23
04 grudnia 2019

Co wywołuje kamicę nerkową?

Kamica nerkowa spowodowana jest odkładaniem się w drogach moczowych kamieni zbudowanych z różnych związków chemicznych, których stężenie jest zbyt wysokie, aby mogły ulec rozpuszczeniu i swobodnemu wydaleniu z moczem. Dolegliwości tej towarzyszy silny ból – tzw. kolka nerkowa.

Kamica nerkowa – przyczyny

Kamica nerkowa najczęściej dotyka osób między 30 a 40. rokiem życia, choć może wystąpić w każdym wieku. Przyczyn występowania tej choroby jest wiele. Może być ona spowodowana m.in.:

  • błędami dietetycznymi,
  • długotrwałym zaleganiem moczu w pęcherzu,
  • infekcjami dróg moczowych,
  • chorobami przytarczyc,
  • predyspozycjami genetycznymi,
  • niektórymi nowotworami.

We wszystkich tych sytuacjach w moczu pojawia się nadmierna ilość różnych substancji, których kryształy organizują się, tworząc kamienie. Do tych związków należą:

  • szczawiany, moczany,
  • wapń,
  • aminokwasy,
  • struwity.

Złogi te mogą odkładać się w różnych odcinkach dróg moczowych – od nerek, przez moczowody aż do pęcherza. Ich przesuwanie przez wąskie światło dróg moczowych powoduje najczęściej silne dolegliwości bólowe zlokalizowane w okolicy lędźwiowej, określane jako kolka nerkowa.

Kolka nerkowa – czym się charakteryzuje?

Kolka nerkowa charakteryzuje się silnym bólem, który zazwyczaj jest jednostronny i ma charakter okresowo narastający. Może promieniować do pachwiny, uda i okolicy narządów płciowych po tej samej stronie. Nasila się przy lekkim uderzeniu w okolicę lędźwi, co nosi nazwę objawu Goldflama. Ponadto dolegliwościom bólowym mogą towarzyszyć:

  • nudności i wymioty,
  • obecność krwi w moczu,
  • bolesne parcie na mocz,
  • osłabienie,
  • bladość,
  • omdlenia.

Gdy dodatkowo współistnieje infekcja układu moczowego, mogą się także pojawić gorączka i dreszcze.

Kamica nerkowa – diagnostyka

W przypadku wystąpienia opisanych objawów należy pilnie skonsultować się z lekarzem. Zleci on wykonanie badań, które pozwolą wykluczyć inne poważne schorzenia jamy brzusznej, wymagające natychmiastowej interwencji oraz pomogą w zlokalizowaniu kamienia w drogach moczowych. 

Najczęściej wykonywanym badaniem jest USG jamy brzusznej. Jest ono łatwo dostępne i nieinwazyjne, pozwala wstępnie wykluczyć inne patologie jamy brzusznej i nie naraża pacjenta na duże dawki promieniowania rentgenowskiego. Obecność złogu w tym badaniu udaje się jednak potwierdzić stosunkowo rzadko – jedynie w 24-57% przypadków. Bywa to spowodowane tym, że nie wszystkie związki tworzące złogi są cieniodajne – a więc nie dają w USG charakterystycznego dla kamieni obrazu świecenia. Wówczas pośrednim dowodem na obecność kamienia może być poszerzenie dróg moczowych powyżej złogu, czyli tzw. zastój moczu (wodonercze).

Innymi badaniami obrazowymi stosowanymi w diagnostyce są:

  • badanie rentgenowskie jamy brzusznej,
  • tomografia komputerowa,
  • urografia.

Z uwagi na wyższe dawki promieniowania i mniejszą dostępność są one wykonywane głównie w trudnych diagnostycznie przypadkach.

Ponadto wykonuje się badania laboratoryjne z pobranych próbek krwi oraz moczu, które pozwalają przybliżyć rozpoznanie i ustalenie przyczyny dolegliwości. Dzięki nim możliwe jest m.in.:

  • stwierdzenie obecności krwinek czerwonych w moczu,
  • ocena funkcji nerek,
  • określenie ilości wapnia we krwi,
  • diagnostyka ewentualnej infekcji dróg moczowych.

Kamienie nerkowe

Kamica nerkowa – leczenie

Leczenie kolki nerkowej jest zazwyczaj zachowawcze. Polega przede wszystkim na stosowaniu leków przeciwbólowych i rozkurczowych, które przynoszą ulgę i ułatwiają wydalanie kamienia wraz z oddawanym moczem. Czas tego procesu bywa różny i zależy od wielu czynników, w tym wysokości położenia i wielkości złogu, szerokości dróg moczowych, a także podawanych leków. Zdarza się, że pasaż kamienia może trwać nawet do 4 tygodni.

