3
09 czerwca 2021

Bezpieczne opalanie – jak dobrać filtr do swojej skóry?

Lato, lato, lato czeka… A promieniowanie UV uwielbia wakacje i latem jest najsilniejsze. Sprawdź, co możesz zrobić, by nie dać się poparzyć!

Dlaczego warto uważać na promieniowanie UV?

Szkodliwe działanie promieni słonecznych na skórę zostało dogłębnie zbadane. Promieniowanie UVA dociera do jej głębszych warstw i odpowiada za przyspieszenie fotostarzenia, a także spowalnia regenerację skóry. W skrajnych przypadkach powoduje zmiany w strukturze DNA, co skutkuje powstawaniem zmian nowotworowych. Promieniowanie UVA przenika przez szyby, co oznacza, że na szkodliwe promieniowanie jesteśmy narażeni również w samochodzie, domu i pracy. Dlatego tak ważne jest używanie kremów z filtrem przeciwsłonecznym przez całe lato, nie tylko na urlopie. Promieniowanie UVB powoduje rumień, poparzenia skóry oraz nadmierne rogowacenie naskórka. Może się to skończyć niebezpiecznym stanem przednowotworowym, zwanym rogowaceniem słonecznym.

Jak chronić się przed promieniowaniem?

Oczywiście należy stosować ochronę przeciwsłoneczną. Nasz organizm sam reaguje na zagrożenie, a tą reakcją jest właśnie opalenizna. To jednak zdecydowanie za mało. Przede wszystkim stosujmy preparaty kosmetyczne z filtrami, które ograniczają kontakt skóry z promieniowaniem słonecznym i wydłużają możliwość bezpiecznego przebywania na słońcu.

Preparaty ochronne są szczególnie istotne u niemowląt, małych dzieci i osób starszych. Muszą o nich pamiętać również ludzie o skórze wrażliwej lub alergicznej, a także mający problemy z bielactwem i przebarwieniami.

Rodzaje filtrów UV

Filtry dzielimy na pochłaniające (filtry chemiczne) lub odbijające i rozpraszające promieniowanie UV (filtry mineralne). Czasami stosowane są również filtry pochodzenia naturalnego. Filtry mineralne są świetnie tolerowane, dlatego nadają się dla najwrażliwszych cer oraz dla niemowląt i małych dzieci. Ponadto nie utleniają się i nie tracą swych właściwości ochronnych z upływem czasu. Obecnie filtry mineralne są poddawane procesom mikronizacji, co ogranicza pozostawianie białych smug na skórze po aplikacji kremu. Filtry mineralne mogą szybciej się ścierać, np. podczas kontaktu z ubraniem, dlatego wymagają ponownej aplikacji na skórę częściej w porównaniu z filtrami chemicznymi.

Filtry chemiczne przetwarzają promienie świetlne w nieszkodliwą energię cieplną. Preparaty te nie mogą przekraczać bariery skórnej i przedostawać się do krążenia ogólnego. Ogromną zaletą filtrów chemicznych jest ich lekka konsystencja. Filtry te doskonale się wchłaniają i nie pozostawiają tłustej warstwy na powierzchni skóry oraz są całkowicie niewidoczne. Niestety ze względu na swą budowę nie zawsze są dobrze tolerowane przez skórę, szczególnie wrażliwą. Takie sytuacje łatwo rozpoznać, bowiem pojawia się wówczas pieczenie, swędzenie i szczypanie skóry. Filtry te nie są również trwałe, dlatego kosmetyki z filtrami chemicznymi powinny być aplikowane średnio co 2 godziny.

Bardzo często w kosmetykach stosuje się mieszaninę dwóch typów filtrów: mineralnego i chemicznego, po to, by wykorzystać atuty i zmniejszyć negatywne właściwości. Warto dodać, że w kosmetykach promieniochronnych oprócz filtra wprowadzane są dodatkowo związki wychwytujące wolne rodniki. Mają one za zadanie chronić skórę przed działaniem promieni UV, które nie zostały zaabsorbowane i powodują powstanie wolnych rodników. Chronią przed skutkami promieniowania UVA, dopełniając w ten sposób działanie produktów zawierających tylko filtr UVB.

Jak dobrać filtr do swojej skóry?

Wartością, na którą musisz zwrócić uwagę przy wyborze preparatu jest „wskaźnik ochrony przeciwsłonecznej” (sun protection factor – SPF). Jego wartość mieści się w zakresie 2-50. SPF wskazuje, ile razy można wydłużyć czas bezpiecznego opalania po zastosowaniu preparatu z filtrem w stosunku do skóry niechronionej. Przyjmuje się, że po około 15 minutach osoba z jasną karnacją może doświadczyć zaczerwienienia. Po zastosowaniu kremu z filtrem o wartości SPF 15 ten czas wydłuża się piętnastokrotnie, czyli bezpieczne opalanie może trwać 225 minut.

