Hormonalna terapia menopauzy pod lupą naukowców
Hormonalna terapia menopauzalna (HTM) jest stosowana w łagodzeniu objawów menopauzy, takich jak uderzenia gorąca czy nocne poty. Przez lata jej bezpieczeństwo budziło jednak obawy, szczególnie w kontekście chorób serca i zakrzepicy.
Wątpliwości wynikały między innymi z wcześniejszych badań, w których wskazywano na zwiększone ryzyko niektórych powikłań sercowo-naczyniowych. Część tych analiz dotyczyła jednak innych schematów leczenia oraz kobiet rozpoczynających terapię w starszym wieku.
Naukowcy z Izraela postanowili sprawdzić, jak z ryzykiem sercowo-naczyniowym wiąże się stosowanie współczesnych preparatów hormonalnych.
W badaniu wykorzystano dokumentację medyczną ponad 52 tys. kobiet w wieku od 45 do 59 lat, które nie miały wcześniej rozpoznanej choroby serca, zakrzepicy ani nowotworu.
Uczestniczki podzielono na dwie grupy:
- kobiety, które rozpoczęły hormonalną terapię menopauzalną,
- kobiety, które nie rozpoczęły takiego leczenia.
Średni czas obserwacji wynosił 12 lat. Analizowano występowanie zawałów serca, udarów mózgu, innych zdarzeń sercowo-naczyniowych, żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej oraz zgonów przed 80. rokiem życia.
Czytaj też:
Najlepsze tabletki na menopauzę. Ranking preparatów
Produkty dla kobiet w okresie menopauzy
Co wykazało badanie?
Porównanie obu grup nie wykazało zwiększonego ryzyka analizowanych zdarzeń u kobiet stosujących HTM.
Najważniejsze wyniki:
| Analizowane zdarzenie |
Kobiety stosujące HTM |
Kobiety bez HTM |
| Zawał, udar lub inne zdarzenie sercowo-naczyniowe |
4,4% |
4,6% |
| Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa |
0,33% |
0,33% |
| Zgon przed 80. rokiem życia |
1,3% |
1,2% |
Różnice między grupami były niewielkie. Co istotne, podobne wyniki obserwowano niezależnie od sposobu podawania hormonów – zarówno w przypadku preparatów doustnych, jak i plastrów oraz żeli stosowanych na skórę.
Autorzy podkreślają, że u kobiet rozpoczynających terapię między 45. a 59. rokiem życia, bez wcześniejszych chorób serca i zakrzepów, współczesne leczenie hormonalne nie zwiększało ryzyka analizowanych powikłań, nawet podczas długotrwałego stosowania.
Roślinne leki na menopauzę
Czy to oznacza, że terapia hormonalna jest bezpieczna dla każdej kobiety?
Nie. Choć wyniki są obiecujące, naukowcy wskazują na kilka istotnych ograniczeń.
Przede wszystkim było to badanie obserwacyjne, które nie pozwala jednoznacznie ustalić, czy terapia hormonalna wpływa na ryzyko chorób sercowo-naczyniowych.
Ponadto:
- analiza dotyczyła kobiet rozpoczynających leczenie przed 60. rokiem życia,
- uczestniczki nie miały wcześniej rozpoznanych chorób serca, zakrzepicy ani nowotworów,
- badacze nie dysponowali pełnymi informacjami o diecie, aktywności fizycznej czy nasileniu objawów menopauzy,
- podczas analizy uwzględniano początkowy rodzaj terapii, bez śledzenia późniejszych zmian preparatów.
Wyniki mają również charakter wstępny. Zostały ogłoszone 2 listopada 2026 roku i nie opublikowano jeszcze pełnej pracy po recenzji naukowej.
Co nowe wyniki oznaczają dla kobiet w okresie menopauzy?
Badanie dostarcza kolejnych danych, które mogą pomóc w podejmowaniu decyzji o leczeniu objawów menopauzy.
Nie oznacza jednak, że hormonalna terapia menopauzalna jest pozbawiona ryzyka. Wcześniejsze badania wykazały związek doustnej terapii hormonalnej ze zwiększonym ryzykiem żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej. Nie stwierdzono natomiast takiego wzrostu w przypadku terapii przezskórnej.
Dlatego decyzja o rozpoczęciu leczenia powinna być podejmowana indywidualnie, z uwzględnieniem wieku kobiety, jej stanu zdrowia, czynników ryzyka oraz rodzaju stosowanego preparatu. Terapia hormonalna nie jest zalecana jako metoda zapobiegania chorobom sercowo-naczyniowym.
Najnowsze izraelskie badanie nie rozstrzyga wszystkich wątpliwości, ale przynosi uspokajające informacje dla kobiet, które rozpoczynają terapię hormonalną w okresie okołomenopauzalnym.
FAQ – Najczęściej zadawane pytania
Czy hormonalna terapia menopauzy zwiększa ryzyko zawału serca?
Hormonalna terapia menopauzy (HTM) nie musi zwiększać ryzyka zawału serca. Wiele zależy od Twojego wieku, czasu rozpoczęcia leczenia, rodzaju stosowanych hormonów i stanu zdrowia. Najnowsze badania dostarczają uspokajających danych, ale nie oznacza to, że terapia jest pozbawiona ryzyka.
Czy estrogeny chronią serce po menopauzie?
Estrogeny wpływają na naczynia krwionośne i metabolizm cholesterolu, jednak nie oznacza to, że hormonalna terapia menopauzy zapobiega chorobom serca. Nie powinnaś stosować HTM wyłącznie w celu ochrony przed zawałem lub udarem.
Kiedy najlepiej rozpocząć hormonalną terapię menopauzy?
Najkorzystniejsze wyniki obserwuje się zwykle wtedy, gdy rozpoczynasz HTM przed 60. rokiem życia lub w ciągu 10 lat od menopauzy. Decyzję o leczeniu podejmij z lekarzem, uwzględniając nasilenie objawów i swój stan zdrowia.
Czy mogę stosować hormonalną terapię menopauzy, jeśli mam nadciśnienie?
Samo dobrze kontrolowane nadciśnienie tętnicze nie zawsze wyklucza stosowanie HTM. Jeśli masz podwyższone ciśnienie, lekarz powinien ocenić Twoje ryzyko sercowo-naczyniowe i dobrać odpowiednią formę leczenia. W niektórych przypadkach korzystniejszym wyborem mogą być estrogeny przezskórne.
Czy hormonalna terapia menopauzy zwiększa ryzyko udaru mózgu?
Ryzyko udaru zależy między innymi od Twojego wieku, drogi podawania hormonów i innych czynników zdrowotnych. Doustna HTM może zwiększać ryzyko udaru niedokrwiennego, natomiast małe dawki estrogenów przezskórnych mogą wiązać się z niższym ryzykiem. Nie oznacza to jednak całkowitego bezpieczeństwa terapii.
Przeczytaj również:
Objawy menopauzy. Jak je złagodzić?