W sytuacji, gdy kamień ze względu na swoje wymiary lub umiejscowienie nie może ulec samoistnemu wydaleniu, z pomocą przychodzą metody inwazyjne, do których należą:

  • litotrypsja, czyli rozkruszanie kamienia przy pomocy fal uderzeniowych – zabieg przeprowadzany jest w krótkim znieczuleniu ogólnym, tzw. analgosedacji; metoda ta nie może być stosowana u kobiet w ciąży i osób przyjmujących leki przeciwkrzepliwe lub przeciwpłytkowe;

Koniecznie poinformuj lekarza o przyjmowaniu tych leków lub podejrzeniu ciąży!

  • metody endoskopowe – polegają na usunięciu złogu za pomocą endoskopu wprowadzonego do dróg moczowych przez cewkę moczową lub przez skórę; złogi, w zależności od umiejscowienia i wielkości, mogą być usunięte w całości lub po uprzednim rozkruszeniu,
  • klasyczne metody operacyjne –  chirurgiczne usunięcie złogu z nerki lub moczowodu. Obecnie ta metoda jest rzadko stosowana.

Co zrobić, aby objawy nie nawracały?

Należy pamiętać o tym, że prawdopodobieństwo kolejnego ataku kolki nerkowej wynosi aż 50%. Dlatego tak ważne jest ustalenie podłoża dolegliwości i leczenie przyczynowe, w tym odpowiednia dieta z ograniczeniem pokarmów zawierających składniki kamieni moczowych. Należy także zadbać o zwiększone spożycie płynów, tak aby dobowa ilość wydalanego moczu wynosiła powyżej 2 litrów, oraz o ograniczenie spożycia soli kuchennej. 

Kamica nerkowa to stosunkowo częsta przyczyna wizyt pacjentów w gabinecie lekarskim i  Szpitalnym Oddziale Ratunkowym. Należy mieć na uwadze, że choć schorzenie to jest zwykle szybko rozpoznawane i skutecznie leczone, to dolegliwości ze strony jamy brzusznej często bywają mylące i zawsze wymagają dogłębnej diagnostyki oraz ustalenia przyczyny. Dlatego w sytuacji pojawienia się niepokojących objawów należy szybko skontaktować się z lekarzem, który postawi odpowiednią diagnozę i wdroży skuteczne leczenie.

Źródła:

  • Szczeklik A., Gajewski P., Interna Szczeklika. Duży podręcznik, Medycyna Praktyczna, 2015 r., s. 1557-1568,
  • O. James Garden, Andrew W. Bradbury, John L.R. Forsythe, Rowan W. Parks, Chirurgia, 2015 r., s. 539-540.

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Czwarty czynnik ryzyka ciężkiego przebiegu COVID-19

Polscy naukowcy odkryli gen odpowiedzialny za ciężki przebieg COVID-19. Dokonali tego badacze z Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku (UMB) pod kierownictwem…

Zobacz więcej

Przeziębienie czy COVID-19?

Pamiętaj, by przede wszystkim nie lekceważyć objawów chorobowych. Nawet gdy nie wydają się niezbyt nasilone – mogą zwiastować początek infekcji…

Zobacz więcej

Ważność UCC po szczepieniu preparatem Johnson&Johnson

Obecnie trwa akcja szczepień tzw. dawką przypominającą. Dawka ta wydłuża ważność certyfikatu covidowego o kolejny rok. Szczepienie przypominające jest przeznaczone…

Zobacz więcej

Certyfikat covidowy – co się zmieniło?

Od 1 lutego 2022 roku UCC (Unijne cyfrowe zaświadczenie COVID) służące do celów podróży po krajach należących do Unii Europejskiej…

Zobacz więcej

Jak przechowywać pokarm kobiecy?

Mleko matki to najlepszy pokarm dla noworodka i niemowlęcia, który zaspokaja w pełni jego potrzeby żywieniowe przez pierwsze 6 miesięcy…

Zobacz więcej

Czy należy unikać owoców podczas odchudzania?

Świeże owoce są ważnym składnikiem zdrowej i urozmaiconej diety. Są niskokaloryczne, sycące, jak również bogate w wodę, witaminy, składniki mineralne,…

Zobacz więcej

Ile kilokalorii mają mandarynki?

Mandarynki składają się przede wszystkim z wody (aż 85%), a także węglowodanów (13,3 g w 100 g; zwłaszcza sacharozy, glukozy…

Zobacz więcej

Czy warto jeść pistacje?

Pistacje to popularny rodzaj orzechów drzewnych, który jest wyjątkowo bogaty w wiele wartościowych składników odżywczych, takich jak białka, aminokwasy, jedno-…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz

Czytaj także
15 października 2021 mgr farm. Dawid Wardecki
29 stycznia 2021 mgr farm. Magdalena Fuszara
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)