Trzeba jednak pamiętać, że żaden filtr nie zatrzymuje promieni słonecznych w 100%.

Ochrona przed promieniowaniem UV

Moc filtrów przeciwsłonecznych

NISKI 2-4-6 SPF
ŚREDNI 8–10–12 SPF
WYSOKI 15–20–25 SPF
BARDZO WYSOKI 30–40–50 SPF
ULTRA WYSOKI 50+ SPF

Ważnym aspektem podczas wybierania wysokości filtra SPF jest posiadany typ karnacji. Wyróżnia się sześć typów karnacji:

  • fototyp I (celtycki) – skóra bardzo jasna, często z piegami, włosy jasny blond lub rude; skóra ekstremalnie wrażliwa na słońce, nie opala się, ale łatwo ulega oparzeniu; rekomendowane filtry SPF 50+ i unikanie promieniowania UV; 
  • fototyp II (północnoeuropejski) – skóra jasna, włosy blond lub jasnobrązowe; skóra bardzo wrażliwa na słońce, lekko się opala i łatwo ulega oparzeniu; rekomendowane filtry SFP 50 i 50+ oraz unikanie bezpośredniej ekspozycji na słońce; 
  • fototyp III (środkowoeuropejski) – skóra jasnobrązowa, włosy ciemny blond lub brązowe; skóra wrażliwa na słońce, opala się wolno na jasnobrązowy kolor, ulega poparzeniu w przypadku niestosowania ochrony; rekomendowane filtry SPF 20, 30 lub wyższe; 
  • fototyp IV (południowoeuropejski) – skóra oliwkowa, włosy ciemnobrązowe lub czarne; skóra łatwo się opala, oparzenia występują rzadko; rekomendowane filtry SPF 15 lub wyższe; 
  • fototyp V (azjatycki i północnoafrykański) – skóra ciemnobrązowa, włosy ciemne lub czarne; skóra łatwo się opala i jest odporna na poparzenia; rekomenduje się stosowanie filtrów w celu ochrony przeciwnowotworowej i przed przedwczesnym starzeniem się skóry;
  • fototyp VI (afrykański) – skóra i włosy ciemnobrązowe lub czarne; skóra odporna na oparzenia dzięki wysokiej zawartości melaniny; rekomenduje się stosowanie filtrów w celu ochrony przeciwnowotworowej i przed przedwczesnym starzeniem się skóry. 

Jak dobrać filtr dla dziecka?

Wyjątkowo wrażliwą i podatną na oparzenia słoneczne skórę mają dzieci. Dlatego też wymagają one dużej dawki ochrony przeciwsłonecznej. Zatem należy wybierać kremy, emulsje i spraye z wysokim filtrem przeciwsłonecznym. Pamiętajmy również o tym, żeby nigdy nie narażać dzieci poniżej 3 roku życia na bezpośrednie promieniowanie słoneczne. Unikajmy więc ekspozycji na słońce w godzinach najsilniejszego działania, tj. 11:00-16:00. Badania wykazują, że oparzenie skóry w młodym wieku znacząco zwiększa ryzyko pojawienia się nowotworów skóry w przyszłości. Faktor 50+ SPF jest najodpowiedniejszy dla dzieci do lat 3. Dla starszych dzieci można zastosować filtr 30 SPF. Jeśli jednak dziecko ma bardzo jasną karnację, z pewnością nie zaszkodzi większa ostrożność, aby zminimalizować ryzyko poparzeń. Faktory 50+ SPF są nazywane blokerami słonecznymi, jednakże należy pamiętać, że żadne krem z filtrem nie blokuje w 100% działania promieni słonecznych. Są jednak najskuteczniejszą ochroną przed szkodliwym działaniem słońca. W przypadku starszych dzieci, jeśli dziecko już się nieco opali, można wybrać trochę niższy filtr, np. 20 lub 25 SPF. W tym miejscu warto przypomnieć, że faktory się nie sumują – nakładając krem o faktorze 20 SPF, a następnie 10 SPF nie uzyskamy ochrony 30 SPF, a działać będzie ostatnio nałożony krem.

Kupując preparat dla dzieci, warto przede wszystkim zdecydować się na filtr wodoodporny. Dodatkowo można wybrać taki o przyjemnym zapachu (np. gumy balonowej) i w wesołym kolorze – wówczas maluch z pewnością nie będzie protestował przy kolejnej aplikacji kremu. Ułatwieniem aplikacji w przypadku małych dzieci jest wybór sprayu ochronnego z atomizerem. 

Jak zadbać o doskonałą opaleniznę?

Wielogodzinne wystawianie ciała na kontakt z promieniami słonecznymi praktycznie zawsze prowadzi do wysuszenia skóry, a w konsekwencji do jej szybszego złuszczania. Można temu zaradzić, stosując dobre kosmetyki, które odżywią skórę i przyspieszają jej regenerację. Bez wątpienia pomoże tu balsam lub mleczko o lekkiej konsystencji, które szybko się wchłania.

