57
09 marca 2020

Rezonans z kontrastem czy bez? Czy środki kontrastujące są bezpieczne?

Rezonans magnetyczny z kontrastem wykonuje się w celu wzmocnienia sygnału w badanych obszarach. W MRI stosuje się stosunkowo bezpieczne środki gadolinoweDzięki nim możliwe jest postawienie bardziej precyzyjnej diagnozy. Decyzję o podaniu kontrastu podejmuje lekarz kierujący lub radiolog. 

Rezonans z kontrastem czy bez? Czy środki kontrastujące są bezpieczne?

Co to jest rezonans magnetyczny? 

Rezonans magnetyczny (MRI) wykorzystuje pole magnetyczne w celu uzyskania szczegółowych obrazów struktur organizmu. Umożliwia ocenę morfologii i czynności narządów. Jest bardzo precyzyjnym badaniem, najlepiej uwidaczniającym tkanki miękkie. W przeciwieństwie do tomografii komputerowej czy RTG nie wykorzystuje promieniowania jonizującego, więc jest zupełnie bezpieczne. Badanie MRI jest bezbolesne i nieinwazyjne.  

Przeczytaj więcej: 
Rezonans magnetyczny – jak się do niego przygotować?

Czym jest kontrast? 

Środek kontrastujący, inaczej kontrast, to substancja podawana dożylnie lub doustnie, która znacząco zwiększa wartość diagnostyczną uzyskanego obrazu. Podanie środka kontrastującego dożylnie w trakcie trwania badania MRI umożliwia wychwycenie go przez tkanki i wzmocnienie sygnału w tych obszarach. 

W rezonansie magnetycznym stosuje się środki gadolinowe. W porównaniu ze środkami jodowymi używanymi w tomografii komputerowej rzadziej są przyczyną reakcji anafilaktycznych. W uzasadnionych przypadkach mogą być podawane także kobietom w ciąży. 

Przeczytaj również: 
Tomografia a rezonans – czym się różnią?
Tomografia komputerowa – co bada?

Decyzję o wykonaniu badania z kontrastem podejmuje lekarz kierujący lub lekarz radiolog. W niektórych chorobach podanie środka kontrastującego znacznie zwiększa wartość diagnostyczną obrazu (np. choroby reumatologiczne, podejrzenie udaru niedokrwiennego), podczas gdy inne dają wystarczające wyniki bez konieczności podania kontrastu. 

Rezonans magnetyczny z kontrastem – skutki uboczne 

Środki cieniujące mogą wywoływać ostre działania niepożądane (w ciągu 1 h od podania), które dzielą się na: 

  • łagodne: 
    • nudności,  
    • wymioty,  
    • niepokój,  
    • łagodna pokrzywka lub świąd,  
    • rumień; 
  • umiarkowane: 
    • nasilona pokrzywka,  
    • łagodny skurcz oskrzeli,  
    • obrzęk twarzy lub krtani; 
  • ciężkie: 
    • zatrzymanie oddechu lub akcji serca,  
    • zaburzenia rytmu serca,  
    • drgawki. 

Zwykle są to reakcje wynikające z nadwrażliwości – alergopodobne. Na działania niepożądane narażeni najbardziej są pacjenci, u których już wcześniej wystąpiła podobna reakcja lub są obciążeni astmą i atopią. Najczęściej reakcje niepożądane są łagodne, krótkotrwałe i przemijające. 

Do późnych reakcji niepożądanych po podaniu gadolinowych środków kontrastujących należy nerkopochodne zwłóknienie układowe. Objawy mogą wystąpić do kilku miesięcy od podania kontrastuZwykle dotyczą one kończyn dolnych i należą do nich: 

  • ból,  
  • obrzęk,  
  • rumień i świąd skóry. 

W konsekwencji może dojść do pogrubienia i zwłóknienia skóry, czasem przykurczy kończyn, a nawet do zwłóknienia narządów wewnętrznych (na to działanie niepożądane narażeni są pacjenci o upośledzonej czynności nerek i poddawani dializie). 

Należy zaznaczyć, że ta poważna reakcja niepożądana jest rzadka i dotyczy głównie osób cierpiących na ciężkie choroby nerek. U wszystkich pacjentów stosuje się najmniejszą możliwą dawkę kontrastu w celu zminimalizowania ryzyka wystąpienia działań niepożądanych. Także przed badaniem pacjenci mają oznaczane stężenie kreatyniny we krwi w celu oceny funkcji nerek. 

Przeczytaj również: 
Kreatynina – o czym mówi nam jej poziom?

Po badaniu z kontrastem 

Po przeprowadzeniu badania z podaniem kontrastu pacjent pozostawiony jest pod obserwacją przez około 30 minut ze względu na możliwość wystąpienia ostrej reakcji niepożądanej. Następnie udaje się do domu z zaleceniem picia dużej ilości płynówaby wspomóc proces wydalania kontrastu wraz z moczem.  

Przeczytaj również:
Rezonans magnetyczny kręgosłupa – kiedy się go wykonuje?
Jakie są wskazania do rezonansu magnetycznego jamy brzusznej?

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Czy w ciąży można wykonać rezonans magnetyczny (MRI)?

Można. Badanie z użyciem rezonansu magnetycznego jest uznawane za nieszkodliwe zarówno dla płodu, jak i pacjentki w ciąży. Przeczytaj również:Czy…

Zobacz więcej

Tomografia a rezonans – czym się różnią?

Rezonans magnetyczny (MRI) i tomografia komputerowa (TK) są radiologicznymi badaniami obrazowymi pozwalającymi na uzyskanie szczegółowych obrazów struktur w ciele człowieka.…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz

  1. Anna pisze:

    Mojemu ojcu znacznie pogorszył się wzrok po RM Z kontrastem.

Rezonans z kontrastem czy bez? Czy środki kontrastujące są bezpieczne?
Czytaj także
28 stycznia 2021 Michał Frynas
09 marca 2020 Michał Frynas
13 października 2020 lek. Rafał Suchodolski
09 marca 2020 Michał Frynas
08 lutego 2022 mgr Katarzyna Jaśkiewicz
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)