Holter EKG. Na czym polega to badanie?

Holter EKG a holter ciśnieniowy – czym się różnią?

Termin holter jest potocznie używany do opisywania dwóch różnych badań. Holter EKG rejestruje aktywność elektryczną serca, natomiast holter ciśnieniowy (ABPM, ang. ambulatory blood pressure monitoring) mierzy ciśnienie tętnicze przez całą dobę.

Holter ciśnieniowy wykonuje pomiary w regularnych odstępach, zwykle co 15–30 minut w ciągu dnia, a nocą często rzadziej. Pomaga m.in. wykryć nadciśnienie białego fartucha, czyli podwyższone ciśnienie wywołane stresem związanym z wizytą u lekarza, które poza gabinetem pozostaje prawidłowe. Pozwala także rozpoznać nadciśnienie maskowane, gdy pomiary w gabinecie są prawidłowe, ale poza nim ciśnienie jest zbyt wysokie.

Holter EKG – przygotowanie do badania i jego przebieg

Monitorowanie pracy serca tą metodą opracował biofizyk Norman J. Holter w połowie XX wieku. W tamtym czasie aparat holterowski był mniej więcej wielkości aktówki. Dzisiejsze urządzenia przypominają mały telefon komórkowy. Do rejestratora podłącza się zazwyczaj 3–5 elektrod umieszczonych na klatce piersiowej.

Badanie jest bezbolesne i nie wymaga pobytu w szpitalu. Z założonym Holterem możesz wrócić do codziennych zajęć.

Jak przygotować się do holtera EKG?

Przed badaniem dokładnie umyj klatkę piersiową. Nie nakładaj na skórę balsamów, kremów ani olejków, ponieważ utrudniają przyklejenie elektrod. Jeśli masz owłosioną klatkę piersiową, konieczne może być usunięcie włosów z miejsc, w których zostaną umieszczone elektrody.

Nie musisz być na czczo. Zazwyczaj nie trzeba też zmieniać diety ani rezygnować z codziennej aktywności. Nie odstawiaj samodzielnie leków – przyjmuj je zgodnie z zaleceniami lekarza. Poinformuj personel o przyjmowanych lekach oraz o wszczepionym rozruszniku serca lub kardiowerterze-defibrylatorze, czyli urządzeniu, które może przerwać groźne zaburzenia rytmu serca za pomocą impulsu elektrycznego.

Załóż luźne, wygodne ubranie, najlepiej rozpinane. Ułatwi to założenie elektrod i noszenie rejestratora.

Jak przebiega badanie holterem EKG?

Personel medyczny przykleja elektrody do klatki piersiowej i podłącza je do niewielkiego rejestratora. Urządzenie możesz nosić przy pasku, w kieszeni lub specjalnym etui.

W czasie badania:

• wykonuj zwykłe codzienne czynności, o ile lekarz nie zalecił inaczej – dzięki temu zapis pokaże, jak Twoje serce pracuje w typowych warunkach,
• nie zdejmuj elektrod ani rejestratora, również podczas snu,
• chroń urządzenie przed wodą – większość tradycyjnych holterów nie pozwala na kąpiel ani prysznic,
• przestrzegaj zaleceń dotyczących urządzeń elektronicznych, które mogą zakłócać zapis, nie trzymaj telefonu bezpośrednio przy rejestratorze,
• prowadź dzienniczek aktywności – zapisuj godziny wysiłku, odpoczynku, snu, przyjmowania leków i występowania dolegliwości.

Dzienniczek pomaga lekarzowi ustalić, czy Twoje objawy mają związek z zaburzeniami rytmu serca. Przykładowo, jeśli o godzinie 16:20 odczujesz kołatanie serca, zanotuj godzinę, czas trwania objawu i to, co wtedy robiłeś. Lekarz będzie mógł sprawdzić zapis EKG z tego momentu. Jeżeli rejestrator ma przycisk oznaczania objawów, korzystaj z niego zgodnie z instrukcją personelu.

Po zakończeniu badania urządzenie jest zdejmowane lub zwracane do placówki, a zapis trafia do analizy.

Holter EKG – wskazania do wykonania badania

Holter EKG jest szczególnie przydatny, gdy dolegliwości pojawiają się od czasu do czasu i nie udało się ustalić ich przyczyny podczas zwykłego EKG. Krótki zapis może bowiem nie uchwycić zaburzeń rytmu, które występują sporadycznie.

Lekarz może zalecić badanie w następujących sytuacjach:

• omdlenia i uczucie zbliżającego się omdlenia – holter pomaga sprawdzić, czy mają związek z zaburzeniami rytmu serca,
• kołatanie serca – pozwala ustalić, czy podczas odczuwania szybkiego lub nierównego bicia serca występują zaburzenia jego rytmu,
• podejrzenie migotania lub trzepotania przedsionków – umożliwia wykrycie tych zaburzeń, również wtedy, gdy nie powodują wyraźnych objawów, może być elementem diagnostyki po udarze mózgu lub przemijającym ataku niedokrwiennym, czyli krótkotrwałym zaburzeniu dopływu krwi do części mózgu,
• kontrola leczenia – pomaga ocenić wpływ leków na rytm serca i skuteczność terapii,
• kontrola rytmu serca u osób z rozrusznikiem – dostarcza informacji o pracy serca, ale nie zastępuje specjalistycznej kontroli urządzenia,
• ocena ryzyka groźnych zaburzeń rytmu serca – u wybranych osób z chorobami serca pomaga ocenić zagrożenie poważnymi powikłaniami.