Kosmetyki, które skutecznie zadbają o piękną opaleniznę powinny składać się z substancji chłodzących, łagodzących podrażnienia oraz nawilżających. Zawartość panthenolu i alantoiny z pewnością złagodzą zaczerwienienia oraz odczucie pieczenia skóry. Z kolei menthol to jedna z bardziej popularnych w kosmetykach substancji chłodzących. Konieczne jest oczywiście nawilżanie i utrwalanie opalenizny, by cieszyła nas jak najdłużej. Kosmetyki wzbogacone o kwas hialuronowy czy lipidy będą najlepsze, nawet dla najbardziej wymagającej skóry. Warto dodać, że niezależnie od preparatu, w pierwszej kolejności trzeba oczyścić skórę. Prawdziwy komfort będzie możliwy dzięki zmyciu resztek piasku, soli, potu czy kremów do opalania. Kilkukrotne nakładanie preparatu po opalaniu w ciągu dnia sprawi, że skóra będzie regenerować się szybciej i dłużej pozostanie piękna. Konieczna jest również aplikacja przed snem.

Co zrobić, gdy skóra ulegnie poparzeniu?

 Na starcie warto zaznaczyć, że każda skóra ma inną odporność na oparzenia słoneczne. Osoby o jasnej karnacji mogą ulec poparzeniu już po 15 minutach, tymczasem ludzie z ciemną skórą mogą opalać się przez wiele godzin. Warto podkreślić, że objawy poparzenia zwykle pojawiają się z kilkugodzinnym opóźnieniem lub nawet następnego dnia. Jeżeli poza typowym zaczerwienieniem będą towarzyszyć im powstające pęcherze lub pękanie skóry, konieczna będzie niezwłoczna konsultacja lekarska. Jedynie lekkie poparzenia można leczyć samodzielnie, korzystając z dostępnych bez recepty preparatów.

Podstawowym działaniem przy oparzeniu słonecznym jest schłodzenie skóry. Można w tym celu zastosować na przykład panthenol w sprayu. Doskonale sprawdzają się również balsamy po opalaniu, które w swym składzie zawierają wspomniane wcześniej panthenol, menthol lub allantoinę czy aloes. Są one zdecydowanie skuteczniejsze niż „babcine” smarowanie skóry kefirem czy zsiadłym mlekiem, które poza schłodzeniem niewiele daje. Poza tym dedykowane preparaty pozbawione są substancji, które mogłyby doprowadzić do pogłębienia podrażnienia skóry. Zwykły balsam nawilżający także będzie dobrym rozwiązaniem, o ile jego skład nie zawiera substancji podrażniających. Latem zawsze warto mieć pod ręką wodę termalną, która dzięki zawartości mikroelementów, łagodzi podrażnienia, działa kojąco, odświeża, a w razie oparzeń słonecznych, przyspiesza regenerację naskórka.  

Data weryfikacji: 1.07.2022 r.

Wakacyjna apteczka – czy o wszystkim pamiętasz?

Pobierz listę do wydrukowania

Checklista z wakacyjną apteczką

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Opuchlizna na twarzy po opalaniu – co zastosować?

Opuchlizna mogła wystąpić pod wpływem czynnika fotouczulającego, jakim jest słońce. Objaw ten pojawia się często, gdy nie zastosujemy kremu z…

Zobacz więcej

Czy kosmetyki z filtrem SPF 100 zapewniają lepszą ochronę niż SPF 50+?

Przypomnijmy, czym jest wskaźnik SPF i jak należy go rozumieć. Jeśli ma Pani bardzo wrażliwą skórę, to rumień po kontakcie…

Zobacz więcej

Samoopalacz w ciąży – czy to bezpieczne?

Substancją aktywną w samoopalaczach, która nadaje koloryt skórze, jest dihydroksyaceton (DHA). Jest to nietoksyczna substancja wiążąca się do aminokwasów w…

Zobacz więcej

Czym smarować lekkie poparzenie skóry?

W pierwszej fazie oparzenia, gdy uszkodzona skóra bardzo boli, powinno się zastosować żele chłodzące, pianki z pantenolem lub opatrunki hydrożelowe.…

Zobacz więcej

Ile czasu działa krem z filtrem na skórze dziecka?

W czasie długotrwałej ekspozycji na słońce konieczna jest kilkukrotna aplikacja kremu z filtrem. Idealnym rozwiązaniem jest smarowanie skóry dziecka warstwą…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz

Czytaj także
21 czerwca 2021 mgr farm. Monika Cichocka
30 czerwca 2020 mgr farm. Monika Cichocka
03 marca 2021 mgr farm. Monika Cichocka
17 czerwca 2018 mgr farm. Anna Ochenkowska
01 lipca 2019 mgr farm. Monika Cichocka
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)