37
23 lutego 2021

Recepta farmaceutyczna – czy wiesz, kiedy Twój farmaceuta może wystawić Ci receptę?

Każdy z nas może spotkać się z sytuacją, gdy brak możliwości kontaktu z lekarzem uniemożliwia kontynuację terapii lekiem na receptę. W określonych sytuacjach pomocna może okazać się recepta farmaceutyczna wystawiona przez magistra farmacji w aptece. 

Recepta farmaceutyczna – czy wiesz, kiedy Twój farmaceuta może wystawić Ci receptę?

Produkty wspomagające zdrowie

Niemal każdy z nas odwiedza aptekę i systematycznie lub doraźnie zaopatruje się w produkty lecznicze niezbędne dla naszego zdrowia i dobrego samopoczucia. Często stosujemy także suplementy diety z apteki w celu prowadzenia racjonalnej, zbilansowanej diety. Licznym zainteresowaniem cieszą się także kosmetyki. Duża część substancji leczniczych występujących w aptece ma status Rp – wydawane z przepisu lekarza. By je kupić, potrzebujemy zatem recepty – papierowej lub elektronicznej. Okazuje się, że nie zawsze to lekarz wystawia taką receptę. W pewnych sytuacjach może to zrobić także pielęgniarka oraz farmaceuta. W tym artykule skupimy się na recepcie wystawianej przez farmaceutę, ponieważ bardzo często jest to pierwsza osoba ze środowiska medycznego, z którą pacjent ma kontakt.

Recepta farmaceutyczna dla pacjenta 

W pewnych sprecyzowanych prawnie sytuacjach farmaceuta ma prawo (nie obowiązek!) do wystawienia recepty farmaceutycznej. Takie uprawnienie ma każdy magister farmacji posiadający PWZ (prawo do wykonywania zawodu).  

Warto wspomnieć, że farmaceuta to tytuł zawodowy nadany absolwentowi jednolitych studiów magisterskich na kierunku farmacja. 

Zgodnie z ustawą Prawo farmaceutyczne w przypadku zagrożenia zdrowia pacjenta farmaceuta ma prawo wystawić receptę z zachowaniem następujących zasad: 

  • Recepta wystawiana jest w wersji elektronicznej w systemie aptecznym. Wyjątek stanowi brak dostępu farmaceuty do systemu teleinformatycznego lub brak danych dotyczących tożsamości pacjenta – w tych sytuacjach wystawiana jest papierowa wersja recepty. 
  • Lek jest wydawany bezpośrednio w tej aptece, w której została wypisana recepta farmaceutyczna. 
  • Recepta może być wystawiona na produkty lecznicze o kategorii Rp, z zastrzeżeniem produktów leczniczych zawierających środki odurzające oraz substancje psychotropowe. 
  • Recepta zawiera dane pacjenta oraz farmaceuty, który ją wystawia, a także przyczynę wydania – farmaceuta musi zatem opisać każdy przypadek wystawienia takiej recepty. 
  • Recepta farmaceutyczna realizowana jest z odpłatnością 100%. 
  • Po zrealizowaniu taka ordynacja pozostaje w dokumentacji aptecznej i podlega ewidencjonowaniu. 

W aktach prawnych nie zostały określone konkretne przypadki, w których magister farmacji może posłużyć się swoim prawem. Jest to zatem pozostawione do jego decyzji. Farmaceuta bierze pełną odpowiedzialność za ordynowane pacjentowi leki, dlatego też ma prawo odmówić wystawienia recepty, gdy jego zdaniem nie zachodzi taka konieczność. Naczelną wartością w przypadku recept wystawianych przez farmaceutów jest ratowanie zdrowia lub życia pacjentów, którzy potrzebują swoich leków stosowanych przewlekle, ale nie mogą skontaktować się z przychodnią lub lekarzem. 

Recepta farmaceutyczna dla farmaceuty i jego rodziny 

Nieco inaczej wygląda sposób wystawiania recepty farmaceutycznej „pro auctore” i „pro familiae”. W odróżnieniu od recepty farmaceutycznej dla każdego pacjenta w stanie zagrożenia zdrowia to uprawnienie zostało nadane magistrom farmacji niedawno. Magister farmacji obecnie ma dostęp do platformy gabinet.gov, na której może wystawić e-receptę dla siebie lub członka swojej rodziny (bez potrzeby posiadania systemu aptecznego). Te recepty nie zawsze muszą być pełnopłatne, ponieważ magister farmacji ma prawo wystawić receptę refundowaną. Muszą jednak istnieć wyraźne dowody na słuszność refundacji, np. historia choroby. Taka recepta zostaje wystawiona przez Internet i może być zrealizowana w dowolnej aptece na podstawie nadanego kodu oraz numeru PESEL pacjenta. Taki przywilej ma za zadanie odciążyć służbę zdrowia na tyle, na ile jest to możliwe. 