Holter może również rejestrować zmiany sugerujące przejściowe niedokrwienie mięśnia sercowego, czyli okresowe ograniczenie dopływu krwi do serca. Nie jest jednak podstawowym badaniem służącym do rozpoznawania choroby wieńcowej.

Holter EKG 24 h, 48 h czy 7 dni – jak długo trwa badanie?

Najczęściej wykonuje się 24-godzinny zapis EKG, ale monitorowanie może trwać także 48–72 godziny, 7 dni lub dłużej.

Czas badania zależy przede wszystkim od tego, jak często występują objawy. Jeśli odczuwasz kołatanie serca codziennie, 24-godzinny zapis może wystarczyć. Gdy dolegliwości pojawiają się raz na kilka dni lub rzadziej, lekarz może zalecić dłuższe monitorowanie albo inny rodzaj rejestratora.

Prawidłowy wynik holtera nie wyklucza zaburzeń rytmu serca, zwłaszcza jeśli podczas badania nie wystąpiły typowe dolegliwości.

Czytaj też:
Arytmia serca – przyczyny, objawy, leczenie

Holter EKG – przeciwwskazania

Holter EKG jest bezpiecznym, nieinwazyjnym badaniem, które można wykonywać również u dzieci, kobiet w ciąży i osób starszych. Nie ma istotnych bezwzględnych przeciwwskazań do jego wykonania. U niektórych osób klej stosowany do mocowania elektrod może powodować podrażnienie skóry.

Holter nie zastępuje jednak pilnej diagnostyki w stanach zagrożenia życia. Jeśli wystąpi silny lub utrzymujący się ból w klatce piersiowej, ciężka duszność albo utrata przytomności z niepokojącymi objawami, zadzwoń pod numer 112 lub 999. W przypadku omdleń wysokiego ryzyka, np. występujących podczas wysiłku lub u osób z poważną chorobą serca, lekarz może zalecić diagnostykę w szpitalu zamiast badania ambulatoryjnego.

Holtera nie wykonuje się również rutynowo u każdej osoby bez objawów. O potrzebie badania decyduje lekarz na podstawie stanu zdrowia, historii chorób i ryzyka zaburzeń rytmu serca.

Co pokazuje wynik holtera EKG?

Wynik holtera pokazuje, jak szybko i regularnie biło Twoje serce podczas badania. Lekarz może sprawdzić, czy występowały okresy zbyt szybkiego lub zbyt wolnego rytmu oraz dodatkowe pobudzenia serca. W opisie znajdziesz zwykle średnią, najniższą i najwyższą częstotliwość rytmu serca oraz informacje o wykrytych nieprawidłowościach.

Lekarz porównuje wynik z Twoimi objawami i wcześniejszymi badaniami. Na tej podstawie ocenia, czy potrzebujesz dalszej diagnostyki lub zmiany leczenia.

FAQ – najczęściej zadawane pytania o holter EKG

Czy holter EKG boli?

Nie. Badanie jest bezbolesne. Możesz jedynie odczuwać niewielki dyskomfort związany z noszeniem elektrod.

Czy z holterem EKG można spać na boku?

Tak, jeśli nie powoduje to odklejania elektrod. Ułóż rejestrator tak, aby nie uciskał Cię podczas snu.

Czy podczas badania holterem EKG można pić kawę?

Zazwyczaj tak, jeśli lekarz nie zalecił inaczej. Zapisz godzinę wypicia kawy w dzienniczku.

Czy z holterem EKG można korzystać z telefonu?

Zwykle tak, ale nie trzymaj telefonu bezpośrednio przy rejestratorze. Przestrzegaj zaleceń placówki.

Czy holter EKG wykryje zawał serca?

Holter nie służy do pilnego rozpoznawania zawału. Jeśli podejrzewasz zawał, zadzwoń pod numer 112 lub 999.

Czy na holter EKG potrzebne jest skierowanie?

Na badanie prywatne zazwyczaj nie potrzebujesz skierowania. W ramach NFZ może być ono wymagane.

Ile kosztuje holter EKG?

Cena zależy od placówki i długości badania. Przed rejestracją sprawdź cennik oraz to, czy obejmuje opis wyniku.

Po jakim czasie jest wynik holtera EKG?

To zależy od placówki. O termin odbioru wyniku zapytaj podczas umawiania badania.

Przeczytaj również:
Czym jest tętno i o czym świadczą jego nieprawidłowości?