Recepta farmaceutyczna. Czy wiesz, kiedy farmaceuta może wystawić Ci receptę?
Nie udało Ci się umówić do lekarza, a Twoje leki na receptę właśnie się skończyły? Pomocna może okazać się recepta farmaceutyczna. Czym jest i kiedy możesz ją otrzymać? Odpowiadamy!
Duża część substancji leczniczych występujących w aptece ma status Rp – wydawane z przepisu lekarza. By je kupić, potrzebujemy zatem recepty – papierowej lub elektronicznej. Okazuje się, że nie zawsze to lekarz wystawia taką receptę. W pewnych sytuacjach może to zrobić także farmaceuta.
Recepta farmaceutyczna dla pacjenta
W pewnych sprecyzowanych prawnie sytuacjach farmaceuta ma prawo do wystawienia recepty farmaceutycznej. Takie uprawnienie ma każdy magister farmacji posiadający PWZ (prawo do wykonywania zawodu). Warto wspomnieć, że farmaceuta to tytuł zawodowy nadany absolwentowi jednolitych studiów magisterskich na kierunku farmacja.
Zgodnie z prawem farmaceuta ma prawo wystawić receptę z zachowaniem następujących zasad:
- Recepta musi być wystawiona w wersji elektronicznej w systemie aptecznym. Wyjątek stanowi brak dostępu farmaceuty do systemu teleinformatycznego lub brak danych dotyczących tożsamości pacjenta. W tych sytuacjach wystawiana jest papierowa wersja recepty.
- Lek jest wydawany bezpośrednio w tej aptece, w której została wypisana recepta farmaceutyczna.
- Recepta może być wystawiona na produkty lecznicze o kategorii Rp, z wyjątkiem produktów leczniczych zawierających środki odurzające oraz substancje psychotropowe. Te może przepisać tylko lekarz.
- Recepta zawiera dane pacjenta oraz farmaceuty, który ją wystawia, a także przyczynę wydania. Farmaceuta musi zatem opisać każdy przypadek wystawienia takiej recepty.
- Recepta farmaceutyczna jest w 100% odpłatna.
- Realizacja takiej recepty musi pozostać w dokumentacji aptecznej.
Receptę farmaceutyczną możesz otrzymać również na szczepionkę przeciw grypie. Szczepionka zostanie wydana z apteki na podstawie wystawionego dokumentu i zostaniesz nią od razu zaszczepiony(-na) w aptece. Nie możesz kupić szczepionki w jednej placówce i zaszczepić się w innej.
W aktach prawnych nie zostały określone konkretne przypadki, w których magister farmacji może posłużyć się swoim prawem. Jest to zatem pozostawione do jego decyzji.
Farmaceuta bierze pełną odpowiedzialność za przepisywane pacjentowi leki, dlatego też ma prawo odmówić wystawienia recepty, gdy jego zdaniem nie zachodzi taka konieczność.
Naczelną wartością w przypadku recept wystawianych przez farmaceutów jest ratowanie zdrowia lub życia pacjentów, którzy potrzebują swoich leków stosowanych przewlekle, ale nie mogą skontaktować się z przychodnią lub lekarzem.
Recepta farmaceutyczna dla farmaceuty i jego rodziny
Magister farmacji ma dostęp do platformy gabinet.gov, na której może wystawić e-receptę dla siebie lub członka swojej rodziny (bez potrzeby posiadania systemu aptecznego). Te recepty nie zawsze muszą być pełnopłatne, ponieważ magister farmacji ma prawo wystawić receptę refundowaną. Muszą jednak istnieć wyraźne dowody na słuszność refundacji, np. historia choroby. Taka recepta zostaje wystawiona przez internet i może być zrealizowana w dowolnej aptece na podstawie nadanego kodu oraz numeru PESEL pacjenta. Taki przywilej ma za zadanie odciążyć służbę zdrowia na tyle, na ile jest to możliwe.
Co powinieneś wiedzieć o recepcie farmaceutycznej?
- Pamiętaj, że recepta farmaceutyczna to narzędzie, które ma przede wszystkim ratować zdrowie i życie. Nie jest zatem stworzona po to, by opuszczać konsultacje lekarskie z myślą, że „lek przepisze mi farmaceuta”.
- Jeśli przewlekle stosujesz lek, zawsze pamiętaj o tym, by odpowiednio wcześniej zarejestrować się na wizytę lekarską.