Co powinieneś wiedzieć o recepcie farmaceutycznej? 

  • Pamiętaj, że recepta farmaceutyczna to narzędzie, które ma przede wszystkim ratować zdrowie i życie pacjenta. Nie jest zatem stworzona po to, by opuszczać konsultacje lekarskie z myślą, że „lek przepisze mi farmaceuta”. 
  • W sytuacji gdy przewlekle stosujesz lek, zawsze pamiętaj o tym, by odpowiednio wcześniej zarejestrować się na wizytę lekarską. 
  • Gdy mimo wszystko brakuje Ci lekarstwa stosowanego przewlekle, możesz poprosić magistra farmacji w aptece o wystawienie recepty, wyjaśniając szczegółowo powód braku leku. 
  • W sytuacji gdy doraźnie doświadczasz uszczerbku na zdrowiu, a lek na receptę prawdopodobnie przyniesie poprawę Twojego stanu, farmaceuta ma prawo zaordynować Ci lek ratujący Twoje zdrowie. Przykład: nagły atak astmy. 
  • Nigdy nie wymuszaj wystawienia recepty farmaceutycznej. Pamiętaj – magister farmacji ma takie prawo, ale nie obowiązek! W przypadku wystawienia dokumentu ponosi on pełną odpowiedzialność za Twoje zdrowie. W nieuzasadnionych przypadkach farmaceuta może odmówić wystawienia recepty. 
  • Pamiętaj o tym, iż farmaceuta w aptece nie ma możliwości szerszej diagnozy Twojego stanu zdrowia, a więc utrudnia mu to precyzyjne podjęcie decyzji i ocenę ryzyka wystawienia takiej recepty.  
  • Traktuj receptę farmaceutyczną jako ratunek, nie ułatwienie ścieżki do Twojego leku!

Źródła: 

  1. Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne. 
  2. Rozporządzenie ministra zdrowia z dnia 13 kwietnia 2018 r. w sprawie recept 
  3. Ustawa z dnia 10 grudnia 2020 r. o zawodzie farmaceuty.

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Czy szczepienie przeciw rotawirusom jest obowiązkowe?

Od 2021 roku szczepionka przeciwko rotawirusom została wprowadzona do Programu Szczepień Ochronnych jako pozycja obowiązkowa. Bezpłatne szczepienie obejmie dzieci urodzone po 31 grudnia…

Zobacz więcej

Ile ważna jest recepta?

Recepta na antybiotyk jest ważna 7 dni od daty wystawienia. Jeśli minął termin realizacji, należy pójść do lekarza po nową…

Zobacz więcej

Jak długo można przyjmować suplementy po terminie?

Termin przydatności leku/suplementu jest formalną granicą jego przydatności. Producent gwarantuje trwałość substancji czynnych i czystość mikrobiologiczną preparatu do dnia daty…

Zobacz więcej

Czy zamienniki leków są bezpieczne?

Pacjent, otrzymując zamiennik oryginalnego leku ma gwarancję, że jego terapia będzie bezpieczna i skuteczna.  Zamienniki oryginalnych leków są wprowadzane na rynek…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz

  1. Monika pisze:

    Bardzo dobry artykuł, autor doskonale wyjaśnił i opisał temat 🙂

  2. Marta pisze:

    Bardzo rzeczowy artykuł ?

  3. andrzej pisze:

    Martwy przepis ,apteki nie chcą wystawiać recept ,boją się kontroli i szykan.

    1. Helena pisze:

      A ja nie wiedziałam o recepcie farmaceutycznej i gdy brakło mi leku to w aptece zaproponowano mi wystawienie takiej recepty i wydano lek.

  4. Krystyna pisze:

    Mi pani w aptece wystawiła receptę, za co jestem jej bardzo wdzięczna.Zrobiła to z własnej woli, nie wiedziałam o takiej możliwości.

Recepta farmaceutyczna – czy wiesz, kiedy Twój farmaceuta może wystawić Ci receptę?

Produkty wspomagające zdrowie

Czytaj także
09 lutego 2021 mgr farm. Magdalena Stalmirska
02 grudnia 2020 Alicja Olewiecka
26 stycznia 2021 mgr farm. Karolina Kochańska
12 kwietnia 2018 mgr farm. Anna Ochenkowska
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)