminy D polegające na wzmocnieniu naszej odporności oraz wpływie na zdrowy układ kostny. Coraz częściej mówi się także o jej znaczeniu w prewencji chorób autoimmunologicznych. Czy ma ona jednak jakikolwiek związek z wątrobą? 

Mężczyzna u lekarza

Produkty z witaminą D

Witamina D jest wytwarzana w naszym organizmie głównie na drodze syntezy skórnej pod wpływem promieniowania ultrafioletowego. Proces jej powstawania jest wieloetapowy i obejmuje skórę, wątrobę oraz nerki. Powstający w skórze pod wpływem promieniowania UV cholekalcyferol (witamina D3) jest transportowany do wątroby, gdzie ulega hydroksylacji, a następnie do nerek, tworząc aktywną postać witaminy D – kalcytriol. 

Witamina D a choroby wątroby 

Przewlekłe choroby wątroby polegają na stopniowym pogarszaniu się jej funkcji. Do ich przyczyn należą: 

  • alkoholowa choroba wątroby, wynikająca z nadużywania alkoholu; 
  • niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby; 
  • przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby, do którego należą przede wszystkim wirusowe zapalenie wątroby typu B i C; 
  • przyczyny genetyczne, takie jak zaburzenie wchłaniania żelaza czy choroba Wilsona; 
  • przyczyny autoimmunologiczne. 

Niestety postępująca przewlekła choroba wątroby prowadzi do jej zwłóknienia, które przechodząc w stan nieodwracalny, powoduje rozwój marskości wątroby. 

Nieprawidłowe działanie wątroby w pewnym stopniu przyczynia się do zaburzeń metabolizowania witaminy D, co z kolei skutkuje jej niedoborami. Dysfunkcja tego organu musi być jednak bardzo poważna, a do niedoborów muszą przyczynić się także inne czynniki, takie jak nieodpowiednia dieta, zbyt krótka ekspozycja na słońce czy przyjmowanie sterydów. 

Należy jednak pamiętać, że udowodniono także przeciwzapalne działanie witaminy D. Jej niski poziom zwiększa śmiertelność, ryzyko infekcji bakteryjnych i może nasilać zwłóknienia wątroby. Choroby wątroby mogą więc przyczynić się do niedoborów witaminy D, której niski poziom dodatkowo będzie dalej pogłębiał nieprawidłowe funkcjonowanie tego narządu. W tym przypadku dochodzi do powstania błędnego koła i dalszego upośledzania funkcji wątroby.  

Leczenie marskości wątroby z pomocą witaminy D 

Czy można więc leczyć marskość wątroby za pomocą witaminy D? Otóż nie jest to takie proste. W wielu badaniach klinicznych zasugerowano, że suplementacja witaminą D może być wykorzystywana w leczeniu niealkoholowej stłuszczeniowej choroby wątroby, która może prowadzić do marskości tego narządu. Nie potwierdzono jednak jednoznacznie skuteczności tego rodzaju terapii. 

W jednym z nowszych badań zastosowano suplementację witaminą D u kobiet z zespołem policystycznych jajników. Wykazano, że markery uszkodzenia i zwłóknienia wątroby znacznie się poprawiły. Stwierdzono, że konieczne są dalsze badania na większą skalę, które potwierdzą związek między odpowiednią suplementacją a poprawą parametrów wątrobowych. 

Witamina D w leczeniu przewlekłych wirusowych zapaleń wątroby 

Niedobór witaminy D stwierdza się także u osób z wirusowym zapaleniem wątroby typu B czy C. W niektórych badaniach wykazano jednak znaczącą rolę witaminy D w hamowaniu replikacji wirusów odpowiedzialnych za rozwój stanów zapalnych wątroby. 

Namnażanie wirusa HCV wywołującego wirusowe zapalenie wątroby typu C zostało znacznie zmniejszone podczas podawania witaminy D. 

Jednak nie wszystkie wyniki badań potwierdzają związek między niskim poziomem witaminy D a występowaniem wirusowego zapalenia wątroby. Stąd też ciężko jeszcze jednoznacznie podkreślić znaczenie terapii witaminą D w tych jednostkach chorobowych. 

Czy witamina D obciąża i szkodzi na wątrobę? 

Odpowiedź jest prosta: zdecydowanie nie. Wprowadzenie suplementacji witaminą D może przynieść wiele korzyści, ale nie wpływa ani na uszkodzenie wątroby, ani na pogorszenie wyników testów wątrobowych. 

Obecnie pozostaje jednak wiele innych pytań bez jednoznacznych odpowiedzi. Czy deficyty witaminy D są konsekwencją chorób wątroby, czy wspomniany niedobór jest tego przyczyną? Czy długoterminowa terapia witaminą D jest skuteczna w terapii chorób wątroby?  

Jedno jest jednak pewne. Warto wprowadzić suplementację witaminą D, zwłaszcza w okresie jesienno-zimowym, aby zadbać o nasz układ odpornościowy, zdrowe kości i zęby.

Przeczytaj również:
Jak dawkować witaminę D3 u dorosłych, dzieci i niemowląt?
Witamina D – w czym jest? Najlepsze źródła witaminy D w produktach spożywczych

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Czwarty czynnik ryzyka ciężkiego przebiegu COVID-19

Polscy naukowcy odkryli gen odpowiedzialny za ciężki przebieg COVID-19. Dokonali tego badacze z Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku (UMB) pod kierownictwem…

Zobacz więcej

Przeziębienie czy COVID-19?

Pamiętaj, by przede wszystkim nie lekceważyć objawów chorobowych. Nawet gdy nie wydają się niezbyt nasilone – mogą zwiastować początek infekcji…

Zobacz więcej

Ważność UCC po szczepieniu preparatem Johnson&Johnson

Obecnie trwa akcja szczepień tzw. dawką przypominającą. Dawka ta wydłuża ważność certyfikatu covidowego o kolejny rok. Szczepienie przypominające jest przeznaczone…

Zobacz więcej

Certyfikat covidowy – co się zmieniło?

Od 1 lutego 2022 roku UCC (Unijne cyfrowe zaświadczenie COVID) służące do celów podróży po krajach należących do Unii Europejskiej…

Zobacz więcej

Jak przechowywać pokarm kobiecy?

Mleko matki to najlepszy pokarm dla noworodka i niemowlęcia, który zaspokaja w pełni jego potrzeby żywieniowe przez pierwsze 6 miesięcy…

Zobacz więcej

Czy należy unikać owoców podczas odchudzania?

Świeże owoce są ważnym składnikiem zdrowej i urozmaiconej diety. Są niskokaloryczne, sycące, jak również bogate w wodę, witaminy, składniki mineralne,…

Zobacz więcej

Ile kilokalorii mają mandarynki?

Mandarynki składają się przede wszystkim z wody (aż 85%), a także węglowodanów (13,3 g w 100 g; zwłaszcza sacharozy, glukozy…

Zobacz więcej

Czy warto jeść pistacje?

Pistacje to popularny rodzaj orzechów drzewnych, który jest wyjątkowo bogaty w wiele wartościowych składników odżywczych, takich jak białka, aminokwasy, jedno-…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz

Mężczyzna u lekarza

Produkty z witaminą D

Czytaj także
30 września 2020 lek. Patrycja Królikiewicz-Kurek
05 stycznia 2021 lek. Patrycja Królikiewicz-Kurek
07 listopada 2019 mgr farm. Marta Grabowska
03 listopada 2020 Michał Frynas
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)