Orbitopatia tarczycowa. Czym jest i jak się leczy wytrzeszcz oczu?

Co to jest oftalmopatia tarczycowa?

Orbitopatia tarczycowa to określenie przewlekłego zapalenia struktur, które wypełniają oczodół. Zapalenie to określane jest jako autoimmunologiczne, oznacza to, że organizm sam atakuje swoje komórki. W wyniku stanu zapalnego mięśnie poruszające gałką oczną oraz pozostałe tkanki zwiększają swoją objętość co powoduje, że gałki oczne wysuwają się poza brzegi oczodołu. W wyniku wspomnianego obrzęku uciskowi może ulec nerw wzrokowy. Sprawia to, że orbitopatia tarczycowa może być stanem grożącym nawet utratą wzroku.

Orbitopatia tarczycowa najczęściej towarzyszy chorobie Gravesa i Basedowa, która to objawia się nadczynnością tarczycy. Orbitopatia tarczycowa może dotyczyć też osób z chorobą Hashimoto, a nawet osób, które nie mają innych objawów chorób tarczycy.

Inne określania dla orbitopatii tarczycowej jakie używają medycy to orbitopatia Gravesa, oftalmopatia tarczycowa, wytrzeszcz złośliwy oraz oftalmopatia naciekowo-obrzękowa.

Czytaj też:
Badania tarczycy. Nie zwlekaj, zbadaj się!

Objawy oftalmopatii tarczycowej

Jednym z objawów orbitopatii tarczycowej najczęściej jest charakterystyczny wytrzeszcz oczu. To jednak nie tylko samo przesunięcie gałek ocznych jest objawem tej dolegliwości. U części chorych stan zapalny powoduje obrzęk i zaczerwienienie spojówek lub powiek. Niektórzy pacjenci doświadczają też bólu gałek ocznych zarówno wtedy, gdy nimi poruszają jak i w spoczynku.

Orbitopatia tarczycowa u pacjentów może objawiać się również poprzez m.in.:

• pieczenie oczu,
• łzawienie,
• światłowstręt.

Innymi charakterystycznymi objawami, które daje orbitopatia tarczycowa są:

• objaw Dalrymple’a – opisuje on uniesienie powieki górnej. Jest on kojarzony z „przerażeniem” na twarzy;
• objaw Graefego – występuje, kiedy osoba z orbitopatią próbuje spojrzeć w dół, jej powieka górna porusza się wtedy z opóźnieniem w stosunku do przemieszczenia gałki ocznej;
• objaw Kochera – pojawia się, gdy patrząc do góry, powieka górna unosi się przed gałką oczną.

Osoba, której dotyczy orbitopatia tarczycowa i zmaga się z nadczynnością tarczycy dodatkowo może mieć takie objawy jak m.in.:

• utrata masy ciała,
• szybka akcja serca (czasem nierówne bicie serca),
• drżenie rąk,
• sucha skóra.

U kogo orbitopatia tarczycowa występuje częściej?

W zapobieganiu wystąpienia orbitopatii tarczycowej u osoby z chorobą Gravesa Basedowa ważne jest zaprzestanie palenia. Naukowcy udowodnili, że na wystąpienie orbitopatii może wpływać ilość wypalanych papierosów. Wiedząc o tej naukowej ciekawostce warto, by chorując na tę chorobę rzucić palenie chroniąc tym samym swój wzrok. A jeśli orbitopatia tarczycowa już jest ujawniona – zaprzestanie palenia może wspomagać proces leczniczy.

Są też czynniki na które nie ma się wspływu. Jednym z nich jest płeć. Medycy wskazują, że orbitopatia tarczycowa może wystąpić nawet 7 razy częściej u kobiet niż u mężczyzn. Dodatkowo badacze oceniają, że większe ryzyko orbitopatii tarczycowej jest o osoby powyżej 50 roku życia.

Badacze sugerują również, że leczenie radiojodem choroby Gravesa Basedowa może sprawić w małym stopniu, że ryzyko wystąpienia objawu takiego jak orbitopatia tarczycowa będzie nieco większe.

Leczenie orbitopatii tarczycowej

Pacjenci z orbitopatią tarczycową co jakiś czas powinni korzystać z kontroli okulistycznej i oceny ostrości widzenia.

Często zalecane jest:

• stosowanie preparatów sztucznych łez, aby nawilżać rogówkę,
• zadbanie o odpowiednio dużą wilgotność powietrza w sypialni,
• spanie z wyżej uniesioną głową.

W zależności od tego jak bardzo nasilona jest orbitopatia tarczycowa klinicyści proponują różne kombinacje sposobów postępowania leczniczego.

Są to m.in.:

• stosowanie glikokortykosteroidów (GKS),
• leczenie operacyjne polegające na odbarczeniu części oczodołu – tzn. dekompresja oczodołu – czyli usunięcie ściany lub ścian kostnych oczodołu, aby umożliwić powstanie większej ilości miejsca i uniknięcie ucisku nerwu wzrokowego,
• radioterapię okolicy pozagałkowej,
• Tarsorrafię – zszycie szpary powiekowej – to postępowanie stosowane w przypadku, gdy dochodzi do powikłań w obrębie rogówki.

W całym procesie leczniczym bardzo ważne są kontrole u lekarza endokrynologa. Istotne jest, aby uzyskać wyrównanie czynności tarczycy. Może to pomóc w łagodzeniu objawów ocznych u osób z wytrzeszczem i chorobą Gravesa Basedowa.

Przeczytaj również:
Nadczynność tarczycy – objawy, przyczyny i leczenie