- Gdy mimo wszystko brakuje Ci lekarstwa stosowanego przewlekle, możesz poprosić magistra farmacji w aptece o wystawienie recepty. Wyjaśnij szczegółowo powód braku leku.
- Jeśli lek na receptę prawdopodobnie przyniesie poprawę Twojego stanu, farmaceuta ma prawo wystawić receptę na lek ratujący Twoje zdrowie. Przykładem jest nagły atak astmy.
- Nigdy nie wymuszaj wystawienia recepty farmaceutycznej. Pamiętaj – magister farmacji ma takie prawo, ale nie obowiązek.
- Farmaceuta ponosi odpowiedzialność za Twoje zdrowie, dlatego w nieuzasadnionych przypadkach może odmówić wystawienia recepty.
- Farmaceuta w aptece nie ma możliwości szerszej diagnozy Twojego stanu zdrowia. Utrudnia mu to precyzyjne podjęcie decyzji i ocenę ryzyka wystawienia takiej recepty.
Traktuj receptę farmaceutyczną jako ratunek, a nie ułatwienie dostępu do Twojego leku.
Przeczytaj również:
Jakie leki można przewieźć za granicę?
- Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne.
- Rozporządzenie ministra zdrowia z dnia 13 kwietnia 2018 r. w sprawie recept
- Ustawa z dnia 10 grudnia 2020 r. o zawodzie farmaceuty.
Bardzo dobry artykuł, autor doskonale wyjaśnił i opisał temat 🙂
Bardzo rzeczowy artykuł
Martwy przepis ,apteki nie chcą wystawiać recept ,boją się kontroli i szykan.
A ja nie wiedziałam o recepcie farmaceutycznej i gdy brakło mi leku to w aptece zaproponowano mi wystawienie takiej recepty i wydano lek.
To wszystko zależy od apteki. Ja wystawiam dla moich pacjentów bez problemu . Podczas covidu było naprawdę dużo , teraz trochę mniej. Ale też był potraktowany jak nic , nie pomogły tłumaczenia , że izba aptekarska , prawo wykonywania zawodu. Nie i koniec
To chyba zależy też od chęci
Mi pani w aptece wystawiła receptę, za co jestem jej bardzo wdzięczna.Zrobiła to z własnej woli, nie wiedziałam o takiej możliwości.
Nie wiem po co w ogóle wprowadzali możliwość wystawiania takich recept farmaceutom. Tyle co miałam nieprzyjemnosci z tym zwiazanym woła wrecz o pomste do nieba. A tak naprawde farmaceuta nie ma wglądu w dokumentacje medyczną, czy w badania pacjenta, wiec nigdy nie ma 100% pewnosci, że powinien to zrobić. Artykuł super może uświadomi niektórym, że apteka to nie tańszy receptomat.
Gdyby tylko apteki Gemini były w stanie przeczytać ten artykuł!
Niestety – W Polsce zdawałoby się że to martwy przepis, jak Andrzej zauważył. Kontrole jak i spadek odpowiedzialności na farmaceutę być może mogą być prawdziwym inhibitorem ich wystawiania. Aczkolwiek bardzo wiarygodnym dla mnie wyjaśnieniem jest sam brak chęci niesienia pomocy. Z jednej strony gloryfikowani jako – „Skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą”. Z drugiej? Kto ma na to czas i chęci? I w dodatku bądź tu odpowiedzialny za x, y oraz z.
Co prawda – wszystkie dane medyczne, wraz z lekami stosowanymi przewlekle nosimy w spodniach, kurtce, torebce czy zapominamy z samochodu. Jednak mimo to, kto użali się nad pacjentem, który będzie miał zespół odstawienny i tak właściwie nie wiadomo, czy pójdzie do tego lekarza po receptę… nie pójdzie?
I w takim przypadku – gdzie ląduje wina? Oczywiście to pacjent nie zapewnił sobie odpowiedniego zapasu do następnej wizyty lekarskiej, nie poszedł do apteki na czas i już było po zamknięciu…
Jednak temat wydawałby się jeszcze szerszy… Wszak obowiązkiem każdego jest udzielenie odpowiedniej pomocy, w przypadku zagrożenia zdrowia lub życia… I tutaj rodzi się prawdziwe pytanie, które artykuł dosyć mocno skrócił do:
„Pamiętaj – magister farmacji ma takie prawo, ale nie obowiązek.”
Niezwykle ciekawy temat, warty artykułu i prawdopodobnie kolaboracji z radcami prawnymi.